Bản án 51/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được kiểm tra, xem xét tại phiên tòa, lời trình bày của nguyên đơn, ý kiến của kiểm sát viên và các quy định của pháp luật, Tòa án nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: - Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T nộp đơn khởi kiện trực tiếp cho Tòa án, hình thức và nội dung đơn phù hợp quy định tại Điều 189 của Bộ luật tố tụng dân sự; - Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tài sản với bà Lê Thị Kim L, ông Lê Văn L1 còn trong thời hiệu khởi kiện theo quy định tại Điều 429 Bộ luật dân sự năm 2015. Người bị kiện là bà Lê Thị Kim L, ông Lê Văn L1 có địa chỉ tại huyện H, tỉnh Bình Thuận (nay là xã H, tỉnh Lâm Đồng).

Vì vậy, Tòa án nhân dân huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận (nay là Tòa án nhân dân khu vực 11, tỉnh Lâm Đồng) đã thụ lý và đưa ra giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. - Về việc xét xử vắng mặt: Bị đơn ông Lê Văn L1 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do nên căn cứ khoản 2 Điều 227; khoản 3 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiên hành xét xử vắng mặt đương sự trên là đúng quy định của pháp luật.

[2] Về đánh giá tính hợp pháp đối với nội dung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Theo đơn khởi kiện, nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà Lê Thị Kim L, ông Lê Văn L1 có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn số tiền vay còn nợ là 800.000.000 đồng (Tám trăm triệu đông) và tiền lãi phát sinh. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình, nguyên đơn cung cấp tài liệu chứng cứ là "Giấy ghi mượn tiền" có chữ ký xác nhận của bị đơn bà Lê Thị Kim L. Theo lời trình bày của nguyên đơn phù hợp với thừa nhận của bị đơn bà Lê Thị Kim L tại biên bản lấy lời khai ngày 18/12/2024 và ngày 28/9/2025 về việc bị đơn có mượn và hiện còn nợ của nguyên đơn số tiền là 800.000.000 đồng (T2 trăm triệu đồng). Đây là thừa nhận của đương sự không bị ép buộc. Do đó căn cứ vào khoản 2 Điều 92 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 xét thấy việc bị đơn bà Lê Thị Kim L có mượn và hiện còn nọ của nguyên đơn bà Nguyễn Thị T số tiền trên là có thật.

Từ những phân tích trên cho thấy có căn cứ xác định giữa nguyên đơn bà Nguyễn Thị T và bị đơn bà Lê Thị Kim L có thiết lập hợp đồng vay tài sản là sự thật. Đây là hợp đồng vay tài sản theo quy định tại Điều 463, khoản 1 Điều 466 Bộ luật dân sự năm 2015 như vậy khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Do đó, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ chấp nhận.

[3] Xét yêu cầu tính lãi của nguyên đơn bà Nguyễn Thị T: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T yêu cầu vợ chồng bà Lê Thị Kim L, ông Lê Văn L1 phải trả số tiền lãi từ ngày 30/01/2024 đến ngày 28/9/2025 là: 800.000.000 đồng x 20% x 577/365 ngày = 252.931.506 đồng (Hai trăm năm mươi hai triệu chín trăm ba mươi mốt nghìn năm trăm lẻ sáu đồng) và đồng ý trừ số tiền 80.000.000 đồng tiền lãi mà bà Lê Thị Kim L đã trả. Hội đồng xét xử thấy rằng, tại Điều 357 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: "1. Trường hợp bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.

2. Lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo thỏa thuận của các bên nhưng không vượt quá mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật này; nếu không có thỏa thuận thì thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của bộ luật này." 4 Khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: 'Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ". Khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định lãi suất không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay. Như vậy, lãi suất phát sinh do chậm trả tiền trong trường hợp không có thỏa thuận là 10%/năm (tức 0,83%/tháng). Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền cho nguyên đơn điều chỉnh lãi suất là 20%/năm kế t ừ thời điểm vay cho đến ngày xét xử sơ thẩm và khấu trừ số tiền 80.000.000 đồng tiền lãi mà bà L đã đóng cho bà T (theo lãi suất thỏa thuận khi vay tiền như bà L trình bày là 2%/tháng). Hội đồng xét xử xét thấy yêu cầu tính lãi của bà Nguyễn Thị T là 20%/năm trên số tiền vay còn nợ không vượt quá lãi suất theo quy định, có lợi cho bị đơn và bị đơn bà Lê Thị Kim L đồng ý nên chấp nhận số tiền lãi như trên (800.000.000 đồng x 20% x 577/365 ngày = 252.931.506 đồng) được khấu trừ số tiền 80.000.000 đồng mà bà Lê Thị Kim L đã trả lãi trước đó, số tiền lãi còn phải trả là 252.931.506 - 80.000.000 đồng = 172.931.506 đồng (Một trăm bảy mươi hai triệu chín trăm ba mươi mốt nghìn năm trăm lẻ sáu đồng). Như vậy tổng số tiền nợ bà Lê Thị Kim L phải có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn bà Nguyễn Thị T là: 972.931.506 đồng (Chín trăm bảy mươi hai triệu chín trăm ba mươi mốt nghìn năm trăm lẻ sáu đồng), trong đó số tiền nợ gốc là 800.000.000 đồng (Tám trăm triệu đồng), tiền nợ lãi là 172.931.506 đồng (Một trăm bảy mươi hai triệu chín trăm ba mươi mốt nghìn năm trăm lẻ sáu đông). Tại phiên tòa hôm nay ông Lê Văn L1 vắng mặt, bà Lê Thị Kim L trình bày bà mượn số tiền 800.000.000 đồng là để đáo hạn cho khoản vay trước đó của gia đình tại Ngân hàng N chi nhánh H. Mặc dù khi viết giấy mượn tiền bà L ký và ghi họ tên ông Lê Văn L1 vào giấy nhưng bà L trình bày số tiền 800.000.000 đồng bà mượn của bà T là để đáo hạn ngân hàng cho khoản vay của gia đình trước đó nên xác định đây là khoản nợ chung của vợ chồng.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ quy định tại Điều 27, Điều 37 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 buộc ông Lê Văn L1 có trách nhiệm trả nợ chung cùng với bà Lê Thị Kim L là phù hợp. Bà Lê Thị Kim L trình bày có đưa cho bà Nguyễn Thị T cầm giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số BQ 544611 đứng tên bà Lê Thị Kim L để đảm bảo cho khoản vay số tiên 800.000.000 đồng. Quá trình giải quyết cũng như tại phiên tòa các đương sự không ai có yêu cầu xử lý đối với giấy 5 chứng nhận quyền sử dụng đất này nên dành quyền khởi kiện cho các đương sự trong vụ án khác khi có yêu cầu.

[4] Về án phí: Căn cứ Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị T được chấp nhận nên bà T không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Bà Lê Thị Kim L, ông Lê Văn L1 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.