Bản án 865/2025/DS-PTTranh chấp hợp đồng đặt cọc
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận kháng cáo của ông Lê Minh T.
Nhận định của Tòa án
4 Sau khi nghiên cứ u các tà i liê ̣u, chứ ng cứ có trong hồ sơ, đã đươ ̣c kiể m tra ta ̣i phiên tò a, căn cứ vào kết quả tranh tụng ta ̣i phiên tò a, lờ i phát biểu củ a vị đại diện Viện kiểm sát, Hô ̣i đồ ng xét xử nhâ ̣n đi ̣nh như sau:
[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Lê Minh T, là nguyên đơn và ông Nguyễn Văn T, là bị đơn của vụ án trong hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.
[2] Xét kháng cáo của ông Lê Minh T và ông Nguyễn Văn T: - Ông T yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm giải quyết sửa bản án sơ thẩm số 91/2025/DS-ST ngày 16 tháng 6 năm 2025 của Toà án nhân dân thành phố C, tỉnh Đồng Tháp (Nay là Tòa án nhân dân khu vực 0- tỉnh Đồng Tháp) theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc ông Nguyễn Văn T trả lại tiền cọc chuyển nhượng đất cho ông số tiền 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng). - Ông Nguyễn Văn T yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm giải quyết sửa bản án sơ thẩm số 91/2025/DS-ST ngày 16 tháng 6 năm 2025 của Toà án nhân dân thành phố C, tỉnh Đồng Tháp (Nay là Tòa án nhân dân khu vực 0- tỉnh Đồng Tháp) theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Qua chứ ng cứ thể hiê ̣n ta ̣i hồ sơ, lờ i trình bày củ a các bên đương sự ta ̣i phiên tò a cho thấ y: [2.1] Tại đơn khởi kiện đề ngày 30/9/2024, 27/11/2024 của ông Lê Minh T, ông trình bày: Ông T và Nguyễn Văn T là chỗ quen biết. Ngày 19/11/2022, ông T có cho ông T vay số tiền 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng), có làm biên nhận, hai bên thỏa thuận lãi suất là 1%/ tháng, ông T cam kết đến ngày 19/5/2023 sẽ hoàn trả số tiền trên cho ông T. Ông T xuất trình tin nhắn trên nền tảng Zalo của các ngày 20/10/2023, ngày 19/11/2023, ngày 19/12/2023 và ngày 19/01/2023 và tin nhắn ngày 01/9/2023 có nội dung “T đã nhận tiền lời của 500tr đến ngày 19/6 đến 19/8 = 24tr bạn nhé” kèm theo đơn khởi kiện. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông T có anh V đại diện theo ủy quyền xác nhận: Ông T có nhận tiền lãi suất từ ông T với số tiền 24.000.000 đồng. Cũng nội dung khởi kiện nêu trên, vào ngày 13/02/2025 ông T thay đổi yêu cầu khởi kiện và xác định: Số tiền 500.000.000 đồng mà ông T khởi kiện ông T là tiền đặt cọc chuyển nhượng đất. Ông Lê Minh T khởi kiện và yêu cầu ông Nguyễn Văn T trả lại cho ông số tiền cọc chuyển nhượng đất là 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng). Ông T chứng minh việc ông T còn nợ ông tiền cọc bằng hợp đồng giao kèo do ông T viết và ký tên với nội dung “Tôi có nợ tiền ca phê cho Lê Minh T (T) 500.000.000 (Năm trăm triệu đồng). Ngày 19/11/2022)”. Riêng ông T cho rằng đã trả xong toàn bộ tiền cọc chuyển nhượng đất cho ông T nên ông T không đồng ý trả theo yêu cầu của ông T. [2.2] Tài liệu, chứng cứ thể hiện tại hồ sơ đối với việc chuyển nhượng đất như sau: Vào ngày 28/5/2022, các ông gồm: Trương Văn C, Lê Minh T, Lý Vũ Mi (Bên A) có hợp đồng đặt cọc mua bán đất của bà Ngô Ngọc D (Bên B) 5 04 thửa đất: 656, 657, 43, 46 tại đường 0, phường M, thành phố