Bản án 170/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Đây là vụ án tranh chấp về hợp đồng đặt cọc, hợp đồng vay tài sản thuộc tranh chấp về giao dịch dân sự theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. Do vụ án có kháng cáo nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng theo điểm b khoản 1 Điều 38 của Bộ luật Tố tụng dân sự. - Về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Nguyễn Văn H:

[2] Đối với hợp đồng đặt cọc: Ngày 26/8/2021 chị Đỗ Thị B và anh Nguyễn Văn H thiết lập hợp đồng đặt cọc. Nội dung thể hiện: Anh H đặt cọc cho chị B số tiền 1.765.000.000 đồng để mua 05 nhà đất có địa chỉ: LK20 lô 15-19 tại khu đô thị P. Anh chị đều thừa nhận, hợp đồng đặt cọc được ký kết trên cơ sở tự nguyện, chị B đã nhận đủ số tiền 1.765.000.000 đồng của anh H nên hợp đồng có giá trị pháp lý buộc các bên phải có nghĩa vụ thực hiện. Quá trình thực hiện hợp đồng, anh chị tự nguyện chấm dứt hợp đồng. Việc chấm dứt hợp đồng cũng là tự nguyện nên HĐXX ghi nhận. Do hợp đồng không được thực hiện nên anh H yêu cầu chị B và anh Đ 5 phải có trách nhiệm thanh toán số tiền 1.765.000.000 đồng, anh không yêu cầu phạt cọc. Chị B nhất trí trả số tiền trên nên HĐXX ghi nhận. Về nghĩa vụ thanh toán: Anh H yêu cầu chị Đỗ Thị B và anh Lưu Duy Đ có trách nhiệm liên đới thanh toán nợ cho anh. Chị B và anh Đ xác định: Khoản nợ trên là nợ riêng của chị B, chị B nhất trí trả không liên quan đến anh Đ. HĐXX đánh giá như sau. Anh H và chị B thoả thuận ký kết hợp đồng đặt cọc là thật, việc bàn bạc liên quan đến đặt cọc mua đất chỉ có chị B giao dịch với anh H. Chị B nhận tiền bằng hình thức chuyển khoản cũng chỉ chuyển vào tài khoản của chị. Chị nhận xong chị chuyển lại cho chị L và chị L thừa nhận đã nhận của chị B nhưng cũng chỉ liên hệ với chị B, anh Đ chưa bao giờ tham gia vào giao dịch môi giới bất động sản giữa các bên. Tại hợp đồng đặt cọc thể hiện: Bên bán chỉ có tên chị Đỗ Thị B, tại phần tài sản đặt cọc cũng chỉ thể hiện “tôi là Đỗ Thị B đã nhận đủ số tiền trên”. Trong toàn bộ nội dung hợp đồng không có chỗ nào thể hiện tên hoặc ý chí của anh Đ tham gia vào hợp đồng đặt cọc.

Tuy nhiên, tại mục cuối của hợp đồng, anh Đ có ký tên Lưu Duy Đ vào cùng chị Đỗ Thị B. Anh Đ thừa nhận chữ ký đó là của anh nhưng anh ký chỉ với vai trò làm chứng là chị B đã nhận đủ số tiền của anh H.

Căn cứ vào toàn bộ quá trình thực hiện thỏa thuận và quá trình giao dịch. HĐXX đánh giá: Anh Đ ký vào văn bản là thật nhưng chữ ký đó không thể hiện ý chí cùng chị B tham gia giao dịch, anh ký chỉ với tư cách làm chứng. Do vậy, không có căn cứ buộc anh Đ phải có trách nhiệm liên đới cùng chị B trả anh H số tiền tranh chấp nêu trên mà cần buộc chị B phải có trách nhiệm thanh toán toàn bộ số tiền nhận cọc cho anh H theo hợp đồng là 1.765.000.000 đồng. Đối với số tiền phạt cọc: Các bên đương sự cùng nhau thống nhất chấm dứt hợp đồng đặt cọc và không yêu cầu giải quyết về việc phạt cọc nên HĐXX không xem xét, giải quyết.

[3] Đối với hợp đồng vay tài sản: Ngày 26/8/2021 chị Đỗ Thị B và anh Nguyễn Văn H thiết lập hợp đồng vay tài sản. Nội dung hợp đồng hai bên ký kết có chỗ thể hiện là hợp đồng vay, có chỗ lại thể hiện là hợp đồng đặt cọc.

Tuy nhiên, các đương sự đều đồng quan điểm và xác định đây là hợp đồng vay nên HĐXX chấp nhận và xác định quan hệ tranh chấp là tranh chấp hợp đồng vay tài sản. Đối với số tiền vay, anh H và chị B đều thống nhất. Anh H cho vay với số tiền 3.275.000.000 đồng, chị B đã nhận đủ bằng hình thức chuyển khoản. Quá trình thực hiện hợp đồng chị B đã trả cho anh 340.000.000 đồng. Anh khởi kiện đòi chị thanh toán số tiền còn lại là 2.935.000.000 đồng và không yêu cầu trả lãi. Chị B nhất trí trả anh H số tiền trên. Xét việc thoả thuận của anh chị là tự nguyện, không vi phạm điều cấm và đạo đức xã hội nên được HĐXX ghi nhận.

[4] Về phương thức thanh toán: Đối với số tiền còn nợ của 2 hợp đồng đặt cọc và hợp đồng vay tài sản, tổng là 4.700.000.000 đồng; nguyên đơn anh Nguyễn Văn H yêu cầu chị Đỗ Thị B thanh toán 01 lần, chị B đề nghị được trả làm 02 đợt. 6 Xét, các đương sự không thống nhất được với nhau về phương thức thanh toán nên HĐXX sẽ căn cứ vào quy định của pháp luật để giải quyết. Theo quy định tại Điều 466 Bộ luật dân sự “Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn”. Số tiền 4.700.000.000 đồng chị B nợ anh H đã đến hạn thanh toán nên chị B phải có nghĩa vụ thanh toán khi anh H yêu cầu. Chị B đưa ra lý do là hoàn cảnh kinh tế khó khăn, không đủ khả năng thanh toán là không có căn cứ chấp nhận. Số tiền chị B vay và nhận cọc từ anh H, chị đã nhận đủ nên chị phải có nghĩa vụ thanh toán cho anh H. Do vậy, HĐXX không có căn cứ chấp nhận phương án chị B đưa ra mà cần buộc chị B phải có trách nhiệm thanh toán 01 lần đối với số tiền nợ trên cho anh H thì mới đảm bảo đúng quy định của pháp luật và đảm bảo quyền lợi chung của các đương sự. Đối với mức lãi suất áp dụng sau khi bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà bị đơn không thanh toán được tiền gốc: Tại hợp đồng vay các bên thỏa thuận. Lãi suất cho vay theo lãi suất Ngân hàng S.

Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, các đương sự thống nhất không áp dụng lãi suất thỏa thuận mà đề nghị giải quyết theo quy đinh của pháp luật. Do vậy, đối với mức lãi suất này, HĐXX sẽ áp dụng lãi suất quy định theo Điều 468 Bộ luật dân sự là đảm bảo quyền lợi chung của các đương sự.

[5] Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn chị Đỗ Thị B có đơn kháng cáo đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 27/2025/DS-ST ngày 31 tháng 12 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hải Phòng. Tại giai đoạn phúc thẩm, bị đơn chị Đỗ Thị B không cung cấp thêm được tài liệu, chứng cứ gì mới làm căn cứ cho HĐXX xem xét kháng cáo của mình.

Xét thấy, không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của bị đơn chị Đỗ Thị B; cần giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 27/2025/DS-ST ngày 31 tháng 12 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hải Phòng theo quy định tại khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[6] Về án phí:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 148; căn cứ vào khoản 4 Điều 26, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Về án phí dân sự sơ thẩm: Buộc bị đơn chị Đỗ Thị B phải chịu án phí dân sự sơ thẩm số tiền là 112.700.000 đồng (Một trăm mười hai triệu bảy trăm nghìn) đồng. Hoàn trả cho nguyên đơn anh Nguyễn Văn H tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp số tiền là 57.000.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Toà án số 0003164 ngày 07 tháng 10 năm 2025 tại Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng. 7 Về án phí dân sự phúc thẩm: Do yêu cầu kháng cáo của bị đơn chị Đỗ Thị B không được chấp nhận nên chị B phải chịu án phí dân sự phúc thẩm số tiền là 300.000 đồng.