Bản án 215/2026/KDTM-PTTranh chấp về mua bán hàng hóa

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bị đơn nộp trong thời hạn theo quy định tại Điều 272, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên đủ điều kiện để thụ lý và xét xử theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung: [2.1] Nguyên đơn và bị đơn thừa nhận hai bên có giao dịch mua bán hàng hóa sản phẩm nhựa cứng vào trong khoảng thời gian từ năm 2023 đến năm 2024. Nguyên đơn cho rằng từ tháng 02 năm 2023, bị đơn có gửi đơn đặt hàng qua Zalo (file Excel) cho nguyên đơn, nguyên đơn đã lập đơn hàng và giao hàng cho bị đơn, có nhân viên Công ty bị đơn trực tiếp ký nhận trên phiếu xuất hàng và gửi phiếu xuất hàng này lại cho bên nguyên đơn. Sau đó, nguyên đơn xuất hóa đơn giá trị gia tăng tương ứng từng đơn hàng và gửi email file PDF hóa đơn điện tử cho bị đơn, vài tháng bị đơn sẽ thanh toán tiền hàng một lần dựa theo số hóa đơn giá trị gia tăng mà nguyên đơn đã xuất cho bị đơn. Từ tháng 02/2023 đến tháng 6/2024, hai bên đã thực hiện 24 giao dịch mua bán hàng hóa với tổng giá trị hàng hóa của năm 2023 là 993.728.454 đồng (18 giao dịch), đã thanh toán 351.611.276 đồng, còn nợ 642.117.178 đồng chưa thanh toán. Năm 2024, đã thực hiện 06 giao dịch với tổng giá trị tiền hàng là 118.682.911 đồng, đã thanh toán 37.447.498 đồng, còn nợ 81.235.413 đồng. Tổng cộng, tiền hàng năm 2023 và năm 2024 bị đơn chưa thanh toán là 723.352.591 đồng. Chứng cứ nguyên đơn cung cấp là bản sao hợp đồng nguyên tắc, báo giá, hóa đơn giá trị gia tăng, đối chiếu xuất hàng, bảng kê chi tiết. Đại diện hợp pháp của bị đơn không thừa nhận các giao dịch như nguyên đơn trình bày và không đồng ý thanh toán các hóa đơn hàng hóa theo yêu cầu của nguyên đơn. Xem xét đơn yêu cầu ngày 17/10/2025 (bút lục 363), đại diện bị đơn đề nghị đưa bà Phạm Thị D2 tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Theo bản tự khai của D2 (bút lục 367-369), D2 xác định là nhân viên Công ty bị đơn, làm việc từ năm 2023 đến năm 2024. Mỗi khi D2 nhận được đơn hàng từ khách hàng của Công ty bị đơn thì sẽ gửi đơn mua hàng cho nhà cung cấp là Công ty nguyên đơn để điều phối hàng về Công ty bị đơn và giao cho khách hàng. Hình thức gửi đơn đặt hàng là qua ứng dụ Zalo bằng tài khoản cá nhân và căn cứ phiếu xuất hàng của từng đợt giao hàng, nhân viên Công ty bị đơn ký nhận hàng. Đối chiếu lời trình bày của nguyên đơn, bị đơn với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan D2, có cơ sở xác định nguyên đơn và bị đơn có giao dịch giao nhận hàng hóa trên thực tế. Căn cứ các phiếu xuất hàng và hóa đơn giá trị gia tăng do nguyên đơn xuất cho bị đơn theo từng thời điểm giao nhận hàng từ tháng 02/2023 đến tháng 6/2024, xác định được nguyên đơn và bị đơn có phát sinh 24 giao dịch mua bán 13 hàng hóa và bị đơn đã thanh toán cho nguyên đơn tổng cộng 389.058.774 đồng (bút lục 506-523), số tiền còn lại 723.352.591 đồng, bị đơn chưa thanh toán. [2.2] Tại cấp sơ thẩm, đại diện bị đơn rằng do nhân viên công ty nghỉ việc và chứng từ thất lạc nên chưa đối chiếu công nợ được. Quá trình tố tụng tại cấp sơ thẩm bị đơn không cung cấp được cho Tòa án cấp sơ thẩm các chứng từ thanh toán cho các hóa đơn giá trị gia tăng còn lại.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận lời trình bày của bị đơn, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn phải trả cho nguyên đơn 723.352.591 đồng. [2.3] Bị đơn kháng cáo cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm không tổ chức phiên họp tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải đầy đủ để các bên làm rõ các chứng cứ, vi phạm nghiêm trọng trong việc xét xử quan hệ giao dịch giữa hai bên. Chưa thực hiện định giá, thẩm định mặt hàng nhựa cứng trong tranh chấp hay tiến hành đối chất đầy đủ giữa các bên. Chưa làm rõ vai trò của các cá nhân người Trung Quốc đứng sau điều hành, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn. Giữa nguyên đơn và bị đơn không có hợp đồng, hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, bảng kê hàng hóa, không có chữ ký của người đại diện hợp pháp của bị đơn, không có đơn đặt hàng, không có biên bản giao nhận hợp lệ nên đề nghị tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[3] Xét kháng cáo của bị đơn, thấy rằng: [3.1] Theo nội dung Biên bản kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ ngày 24/3/2025 (bút lục 423-424), vào lúc 14 giờ 00 phút ngày 24/3/2025, Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ đối với vụ án kinh doanh, thương mại sơ thẩm thụ lý số 19/2025/TLST-KDTM ngày 11/02/2025 giữa nguyên đơn là Công ty S và bị đơn là Công ty R. Tham gia phiên họp có ông D5 là người đại diện của nguyên đơn và ông X là người đại diện của bị đơn. Biên bản thể hiện Thẩm phán đã công bố các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, bao gồm các tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn và bị đơn cung cấp; tài liệu, chứng cứ Tòa án thu thập được. Tài liệu nguyên đơn cung cấp gồm: Công văn số 08 ngày 13/8/2024, Công văn số 11 ngày 10/9/2024, hình ảnh tin nhắn qua Zalo, biên bản xác nhận công nợ, thư xác nhận, hợp đồng nguyên tắc, bảng kê, bảng báo giá, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Công ty R, hóa đơn giá trị gia tăng, căn cước công dân, giấy ủy quyền, bản tự khai, bảng kê chi tiết, đối chiếu xuất hàng tháng 6, tháng 7, tháng 8, tháng 9, tháng 10, tháng 11, tháng 12 năm 2023 và tháng 01, tháng 02, tháng 4, tháng 6 năm 2024. Tài liệu bị đơn cung cấp gồm: Bản tự khai. [3.2] Tại phiên họp, ông X không cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ; không yêu cầu nguyên đơn cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ; không yêu cầu Tòa án triệu tập người làm chứng; đồng thời cũng không yêu cầu Tòa án thu thập thêm tài liệu, chứng cứ nào khác. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, bị đơn thừa nhận giữa hai bên có quan hệ mua bán hàng hóa trong khoảng thời gian từ năm 2023 đến năm 2024 và việc giao dịch không được lập thành hợp đồng bằng văn bản.

