Quyết định 3138/QĐ-BYT 2026 ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2026-2035

Điều 1 . Ban hành kèm theo Quyết định này Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2035, áp dụng cho các xã, phường, đặc khu.

Điều 2 . Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành, thay thế Quyết định số 1300/QĐ-BYT ngày 09 tháng 3 năm 2023 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đến năm 2030.

Điều 3 . Chánh Văn phòng Bộ, Vụ trưởng các Vụ, Cục trưởng các Cục thuộc Bộ Y tế; Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Thủ trưởng các đơn vị, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

1. Một số quy định chung

- Bộ tiêu chí này được áp dụng để đánh giá các hoạt động y tế của toàn xã, không chỉ đánh giá hoạt động của TYT cấp xã. Mục đích chính của Bộ tiêu chí là tạo ra các tiêu chí để đáp ứng tốt nhất nhu cầu tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế ở từng vùng, miền.

- Những chỉ tiêu trong Bộ tiêu chí này là yêu cầu cơ bản cần đạt trong giai đoạn đến 2035. Có những trường hợp đã đạt được các tiêu chí trong Bộ tiêu chí này, nhưng chưa đạt được các quy định, tiêu chuẩn trong một số quy định khác do Bộ Y tế và các bộ ngành ban hành thì vẫn phải tiếp tục phấn đấu để đạt các yêu cầu, tiêu chuẩn đó.

- Các tiêu chí đánh giá dựa theo các quy định hiện hành. Trường hợp văn bản được dẫn chiếu tại Quyết định này được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, thì áp dụng theo văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế đó.

- Đối với các chỉ tiêu quy định thống kê, báo cáo định kỳ theo tháng, quý, 6 tháng, năm, tại thời điểm đánh giá lấy số liệu kỳ báo cáo gần nhất. Ví dụ: tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế báo cáo theo năm, thời điểm đánh giá là giữa năm 2026 thì lấy số liệu báo cáo năm 2025.

- Các địa phương có thể cụ thể hóa, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể về điều kiện địa lý, kinh tế - xã hội, mô hình bệnh tật của từng địa phương. Tất cả các điều chỉnh, bổ sung của địa phương cần gửi về Bộ Y tế để tổng hợp; trong trường hợp cần thiết, Bộ Y tế sẽ có văn bản góp ý.

- Việc đánh giá thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã được thực hiện hằng năm. Xã được công nhận đạt tiêu chí quốc gia về y tế có thời hạn trong vòng 3 năm. Nếu các năm tiếp theo không đạt Bộ tiêu chí thì phải rút danh hiệu đã công nhận.

- Xã được công nhận đạt tiêu chí quốc gia về y tế nếu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu:

+ Đạt từ 80% tổng điểm trở lên;

+ Số điểm trong mỗi tiêu chí phải đạt từ 50% số điểm của tiêu chí đó trở lên.

+ Không bị điểm “liệt” (Đạt tất cả các tiêu chí, tiêu chuẩn, quy định mà ở phần hướng dẫn ghi nếu không đạt thì không đạt tiêu chí quốc gia về y tế).

2. Tổ chức, chỉ đạo và thực hiện

- Cấp Trung ương: Bộ Y tế chịu trách nhiệm chỉ đạo việc triển khai thực hiện. Vụ Kế hoạch – Tài chính, Bộ Y tế được giao làm đơn vị đầu mối, phối hợp với các đơn vị liên quan hướng dẫn các địa phương, theo dõi, tổng hợp báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2026 - 2035 trên phạm vi cả nước.

- Cấp tỉnh: Ban Chỉ đạo CSSK nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo việc thực hiện Bộ tiêu chí. Sở Y tế là cơ quan đầu mối phối hợp với các đơn vị liên quan hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện, theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện Bộ tiêu chí cho các xã trong toàn tỉnh.

- Cấp xã: Ban chỉ đạo CSSK nhân dân cấp xã chỉ đạo thực hiện. TYT cấp xã làm đầu mối phối hợp với các đơn vị có liên quan triển khai thực hiện các hoạt động phấn đấu thực hiện các chỉ tiêu trong Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã dưới sự hướng dẫn của Sở Y tế.

3. Các nội dung triển khai thực hiện

3.1. Cấp tỉnh:

- Ban Chỉ đạo CSSK nhân dân cấp tỉnh (đơn vị thường trực là Sở Y tế) chịu trách nhiệm theo dõi và giám sát định kỳ các hoạt động và các chỉ tiêu đạt được trong BTCQG về y tế xã hàng quý của tỉnh, thành phố. Hỗ trợ các xã tháo gỡ các khó khăn trong quá trình thực hiện; gửi báo cáo về Bộ Y tế.

- Phổ biến nội dung BTCQG về y tế xã đến các đơn vị liên quan cấp dưới và các đơn vị liên quan khác thông qua hội nghị hoặc qua đường công văn.

