Bản án 177/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Ngô Thị H đối với bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1. - Buộc bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 thanh toán cho chị Ngô Thị H số tiền vay 259.535.258 đồng (hai trăm năm mươi chín triệu, năm trăm ba mươi lăm ngàn hai trăm năm mươi tám đồng). Trong đó, số tiền vốn vay là 230.721.663 đồng và tiền lãi là 28.813.595 đồng. - Không chấp nhận việc nguyên đơn chị Ngô Thị H yêu cầu…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thẩm quyền giải quyết: Tranh chấp giữa các đương sự là tranh chấp về hợp đồng vay tài sản, bị đơn có địa chỉ tại Khu V, phường N, thành phố Cần Thơ nên theo quy định tại Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân Khu vực 7 - Cần Thơ thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền.
[2] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Mạnh Lưu T có mặt trong phần kiểm tra căn cước (phần thủ tục bắt đầu phiên tòa), nhưng sau đó anh T trình bày do con bị bệnh không có người chăm sóc và đề nghị xin xét xử vắng mặt, nên Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn theo quy định của pháp luật.
[3] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Kể từ khi thụ lý vụ án cho đến khi có Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” là đúng với quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự.
[4] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Ngô Thị H, về việc yêu cầu bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1, anh Mạnh Lưu T (chồng chị N1) liên đới thanh toán cho chị H số tiền vốn vay 310.000.000 đồng và tiền lãi 1,66%/tháng tính từ ngày 26/10/2024 đến ngày xét xử sơ thẩm 22/12/2025 là 71.357.867 đồng. Chị H đồng ý trừ số tiền lãi mà chị N1 thanh toán dư so với quy định trừ vào số tiền gốc kể từ ngày xét xử sơ thẩm. Hội đồng xét xử xét thấy: [4.1] Về nội dung vụ án: Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 thừa nhận vào ngày 26/10/2024 chị N1 có viết giấy nhận nợ là có mượn số tiền 310.000.000 đồng của chị Ngô Thị H. Chị N1 có chuyển khoản cho chị H tổng cộng 21 lần với tổng số tiền 91.420.000 đồng, tại phiên tòa nguyên đơn chị H thừa nhận có nhận số tiền chuyển khoản nêu trên của chị N1.
Do đó, đây là tình tiết có thật các bên không cần phải chứng minh theo quy định tại khoản 2 Điều 92 của Bộ luật tố tụng dân sự. [4.2] Đối với số tiền 91.420.000 đồng mà chị Hồ Thị Tuyết N1 chuyển khoản cho chị Ngô Thị H, Hội đồng xét xử xét thấy: 5 [4.2.1] Theo lời trình bày của chị N1 cho rằng: Số tiền của mỗi lần chuyển khoản là có cả tiền lãi và tiền gốc nhưng không biết tiền gốc bao nhiêu và tiền lãi bao nhiêu. Ngược lại, chị H cho rằng đó là số tiền lãi chứ không phải tiền gốc. Cho nên, Hội đồng xét xử ghi nhận số tiền 91.420.000 đồng là số tiền lãi mà bị đơn chị N1 đã đóng cho nguyên đơn chị H (theo lời thừa nhận của chị H), là phù hợp với quy định của pháp luật. [4.2.2] Theo tờ giấy “Biên nhận” ngày 26/10/2025 bên giao tiền chị Ngô Thị H với bên nhận tiền chị Hồ Thị Tuyết N1 không thể hiện tiền lãi hai bên thỏa thuận là bao nhiêu; [4.2.3] Tại phiên tòa, nguyên đơn cho rằng việc thỏa thuận tiền lãi hai bên thỏa thuận khi chị N1 vay tiền là 3%/tháng.
Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa chị N1 đồng ý có thỏa thuận lãi nhưng không nhớ là bao nhiêu, nhưng chị N1 cho rằng không phải là 3%/tháng như phía nguyên đơn trình bày. [4.3] Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2025 quy định: “1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.
2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ”.
[5] Từ những cơ sở phân tích nêu trên tại các mục số [4.2] và [4.3], Hội đồng xét xử xét thấy: Đối với phần lãi suất các bên chưa thống nhất, không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự tại thời điểm trả nợ.
[6] Tại phiên tòa, bị đơn chị N1 đồng ý số tiền lãi mà chị đã thanh toán cho chị H vượt quá quy định của pháp luật được khấu trừ vào số tiền gốc tính từ ngày 23/3/2025. Việc bị đơn yêu cầu trừ vào số tiền gốc vào ngày này là tự nguyện và có lợi cho nguyên đơn, nên Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện trên của bị đơn.
[7] Như vậy, số tiền lãi 10%/năm đối với số tiền vốn 310.000.000 đồng tính từ ngày 26/10/2024 đến ngày 23/3/2025: 310.000.000 đồng x 10%/năm x 4 tháng 27 ngày = 12.141.163 đồng.
[8] Đối với số tiền 91.420.000 đồng mà bị đơn thanh toán cho nguyên đơn tính từ ngày 26/10/2024 đến ngày 23/3/2025 là vượt quá quy định theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự là 91.420.000 đồng – 12.141.663 đồng = 79.278.337 đồng. 6
[9] Như vậy, số tiền gốc mà bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 còn thiếu đối với nguyên đơn chị Ngô Thị H tính đến thời điểm ngày 23/3/2025 (sau khi được trừ vào số tiền lãi mà chị N1 đã trả cho chị H vượt mức quy định) là: 310.000.000 đồng - 79.278.337 đồng = 230.721.663 đồng.
[10] Số tiền lãi tính từ ngày 24/3/2025 đến ngày 22/12/2025 (ngày xét xử sơ thẩm): 230.721.663 đồng x 10%/năm x 8 tháng 28 ngày = 16.671.932 đồng.
[11] Tổng tiền vốn vay và lãi mà chị N1 phải thanh toán cho chị Ngô Thị H tính đến ngày 22/12/2025 là: 230.721.663 đồng + 12.141.663 đồng + 16.671.932 đồng = 259.535.258 đồng (trong đó tiền vốn vay là 230.721.663 đồng và tiền lãi là 28.813.595 đồng).
Do đó, việc người đại diện theo ủy quyền cho nguyên đơn yêu cầu tính mức lãi suất 1,66%/tháng đối với số tiền gốc 310.000.000 đồng đến ngày xét xử sơ thẩm với số tiền là 71.357.867 đồng và cộng với số tiền gốc 310.000.000 đồng, sau đó trừ vào số tiền lãi mà chị N1 đã trả cho chị H trước đó là 91.420.000 đồng. Tổng số tiền mà chị N1 phải thanh toán cho chị H tính đến ngày xét xử sơ thẩm là 289.937.867 đồng là chỉ có căn cứ một phần. Số tiền phía nguyên đơn chị Ngô Thị H yêu cầu bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 trả không được chấp nhận là: 289.937.867 đồng - 259.535.258 đồng = 34.402.609 đồng.
[12] Xét việc nguyên đơn chị H yêu cầu anh Mạnh Lưu T (chồng của chị N1) cùng liên đới với chị N1 thanh toán số tiền vay và tiền lãi cho chị H, Hội đồng xét xử xét thấy: [12.1] Tại tờ “Biên nhận” ngày 26/10/2024, khi chị H cho chị N1 vay tiền thì chỉ có riêng mình chị N1 ký tên, trong biên nhận không có anh Mạnh Lưu T ký tên; [12.2] Tại bản tự khai ngày 28/7/2025, anh Mạnh Lưu T – chồng của chị N1 trình bày: Việc chị N1 là vợ của anh có vay mượn tiền của chị H như thế nào thì anh không biết, anh không biết chị H và cũng không nhận số tiền nào từ chị H. [12.3] Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn chị N1 trình bày: Số tiền 310.000.000 đồng mà chị vay của chị H là để cho người bạn của chị xử lý nợ, chị không sử dụng số tiền trên để phục vụ kinh tế gia đình. Việc vay mượn tiền của chị H thì chồng của chị là anh T không biết, anh T cũng không có chứng kiến việc chị vay mượn tiền của chị H. [12.4] Từ những cơ sở phân tích nêu trên tại các mục số [12.1], [12.2] và [12.3], Hội đồng xét xử xét thấy rằng: Việc nguyên đơn chị H yêu cầu anh Mạnh Lưu T có trách nhiệm liên đới cùng với chị Hồ Thị Tuyết N1 thanh toán số tiền vay và tiền lãi cho chị H là không có căn cứ, nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.
[13] Xét lời đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.
[14] Xét lời đề nghị của vị Kiểm sát viên là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận. 7
[15] Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận một phần nên nguyên đơn phải chịu tiền án phí đối với số tiền không được chấp nhận 34.402.609 đồng và tiền án phí không có giá ngạch đối với yêu cầu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Mạnh Lưu T cùng liên đới với bị đơn thanh toán nợ cho nguyên đơn; Bị đơn phải chịu tiền án phí đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận. Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn được chấp nhận nên bị đơn không phải chịu tiền án phí đối với yêu cầu này.
Quyết định
Căn cứ vào Điều 5, khoản 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 2 Điều 92, khoản 1 Điều 147, khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 273, Điều 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Điều 463, Điều 466, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 4 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30- 12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Ngô Thị H đối với bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1. - Buộc bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 thanh toán cho chị Ngô Thị H số tiền vay 259.535.258 đồng (hai trăm năm mươi chín triệu, năm trăm ba mươi lăm ngàn hai trăm năm mươi tám đồng). Trong đó, số tiền vốn vay là 230.721.663 đồng và tiền lãi là 28.813.595 đồng. - Không chấp nhận việc nguyên đơn chị Ngô Thị H yêu cầu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Mạnh Lưu T (chồng chị N1) cùng liên đới với chị Hồ Thị Tuyết N1 thanh toán nợ cho chị H. - Không chấp nhận việc nguyên đơn chị Ngô Thị H yêu cầu bị đơn trả số tiền vay là 34.402.609 đồng.
2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 đối với nguyên đơn chị Ngô Thị H, về việc yêu cầu trừ số tiền lãi 91.420.000 đồng đã thanh toán từ ngày 26/10/2024 đến ngày 23/3/2025 cho chị H vượt quá quy định vào số tiền gốc (91.420.000 đồng – 12.141.663 đồng = 79.278.337 đồng).
3. Về nghĩa vụ chậm thi hành án: Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật và chị Ngô Thị H có đơn yêu cầu thi hành án, thì hàng tháng chị Hồ Thị Tuyết N1 phải trả lãi cho chị H theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
4. Về án phí dân sự sơ thẩm: - Nguyên đơn chị Ngô Thị H phải chịu số tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 1.720.130 đồng và án phí không có giá ngạch 300.000 đồng, nhưng chị H được 8 khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 7.750.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0009904 ngày 11/6/2025 của Chi cục thi hành án dân sự thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 7 – Cần Thơ). Như vậy, chị H đã nộp xong tiền án phí và được nhận lại số tiền còn dư là 5.729.870 đồng. - Bị đơn chị Hồ Thị Tuyết N1 phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 12.976.762 đồng, nhưng chị N1 được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0001392 ngày 28/7/2025 của Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ. Như vậy, chị Hồ Thị Tuyết N1 còn phải nộp thêm số tiền án phí là 12.676.762 đồng.
5. Về quyền kháng cáo bản án: Nguyên đơn, bị đơn được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa, có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết để yêu cầu Tòa án nhân dân cấp trên xem xét lại theo trình tự phúc thẩm. Trường hợp bản án được thi hành t