Bản án 605/2025/DS-PTY/c tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu
Nhận định của Tòa án
4 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đây đủ ý kiên của các bên đương sự và quan điêm của đại diện Viện Công tô và kiêm sát xét xử phúc thâm tại Thành phô Hô Chí Minh, Hội đông xét xử nhận định như sau:
[1] Về tố tụng: Ông Dinh Xuan T nộp đơn trong thời hạn luật định nên được xem xét theo trình tự phúc thầm. Các đương sự vắng mặt và xin vắng mặt đã được tống đạt hợp lệ nên Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử theo quy định tại Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của ông Dinh Xuan T, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Về quy định pháp luật điều chỉnh liên quan đến tranh chấp: Theo khoản 3 Điều 56 Luật Công chứng năm 2014 quy định: "Di chúc đã được công chứng nhưng sau đó người lập di chúc muốn sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ di chúc thì có thể yêu cầu bất kỳ công chứng viên nào công chứng việc sửa đôi, bô sung, thay thê hoặc hủy bỏ đó. Trường hợp di chúc trước đó đang được lưu giữ tại một tổ chức hành nghề công chứng thì người lập di chúc phải thông báo cho tổ chức hành nghề công chứng đang lưu giữ di chúc biết việc sửa đôi, bô sung, thay thế, hủy bỏ di chúc đó". Quy định này thể hiện nguyên tắc tự do định đoạt và bảo đảm quyên lựa chọn của người lập di chúc, cho phép họ được quyền yêu cầu bất kỳ công chứng viên nào công chứng việc sửa đối, bố sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc; pháp luật không bắt buộc phải thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng đã công chứng trước đó, trừ trường hợp di chúc đang được lưu giữ thì có thể thông báo. Trong khi đó, khoản 1 và 2 Điều 51 Luật Công chứng năm 2014 được quy định trong Mục 1 Chương V - điều chỉnh "Thủ tục công chứng hợp đồng, giao dịch" • Còn việc công chứng di chúc và các văn bản liên quan đến di sản thừa kế được điều chỉnh riêng tại Mục 2 Chương V - là quy định đặc thù, có giá trị ưu tiên áp dụng theo Điều 53 Luật Công chứng năm 2014.
Do đó, việc nguyên đơn cho rằng "văn bản sửa đổi, bổ sung di chúc phải được thực hiện tại tổ chức công chứng cũ" là không đúng phạm vi điều chỉnh và không phù hợp với quy định của pháp luật. [2.2] Về đánh giá hành vi công chứng: Tại hồ sơ vụ án, chứng cứ thể hiện: Ngày 15/5/2018, ông Đinh Xuân T2 trực tiếp đến Văn phòng C yêu cầu công chứng văn bản sửa đổi, bổ sung di chúc. Công chứng viên Trân Thị H2 đã kiêm tra hồ sơ, giây tờ tùy thân, giải thích rõ quyên, nghĩa vụ, hậu quả pháp lý của việc công chứng; sau khi đọc lại và đông ý với toàn bộ nội dung, ông T2 đã ký và điểm chỉ trước mặt công chứng viên. Quá trình công chứng diễn ra công khai, tự nguyện, người lập di chúc có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, nội dung văn bản không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội. 5 Theo quy định tại Điều 624, Điều 635 và Điều 640 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc người lập di chúc sửa đổi, bổ sung nội dung di chúc là quyên hợp pháp của họ. Khi việc sửa đổi, bổ sung đó được công chứng đúng trình tự và điều kiện luật định, thì văn bản công chứng có giá trị pháp lý và hiệu lực như di chúc được công chứng ban đầu.
Do đó, việc Văn phòng C chứng nhận văn bản sửa đổi, bổ sung di chúc ngày 15/5/2018 là phù hợp quy định pháp luật, không có căn cứ đế tuyên vô hiệu như yêu cầu của nguyên đơn.
[3]
Từ những phân tích trên thây răng Tòa án câp sơ thâm không nhận yêu cầu khởi kiện ông Dinh Xuan T là có căn cứ, đúng pháp luật. Tại câp phúc thâm, ông Dinh Xuan T không cung cấp được chứng cứ nào mới làm thay đổi nội dung vụ án, nên không có cơ sở chấp nhận kháng cáo.
[4] Quan điểm của Đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm đề nghị không châp nhận khang cáo, giữ nguyên ban an sơ thâm la phù hợp với nhậr định của Hội đồng xét xử.
[5] Do kháng cáo không được chấp nhận nên ông Dinh Xuan T phải chịu án phí phúc thâm theo luật định.
[6] Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Vì các lẽ trên; QUYÊT ĐỊNH: Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; 1/. Không chấp nhận kháng cáo của ông Dinh Xuan T. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 202/2025/DS-ST ngày 12/5/2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Căn cứ khoản 2 Điều 26, khoản 3 Điều 35, Điều 37, điểm b khoản 2 Điều 227, điêm a, b khoản 1 Điều 238, Điều 271 và khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015; Điêu 624, Điều 635, Điêu 640 Bộ luật Dân sự 2015; khoản 1 Điêu 51, Điêu 53, khoản 3 Điêu 56 Luật Công chứng 2014; khoản 1, 3 Điêu 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Luật Thi hành án dân sự. Tuyên xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu tuyên bố Văn bản sửa đổi, bổ sung di chúc số công chứng 00009822, quyển số 01 TP/CC-SCC/HĐGD do Công chứng viên Trần Thị H2, Văn phòng C, chứng nhận ngày 15/5/2018 là vô hiệu. 2/. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Dinh Xuan T phải nộp 300.000 đồng án phí nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp (do ông Huỳnh Đức V nộp thay) theo Biên lai số 0070774 ngày 04/6/2025 tại Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh là đủ. 6 3/. Các phân quyết định khác của bản án sơ thâm vê chi phí tô tụng, án phí, không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kế từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án. Nơi nhận: TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THÂM - Tòa án nhân dân tối cao; THÂM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA - Viện Công tô và kiêm sát xét xử phúc thấm tại TP. Hồ Chí Minh; - TAND Thành phố Hồ Chí Minh; - VKSND Thành phô Hồ Chí Minh; - THADS Thành phố Hồ Chí Minh; - Đương sự; - Lưu: DS, VP, 16b-TVN. Phạm Công M 7