Bản án 156/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên toà; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các tài liệu, chứng cứ, lời trình bày của các đương sự và ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định như sau: Đối với yêu cầu kháng cáo của bị đơn Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B, xét thấy:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Toà án cấp sơ thẩm xác định bà Huỳnh Hồ T (nguyên Kế toán Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B) là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Tại cấp sơ thẩm, Toà án cấp sơ thẩm đã làm việc với bà Huỳnh Hồ T tại Trại tạm giam C và biết bà T đang chấp hành án theo Bản án phúc thẩm số 575/2023/HS-PT ngày 01/12/2023 của Toà án nhân dân X (nay là Toà X2), nhưng Toà án cấp sơ thẩm không tống đạt các quyết định, thông báo, văn bản tố tụng cho bà T tại Trại giam, mà lại niêm yết các văn bản trên tại địa chỉ cư trú là không đúng quy định tại khoản 2 Điều 177 của Bộ luật Tố tụng dân sự, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà T. 7 [1.2] Toà án cấp sơ thẩm xác định bà Bùi Thị Cẩm D là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án, Ủy ban nhân dân phường Tuy Hoà xác định bà D không cư trú tại địa chỉ đường N, phường H, tỉnh Đắk Lắk, nên không thực hiện việc niêm yết. Toà án cấp sơ thẩm không xác minh địa chỉ cư trú cuối cùng của bà D để tiến hành các thủ tục tống đạt văn bản tố tụng cho bà D mà chỉ gửi văn bản cho bà D qua dịch vụ bưu chính (dịch vụ bưu chính chuyển hoàn tất cả các văn bản đã gửi) là không đúng quy định tại Điều 177, Điều 179 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung: [2.1] Quá trình giải quyết vụ án, người đại diện theo ủy quyền của ông Trần Đăng K và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B đều xác định Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B không vay tiền của bà Nguyễn Thị G. Trong quá trình điều tra vụ án liên quan đến bà Huỳnh Hồ T, ông Trần Đăng K có thừa nhận hai lần thông qua bà T và bà T có đưa điện thoại để ông hỏi mượn tiền bà G (Bút lục số 913). Tại Kết luận giám định số 312/KL-KTHS ngày 22/7/2024 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Phú Yên kết luận các chữ ký Trần Đăng K trong các Giấy mượn tiền các ngày 02/10/2019, 24/6/2020, 01/7/2020, 07/7/2020, 30/9/2019, 20/7/2020 và 27/7/2020 mà bà Nguyễn Thị G cung cấp là chữ ký hình dấu, không phải là chữ ký được ký ra trực tiếp; chữ ký Trần Đăng K trong Giấy mượn tiền đề ngày 14/7/2020 là chữ ký phô tô, không phải chữ ký được ký ra trực tiếp, nên không tiến hành giám định so sánh. Còn 06 Giấy mượn tiền đề các ngày 06/02/2020, 19/02/2020, 27/02/2020, 16/12/2019, 07/11/2019 và 06/11/2019 thì ông Nguyễn Thanh P ký. Quá trình giải quyết vụ án, ông Nguyễn Thanh P không tham gia tố tụng. Theo bà Huỳnh Hồ T trình bày việc quản lý thu chi tiền mặt tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B từ năm 2019 - 2020 như sau: Đối với những khoản thu tiền mặt đều lập phiếu thu, khoản chi đều lập phiếu chi, các khoản thu chi đều ghi rõ, hạch toán cụ thể trong sổ quỹ tiền mặt của Công ty, sổ quỹ được quản lý trên phần mềm kế toán Misa (Bút lục số 851). Toà án cấp sơ thẩm căn cứ vào các Phiếu thu số: PT09/30, PT10/03, PT11/13, PT11/14, PT11/59, PT20.02/3, PT20.02/12, PT20.02/30, PT20.04/15, PT20.06/29, PT20.07/04, PT20.07/10, PT20.06/10, PT20.06/21, PT20.07/43, PT20.07/15, PT20.07/42, PT-LS20.07/03, PT20.07/46, PT20.07/50, được thể hiện trong Bảng kê số tiền bà Huỳnh Hồ T - Kế toán trưởng Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B thực hiện việc vay và trả nợ tiền gốc, lãi của bà Nguyễn Thị G cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B từ năm 2018 đến năm 2020 lập ngày 15/3/2022 (Bút lục số 888 - 901) và Bảng kê đối chiếu số tiền các lần bà Nguyễn Thị G cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B vay và nhận tiền gốc, lãi từ bà Huỳnh Hồ T - Kế toán trưởng Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B từ năm 2019 đến ngày 03/12/2020, lập ngày 04/3/2022 (Bút lục số 774 - 777), được Toà án thu thập trong quá trình điều tra vụ án hình sự liên quan đến bà Huỳnh Hồ T để xác định việc vay tiền của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B.

Tuy nhiên, tại 02 bảng kê trên, bà T và bà G đều xác nhận khoản vay ngày 06/11/2019 với số tiền 1.000.000.000 đồng đã được trả hết theo Phiếu chi số PC20/05/107 ngày 8 28/5/2020; khoản vay ngày 27/02/2020 chỉ còn nợ gốc 100.000.000 đồng theo Phiếu chi số PC20/06/02 ngày 03/6/2020 (trả 1.400.000.000 đồng). Bà T xác định khoản vay 390.000.000 đồng đã được trả hết theo Phiếu chi số PC20/07/13 ngày 03/7/2020, PC20/07/87 ngày 21/7/2020; khoản vay 100.000.000 đồng theo Phiếu thu số PT20.07/10 (theo yêu cầu bà G là 90.000.000 đồng) đã được trả hết ngày 21/7/2020 theo Phiếu chi số PC20/07/87, còn bà G thì không đưa khoản vay này vào đối chiếu tiền vay. Quá trình giải quyết vụ án này, bà G lại yêu cầu bị đơn phải trả các khoản vay ngày 06/11/2019, ngày 01/7/2020, 03/7/2020, toàn bộ khoản vay ngày 27/02/2020. Toà án cấp sơ thẩm chỉ căn cứ vào Phiếu thu để chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn là chưa xem xét toàn diện các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án. Đồng thời, Toà án cấp sơ thẩm không thu thập các Phiếu thu, Phiếu chi liên quan đến việc trả gốc và lãi các khoản tiền vay mà bà G khởi kiện là thu thập chứng cứ chưa đầy đủ. Ngoài ra, tại Biên bản làm việc ngày 08/8/2022 (Bút lục số 932), Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B có cung cấp cho Cơ quan điều tra Công an tỉnh Phú Yên, trong đó có: Bảng xác nhận nợ vay ngoài, thời điểm xác nhận ngày 31/12/2018 (bản photo có 01 tờ) tài liệu này được lưu trữ tại phòng kế toán Công ty trong thời gian bà T làm kế toán lưu trữ cho đến nay; Biên bản họp ngày 30/11/2020 tại phòng ông H (bản photo có 01 tờ), tài liệu này do Ban Giám đốc Công ty tổ chức họp có ghi Biên bản do Phòng Phòng Tổ chức - Hành chính Công ty lưu; Bảng tổng hợp giá trị nợ đến ngày 23/11/2020 bản photo và kèm theo là sổ cái tài khoản 34111.8 vay ngắn hạn khác từ ngày 01/01/2019 đến ngày 23/11/2020, tài liệu này được lưu trữ tại phòng kế toán Công ty trong thời gian bà T làm kế toán lưu cho đến nay; Báo cáo tài chính năm 2019 và năm 2020 in từ phần mềm kế toán của Công ty; Sổ chi tiết tài khoản 3411.8 vay ngắn hạn khác và sổ chi tiết tài khoản 6352 chi phí lãi vay năm 2019 và năm 2020 in từ phần mềm kế toán của Công ty do bà T và ông P thực hiện (phần mềm kế toán của Công ty có tên gọi là CADS đã cài đặt sử dụng từ tháng 01 năm 2019 đến nay). Như vậy, Toà án cấp sơ thẩm không thu thập các tài liệu trên để từ đó có căn cứ xác định bà Huỳnh Hồ T có đưa số tiền vay của bà Nguyễn Thị G vào quỹ của Công ty hay không? Công ty có quản lý, sử dụng nguồn tiền vay của bà G vào các hoạt động của Công ty hay không? Công ty có sử dụng tiền của mình để trả lãi cho bà G hay không, là thu thập chứng cứ chưa đầy đủ. [2.2] Về tuyên lãi, lãi suất: Toà án cấp sơ thẩm buộc bị đơn phải có nghĩa vụ trả tiền lãi đối với số tiền vay nhưng lại tuyên “Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại các Điều 357, 468 Bộ luật Dân sự” là không đúng với quy định tại Điều 13 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao về hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm.

[3] Từ các nhận định như trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, thu thập chứng cứ chưa đầy đủ mà 9 cấp phúc thẩm không thể bổ sung, khắc phục được.

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm cần chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B, hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số: 13/2025/DS-ST ngày 28/7/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 11 - Đắk Lắk, giao hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý, giải quyết lại theo thủ tục chung, là phù hợp với quy định của pháp luật.

[4] Về chi phí giám định: Do hủy bản án sơ thẩm nên chi phí tố tụng sẽ được xử lý khi giải quyết lại vụ án.

[5] Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 08/2024/QĐ-BPKCTT ngày 26/11/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Tuy Hoà (nay là Tòa án nhân dân khu vực 11 - Đắk Lắk) đã có hiệu lực pháp luật và việc giải quyết yêu cầu hủy bỏ quyết định này được thực hiện theo quy định tại Điều 138 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[6] Về án phí: [6.1] Án phí dân sự sơ thẩm: Sẽ được xử lý khi giải quyết lại vụ án. [6.2] Án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận một phần và hủy bản án sơ thẩm nên bị đơn Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên B không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm và được hoàn lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp.