Bản án 222/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng đặt cọc

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thấm tra công khai tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về thủ tục tố tụng: [1.1]. Nguyên đơn bà Nguyễn Thị M khởi kiện bị đơn Công ty TNHH T yêu cầu vô hiệu phiếu đặt cọc ngày 20/8/2024 liên quan đến dự án Phố T tọa lạc thị trân Đ, huyện Đ, tỉnh Long An nay là xã Đ, tỉnh Tây Ninh nên Hội đông xét xử xác định quan hệ tranh chấp là "Tranh chấp hợp đồng đặt cọc" thuộc thâm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Đức Hòa, nay là Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Tây Ninh theo quy định tại khoản 3 Điều 26 điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a, c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.2] Công Ty TNHH T và ông Phan Văn P vắng mặt không lý do mặc dù được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng; bà Nguyễn Thị M vắng mặt có Đơn xin xét xử vắng. Căn cứ Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án xét xử vắng mặt bị đơn, người có quyên lợi nghĩa vụ liên quan và bà M theo quy định.

[2] Vê nội dung vụ án: Nguyên đơn khởi kiện yêu câu khởi kiện của bà M vê Việc yêu câu Công ty TNHH T hoàn trả cho bà sô tiên 50.000.000 đồng: [2.1]. Xét hiệu lực của "phiếu đặt cọc" ngày 20/8/2024: Căn cứ tài liệu có trong hồ sơ, ngày 20/8/2024, bà Nguyễn Thị M có ký một "phiếu đặt cọc" với Công ty TNHH T, do ông Phan Văn P là người đại diện, để đặt cọc mua một căn nhà căn nhà số A có diện tích 36m thuộc dự án Phố T tọa lạc thị trấn Đ, huyện Đ, tỉnh Long An nay là xã Đ, tỉnh Tây Ninh. Giá chuyên nhượng căn nhà là 730.000.000 đồng, bà M đã giao cho ông P số tiền đặt cọc là 50.000.000 đồng. Theo quy định tại Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015, đặt cọc là việc một bên giao cho bên kia một khoản tiền trong một thời gian để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng dân sự.

Tuy nhiên, để việc đặt cọc có giá trị pháp lý, thì phải có đối tượng cụ thể, rõ ràng, và người nhận cọc phải có quyền định đoạt hợp pháp đối với tài sản giao dịch. Trong vụ án này, căn cứ lời trình bày của nguyên đơn và tài liệu do nguyên đơn cung cấp, có cơ sở xác định: Công ty TNHH T không phải là chủ sở hữu hợp pháp của căn nhà là đối tượng của hợp đồng; Không có giấy ủy quyền hoặc giấy tờ chứng minh có quyền thay mặt chủ sở hữu đê giao dịch; Công ty đã sử dụng hình ảnh giây chứng nhận quyên sử dụng đất không rõ nguồn gốc; Theo thông tin từ công thông tin của Tông cục T1, công ty này đã ngừng hoạt động trước thời điểm ký kết phiếu đặt cọc.

Do đó, người ký phiếu đặt cọc (ông Phan Văn P) không có quyền định đoạt và đã sử dụng pháp nhân không còn hoạt động đê ký kêt giao dịch. Đây là hành vi gian dôi, làm cho nguyên đơn nhâm lẫn về chủ thể giao dịch và tình trạng pháp lý của tài sản. [2.2]. Về tính hợp pháp và hiệu lực của giao dịch: Theo Điều 117 BLDS 2015, một giao dịch dân sự có hiệu lực khi: "(i) chủ thể có năng lực pháp luật, (ii) tự nguyện, (iii) nội dung không vi phạm pháp luật." Tại khoản 1 Điều 127 BLDS 2015 quy định: giao dịch dân sự vô hiệu khi bị lừa dối. Việc cung cấp thông tin sai lệch về tư cách pháp nhân, quyền sở hữu, diện tích tài sản và tình trạng pháp lý là dấu hiệu lừa dối dẫn đến giao dịch dân sự vô hiệu. [2.3] Về hậu quả pháp lý: Khoản 2 Điều 131 BLDS 2015 quy định hậu quả của giao dịch vô hiệu là hoàn trả lại những gì đã nhận. Bà M đã giao 50.000.000 đồng. Bị đơn là bên có lỗi nên phải hoàn trả. Việc hoàn trả được xác định 4 là trách nhiệm liên đới của cả pháp nhân (Công ty TNHH T) và cá nhân ông Phan Văn P - người trực tiếp ký kết, nhận tiên và thực hiện hành vi lừa dối. [2.4] Về trách nhiệm liên đới: Căn cứ Điều 288, 604, 609 BLDS 2015, ông Phan Văn P là người thực hiện hành vi pháp lý, nhân danh pháp nhân đã không còn tồn tại, trực tiếp nhận tiền nên có trách nhiệm cùng công ty hoàn trả cho nguyên đơn. [2.5] Xét yêu cầu tính lãi: Nguyên đơn không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[3] Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Tây Ninh là có căn cứ, phù hợp quy định pháp luật.

[4] Về án phí: Do yêu cầu của bà M được chấp nhận nên Công ty TNHH T phải chịu án phí theo khoản 1 Điều 24, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/QH14 ngày 30/12/2016 của Uy Ban thường vụ Quốc hội Khóa 14 quy định về quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, hoàn trả tiền tạm ứng án phí cho bà M.