Tuy nhiên, do các bên chưa tiến hành đối chiếu, xác nhận công nợ nên 14 bị đơn không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Như vậy, có căn cứ xác định Tòa án cấp sơ thẩm đã thực hiện việc kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ theo đúng quy định của pháp luật; đồng thời bảo đảm quyền tiếp cận chứng cứ và quyền trình bày ý kiến của bị đơn trong quá trình giải quyết vụ án. [3.3] Đồng thời tại Biên bản hòa giải ngày 24/3/2025 (bút lục 425-426) có nội dung thể hiện bị đơn thống nhất với nguyên đơn việc hai bên có làm ăn với nhau không lập hợp đồng mua bán trong khoảng thời gian từ năm 2023 đến năm 2024, tuy nhiên giữa hai bên chưa thực hiện đối chiếu công nợ được nên bị đơn không đồng ý toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Ngày 11/3/2025, bị đơn có đơn yêu cầu sao chụp, photo tài liệu, chứng cứ (bút lục 351) liên quan đến nguyên đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Như vậy, bị đơn cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm không tiến hành công khai chứng cứ và hòa giải là không có cơ sở chấp nhận. [3.4] Ngoài ra, bị đơn cho rằng chưa thực hiện đánh giá mặt hàng nhựa cứng trong tranh chấp hoặc đối chiếu đầy đủ giữa các bên, chưa làm rõ vai trò của các cá nhân người Trung Quốc làm ảnh hưởng đến quyền lợi của bị đơn.

