Bản án 956/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, trên cơ sở kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Đơn kháng cáo của ông Trần Đức H1 nộp trong thời hạn luật định nên được chấp nhận xem xét theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Đương sự vắng mặt thuộc trường hợp hoặc đã có đơn đề nghị xét xử vắng mặt hoặc đã ủy quyền tham gia tố tụng. Do vậy Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, xử vắng mặt các đương sự.

[2] Xét kháng cáo của ông Trần Đức H1 và kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực X, Thành phố H: [2.1] Xét yêu cầu khởi kiện của bà H (nay người kế thừa là ông H1) và yêu cầu phản tố của bị đơn bà T1: [2.1.1] Đối với khoản tiền nợ gốc: Quá trình tố tụng và tại phiên tòa phúc thẩm, các đương sự đều xác nhận giữa ông Trần Tân D chồng của bà H và bị đơn nhiều lần có quan hệ vay tiền. Chứng cứ nguyên đơn khởi kiện trong vụ án này là Giấy vay tiền đề ngày 06-8- 2020 do bà T1 ký xác nhận (BL 268-TA). Theo nguyên đơn thì ngày 06-8-2020 bà T1 đã tính toán đối chiếu thống nhất chốt lại các khoản nợ mà bị đơn giao dịch vay từ ông D trước đây, từ đó bà T1 tự nguyện ký xác nhận khoản nợ vay đối với bà H là 4.370.000.000 đồng. Về phía bà T1 ông N thì cho rằng việc bà T1 viết Giấy vay tiền nêu trên là theo yêu cầu của bà H, cụ thể bà H nhờ bà T1 chuyển giấy ông D đứng tên cho bà T1 vay thành giấy bà H đứng tên cho vay nhằm để bà H giàn xếp công việc gia đình. Bà T1 viết trong tình trạng tinh thần bối rối, thực tế bà T1 không vay tiền của bà H. Hội đồng xét xử thấy rằng: Bà T1 ông N thừa nhận Giấy vay tiền ngày 06- 8-2020 là do bà T1 tự tay viết, ký và ghi rõ họ tên, trong đó có nội dung “Những giấy nợ trước đây đứng tên anh Trần Tân D sẽ không còn giá trị nữa” , điều này chứng minh rằng việc bà T1 xác nhận khoản nợ bà H 4.370.000.000 đồng theo Giấy vay tiền ngày 06-8-2020 là xuất phát từ việc bà T1 đã tính toán, đối chiếu các khoản tiền trước đây mà bà T1 giao dịch vay từ ông D. Lời trình bày của bà T1 ông N cho rằng bà T1 viết Giấy vay tiền là do bà H nhờ bà T1 chuyển giấy ông D đứng tên cho bà T1 vay thành giấy bà H đứng tên cho vay nhằm để bà H giàn xếp công việc gia đình và bà T1 viết trong tình trạng tinh thần bối rối, thực tế bà T1 không vay tiền của bà H nhưng không được nguyên đơn thừa nhận và ông N bà T1 cũng không có chứng cứ chứng minh. Tại phiên tòa phúc thẩm ông N xác định ông đồng ý cùng bà T1 thực hiện nghĩa vụ trả nợ chung theo bản án quyết định của Tòa án. Như vậy có căn cứ để xác định bà T1 ông N có nợ số tiền 4.370.000.000 đồng. Tiếp đến ngày 08-10-2020, ở mặt sau của Giấy vay tiền nêu trên có thể hiện nội dung bà T1 cùng bà H xác nhận trong số tiền 4.370.000.000 đồng bà T1 7 vay của bà H thì có 1.800.000.000 đồng là tài sản