Bản án 23/2024/DS-GĐTY/c tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu

[1] Căn cứ theo Bằng khoán điền thổ số 1654 do chính quyền chế độ cũ cấp thì nhà đất tại số F đường T là tài sản chung của ông Phạm Văn D và bà Phan Thị N. Năm 1982, ông D chết, không để lại di chúc. Ngày 23/3/2015, Ủy ban nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số BV867935 cho bà Phan Thị N (là đại diện của những người thừa kế của ông Phạm Văn D) đối với nhà đất số 69 đường Trần Khánh D.

[2] Ngày 25/5/2015, bà N và các ông, bà Phạm Thế T2, Phạm Thị Dương M, Phạm Thủ N2, Phạm Thị Thế L, Phạm Trường S, Phạm Văn Đông H2 ủy quyền cho ông Ngô Vĩnh H1 (chồng bà V) liên hệ với các tổ chức hành nghề công chứng, các cơ quan có thẩm quyền để tiến hành mọi thủ tục chuyển nhượng/tặng cho và tiến hành mọi thủ tục thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, tặng cho toàn bộ phần thừa kế của họ đối với di sản do ông D để lại đối với nhà đất số 69 đường Trần Khánh D cho bà V thể hiện tại Hợp đồng ủy quyền số 60/05/2015/CNCK và Hợp đồng ủy quyền số 61/05/2015-CNCK, có chứng nhận của Đ tại Ố-ta-oa, Canada. Trên cơ sở 02 Hợp đồng ủy quyền nêu trên, ông Ngô Vĩnh H1 và bà V 15 thực hiện Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế số 00017408 ngày 08/6/2015 và Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số 00017409 ngày 08/6/2015 có nội dung tặng cho bà V nhà đất số 69 đường Trần Khánh D. Tại Văn bản số 130/CV ngày 11/7/2019, Đ tại Ố-ta-oa, Canada xác định 02 Hợp đồng ủy quyền nêu trên đã vi phạm trình tự, thủ tục công chứng, chứng thực theo quy định tại Điều 48 Luật công chứng năm 2014, khoản 3 Điều 36 Nghị định số 23/2015/NĐ-CP ngày 16/02/2015 của Chính phủ nên vô hiệu do vi phạm về hình thức.

Do đó, Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế ngày 08/6/2015 và Hợp đồng tặng cho ngày 08/6/2015 cũng bị vô hiệu. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm xác định 02 Hợp đồng ủy quyền nêu trên và Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế ngày 08/6/2015, Hợp đồng tặng cho ngày 08/6/2015 vô hiệu là đúng quy định pháp luật.

[3] Quá trình giải quyết tại cơ quan thi hành án thể hiện bà V đã thanh toán tiền thi hành án để nhận nhà đất số số 69 đường Trần Khánh D với tổng số tiền là 532.729.137 đồng. Bà V trực tiếp đứng ra giải quyết tranh chấp với bà H3 và đã giao 600.000.000 đồng cho bà H3 bằng một suất thừa kế mà bà H3 được hưởng trong nhà đất số số 69 đường Trần Khánh D ; bà V cũng là người quản lý, giữ gìn nhà đất nêu trên cho đến nay. Từ đó, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm xác định công sức của bà V tương đương 1/9 giá trị của toàn bộ nhà đất số 69 đường Trần Khánh D theo Chứng thư thẩm định giá số CTSG0510820CT ngày 22/9/2020 của Công ty TNHH Thẩm định giá Hoàng Q, thành tiền là 1/9 x 25.886.000.000 đồng = 2.276.222.000 đồng và buộc bà N cùng các đồng thừa kế của ông D phải thanh toán lại cho bà V số tiền thi hành án tương ứng với phần giá trị nhà đất số 69 đường Trần Khánh D mà bà N và các đồng thừa kế của ông D được nhận là có cơ sở.

[4] Năm 1982, ông D chết, không để lại di chúc, vì vậy ½ nhà đất số 69 đường Trần Khánh D là di sản của ông D. Hàng thừa kế thứ nhất của ông D gồm: Bà Phan Thị N và 08 người con là ông T2, bà M, ông N2, bà L, ông S, ông H2, bà V và bà H3 (con riêng của ông D). Theo đó, 09 người thừa kế của ông D được hưởng phần di sản bằng nhau là 1/18 giá trị nhà đất số 69 đường Trần Khánh D . Quá trình giải quyết, ông Phạm Thế T2 và bà Phạm Thị Dương M xác định bà V được toàn quyền thay mặt nhận phần thừa kế của ông T2, bà M. Tại Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế bổ sung số 00023033 ngày 27/7/2015 thể hiện bà H3 tặng cho toàn bộ phần thừa kế của mình được hưởng thừa kế của ông D đối với nhà đất số 69 đường Trần Khánh D cho bà V. Như vậy, bà V được nhận tổng cộng 04/18 giá trị nhà đất số 69 đường Trần Khánh D; bà N được nhận 10/18; các ông, bà Phạm Thủ N2, Phạm Thị Thế L, Phạm Trường S, Phạm Văn Đông H2 mỗi người được nhận 1/18 giá trị nhà đất số 69 đường Trần Khánh D. Căn cứ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BV 876935 ngày 23/3/2015 do Ủy ban nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh cấp thể hiện nhà đất số 69 đường Trần Khánh D do bà N đại diện đứng tên; đồng thời, bà N được nhận 10/18 giá trị nhà đất số 69 đường Trần Khánh 16 D nên có cơ sở chấp nhận yêu cầu được nhận hiện vật của bà N và buộc bà N hoàn trả kỷ phần thừa kế theo giá trị cho các đồng thừa kế của ông D. Tòa án cấp sơ thẩm tuyên phát mại toàn bộ nhà đất 69 đường Trần Khánh D để chia giá trị cho bà N và các đồng thừa kế của ông D là không đúng.

