Bản án 37/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng thuê quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Căn cứ Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 273, Điều 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Áp dụng Điều 27 của Luật Đất đai năm 2024; Điều 116, Điều 123, Điều 131 Bộ luật Dân sự; Điều 26, Điều 27 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử: Chấp nH toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Phan Văn D…
Nhận định của Tòa án
, yêu cầu này đã được ông D và bà P yêu cầu tuyên bố vô hiệu nên rút lại không yêu cầu vấn đề này. Đối với với thuê đất giữa ông và vợ chồng ông H không phát sinh tranh chấp nên không yêu cầu Toà án giải quyết. Hiện nay phần đất do vợ chồng ông H quản lý.
Do đó, ông đồng ý cùng với vợ chồng ông H trả phần đất cho ông L, bà L. Tại phiên toà: Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 – Cà Mau: Về tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa; việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Về nội dung đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ các Điều 26, Điều 27 Luật Đất đai năm 2024; Điều 116, Điều 123, Điều 131 Bộ luật Dân sự; Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. 3 Đề nghị chấp nH toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Phan Văn D (Phan Văn Giang) và bà Nguyễn Thị P. Tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông Phan Văn D, bà Nguyễn Thị P với ông Tô Minh L, bà Lê Thị L ngày 04/02/2020 và hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P với ông Nguyễn Văn H và ông Nguyễn Trần N ngày 22/3/2022 vô hiệu. Buộc ông Tô Minh L và bà Lê Thị L trả cho ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P 420.000.000 đồng. Buộc ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P trả cho ông Nguyễn Văn H 210.000.000 đồng; buộc ông Phan Văn D với bà Nguyễn Thị P trả cho ông Nguyễn Trần N 210.000.000 đồng. Buộc ông Phan Văn D, bà Nguyễn Thị P, ông Nguyễn Văn H, bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Trần N liên đới trả cho ông Tô Minh L và bà Lê Thị L phần đất theo đo đạc thực tế là 20.342,2m2 toạ lạc tại ấp Tân Thành, xã Phú Tân, tỉnh Cà Mau. Đình chỉ yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Trần N về việc yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P với ông Nguyễn Văn H, ông Nguyễn Trần N xác lập ngày 22/3/2022 vô hiệu. Án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng các đương sự phải chịu theo quy định. NH ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Về thủ tục tố tụng: Ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P khởi kiện ông Tô Minh L, bà Lê Thị L là tranh chấp hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Bị đơn ông Tô Minh L, bà Lê Thị L cư trú tại ấp Tân Thành, xã Phú Tân, tỉnh Cà Mau nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 3 – Cà Mau, tỉnh Cà Mau theo quy định tại Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Ông Tô Minh L, bà Lê Thị L đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai để tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan nên Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên.
[2] Về nội dung tranh chấp: [2.1] Xét hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất ngày 04/02/2020 âm lịch được xác lập giữa ông D, bà P với ông L, bà L là trái với quy định của pháp luật, bởi vì theo quy định tại Điều 309 của Bộ luật Dân sự thì người cầm cố chỉ được dùng tài sản thuộc quyền sở hữu của mình để đem cầm cố, còn quyền sử dụng đất không phải là sở hữu của cá nhân mà là sở hữu của toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý. Mặt khác, tại Điều 27 Luật đất đai quy định về quyền của người sử dụng đất thì 4 người sử dụng đất không có quyền cầm cố quyền sử dụng đất.
Do đó, hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông D, bà P với ông L, bà L đã vi phạm điều cấm của pháp luật nên bị vô hiệu kể từ thời điểm giao kết hợp đồng. Do hợp đồng cầm cố ngày 04/02/2020 được xác lập giữa ông D, bà P với ông L, bà L vô hiệu nên hợp đồng cầm cố ngày 22/3/2022 được xác lập giữa ông D, bà P với ông H, ông N cũng không phát sinh hiệu lực bị vô hiệu. [2.2] Về hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu: Tại khoản 2 Điều 131 Bộ luật Dân sự quy định: “Khi giao dịch dân sự bị vô hiệu thì các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nH…”. Quá trình Tòa án giải quyết vụ án bị đơn ông L, bà L không có ý kiến phản đối với yêu cầu khởi kiện và chứng cứ do ông D, bà P cung cấp.