- Xây dựng kế hoạch thực hiện BTCQG về y tế xã trong tỉnh, thành phố, bao gồm số xã đạt các chỉ tiêu của Bộ tiêu chí qua các giai đoạn.

- Hướng dẫn TYT cấp xã xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện nhằm đạt mục tiêu tỷ lệ các xã được công nhận đạt Tiêu chí quốc gia về y tế xã theo từng giai đoạn.

3.2. Cấp xã:

- Ban chỉ đạo CSSK nhân dân cấp xã cùng với Phòng Văn hóa – Xã hội, Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm theo dõi, giám sát định kỳ và đột xuất trong việc thực hiện các chỉ tiêu trong BTCQG tại các xã.

- Ủy ban nhân dân cấp xã bố trí nguồn lực để thực hiện (xây dựng cơ sở vật chất, đào tạo cán bộ, mua sắm trang thiết bị, cung ứng thuốc...).

- TYT cấp xã quán triệt các nội dung của Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã; tự đánh giá, so sánh thực trạng hiện nay với Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã; báo cáo kịp thời và chính xác thực trạng và kết quả đạt được trong việc triển khai thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã theo hướng dẫn của Sở Y tế.

- TYT cấp xã xây dựng kế hoạch, giải pháp và triển khai thực hiện các hoạt động nhằm thực hiện BTCQG về y tế xã theo hướng dẫn của cấp trên; trình Ủy ban nhân dân cấp xã phê duyệt.

4. Trình tự đánh giá, xét công nhận xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế

4.1. Cấp xã:

- Đăng ký với Phòng Văn hóa – Xã hội, Ủy ban nhân dân cấp xã về việc thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã.

- TYT cấp xã tự tổ chức đánh giá việc đạt các tiêu chí quốc gia về y tế xã; thu thập đầy đủ các tài liệu, số liệu, lập hồ sơ để chứng minh cho việc đạt các tiêu chí.

- Sau khi TYT cấp xã tự đánh giá đã đạt các tiêu chí theo quy định, TYT cấp xã báo cáo UBND cấp xã đề nghị xét công nhận xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế.

- Phòng Văn hóa – Xã hội tham mưu UBND cấp xã thành lập Hội đồng xét công nhận xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế. Thành viên Hội đồng bao gồm đại diện Ban Chỉ đạo CSSK nhân dân cấp xã và các đơn vị có liên quan khác. Giúp việc cho Hội đồng có Tổ Thư ký, gồm 3-5 cán bộ có kinh nghiệm, trình độ chuyên môn phù hợp.

- Sau khi nhận được hồ sơ của TYT trình UBND cấp xã, Tổ Thư ký có trách nhiệm thẩm định hồ sơ, kiểm tra, đánh giá tất cả các chỉ tiêu theo quy định; trên cơ sở đó làm Biên bản thẩm định hồ sơ xét công nhận xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế.

- Hội đồng họp xét xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế: Trên cơ sở hồ sơ đã được Tổ thư ký kiểm tra, thẩm định, đại diện lãnh đạo TYT cấp xã trình bày trước Hội đồng tình hình thực hiện các Tiêu chí quốc gia về y tế xã; Tổ Thư ký trình bày kết quả thẩm định; các thành viên Hội đồng thẩm định, xem xét, nêu các vấn đề cần làm rõ; đại diện TYT cấp xã trả lời Hội đồng; nếu có thành viên Hội đồng không thống nhất thì có thể tổ chức thẩm tra lại các nội dung chưa thống nhất để đánh giá kết quả.

- Phòng Văn hóa – Xã hội làm đầu mối tổng hợp hồ sơ xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế gửi lên Sở Y tế.

4.2. Cấp tỉnh:

- Sở Y tế thành lập hoặc trình UBND cấp tỉnh thành lập Hội đồng xét công nhận xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế (gồm đại diện các Sở, ngành liên quan và đại diện UBND tỉnh, thành phố) và Tổ thư ký xét công nhận xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế.

- Tổ Thư ký có trách nhiệm tổng hợp, rà soát, đánh giá và thẩm định tất cả các hồ sơ do cấp xã chuyển lên.

- Hội đồng tổ chức họp, thẩm định hồ sơ tương tự như cấp xã.

- Trên cơ sở đánh giá và Biên bản thẩm định của Hội đồng, Sở Y tế lập danh sách kèm hồ sơ gửi UBND tỉnh, đề nghị lãnh đạo UBND tỉnh ra Quyết định công nhận xã đạt Tiêu chí quốc gia về y tế và gửi báo cáo về Bộ Y tế (qua Vụ Kế hoạch – Tài chính).

- UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan phối hợp triển khai việc thực hiện BTCQG về y tế xã. Hàng năm, các địa phương có các hình thức khen thưởng phù hợp đối với các xã có thành tích tốt trong việc phấn đấu đạt Tiêu chí quốc gia về y tế./.

===o0o===