Xét thấy, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu tranh chấp hợp đồng mua bán và yêu cầu thực hiện thanh toán nợ tiền hàng hóa. Các bên không tranh chấp về số lượng, chất lượng hàng hóa, yêu cầu bồi thường thiệt hại. Đồng thời, tại thời điểm tranh chấp không có hàng hóa nên việc thực hiện định giá hàng hóa trong vụ án này là không cần thiết, cấp sơ thẩm không định giá hàng hóa là phù hợp. Theo trình bày của nguyên đơn tại Tòa án cấp phúc thẩm, ông W là chồng hợp pháp của bà M và có đăng ký kết hôn. Bị đơn cũng thừa nhận người này, theo lời khai của D2, là nhân viên của công ty tại thời điểm đó. Ngoài ra, còn thừa nhận có bà F là chị dâu của ông W, lúc đó có tham gia nhận hàng. Lời thừa nhận của bị đơn về việc những người này là nhân viên Công ty R, tuy nhiên lại không đồng ý việc nhận hàng vì cho rằng không thông qua ý kiến của bà M là không phù hợp. [3.5] Xem xét các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, thấy rằng thông qua các phiếu xuất hàng nhân viên của Công ty R đã nhận hàng do nguyên đơn giao. Đối chiếu các phiếu xuất hàng và hóa đơn giá trị gia tăng xác định: nguyên đơn và bị đơn đơn có 24 giao dịch mua bán hàng hóa. Bị đơn đã thanh toán được các hóa đơn số 035 ngày 28/02/2023 cho các Phiếu xuất hàng số 5286, 5373, 5374 ngày xuất hàng 04/01/2023 và ngày 13/02/2023 với số tiền 25.361.455 đồng (bút lục 237, 238, 514, 515). Hóa đơn số 110, 143, 177, 179 và một phần hóa đơn số 220, 041. Các hóa đơn còn lại chưa thanh toán gồm: Hóa đơn số 220 chưa thanh toán 51.234.600 đồng; các hóa đơn số 270, 271, 318, 334, 339, 378, 446, 447, 513, 515, 39, 65, 209, 280, 320 đến nay chưa thanh toán. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn buộc bị đơn thanh toán tiền nợ là có cơ sở. [3.6] Bị đơn cho rằng chưa đối chiếu công nợ, tuy nhiên vào ngày 13/3/2024 và ngày 10/9/2024, nguyên đơn có yêu cầu bị đơn thanh toán nhưng bị đơn không hợp tác do đó Tòa án xét xử tuyên buộc bị đơn thanh toán nợ cho 15 nguyên đơn là phù hợp. Bị đơn kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ mới chứng minh cho yêu cầu kháng cáo nên Tòa án cấp phúc thẩm không có cơ sở chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn. [3.7] Đối với ý kiến của bị đơn cho rằng việc đặt hàng và nhận hàng được thực hiện bởi các nhân viên của công ty nhưng không theo sự chỉ đạo hoặc chấp thuận của bà M, Hội đồng xét xử thấy rằng đây là vấn đề thuộc phạm vi quản lý, điều hành nội bộ của Công ty R. Trường hợp bị đơn cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm bởi hành vi của những người có liên quan thì bị đơn có quyền khởi kiện yêu cầu giải quyết bằng một vụ án khác theo quy định của pháp luật.

[4]

Từ những phân tích trên, không có cơ sở chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[5] Lời trình bày của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn là có cơ sở.

[6] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp.

[7] Án phí kinh doanh, thương mại phúc thẩm: Người kháng cáo phải chịu theo quy định.