Bản án 214Tranh chấp về mua bán hàng hóa

[1] Về tố tụng: [1.1] Đơn kháng cáo của bị đơn được nộp trong thời hạn theo quy định tại Điều 272, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự nên đủ điều kiện để thụ lý và xét xử theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Nguyên đơn được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt và đã có đơn xin xét xử vắng mặt nên Tòa án xét xử vắng mặt nguyên đơn theo quy định của Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của bị đơn: [2.1] Tại Tòa án cấp phúc thẩm, bị đơn có yêu cầu Tòa án thu thập chứng cứ chứng minh toàn bộ 3.450 mặt gỗ được xác định trong buổi thẩm định tại chỗ vào ngày 13/8 2025 được sản xuất vào ngày 06/7/2023 như hồ sơ khởi kiện đang thể hiện; đề nghị Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh việc thuê nhà kho của nguyên đơn liên quan đến đơn đặt hàng ngày 06/7/2023 của công ty B1, bao gồm hóa đơn giá trị gia tăng, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, tờ khai thuế giá 9 trị gia tăng, tờ khai thuế thu nhập cá nhân, tờ khai đối với hoạt động cho thuê tài sản, báo cáo tài chính các năm 2023, 2024, 2025. [2.2] Đối với việc xem xét, thẩm định tại chỗ tại cấp phúc thẩm: [2.2.1] Tòa án đã quyết định xem xét, thẩm định vào ngày 22/4/2026 tại vị trí nguyên đơn thuê kho lưu giữ hàng hóa.