[5] Theo Hợp đồng vay tiền số 034003 ngày 08/11/2012 có nội dung: Bên cho vay là bà Phạm Thị Khánh V (bên A), bên vay là bà Phan Thị N (bên B). Bên A đồng ý cho bên B vay số tiền 10.000.000.000 đồng, thời hạn vay là 05 năm kể từ ngày ký hợp đồng, hai bên thỏa thuận không tính lãi suất; hợp đồng được công chứng tại Phòng công chứng số 2, Thành phố Hồ Chí Minh. Cùng ngày, hai bên ký kết Giấy biên nhận tiền thể hiện bà V đã giao đủ số tiền là 10.000.000.000 đồng cho bà N theo Hợp đồng vay tiền số 034003 ngày 08/11/2012. Bà N cho rằng tại thời điểm ký kết Hợp đồng vay tiền số 034003, Giấy biên nhận tiền ngày 08/11/2012 thì bà N không có mặt tại Việt Nam và chữ ký trên Hợp đồng vay tiền, Giấy biên nhận tiền nêu trên không phải của bà N và các tài liệu làm mẫu so sánh để giám định chữ ký của bà N là giả, tuy nhiên bà N không cung cấp được chứng cứ chứng minh để xác định các tài liệu làm mẫu so sánh để giám định chữ ký của bà N trên Hợp đồng vay tiền và Giấy biên nhận tiền là giả. Căn cứ Công văn số 4435/QLXNC-PC3 ngày 22/9/2015 và Công văn số 2344/A08-P4 ngày 13/9/2022 của Cục Q1, có cơ sở xác định thời điểm ngày 08/11/2012 bà N đã nhập cảnh vào Việt Nam, phù hợp với ý kiến của Phòng công chứng số 2, Thành phố Hồ Chí Minh xác định việc công chứng Hợp đồng vay tiền số 034003 ngày 08/11/2012 là đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Đồng thời, tại Kết luận giám định số 771/C09B ngày 12/02/2020 của Phân viện Khoa học hình sự Bộ Công an tại Thành phố Hồ Chí Minh kết luận: “Chữ ký mang tên Phan Thị N trên 02 tài liệu: “Giấy biên nhận tiền” đề ngày 08/11/2012 (ký hiệu A2), “Hợp đồng vay tiền” đề ngày 08/11/2012 (ký hiệu A3) so với chữ ký mang tên Phan Thị N trên 06 tài liệu mẫu so sánh ký hiệu từ M1 đến M6 là chữ ký của cùng một người”. Về nội dung, Giấy biên nhận tiền có nội dung thể hiện số tiền 10 tỷ đồng bà N đã nhận của bà V là “số tiền này bà N dùng làm việc lo phí tổn lấy lại căn nhà 69 đường Trần Khánh D, Thành phố Hồ Chí Minh”.

Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét, đánh giá nội dung nêu trên để làm rõ số tiền 10.000.000.000 đồng là tiền vay hay là tiền chi phí mà đã chấp nhận yêu cầu phản tố của bà V, buộc bà N hoàn trả cho bà V số tiền 10.000.000.000 đồng và tiền lãi tính từ ngày 09/11/2017 đến ngày xét xử sơ thẩm là 5.030.000.000 đồng là chưa đủ căn cứ. Trong trường hợp có cơ sở xác định số tiền này là tiền chi phí thì những người được hưởng thừa kế cũng phải chịu phần chi phí tương ứng theo kỷ phần thừa kế được hưởng. Tòa án cấp phúc thẩm cho rằng tại phần ký tên của Hợp đồng vay tiền nêu trên thể hiện bên vay tiền là bà V, bên cho vay tiền là bà N và nhận định Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất không tiếp nhận việc khai báo ngoại tệ khi nhập cảnh vào Việt Nam đối với bà V để xác định không có việc bà V cho bà N vay số tiền 10.000.000.000 đồng nên không chấp nhận yêu cầu phản tố của bà V về việc buộc bà N hoàn trả số tiền gốc và lãi là 15.030.000.000 đồng là chưa đủ cơ sở. 17

[6] Mặt khác, tại Công văn số 5112/TB-CTHADS ngày 19/3/2024, Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh cho biết nhà đất 69 đường Trần Khánh D đã được Chi nhánh Văn phòng đất đai Quận 1 cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CN03168 ngày 25/01/2024 cho bà N và ngày 06/02/2024, Chi nhánh Văn phòng đất đai Quận 1 đăng ký chuyển nhượng cho ông Nguyễn Nhạc P2. Khi giải quyết lại vụ án cần đưa ông Nguyễn Nhạc P2 vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.