của ba mẹ ông D để lại cho các con là ông D cùng các anh chị em, cụ thể là các ông bà L, C, Q, N1, T5. Các ông bà L, C, Q (nay là bà S, ông T2 và ông T3), N1, T5 (nay là ông T4, ông N2) và ông D (do bà H và nay là ông H1) cùng xác nhận nội dung này. Như vậy có căn cứ xác định trong tổng số tiền 4.370.000.000 đồng thì ông N bà T1 vay của bà H 2.570.000.000 đồng và vay của ông D cùng 05 người anh chị em ông D số tiền 1.800.000.000 đồng. Mặt khác cũng tại nội dung xác nhận ngày 08-10-2020 thì bà H (đại diện cho gia đình) cùng bà T1 có thỏa thuận “Tiền lãi sẽ thanh toán theo năm...”. Tòa án cấp sơ thẩm xác định khoản tiền 1.800.000.000 đồng là khoản tiền gửi giữ là không có căn cứ. Ông D có 1/6 trong tổng số tiền 1.800.000.000 đồng (tức 300.000.000 đồng). Nay nguyên đơn yêu cầu buộc ông N bà T1 phải trả khoản tiền nợ gốc 2.570.000.000 đồng và 300.000.000 đồng là có căn cứ. [2.1.2] Qúa trình tố tụng yêu cầu khởi kiện của bà H ông H1 liên tục thay đổi, tuy nhiên tại đơn xin thay đổi yêu cầu khởi kiện của ông H1 ngày 05-7- 2024 thì ông H1 yêu cầu bà T1 ông N trả số tiền nợ 2.570.000.000 đồng và tiền lãi tạm tính từ ngày 06-4-2021 đến hết ngày 06-8-2024 với lãi suất 1,5%/tháng. Tại phiên tòa phúc thẩm ông H1 đồng ý yêu cầu thời điểm bắt đầu tính lãi là ngày 06-5-2021 nên ghi nhận. Như vậy Hội đồng xét xử xác định đối với khoản tiền nợ gốc 2.570.000.000 đồng thì yêu cầu tính lãi của ông H1 là tính lãi tạm tính từ ngày 06-5-2021 đến ngày 06-8-2024, lãi suất 1,5%/tháng. Đối với khoản tiền 300.000.000 đồng trong khối tài sản chung 1.800.000.000 đồng thì quá trình tố tụng nguyên đơn cũng liên tục thay đổi yêu cầu nên Hội đồng xét xử căn cứ theo đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện của ông H1 là yêu cầu tính lãi tạm tính từ ngày 06-8-2020 đến ngày 05-7-2024. Tại phiên tòa phúc thẩm ông H1 xác định yêu cầu ông N bà T1 trả 300.000.000 đồng và lãi suất trên số tiền này từ ngày 08-10-2020 nên ghi nhận. Như vậy có cơ sở xác định đối với khoản tiền nợ gốc 300.000.000 đồng thì yêu cầu tính lãi của ông H1 là tạm tính lãi từ ngày 08-10-2020 đến ngày 05-7-2024, lãi suất 1,5%/tháng. Bà T1 ông N cho rằng các bên không thỏa thuận lãi suất, tuy nhiên căn cứ vào các lần chuyển khoản trả lãi của bà T1 cho phía bà H (được ông N xác nhận tại phiên tòa phúc thẩm) thì thấy ngày 06-9-2020 bà T1 chuyển khoản trả số tiền 65.550.000 đồng, nội dung ghi “Em thuong gui chi hoa tien t8 65tr550” (BL 222-TA). Sau khi bà H bà T1 xác nhận vào ngày 08-10-2020 tại mặt sau của Giấy vay tiền ngày 06-8-2020, rằng trong tổng số tiền 4.370.000.000 đồng bà T1 vay có 1.800.000.000 đồng là tài sản của ba mẹ ông D để lại cho anh chị em ông D thì bà T1 đã trừ số tiền 1.800.000.000 đồng ra khỏi khoản nợ gốc 4.370.000.000 đồng và chỉ chuyển khoản