Tuy nhiên, vào ngày 21/4/2026, nguyên đơn có thông báo về việc dịch chuyển vị trí hàng hóa lưu kho gửi đến Tòa án cấp phúc thẩm với nội dung: do cần phải vệ sinh, bảo quản hàng hóa của Công ty D1 đang lưu tại kho của Công ty C1 và kế hoạch sản xuất kinh doanh, kế hoạch sửa chữa nền móng nhà xưởng nên toàn bộ hàng hóa của Công ty D1 đang được lưu tại kho của Công ty C1 vẫn được lưu giữ trong khuôn viên nhà xưởng cũ của Công ty C1 nhưng có sự dịch chuyển khoảng 50 mét so với vị trí xem xét, thẩm định tại quá trình giải quyết vụ án ở Tòa án cấp sơ thẩm. [2.2.2] Vào ngày 22/4/2026, Tòa án tiến hành thẩm định tại chỗ tại Công ty C1. Nguyên đơn và bị đơn thống nhất thừa nhận nguyên đơn đang lưu giữ hàng hóa tranh chấp hợp đồng mua bán giữa hai bên tại vị trí kho khác với vị trí kho theo biên bản thẩm định ở cấp sơ thẩm vào ngày 09 tháng 12 năm 2025 và ngày 13 tháng 8 năm 2025. Tại thời điểm thẩm định, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn xác định lý do di dời vị trí lưu giữ sản phẩm là vì chủ nhà xưởng lấy lại một phần nhà xưởng, Công ty C1 thu hẹp sản xuất, đồng thời xác định hiện nay mẫu sản phẩm dùng để sản xuất cho bị đơn không còn nữa vì nguyên đơn đã trả lại mẫu sản phẩm cho bị đơn. Người đại diện hợp pháp của bị đơn không xác định được 14 kiện hàng đang lưu giữ tại kho của nguyên đơn có phải là sản phẩm được sản xuất theo đơn đặt hàng của bị đơn hay không; về mẫu sản phẩm bị đơn đã giao cho nguyên đơn sản xuất, bị đơn có yêu cầu nguyên đơn cung cấp nhưng nguyên đơn không cung cấp được. Sau khi thẩm định, các bên thống nhất có 14 kiện hàng đang lưu giữ tại kho của nguyên đơn, mỗi kiện có kích thước 1,1 m x 1,1 m x 1,6 m, khoảng cách giữa mỗi kiện hàng là từ 0,5 m đến 1 m và không xác định được hàng mẫu để đối chiếu, làm rõ có phải đúng mã hàng D753-01 theo đơn đặt hàng của bị đơn hay không. [2.2.3] Theo sự thừa nhận của các bên đương sự tại buổi thẩm định ngày 22/4/2026 thì 14 kiện hàng đã được nguyên đơn di dời qua vị trí khác. Xem xét, đối chiếu với hiện trạng các kiện hàng thẩm định ngày 22/4/2026 với kết quả thẩm định vào ngày 13/8/2025 thấy rằng: theo Biên bản thẩm định ngày 13/8/2025 thể hiện Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, thẩm định tại chỗ đối với tài sản tranh chấp là hàng hóa - mặt ghế (mã 0753) tại nhà kho của nguyên đơn. Sau khi kiểm đếm, các đương sự xác định số lượng hàng hóa là 3.450 mặt ghế được sắp xếp thành 14 kiện, gồm 07 kiện nguyên đai, 07 kiện không nguyên đai; có 07 kiện có phiếu ghi thẻ pallet năm 2023, 02 kiện có phiếu ghi thẻ pallet năm 2025, số còn lại 05 kiện không có phiếu ghi. Trong khi đó, tại thời điểm thẩm định ngày 22/4/2026, hiện trạng hàng hóa đang tranh chấp gồm có 14 kiện hàng, trong đó có 03 kiện hàng dán thẻ pallet, 11 kiện hàng không có thẻ pallet; trong 03 thẻ pallet có 01 thẻ pallet đã xóa năm, 02 thẻ pallet ghi năm 2023; trong 03 thẻ chỉ có 01 thẻ ghi mã hàng D753-01, 02 thẻ còn lại không ghi mã hàng. Như vậy, có sự khác nhau về hiện trạng hàng hóa tranh chấp khi nguyên đơn dịch chuyển khỏi vị trí lưu kho, cụ thể: chỉ còn có 02 kiện hàng có thẻ pallet ghi năm 2023 nên Tòa án cấp phúc thẩm không thể xác định 10 được các kiện hàng được thẩm định ngày 22/4/2026 có phải là các kiện hàng được thẩm định ngày 13/8/2025 hay không. [2.3] Đối với chứng cứ mới do bị đơn cung cấp tại cấp phúc thẩm: [2.3.1] Tại Tòa án cấp phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của bị đơn cung cấp bảng đối chiếu công nợ tháng 8 năm 2023 ngày 12 tháng 8 năm 2023, bản chính bảng đối chiếu công nợ tháng 8 năm 2023 ngày 31 tháng 8 năm 2023, bảng đối chiếu công nợ tháng 9/2023 ngày 28/9/2023, bảng đối chiếu công nợ ngày 15/01/2024, ngày 05/11/2024 có mộc dấu của Công ty C1. [2.3.2] Theo nội dung Bảng đối chiếu công nợ tháng 8/2023 ngày 12/8/2023 của Công ty C1 có chữ ký tên Nguyễn Doãn B và mộc dấu Công ty C1 thể hiện: mã đơn 62YD2307060031, tên hàng D753-01 JG0001398, chi tiết mặt ghế thể hiện tại cột phải giao là 4.800, cột số lượng quyết toán không có ghi, cột đã giao: 3.101, cột giao dư: 3.101. Ngày giao: ngày 28/7/2023 là 05, ngày 04/8/2023 là 1.460, ngày 05/8/2023 là 683 và ngày 11/8/2023 là 953. Như vậy, tổng cộng từ ngày 28/7/2023 đến ngày 11/8/2023 số lượng là 3.101. [2.3.3] Đối chiếu với Đơn đặt hàng YD2307060031 ngày 06/7/2023 do Công ty C1 cung cấp (bút lục số 106) thấy rằng: nội dung mã hàng trong đơn đặt hàng là JG0001398, tên hàng D753-01, số lượng 4.800 hoàn toàn trùng khớp với nội dung mã hàng thể hiện trong Bảng đối chiếu công nợ tháng 8/2023 ngày 12/8/2023. [2.3.4] Theo nội dung Hóa đơn giá trị gia tăng số 0000036 ngày 12/6/2024 (bút lục 16) thể hiện Công ty C1 xuất bán cho Công ty D1 mặt ghế bán thành phẩm 1.758 cái, đơn giá 86.345 đồng, thành tiền 151.794.510 đồng, cộng 8% thuế giá trị gia tăng, tổng cộng tiền thanh toán là 163.938.071 đồng. [2.3.5] Theo nội dung khởi kiện ngày 05/6/2025 (bút lục 02), nguyên đơn xác định bị đơn đã nhận và thanh toán tiền cho nguyên đơn đối với 1.758 mặt ghế, còn 3.558 mặt ghế đến nay bị đơn chưa nhận hàng nên yêu cầu bị đơn nhận hàng và thanh toán tiền hàng, tiền lãi và tiền lưu kho cho nguyên đơn.

