Bản án 48/2024/DS-GĐTY/c tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 42/2024/KN-DS ngày 31/5/2024 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
Nội dung
[1] Nguyên đơn bà H Un S và bị đơn ông Y Pơi B đều thừa nhận nguồn gốc thửa đất số 53a, tờ bản số 11, diện tích 546m2 (đo thực tế là 556m2) tọa lạc tại Buôn A, thị trấn Ea S, huyện Ea S, tỉnh Đắk Lắk là của ông Y Hnông S3 (tên gọi khác là ông Ma L) chuyển nhượng cho ông Y Tih K1 (chết năm 2011 và là cha của bà H Un S) năm 1998 với giá 4.500.000 đồng. Tại thời điểm ông Y Tih K1 nhận chuyển nhượng thì thửa đất của ông Y Hnông S3 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 1999, bà H Un S và ông Y Pơi B chung sống với nhau như vợ chồng, không đăng ký kết hôn, từ năm 2004 hai người không sống chung.
[2] Bà H Un S cho rằng năm 2004, ông Y Tih K1 tặng cho bà H Un S diện tích đất này, việc tặng cho chỉ nói miệng. Khi sang tên quyền sử dụng đất từ ông Y Hnông S3 cho bà H Un S là do ông Y Tih K1 làm giấy tờ và bà H Un S không biết. Năm 2004, bà H Un S đi học xa nhà, ông Y Pơi B làm giả hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, ký giả chữ ký của bà H Un S để sang tên quyền sử dụng đất cho ông Y Pơi B. Ngày 13/4/2005, ông Y Pơi B được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau khi đứng tên quyền sử dụng đất, ngày 21/02/2020 ông Y Pơi B lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử đất cho vợ chồng ông Vũ Văn N1, bà Nguyễn Thị L1.
Vì vậy, bà H Un S đề nghị Tòa án tuyên hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà và ông Y Pơi B ngày 17/11/2004 vô hiệu do chữ ký trong hợp đồng chuyển nhượng đất không phải của bà H Un S; đồng thời giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu.
[3] Ông Y Pơi B cho rằng: Diện tích đất tranh chấp là của ông Y Hnông S3 chuyển nhượng cho ông Y Tih K1; ông Y Tih K1 chuyển nhượng lại cho ông Nay T2, ông Nay T2 làm căn nhà gỗ, mái lợp tôn trên đất và chuyển nhượng quyền sử dụng đất và nhà trên đất cho ông với giá 24.000.000 đồng.
Tuy nhiên, ông Y Pơi B không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh việc chuyển nhượng nhà đất nêu trên. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm chỉ căn cứ vào lời khai của ông Y Pơi B về các hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên, từ đó công nhận quyền sử dụng đất thửa số 53a diện tích 546m2 (đo thực tế là 556m2) cho ông Y Pơi B là không có cơ sở.
[4] Tại Kết luận giám định số 89/PC09 ngày 22/7/2020 và Kết luận giám định số 182/KLGĐ-PC09 ngày 07/12/2020 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk kết luận chữ ký trong các Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 15/3/2004 giữa ông Y Hnông S3 với bà H Un S; Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày l5/4/2004 giữa bà H Un S với ông Y Pơi B đều không phải chữ ký của bà H Un S. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm tuyên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 15/4/2004 giữa bà H Un S với ông Y Pơi B vô hiệu là đúng, nhưng không giải quyết hậu 5 quả của hợp đồng vô hiệu là chưa giải quyết triệt để vụ án và không đúng quy định của pháp luật.
[5] Mặt khác, diện tích đất tranh chấp 546m2 có nguồn gốc là của vợ chồng ông Y Tih K1 và bà H Sun S2 (cha mẹ của bà H Un S). Ông Y Tih K1 chết (năm 2011), Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm khi giải quyết vụ án không đưa các thừa kế của ông Y Tih K1 vào tham gia tố tụng là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Quyết định
Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 337, khoản 3 Điều 343 và khoản 2 Điều 345 Bộ luật tố tụng dân sự.
1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 42/2024/KN-DS ngày 31/5/2024 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 167/2022/DS-PT ngày 12/7/2022 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2022/DS-ST ngày 24/01/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk về vụ án “Yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu và tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là bà H Un S với bị đơn là ông Y Pơi B; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Ủy ban nhân dân huyện E, tỉnh Đắk Lắk và Ủy ban nhân dân thị trấn Ea S, huyện Ea S, tỉnh Đắk Lắk.
3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật.