Bản án 1505/2025/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa và sau khi nghe ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Bị đơn - bà Trần Thị Phương H nộp đơn kháng cáo và nộp tạm ứng án phí phúc thẩm đúng thời hạn theo quy định tại khoản 1 Điều 273 của Bộ luật 5 Tố tụng dân sự năm 2015 nên Đơn kháng cáo của bà H được xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Về việc đưa người tham gia tố tụng: Ông Nguyễn Hoài B chỉ ký tên làm chứng việc bà H giao bản chính giấy tờ nhà cho bà T trong Biên bản giao nhận giấy tờ ngày 14/03/2024, giữa ông B với bà T hay với bà H không còn quan hệ vay mượn, do đó việc giải quyết vụ án không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ đối với ông B nên không cần thiết đưa ông B tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan mà chỉ tham gia với tư cách người làm chứng, do đó cần sửa lại tư cách tham gia tố tụng đối với ông Nguyễn Hoài B. Đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – ông Huỳnh Minh L vắng mặt tại phiên tòa, xét thấy việc giải quyết kháng cáo của bị đơn không cần thiết sự có mặt của ông L, căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 294 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt ông L.

[2] Về nội dung: Bị đơn - bà Trần Thị Phương H kháng cáo yêu cầu cho bà H được trả dần số tiền nợ gốc là 400.000.000 đồng và không đồng ý trả lãi, Hội đồng xét xử xét thấy: [2.1] Về Hợp đồng vay tiền ngày 14/3/2024 (số công chứng 3915 quyển số 03/2024 TP/CC-SCC/HĐGD) tại Văn phòng công chứng BT đã được nguyên đơn và bị đơn thống nhất, bị đơn thừa nhận còn nợ số tiền gốc là 400.000.000 đồng chưa trả. Nay bị đơn yêu cầu được trả dần số nợ gốc này mỗi tháng 3.000.000 đồng cho đến khi trả đủ 400.000.000 đồng hoặc cho đến khi bị đơn bán được nhà sẽ thanh toán đủ 400.000.000 đồng cho bà T. Tòa án cấp sơ thẩm đã viện dẫn quy định pháp luật đối với việc thanh toán tiền vay theo khoản 1 Điều 280 của Bộ luật Dân sự năm 2015: “Nghĩa vụ trả tiền phải được thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn, đúng địa điểm và phương thức đã thỏa thuận”; Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015: “Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn”. Bà H vay tiền nhưng đã vi phạm nghĩa vụ trả tiền theo hợp đồng, quá thời hạn trả nợ đã lâu và gây nhiều thiệt thòi quyền lợi hợp pháp của nguyên đơn, phía nguyên đơn cũng không đồng ý thỏa thuận cho bà H được trả chậm và trả dần đối với số tiền còn nợ, yêu cầu khởi kiện của bà T là chính đáng và đúng quy định pháp luật, kháng cáo của bà H là không có căn cứ nên không được chấp nhận. [2.2] Xét yêu cầu kháng cáo của bà H về việc không đồng ý trả tiền lãi trên số tiền vay còn nợ bà T, Hội đồng xét xử nhận thấy: Tại Điều 3 của Hợp đồng vay tiền công chứng ngày 14/3/2024 quy định lãi suất cho vay là 1,6%/tháng trong thời hạn 3 tháng từ ngày ký hợp đồng, bà H đã đồng ý ký tên vô Hợp đồng là đồng ý với thỏa thuận về tiền lãi trong hạn. Tại Bản tự khai ngày 06/01/2025 (BL.92) bà H trình bày về khoản tiền lãi bà T yêu cầu thì bà H xin, nghĩa là bà H đã biết và hiểu rõ về khoản tiền lãi phải trả theo 6 thỏa thuận nhưng bà H “xin” bà T không lấy khoản tiền lãi này do bà H không đủ khả năng trả lãi. Theo quy định tại khoản 1 và 5 Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015 về Nghĩa vụ trả nợ của bên vay thì: “1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; …, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau: a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này; b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.” Vậy, ngoài số tiền gốc đã vay, bà H còn phải trả tiền lãi trong hạn theo lãi suất thỏa thuận đối với số tiền đã vay và trả tiền lãi quá hạn đối với số nợ chưa thanh toán theo lãi suất quá hạn bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng. Lãi suất các bên thỏa thuận tại Hợp đồng là 1,6%/tháng tương ứng 19,2%/năm là phù hợp với quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 “lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay”, nên được chấp nhận. Khoản tiền lãi quá hạn được tính theo mức lãi suất bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng 28,8%/năm, tuy nhiên nguyên đơn chỉ yêu cầu tính lãi quá hạn bằng lãi suất thỏa thuận 1,6%/tháng là có lợi cho bị đơn, nên Tòa án cấp sơ thẩm buộc bị đơn trả lãi cho nguyên đơn với lãi suất, thời gian và số tiền phải trả là đúng quy định pháp luật. Ngoài khoản tiền gốc phải trả và tiền lãi trong hạn, tiền lãi quá hạn bị đơn phải trả, theo quy định bị đơn còn phải chịu thêm tiền lãi của số lãi trong hạn chưa thanh toán (Điều 5 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao) nhưng nguyên đơn không yêu cầu là đã có lợi cho bị đơn; Bị đơn kháng cáo nhưng không đưa được tài liệu, chứng cứ, lập luận mới nên không có cơ sở để chấp nhận kháng cáo. [2.3] Về việc bà H gởi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BU, số vào sổ cấp GCN do Ủy ban nhân dân Quận P cấp cho ông Huỳnh Minh L và bà Trần Thị Phương H cho nguyên đơn giữ, xét thấy: Theo tài liệu có tại hồ sơ và lời trình bày của các đương sự thì bà H có tự nguyện đưa Giấy chứng nhận cho bà T giữ để làm tin, tuy bà H không yêu cầu nhưng theo thỏa thuận tại Hợp đồng vay thì bà T phải có trách nhiệm giao lại bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BU, số vào sổ cấp GCN ngày 26/9/2014 trên cho bà H và ông L ngay sau khi bà H trả hết nợ, tại phiên tòa phúc thẩm bà T cũng trình 7 bày ý kiến đồng thuận về việc hoàn trả toàn bộ giấy tờ nhà đất đã nhận cho bà H và ông L ngay khi nhận đủ khoản tiền gốc và lãi mà bà H có trách nhiệm thanh toán, Hội đồng xét xử ghi nhận ý kiến của bà T tại phiên tòa và sửa một phần bản án sơ thẩm về nội dung này. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. Từ những nhận định trên, không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, sửa bản án dân sự sơ thẩm theo hướng bổ sung bà T phải có trách nhiệm giao lại bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BU, số vào sổ cấp GCN ngày 26/9/2014 trên cho bà H và ông L. Ngoài ra, phần quyết định của án sơ thẩm có nội dung: "Kể từ ngày 14 tháng 3 năm 2025 cho đến khi thi hành án xong, bà Trần Thị Phương H còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015" là không đúng với quy định tại Điều 13 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tố cao, do đó cần sửa lại cụ thể như sau: "Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, bà Trần Thị Phương H còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015". Về án phí dân sự phúc thẩm: Do sửa án sơ thẩm, nên án phí phúc thẩm người kháng cáo - bà Trần Thị Phương H không phải chịu, hoàn lại tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm 300.000 đồng cho bà H theo Biên lai thu số 0060233 ngày 11/6/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 3 nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 1 - Thành phố Hồ Chí Minh.