C, tỉnh Đồng Tháp (Nay là phường M, tỉnh Đồng Tháp). Các bên thống nhất ngày 28/5/2022 bên A đặt cọc cho bên B số tiền 4.500.000.000 đồng (Bốn tỷ năm trăm triệu đồng). Sau đó các bên không thực hiện được thỏa thuận chuyển nhượng đất và giao chưa đủ tiền cọc nên thống nhất chấm dứt hợp đồng đặt cọc. Ông T thừa nhận bên A (là ông T) chỉ đặt cọc số tiền cho bên B số tiền 1.500.000.000 đồng (Bút lục số 174). Ngày 01/10/2022, bà Ngô Ngọc D và ông Lê Minh T ký kết hợp đồng thỏa thuận hoàn trả tiền cọc đất, nội dung cụ thể như sau: Bà D và ông T thống nhất hủy bỏ hợp đồng mua bán 04 thửa đất: 656, 657, 43, 46 tại đường 0 đã ký kết vào ngày 28/5/2022. Bà D sẽ hoàn trả lại cho ông T số tiền tổng cộng là 2.200.000.000 đồng (Trong đó gồm có: Tiền cọc đất là 1.500.000.000 đồng, hỗ trợ lãi suất ngân hàng là 200.000.000 đồng và 500.000.000 đồng bà D cho ông T tiền lợi nhuận). Vào ngày 19/11/2022, tại Văn phòng Công chứng Nguyễn Thị Ngọc H thì ông Lê Minh T và vợ là bà Phan Cẩm H đã nhận đủ số tiền 2.200.000.000 đồng như đã thỏa thuận vào ngày 01/10/2022. Tại phiên tòa sơ thẩm, ông T và ông T thống nhất: Ông T đã nhận xong tiền cọc chuyển nhượng đất đã ký kết vào ngày 18/5/2022. Ngoài ra, ông T còn nhận từ ông T và bà D thêm số tiền là 200.000.000 đồng. Ông T thừa nhận tổng số tiền đã nhận lại là 1.700.000.000 đồng (Một tỷ bảy trăm triệu đồng) nhưng trong số tiền này có 200.000.000 đồng ông T nhận từ bà D trả lại tiền đặt cọc thừa trước đây. Như vậy, ông T và ông T còn tranh chấp số tiền 500.000.000 đồng. Ông T cho rằng số tiền cọc ông T nợ ông thể hiện tại hợp đồng giao kèo do ông T viết và ký tên với nội dung “Tôi có nợ tiền ca phê cho Lê Minh T (T) 500.000.000 (Năm trăm triệu đồng). Ngày 19/11/2022)”.
Tuy nhiên, thể hiện tại hồ sơ cùng lời trình bày của ông T thì ông đã nhận xong tiền cọc chuyển nhượng đất vào ngày 19/11/2022 (BL số 175). Đồng thời, hợp đồng giao kèo nêu trên không có nội dung ông T còn nợ tiền đặt cọc của ông T. [2.3] Từ những tài liệu và chứng cứ nêu trên nhận thấy: Ngày 19/11/2022, ông T và bà H đã nhận xong tiền cọc từ bà Ngô Ngọc D (là người nhận tiền cọc của ông T tại hợp đồng ngày 28/5/2022). Riêng hợp đồng giao kèo ngày 19/11/2022 do ông T xuất trình đã được ông T lý giải: Ông T viết giấy giao kèo này trước khi bà D giao số tiền 2.200.000.000 đồng cho ông T, bà H (Giấy giao kèo ông T viết vào buổi sáng ngày 19/11/2022, buổi chiều cùng ngày bà D đã trả xong tiền cho ông T, bà H). Bên cạnh đó, Hợp đồng giao kèo ngày 19/11/2022 do ông T xuất trình không hợp lý thể hiện tại hồ sơ như sau: Vào sáng ngày 19/11/2022, khi hai bên chưa thực hiện giao trả tiền cọc theo thỏa thuận ngày 01/10/2022 thì làm sao ông T biết được việc ông vẫn còn nợ lại ông T số tiền 500.000.000 đồng để viết hợp đồng giao kèo nêu trên. 6 [2.4] Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Lê Minh T có anh Phạm Thanh V đại diện theo ủy quyền xác định: Số tiền 500.000.000 đồng do ông T khởi kiện ông T xuất phát từ hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng đất và giấy nhận tiền ngày 19/11/2022 mà ông T và bà D còn nợ ông T. Ngoài ra, ông T còn chứng minh bằng các tin nhắn giữa ông và ông T có đề cập đến lãi suất từ số tiền 500.000.000 đồng.
Tuy nhiên, giấy giao kèo ngày 19/11/2022 và các tin nhắn do ông T xuất trình hoàn toàn không có nội dung liên quan đến nợ tiền đặt cọc chuyển nhượng đất. Các tin nhắn trên nền tảng Zalo do ông T xuất trình thể hiện lãi suất của số tiền 500.000.000 đồng là 8.000.000 đồng/tháng lại hoàn toàn không phù hợp với nội dung đơn khởi kiện của ông T vào ngày 30/9/2024 và ngày 27/11/2024 là: Ngày 19/11/2022, ông T hoàn toàn không có vay của ông T (T) số tiền 500.000.000 đồng. Các tin nhắn do ông T xuất trình cũng không thể hiện ông T yêu cầu ông T trả lãi phần tiền cà phê như nội dung của giấy giao kèo ngày 19/11/2022. Đồng thời, theo thừa nhận của anh Phạm Thanh V tại phiên tòa sơ thẩm ngày 07/5/2025 thì ngày 19/11/2022, ông T và bà H đã nhận tiền mặt từ chị D số tiền 1.700.000.000 đồng (Bút lục số 177 và 180), nhận chuyển khoản từ chị D số tiền 200.000.000 đồng là tiền đặt cọc đầu tiên (Bút lục số 175). Điều này có thể lý giải, ông T không có căn cứ để đề nghị ông T viết giấy giao kèo vào sáng ngày 19/11/2022 xuất phát từ hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng đất. Với những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy: Ông T chỉ trình bày và không xuất trình được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của ông nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông T. Ông T kháng cáo là có căn cứ và phù hợp nên chấp nhận. Việc Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Minh T và buộc ông T trả cho ông T số tiền 300.000.000 đồng (Ba trăm triệu đồng) là chưa đánh giá đầy đủ tài liệu, chứng cứ thể hiện tại hồ sơ và chưa phù hợp.
[3] Xét ý kiến đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận.
[4] Các phần khác củ a bả n án sơ thẩ m không có khá ng cáo, khá ng nghi ̣ có hiê ̣u lực pháp luâ ̣t kể từ ngà y hết thờ i ha ̣n khá ng cáo, khá ng nghị.
[5] Do sửa bản án sơ thẩm nên ông Lê Minh T và ông Nguyễn Văn T không phả i chi ̣u á n phí dân sự phú c thẩ m theo quy đi ̣nh ta ̣i Khoả n 2 Điều 148 của Bô ̣ luâ ̣t Tố tu ̣ng dân sự.
Quyết định
Căn cứ vào Điều 91, Điều 147, Khoả n 2 Điều 148 và Khoả n 2 Điều 308 củ a Bô ̣ luâ ̣t tố tu ̣ng dân sự;
Căn cứ vào các Điều 117, Điều 328, Điều 422 của Bộ luật Dân sự; 7 Luật Phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25 tháng 11 năm 2015 và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Không chấp nhận kháng cáo của ông Lê Minh T.
2. Chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn T.
3. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 91/2025/DS-ST ngày 16 tháng 6 năm 2025 của Tòa án nhân dân thành phố C, tỉnh Đồng Tháp (Nay là Tòa án nhân dân khu vực 0 – Đồng Tháp). - Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Minh T yêu cầu ông Nguyễn Văn T trả lại tiền cọc chuyển nhượng đất số tiền 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng). - Đình chỉ xét xử sơ thẩm đối với yêu cầu của ông Lê Minh T về việc yêu cầu ông Nguyễn Văn T trả số tiền lãi trên số tiền 500.000.000 đồng tính từ ngày 19/8/2023 đến ngày 19/3/2025 theo mức lãi suất 0,83%/tháng là 78.850.000 đồng và tiền lãi phát sinh theo mức lãi suất 0,83%/tháng kể từ ngày 20/3/2025.
4. Về án phí: - Ông Lê Minh T và ông Nguyễn Văn T không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Ông Lê Minh T được nhận lại số tiền tạm ứng án phí là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004101 ngày 01/7/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố C, tỉnh Đồng Tháp (Nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 0 – Đồng Tháp). Ông Nguyễn Văn T được nhận lại số tiền tạm ứng án phí là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0003797 ngày 27/6/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố C, tỉnh Đồng Tháp (Nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 0 – Đồng Tháp). - Ông Lê Minh T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 24.000.000 đồng (Hai mươi bốn triệu đồng), nhưng được trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp là 13.577.000 đồng (Mười ba triệu năm trăm bảy mươi bảy nghìn đồng) theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0013111 ngày 29/11/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố C, tỉnh Đồng Tháp (Nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 0 – Đồng Tháp). Như vậy, ông T còn còn phải nộp tiếp số tiền 10.423.000 đồng (Mười triệu bốn trăm hai mươi ba nghìn đồng). - Ông Nguyễn Văn T không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.
5. Các phầ n khác củ a bả n á n sơ thẩ m không có khá ng cáo, khá ng nghi ̣ có hiê ̣u lực pháp luâ ̣t kể từ ngà y hết thờ i ha ̣n khá ng cáo, khá ng nghi ̣. 8 Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, và 9 của Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự. Bả n á n phú c thẩ m có hiê