Tuy nhiên, tại thời điểm tháng 8/2023, Công ty C1 có phát hành Bảng đối chiếu công nợ ngày 12/8/2023 nêu trên thể hiện hàng đã giao và giao dư là 3.101 mặt ghế. Bị đơn cho rằng 3.101 mặt ghế do nguyên đơn giao không bảo đảm chất lượng nên bị đơn đã trả lại hàng cho nguyên đơn và đã quyết toán xong đơn hàng. [2.3.6] Tại cấp phúc thẩm, đại diện hợp pháp của nguyên đơn đã được Tòa án cho sao chụp các bảng đối chiếu công nợ để có ý kiến trình bày đối với chứng cứ này, tuy nhiên đại diện nguyên đơn có yêu cầu Tòa án xét xử vắng mặt nên tại phiên tòa phúc thẩm không thể tiến hành đối chất làm rõ nguyên nhân tại sao có sự mâu thuẫn trong việc giao nhận hàng, xuất hóa đơn và đối chiếu công nợ giữa các bên; tại sao đơn hàng của tháng 7/2023 và bảng đối chiếu công nợ tháng 8/2023 nhưng đến tháng 6/2024 mới giao nhận hàng và xuất hóa đơn; tại sao vào thời điểm ký Bảng đối chiếu công nợ tháng 8/2023 ngày 12/8/2023 nguyên đơn ghi nhận đã giao và giao dư 3.101 sản phẩm; số lượng 1.758 mặt ghế đã giao nhận và xuất hóa đơn vào ngày 12/6/2024 có nằm trong số 3.101 sản phẩm giao dư hay không. [2.3.7] Bảng đối chiếu công nợ tháng 8/2023 ngày 12/8/2023 là chứng cứ mới phát sinh tại cấp phúc thẩm, chưa được cấp sơ thẩm xem xét, đánh giá và có mâu thuẫn với các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án nhưng nguyên đơn không tham 11 gia tố tụng tại cấp phúc thẩm nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không thể đối chất để làm rõ các mâu thuẫn của các chứng cứ như đã phân tích trên.

Do đó, để bảo đảm hai cấp xét xử và bảo đảm quyền lợi cho các bên đương sự, cần hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại. [2.4] Khi giải quyết lại vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm cần làm rõ số lượng hàng hóa tranh chấp có đúng theo mẫu mã sản phẩm của đơn đặt hàng ngày 06/7/2023 hay không; các bên có yêu cầu hay thỏa thuận gì về chất lượng hàng hóa không; thỏa thuận của các bên về thời gian giao hàng như thế nào; tại sao đặt hàng năm 2023 nhưng đến năm 2024 mới giao hàng và xuất hóa đơn; thu thập, đánh giá, làm rõ các chứng cứ liên quan đến việc thực hiện, thanh toán, xuất hóa đơn, thanh lý hợp đồng thuê kho giữa nguyên đơn và ông Đ như thế nào để có cơ sở chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[3]

Từ những phân tích trên, xét thấy tại Tòa án cấp phúc thẩm phát sinh tình tiết mới không thể khắc phục được tại cấp phúc thẩm, đồng thời để bảo đảm hai cấp xét xử nên Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại. Kháng cáo của bị đơn là có cơ sở chấp nhận.

[4] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh là phù hợp.

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: người kháng cáo không phải chịu.