Do đó, buộc các bên hoàn trả cho nhau những gì đã H. Hiện nay, ông H và bà H đang quản lý phần đất cầm cố nên cần buộc ông H, bà H cùng với những người xác lập hợp đồng cầm cố trả lại phần đất cầm cố cho ông L, bà L là phù hợp. Ghi nH sự tự nguyện của ông H và bà H về việc tH dỡ, di dời tài sản trên đất gồm: 01 căn nhà diện tích 69,2m2 kết cấu khung cây gỗ địa phương, vách thiếc, mái lợp tol xi măng, lót gỗ thông. [2.3] Từ những nH định trên, Hội đồng xét xử chấp nH yêu cầu khởi kiện của ông D, bà P. Hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông D, bà P với ông L, bà L ngày 04/02/2020 và hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông D với ông H và ông N ngày 22/3/2022 vô hiệu. Buộc ông L và bà L trả cho ông D và bà P 420.000.000 đồng. Buộc ông D và bà P trả cho ông H 210.000.000 đồng; buộc ông D với bà P trả cho ông N 210.000.000 đồng. Buộc ông D, bà P, ông H, bà H và ông N liên đới trả cho ông L và bà L phần đất theo đo đạc thực tế 20.342,2m2 toạ lạc tại ấp T, xã P, tỉnh C. [2.4]
Xét thấy, việc rút yêu cầu độc lập của ông N là tự nguyện nên được chấp nH.
Do đó, đình chỉ yêu cầu độc lập của ông N về việc yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất ngày 22/3/2022 là vô hiệu. [2.5] Ông H và ông N không yêu cầu giải quyết hợp đồng thuê quyền sử dụng đất nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết. Trường hợp có phát sinh tranh chấp các đương sự có quyền khởi kiện thành vụ án khác.
[3] Ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên là có cơ sở nên được chấp nH.
[4] Chi phí tố tụng: Hiện nay do phần đất tranh chấp ông H, ông N đang quản lý nên phải cùng có trách nhiệm thanh toán chi phí tố tụng. Chi phí đo đạc số tiền 10.497.000 đồng ông D, bà P đã thanh toán xong nên buộc ông L, bà L và ông H, ông N có trách nhiệm hoàn trả cho ông D, bà P. 5
[5] Các đương sự phải chịu án phí theo quy định tại Điều 26 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án.
Quyết định
Căn cứ Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 273, Điều 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Áp dụng Điều 27 của Luật Đất đai năm 2024; Điều 116, Điều 123, Điều 131 Bộ luật Dân sự; Điều 26, Điều 27 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử: Chấp nH toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Phan Văn D (Phan Văn Giang) và bà Nguyễn Thị P. Tuyên bố: Hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P với ông Tô Minh L, bà Lê Thị L xác lập ngày 04/02/2020 vô hiệu; hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P với ông Nguyễn Văn H, ông Nguyễn Trần N xác lập ngày 22/3/2022 vô hiệu. Buộc ông Tô Minh L, bà Lê Thị L thanh toán cho ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P số tiền 420.000.000 (Bốn trăm hai mươi triệu đồng). Buộc ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P thanh toán cho ông Nguyễn Văn H số tiền 210.000.000 (Hai trăm mười triệu đồng). Buộc ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P thanh toán cho ông Nguyễn Trần N số tiền 210.000.000 (Hai trăm mười triệu đồng). Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án cho đến khi thi hành xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự. Ghi nH sự tự nguyện ông Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Thị H về việc tự tH dỡ, di dời tài sản trên đất gồm: 01 căn nhà diện tích 69,2m2 kết cấu khung cây gỗ địa phương, vách thiếc, mái lợp tol xi măng, lót gỗ thông. Buộc ông Phan Văn D, bà Nguyễn Thị P và ông Nguyễn Văn H, bà Nguyễn Thị H, ông Nguyễn Trần N liên đới trả cho ông Tô Minh L và bà Lê Thị L phần đất theo đo đạc thực tế là 20.342,2m2 toạ lạc tại ấp Tân Thành, xã Phú Tân, tỉnh Cà Mau. (Kèm theo Bản biên tập Trích đo hiện trạng của Công ty cổ phần Khảo sát và đo đạc Hà Đông – Chi nhánh Cà Mau phát hành ngày 25/9/2025). 6 Đình chỉ yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Trần N về việc yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa ông Phan Văn D và bà Nguyễn Thị P với ông Nguyễn Văn H, ông Nguyễn Trần N xác lập ngày 22/3/2022 vô hiệu. Chi phí tố tụng: Buộc ông Tô Minh L, bà Lê Thị L, ông Nguyễn Văn H và ông Nguyễn Trần N có trách nhiệm hoàn trả ông Phan Văn D, bà Nguyễn Thị P số tiền 10.497.000 đồng. Trong đó: Ông Tô Minh L, bà Lê Thị L trả cho ông Phan Văn D, bà Nguyễn Thị P 5.248.500 đồng (Năm triệu, hai trăm bốn mươi tám nghìn, năm trăm đồng). Ông Nguyễn Văn H trả cho ông Phan Văn D, bà Nguyễn Thị P 2.624.250 đồng (Hai triệu, sáu trăm hai mươi bốn nghìn, hai trăm năm mươi đồng). Ông Nguyễn Trần N trả cho ông Phan Văn D, bà Nguyễn Thị P 2.624.250 đồng (Hai triệu, sáu trăm hai mươi bốn nghìn, hai trăm năm mươi đồng). Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án cho đến khi thi hành xong tất cả các khoản ti