trả lãi cho bà H số tiền 38.550.000 đồng vào ngày 09-10-2020, có ghi nội dung “Em thuong ck tien t9 cho c hoa cua khoan goc 2ty550”. Đối chiếu giữa số tiền nợ gốc với khoản tiền bà T1 chuyển khoản trả lãi thì có căn cứ xác định lãi suất các bên thỏa thuận là 1,5%/tháng, phù hợp với lời khai nguyên đơn. Mức lãi suất các bên thỏa thuận phù hợp với quy định pháp luật nên chấp nhận. Số tiền lãi cho các yêu cầu của nguyên đơn được tính như sau: 8 * Đối với số tiền nợ gốc 2.570.000.000 đồng thì tiền lãi được tạm tính từ ngày 06-5-2021 đến ngày 06-8-2024, lãi suất 1,5%/tháng. Tính là 2.570.000.000 đồng x 1,5%/tháng x 39 tháng = 1.503.450.000 đồng. * Đối với số tiền 300.000.000 đồng thì tiền lãi được tạm tính từ ngày 08- 10-2020 đến ngày 05-7-2024, lãi suất 1,5%/tháng. Tính là 300.000.000 đồng x 1,5%/tháng x 44 tháng 27 ngày = 202.050.000 đồng. Tổng số tiền gốc và lãi ông N bà T1 có nghĩa vụ trả cho ông H1 là (1.503.450.000 đồng + 202.050.000 đồng) = 2.570.000.000 đồng + 4.275.500.000 (bốn tỷ hai trăm bảy mươi lăm triệu năm trăm nghìn) đồng. [2.1.3] Tại phiên tòa phúc thẩm ông N còn cho rằng đã đưa lại cho ông D 2.872.050.000 đồng + 02 lượng vàng 9999 quy ra tiền là 180.000.000 đồng và đã trả lãi cho bà H số tiền 346.250.000 đồng (trong đó khoản tiền và vàng ông D nhận là được bà T1 thực hiện giao, chuyển khoản từ mốc thời điểm ngày 07-6- 2018 và kết thúc vào ngày 06-8-2020; còn khoản tiền bà H nhận được là bà T1 thực hiện chuyển khoản từ ngày 07-9-2020 đến ngày 06-4-2021), từ đó đề nghị khấu trừ các số tiền trên vào số tiền nợ gốc 2.570.000.000 đồng, nên tổng số tiền hiện nay ông N bà T1 còn nợ chỉ là 922.000.000 đồng. Về phía ông H1 cũng xác nhận lời khai của ông N bà T1 về việc bà T1 đã chuyển khoản trả lãi cho bà H số tiền 346.250.000 đồng như ông N bà T1 đã khai. Thấy rằng như trên đã phân tích: Việc bà T1 xác nhận khoản nợ vay 4.370.000.000 đồng vào ngày 06-8-2020 là từ việc tính toán, đối chiếu chốt nợ. Các khoản tiền bị đơn chuyển cho ông D đều diễn ra trước thời điểm ngày 06-8- 2020 (là thời điểm bà H và bà T1 đã thống nhất tính toán chốt lại các khoản vay mà trước đây phía bị đơn giao dịch vay từ ông D). Từ tháng 9/2020 đến tháng 4/2021 phía bị đơn chuyển khoản cho bà H là thực hiện việc trả lãi sau khi chốt nợ, nên không có căn cứ để khấu trừ các khoản tiền mà ông D bà H đã nhận vào khoản tiền nợ gốc, theo yêu cầu của bị đơn. Tòa án cấp sơ thẩm thực hiện việc khấu trừ là không có căn cứ. Như vậy yêu cầu của bà T1 không được xem là yêu cầu phản tố để bù trừ nghĩa vụ mà là sự đề nghị được cấn trừ tiền vào khoản tiền nợ vay. Tuy nhiên theo phân tích bên trên thì yêu cầu về việc cấn trừ cũng không có cơ sở để chấp nhận. Do vậy yêu cầu của bà T1 về việc buộc ông H1 trả khoản tiền bà T1 đã giao cho ông D cũng như khoản tiền lãi phát sinh là không phù hợp. [2.2] Xét yêu cầu độc lập của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị C, ông Trần Đăng N1, ông Trần Quốc Q, bà Trần Thị L, ông Lương Trọng T4: [2.2.1] Về yêu cầu trả cho mỗi người khoản tiền nợ gốc 300.000.000 đồng: Theo như phân tích tại mục [2.1.1] thì yêu cầu độc lập của các ông bà nêu trên là có căn cứ, cần được chấp nhận. [2.2.2] Về yêu cầu trả khoản tiền nợ lãi: 9 - Đối với bà C và ông N1: Yêu cầu độc lập của bà C ông N1 liên tục thay đổi, có khi còn không cụ thể rõ ràng nên Hội đồng xét xử căn cứ vào đơn yêu cầu độc lập của ông bà. + Cụ thể bà C yêu cầu khoản tiền lãi tính từ ngày 01-4-2020 đến ngày 23- 01-2025 mức lãi suất 0,5%/tháng. Tại phiên tòa phúc thẩm bà C tự nguyện yêu cầu tính tiền lãi từ ngày 08- 10-2020 đến ngày 23-01-2025, mức lãi suất 0,5%/tháng nên ghi nhận. Tính là 300.000.000 đồng x 0.5%/tháng x 51 tháng 15 ngày = 77.250.000 đồng. + Ông N1 yêu cầu tính tiền lãi tạm tính từ ngày 06-8-2020 đến ngày 05-7- 2024 với lãi suất 1,5%/tháng. Tại phiên tòa phúc thẩm ông N1 tự nguyện yêu cầu tính tiền lãi từ ngày 08-10-2020 đến ngày 05-7-2024 mức lãi suất 0,5%/tháng nên ghi nhận. Tính là 300.000.000 đồng x 0.5%/tháng x 44 tháng 27 ngày = 67.350.000 đồng. - Đối với ông Q (người kế thừa là bà S và ông T2, ông T3) do ông N1 đại diện tại phiên tòa phúc thẩm, xác định tự nguyện tính lãi từ ngày 08-10-2020 đến ngày 23-01-2025 với lãi suất 0,5%/tháng nên ghi nhận. Tính là 300.000.000 đồng x 0.5%/tháng x 51 tháng 15 ngày = 77.250.000 đồng. Tại văn bản ý kiến của ông T3 và ông T2 cùng đề ngày 17-4-2026 thì ông T3 và ông T2 đề nghị Tòa án giao cho bà S được nhận và toàn quyền quyết định đối với số tiền mà ông N bà T1 có nghĩa vụ trả cho ông Q, nên Hội đồng xét xử ghi nhận. - Đối với bà L, ông T4 (do ông H1 đại diện) xác định tại phiên tòa phúc thẩm tự nguyện tính lãi tạm tính từ ngày 08-10-2020 đến ngày 05-7-2024 mức lãi suất 1,5 %/tháng, nên ghi nhận. Tính là 300.000.000 đồng x 1.5%/tháng x 44 tháng 27 ngày = 202.050.000 đồng. * Ngoài ông T4 là người thừa kế của bà T5 thì bà T5 còn người con khác là ông Lương Trọng N2, tuy nhiên ông N2 đã có văn bản đồng ý cho ông T4 được nhận và toàn quyền định đoạt đối với số tiền 300.000.000 đồng nên Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện này của ông N2. Từ phân tích, nhận định trên, Hội đồng xét xử thống nhất chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông H1, chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân khu vực X, Thành phố H, sửa bản án sơ thẩm theo hướng đã phân tích bên trên.

[3] Về án phí: - Án phí dân sự sơ thẩm: Ông N bà T1 phải chịu án phí trên số tiền có nghĩa vụ trả cho các đương sự. -Án phí dân sự phúc thẩm: Kháng cáo được chấp nhận nên ông H1 không 10 phải chịu.