Bản án 10/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
- Áp dụng khoản 3 Điều 26; Điểm a khoản 1 Điều 35; Điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 2 Điều 92, 147 và khoản 2 Điều 244 của Bộ luật tố tụng dân sự; - Áp dụng Điều 155, 166, 466 và Điều 150, 429 của Bộ luật dân sự; -Áp dụng điểm d khoản 1 Điều 12; Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về án phí và lệ phí toà án; Tuyên xử: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định về nội dung vụ án như sau:
[1]. Xét về tố tụng: Khoản tiền nợ theo giấy vay tiền lập ngày 28/9/2017 có nguồn gốc từ việc đầu tư, mua bán cám với nhau, khi ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 không trả tiền, các bên đã thoả thuận chuyển từ nghĩa vụ thanh toán sang hợp đồng vay. Tòa án nhân dân khu vực 7 – Đắk Lắk xác định quan hệ pháp luật: “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” được quy định tại khoản 3 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tại thời điểm nguyên đơn khởi kiện, bị đơn ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T cư trú tại xã E, tỉnh Đắk Lắk. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân khu vực 7 – Đắk Lắk thụ lý giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền.
[2]. Xét về nội dung: 3 [2.1]. Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X về khoản tiền nợ. Trong quá trình điều tra, thu thập chứng cứ các bên đương sự đều thừa nhận, trong khoảng thời gian trước năm 2017 ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 có nhận đầu tư cám chăn nuôi của ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X, tính đến ngày 28/09/2017 ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 còn nợ số tiền 133.400.000 đồng, các bên thống nhất chuyển toàn bộ số tiền này sang tiền nợ và lập giấy vay tiền là có thật. Tại đơn khởi kiện của nguyên đơn, cũng như lời khai của đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X cho rằng: Ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 còn nợ số tiền theo giấy vay ngày 28/9/2017 là 133.400.000 đồng. Nhưng trong quá trình thu thập chứng cứ, tại bản tự khai, biên bản lấy lời khai (BL 36, 43) bà Lê Thị X và đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn thừa nhận ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 đã trả số tiền 33.400.000 đồng, hiện còn nợ số tiền 100.000.000 đồng là phù hợp với lời khai của bị đơn ông Nguyễn Văn H (BL 39). Căn cứ khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự không cần phải chứng minh số tiền này. [2.2] Xét yêu cầu áp dụng thời hiệu của bị đơn Đỗ Thị T2: Trong quá trình thu thập chứng cứ, bị đơn bà Đỗ Thị T2 có đơn yêu cầu Toà án áp dụng thời hiệu thấy rằng: Ngày 28/9/2017 các bên xác lập giấy vay số tiền 133.400.000 đồng thời hạn trả vào cuối năm 2019, do đến hạn không trả, các bên gia hạn khoản tiền này đến tháng 4/2020. Căn cứ Điều 429 Bộ luật dân sự, thì thời hiệu khởi kiện về hợp đồng là 03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Do đó thời hiệu khởi kiện trong vụ án này kết thúc vào tháng 4/2023, nhưng từ đó đến ngày khởi kiện, giữa ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X và ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 không có thoả thuận nào khác, cho đến ngày 22/10/2025 nguyên đơn khởi kiện tại Toà án. Mặc dù đại diện theo uỷ quyền của bị đơn cho rằng, các bên không có thoả thuận nào khác, nhưng vào tháng 8/2025, ông Nguyễn Xuân T đã gửi thông báo đòi nợ cho ông Nguyễn Văn H được biết nên cghưa hết thời hiệu. Mặc dù ông Nguyễn Xuân T có gửi thông báo, nhưng đây chỉ là hành vi xác định nghĩa vụ trả nợ, thông báo này không làm thay đổi vi phạm nghĩa vụ ban đầu, nên thời hiệu khởi kiện vụ án này đã hết vào tháng 4/2023. Tuy nhiên căn cứ khoản 2 Điều 155 của Bộ luật dân sự thì không áp dụng thời hiệu trong trường hợp “Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, đòi lại tài sản….”, nên nguyên đơn vẫn có quyền yêu cầu bị đơn phải trả khoản tiền nợ vay là có căn cứ phù hợp với quy định của pháp luật. [2.3] Mặc dù nguồn gốc hình thành số tiền nợ theo giấy vay lập ngày 28/9/2017 là khoản nợ tiền đầu tư, nhưng các bên đã thoả thuận với nhau chuyển số tiền nợ sang tiền vay với lãi suất 1%/tháng. Quá trình thu thập chứng cứ ông Nguyễn Văn H khai bị ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X ép ký vào giấy vay ngày 28/9/2017, và trong thời gian nợ, tính đến ngày 14/8/2022 ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 đã trả 03 lần tiền gốc với tổng số tiền là 40.000.000 đồng. Lời khai này không được nguyên đơn chấp nhận, nhưng ông Nguyễn Văn H không có tài liệu, chứng cứ để chứng minh bị ép ký nhận nợ, và số tiền 40.000.000 đồng đã trả là trả cho khoản tiền nợ gốc. Nên không có cơ sở để chấp nhận lời khai này của ông Nguyễn Văn H. 4
Căn cứ vào sự thoả thuận của các bên về khoản tiền nợ có lãi theo giấy vay nợ lập ngày 28/9/2017, mà khi trả các bên không thoả thuận rõ là trả khoản tiền gốc hay tiền lãi, nên số tiền đã trả sẽ được thực hiện theo nguyên tắc trừ vào lãi, số tiền trả vượt số tiền lãi sẽ được trừ vào khoản tiền gốc là đảm bảo quyền lợi của bên cho vay theo quy định của pháp luật.
Căn cứ vào lãi suất theo thoả thuận trong giấy vay tiền lập ngày 28/9/2017 thì số tiền 40.000.000 đồng ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 trả trong khoảng thời gian từ ngày lập giấy vay đến lần trả cuối cùng ngày 14/8/2022 là chưa đủ tiền lãi theo thoả thuận, số tiền này trả trong thời hiệu, nên cần chấp nhận khoản tiền lãi đã trả. Căn cứ giấy nhận nợ và thoả thuận của các bên xác định, ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo quy định tại Điều 466 Bộ luật dân sự. Cần buộc ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 phải trả số tiền gốc chưa trả là 100.000.000 đồng là phù hợp. [2.4] Xét yêu cầu tính tiền lãi của số tiền nợ từ ngày 28/9/2017 đến ngày khởi kiện Như đã phân tích ở trên, do thời hiệu khởi kiện đã hết, nên không chấp nhận khoản tiền lãi của khoản tiền còn nợ 100.000.000 đồng từ ngày 14/8/2022. Trong quá trình thu thập chứng cứ tại phiên toà đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện đối số tiền nợ gốc 33.400.000 đồng. Cần đình chỉ đối phần yêu cầu này.
[3] Xét quan điểm đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – Đắk Lắk tại phiên tòa là có căn cứ, cần chấp nhận toàn bộ.
[4] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X được chấp nhận một phần, nên ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với phần yêu cầu bị bác. Do ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X1 người cao tuổi, thuộc đối tượng được miễn nộp tạm ứng và án phí, nên miễn toàn bộ tiền án phí dân sự sơ thẩm cho ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X. Ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm đối số tiền phải trả. Vì các lẽ trên:
Quyết định
- Áp dụng khoản 3 Điều 26; Điểm a khoản 1 Điều 35; Điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 2 Điều 92, 147 và khoản 2 Điều 244 của Bộ luật tố tụng dân sự; - Áp dụng Điều 155, 166, 466 và Điều 150, 429 của Bộ luật dân sự; -Áp dụng điểm d khoản 1 Điều 12; Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về án phí và lệ phí toà án; Tuyên xử: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X. Buộc ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 phải có trách nhiệm liên đới trả cho Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X số tiền nợ gốc là 100.000.000 đồng. (Một trăm triệu đồng chẵn). Ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 mỗi người phải trả phải trả 50.000.000 đồng. 5 Bác yêu cầu của ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X đối yêu cầu buộc ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 phải trả số tiền lãi 61.419.000 đồng. Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 BLDS. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với số tiền 33.400.000 đồng. Về án phí: Buộc ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 phải nộp 5.000.000 đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch (Theo mức 100.000.000 đồng x 5%). Ông Nguyễn Văn H, bà Đỗ Thị T2 mỗi người phải nộp 2.500.000 đồng. Ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X là người cao tuổi, thuộc đối tượng được miễn nộp tạm ứng án phí. Nên miễn toàn bộ tiền án phí dân sự sơ thẩm cho ông Nguyễn Xuân T, bà Lê Thị X. Quyền kháng cáo: Báo cho Nguyên đơn, bị đơn có mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án dân sự sơ thẩm trong thời hạn 15 (Mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. “Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện Thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điểu 30 Luật Thi hành án dân sự”. T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM