Bản án 18/2025/DS-STTranh chấp về chia tài sản chung

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định: 5

[1] Về tố tụng: Tại phiên tòa bị đơn: ông Nguyễn Đình K; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là các anh chị Nguyễn Thị Mỹ T, Nguyễn Đình K, đại diện UBND xã Bình An - vắng mặt nhưng đều có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt.

Căn cứ vào Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[2] Về quan hệ pháp luật: Ban đầu bà Nguyễn Thị P khởi kiện yêu cầu xác định quyền sở hữu tài sản, chia tài sản chung của các thành viên gia đình bà, quá trình điều tra mới đưa ra yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp thửa đất cho hộ gia đình ông Nguyễn Đình K. Tòa án căn cứ các quy định tại khoản 2, khoản 9 Điều 26 BLTTDS xác định quan hệ pháp luật trong vụ án là: tranh chấp xác định quyền sở hữu tài sản, chia tài sản chung. Sau đó, trong quá trình điều tra, bà P có đơn khởi kiện bổ sung, Đơn rút một phần yêu cầu: chỉ yêu cầu phân chia phần quyền sử dụng đất được cấp trong hộ, chia thừa kế đối với phần quyền sử dụng đất được cấp trong hộ của ông Nguyễn Đình C; rút yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Căn cứ quy định tại khoản 9 Điều 26 BLTTDS và Điều 212, Điều 660 BLDS xác định lại quan hệ pháp luật trong vụ án là: “Tranh chấp chia thừa kế, chia tài sản chung”. Bà P, những người liên quan đã rút yêu cầu hủy bỏ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chỉ yêu cầu phân chia phần quyền sử dụng đất được cấp trong hộ, yêu cầu chia thừa kế của ông Nguyễn Đình C (chỉ trong phần đất được cấp trong hộ), không yêu cầu giải quyết đối với di sản thừa kế cụ Nguyễn Thị N để lại - nên không cần thiết phải đưa những người thuộc hộ ông Nguyễn Đình K, những người thừa kế của cụ Nguyễn Thị N vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

[3] Về thời hiệu khởi kiện: Ông Nguyễn Đình C chết năm 2017; ngày 23/8/2020 bà Nguyễn Thị P khởi kiện yêu cầu chia thừa kế di sản của ông C là quyền sử dụng đất tại thôn thôn An Dõng, xã Bình Thành, huyện Tây Sơn - theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 688, khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì thời hiệu khởi kiện chia thừa kế vẫn còn.

[4] Về những người thừa kế của ông Nguyễn Đình C: Căn cứ quy định tại Điều 613, Khoản 1 Điều 651, Điều 652 BLDS có cơ sở để xác định người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo pháp luật của ông Nguyễn Đình C là bà Nguyễn Thị P (vợ) và chị Nguyễn Thị Mỹ T, anh Nguyễn Đình S (02 người con ruột).

[5] Về di sản thừa kế: 5.1. Theo UBND huyện Tây Sơn (cơ quan cấp đất) đã xác định: Thực hiện theo Nghị định số 64/CP của Chính phủ hộ cụ Nguyễn Thị N (mẹ chồng bà Nguyễn Thị P) đại diện hộ gia đình đã đăng ký kê khai quyền sử dụng đất cho 05 nhân khẩu (cụ Nguyễn Thị N, ông Nguyễn Đình C, Nguyễn Đình K, bà Nguyễn Thị P, chị Nguyễn Thị Mỹ T) và được cân đối giao quyền sử dụng đất đối với 04 thửa đất ruộng, 03 thửa đất có đất thổ cư, đã được 6 UBND huyện Tây Sơn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01122QSDĐ/H9 ngày 09/01/1998. Trong đó có thửa đất số 486, tờ bản đố số 01, diện tích 2.160m2 (200m2 đất ở, 1.960m2 đất vườn). Đất nông nghiệp thực hiện cân đối theo quỹ đất nông nghiệp của địa phương. Thực hiện đo đạc hệ tọa độ chính quy VN2000 năm 2007, thửa đất trên được đo đạc thành thửa đất số 184, tờ bản đồ số 30, diện tích 2.362m2 ở An Dõng, Bình Thành, Tây Sơn, Bình Định. Theo hồ sơ địa chính mới thửa đất số 184, tờ bản đồ số 30, diện tích 2.362m2 (200m2 đất ở, 2.162m2 đất vườn) mang tên hộ ông Nguyễn Đình K. Diện tích đất tăng là do sai số đo đạc. Như vậy, trình tự, thủ tục cấp đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Nguyễn Thị N đối với thửa đất số 486, tờ bản đố số 01, diện tích 2.160m2 (mới: thửa đất số 184, tờ bản đồ số 30, diện tích 2.362m2) là đúng quy định pháp luật. Ngày 07/02/2007 UBND huyện Tây Sơn đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành AC 743686 số vào sổ H 05309 mang tên hộ ông Nguyễn Đình K đối với thửa đất số 184, tờ bản đồ số 30, diện tích 2.362m2 (200m2 đất ở, 2.162m2 đất vườn). Do phát hiện có sai sót trong quá trình cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND xã Bình Thành đã làm văn bản đề nghị thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp thửa đất số 184, tờ bản đồ số 30 cho hộ ông K nên chưa giao Giấy chứng nhận QSD đất trên cho hộ ông K, hiện Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành AC 743686 số vào sổ H 05309 ngày 07/02/2007 hiện Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện Tây Sơn đang lưu giữ. 5.2. Căn cứ quy định tại các Điều 212, 219 BLDS; Điều 73 Luật Đất đai năm 1993 thì: diện tích 2.162,0m2 đất nông nghiệp (thuộc thửa đất số 184, tờ bản đồ số 30) là tài sản chung của cụ Nguyễn Thị N, ông Nguyễn Đình C, ông Nguyễn Đình K, bà Nguyễn Thị P, chị Nguyễn Thị Mỹ T. Mỗi nhân khẩu trong hộ được cân đối giao quyền: 432,4m2 đất nông nghiệp (trong thửa 184), có giá trị: 128.855.200đ. 5.3. Ông Nguyễn Đình C cũng là một nhân khẩu được cấp đất trong hộ, di sản của ông Nguyễn Đình C là: 432,4m2 đất nông nghiệp (trong thửa 184), có giá trị: 128.855.200đ.

[6] Phân chia quyền sử dụng đất bằng hiện vật: Bà P yêu cầu được chia phần quyền sử dụng đất được cấp trong hộ, yêu cầu được nhận bằng hiện vật. Người được cấp đất trong hộ là chị Nguyễn Thị Mỹ T thống nhất tặng cho phần đất được cấp trong hộ và kỷ phần thừa kế được hưởng từ di sản của ông Nguyễn Đ cung cho mẹ là bà Nguyễn Thị P, anh S cũng thống nhất tặng cho kỷ phần thừa kế được hưởng từ di sản của ông Nguyễn Đ cung cho bà P (các đương sự thống nhất chỉ yêu cầu chia di sản của ông C là phần đất được cấp trong hộ, đối với phần di sản cụ Nguyễn Thị N để lại không yêu cầu chia). Đây là sự tự nguyện của các đương sự, phù hợp với quy định tại các Điều 7 212, 219 BLDS nên HĐXX công nhận, nghị nên giao toàn bộ diện tích đất nông nghiệp được cấp cho ba nhân khẩu (ông C, bà P, chị T) trong thửa 184 nói trên cho bà P toàn quyền sử dụng. Như vậy phần đất bà P được chia là 1.297,2m2 (nằm phía Bắc thửa đất 184, hiện trạng đất trống), có tổng giá trị là: 386.565.600đ. Buộc ông Nguyễn Thế V, ông Nguyễn Đình K phải giao lại diện tích đất trên để bà P toàn quyền sử dụng (theo biên bản thẩm định thì hiện trạng đất trống, trừ nôi nhà và vài cây cối ở phía Bắc thửa đất). Bà Nguyễn Thị P có quyền đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để đăng ký biến động và làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 1.297,2m2 đất được giao nói trên. Bà Nguyễn Thị P rút yêu cầu hủy bỏ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành AC 743686 số vào sổ H 05309, ngày 07/02/2007 UBND huyện Tây Sơn cấp mang tên hộ ông Nguyễn Đình K đối với thửa đất số 184, tờ bản đồ số 30, diện tích 2.362m2 nên HĐXX không xem xét. Ông Nguyễn Đình K, ông Nguyễn Thế V không chấp nhận phân chia quyền sử dụng đất thửa 184, tờ bản đồ số 30 - là không phù hợp với quy định của pháp luật nên HĐXX không chấp nhận; ông K yêu cầu đưa hai thửa đất lúa được cấp trong hộ cụ N vào phần chia trong vụ án này nhưng bà P không yêu cầu, ông K không nộp đơn yêu cầu phản tố theo quy định nên HĐXX không xem xét. Tách ra giải quyết bằng vụ án khác khi có đơn khởi kiện theo thủ tục chung.

[7] Về án phí dân sự sơ thẩm: Căn cứ Khoản 1 Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự, Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, cần buộc: - Bà P phải chịu án phí trên phần giá trị tài sản được nhận với số tiền: 386.565.600đ x 5% = 19.328.250đ; - Ông K phải chịu án phí với số tiền: 300.000đ.

[8] Về chi phí định giá, đo vẽ: Chi phí định giá, đo vẽ là 11.000.000đ do bà P tự nguyện chịu (đã nộp xong).

[9] Lời phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4- Gia Lai tại phiên tòa là chưa phù hợp với nhận định của HĐXX.