Thông báo 561/TB-VPCP 2026 kết luận của Phó Thủ tướng tại Hội đồng thẩm định Quy hoạch khoáng sản

THÔNG BÁO

Kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc Chủ tịch Hội đồng thẩm định tại Phiên họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch khoáng sản nhóm I thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050

_______________

Ngày 27 tháng 10 năm 2026, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc - Chủ tịch Hội đồng, chủ trì Phiên họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch khoáng sản nhóm I thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (sau đây gọi tắt là Hội đồng thẩm định Quy hoạch khoáng sản nhóm I). Tại điểm cầu Trụ sở Chính phủ có đồng chí Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng - Phó Chủ tịch Hội đồng Thường trực; các Ủy viên Hội đồng là lãnh đạo các Bộ: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Tư pháp, Văn phòng Chính phủ; đại diện các Bộ: Tài chính, Xây dựng, Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Nội Vụ; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc; các Ủy viên Hội đồng là lãnh đạo tỉnh: Lào Cai, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Quảng Trị, Lâm Đồng, Đồng Nai; Tổng hội Địa chất Việt Nam, Viện Khoa học và Công nghiệp Mỏ - Luyện kim; các Tập đoàn: Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam, Công nghiệp Hóa chất Việt Nam; các Ủy viên phản biện: Ông Trần Văn Miến, Tiến sĩ Địa chất, bà Trần Thị Hiến, Tiến sĩ Tuyển khoáng, Ông Đỗ Ngọc Tước, Tiến sĩ Khai thác. Tại điểm cầu các tỉnh, thành phố có lãnh đạo Ủy ban nhân dân 28 tỉnh, thành phố và đại diện các sở, ngành liên quan.

Sau khi nghe Bộ Công Thương (Cơ quan Thường trực Hội đồng) giới thiệu quy chế hoạt động của Hội đồng và báo cáo tình hình thực hiện Quy hoạch khoáng sản nhóm I; ý kiến thảo luận của các thành viên Hội đồng thẩm định, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc - Chủ tịch Hội đồng, thay mặt Hội đồng thẩm định tổng hợp một số ý kiến của Hội đồng thẩm định để cơ quan tổ chức lập quy hoạch điều chỉnh và cơ quan Thường trực Hội đồng thẩm định và các bộ, ngành, địa phương liên quan hoàn thiện hồ sơ như sau:

Để triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị Trung ương 2 với mục tiêu tăng trưởng bình quân đạt 10% trở lên, mọi nguồn lực về đất đai, tài nguyên, khoáng sản phải được giải phóng và sử dụng hiệu quả. Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị đã yêu cầu khai thác khoáng sản phải gắn với chế biến sâu, với địa chỉ sử dụng, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên.

Thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều luật, nghị quyết, nghị định quan trọng; Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều văn bản chỉ đạo khẩn trương điều chỉnh Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2035 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 866/QĐ-TTg (gọi tắt là Quy hoạch 866) để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, mở đường cho nguồn lực này được khai thông, đóng góp tích cực vào phát triển của địa phương và cả nước.

Thực tế triển khai Quy hoạch 866 và quá trình tổ chức nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch vừa qua còn nhiều hạn chế. Chỉ riêng bô-xít, khi khoanh định lại theo diện phân bố thân quặng thì diện tích quy hoạch giảm rất nhiều; các địa phương phạm vi quy hoạch còn chồng lấn lên các dự án, quy hoạch khác như tỉnh Lâm Đồng còn khoảng 25.766 ha khu dân cư, công trình, tuyến cao tốc đề nghị đưa ra khỏi quy hoạch; 06 dự án điện gió chồng lấn khoảng 12.534 ha, tương ứng khoảng 305 triệu tấn quặng nguyên khai. Quy hoạch 866 yêu cầu khai thác titan phải gắn với pigment trong khi cả nước chưa có nhà máy pigment nào. Hồ sơ điều chỉnh quy hoạch đã qua 03 lần chuyển giao, tiến độ trình chậm so với yêu cầu; số liệu giữa Thuyết minh, phụ lục còn chưa thống nhất.

Quá trình triển khai thực hiện Quy hoạch 866 cho thấy điểm nghẽn nằm ở cả khâu lập quy hoạch và khâu tổ chức thực hiện: khoanh định chưa bám sát tài liệu địa chất và hiện trạng sử dụng đất; phối hợp rà soát giữa bộ, ngành và địa phương chưa chặt chẽ; sai sót về tọa độ, trữ lượng, công suất kéo dài nhiều năm mới được phát hiện, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và địa phương.

Để tiếp tục hoàn thiện, khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch khoáng sản nhóm I trong đầu tháng 11 năm 2026, bảo đảm 04 yêu cầu “đúng - trúng - khả thi - hiệu quả”, Hội đồng thẩm định thống nhất đề nghị:

(1) Bộ Công Thương với vai trò là cơ quan tổ chức lập quy hoạch và cơ quan Thường trực Hội đồng thẩm định:

- Tiếp thu đầy đủ ý kiến của thành viên Hội đồng, các Ủy viên phản biện, các bộ, cơ quan và 34 tỉnh, thành phố; chỉ đạo cơ quan lập quy hoạch điều chỉnh tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch, báo cáo rõ nội dung tiếp thu, giải trình ý kiến Hội đồng thẩm định, hoàn thiện hồ sơ quy hoạch; cơ quan Thường trực Hội đồng thẩm định hoàn thiện Dự thảo Báo cáo thẩm định, Dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và xin ý kiến thành viên Hội đồng thẩm định trước ngày 31 tháng 10 năm 2026 và chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác của nội dung, số liệu hồ sơ trình, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đầu tháng 11 năm 2026.

- Đối với khoáng sản bô-xít: thống nhất phương án khoanh định theo diện phân bố thân quặng trên cơ sở kết quả điều tra, đánh giá, thăm dò, giữ nguyên mục tiêu, quy mô trữ lượng, tài nguyên và số lượng cụm tổ hợp bô-xít - alumin theo Quy hoạch 866; trong phạm vi quy hoạch, ưu tiên thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, các tuyến đường cao tốc khi có quyết định của cấp có thẩm quyền.

- Đối với các diện tích chồng lấn khu dân cư hiện hữu, công trình công cộng, hạ tầng và 06 dự án điện gió: Bộ Công Thương nghiên cứu, xem xét báo cáo Thủ tướng Chính phủ việc đưa khu vực nêu trên vào khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia theo đúng quy định.

Đối với việc xử lý các dự án chồng lấn, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân các tỉnh Lâm Đồng, Đồng Nai rà soát, phân loại từng khu vực theo thời điểm hình thành, tình trạng pháp lý các dự án đang chồng lấn để xử lý theo thẩm quyền, trường hợp vượt thẩm quyền báo cáo Thủ tướng Chính phủ, cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý, sớm đưa các dự án vào khai thác, vận hành để phát huy tối đa giá trị đầu tư của các dự án, phục vụ phát triển kinh tế xã hội, không để lãng phí nguồn lực; tuyệt đối không để hợp thức hóa các sai phạm đã được cơ quan có thẩm quyền kết luận.

- Đối với Dự án mỏ sắt Thạch Khê - Hà Tĩnh: nghiên cứu điều chỉnh công suất bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế, đây là dự án có quy mô rất lớn, đã được cấp có thẩm quyền chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, đề nghị Bộ Công Thương, tỉnh Hà Tĩnh khẩn trương triển khai, sớm tổ chức khai thác ngay trong đầu năm 2027 để đóng góp vào phát triển kinh tế xã hội của địa phương và cả nước.

- Đối với khoáng sản Cromit: nghiên cứu đề xuất của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa để xử lý bảo đảm đúng quy định pháp luật, khoa học, hiệu quả.

- Đối với khoáng sản titan: việc cấp phép thăm dò, khai thác mới phải gắn với chế biến sản xuất pigment; lựa chọn chủ đầu tư thực hiện các dự án khai thác mới phải đủ năng lực thực hiện đồng bộ các dự án từ khâu khai thác đến chế biến sản xuất ra pigment, sử dụng công nghệ tiên tiến, thiết bị hiện đại, bảo vệ môi trường.

- Đối với khoáng sản than: bảo đảm yêu cầu tích hợp thống nhất với Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia, Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia điều chỉnh, đáp ứng nhu cầu than cho sản xuất điện; bổ sung quy định chuyển tiếp cho các dự án đang triển khai.

- Cụ thể hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW thành nguyên tắc triển khai dự án: khai thác gắn với cơ sở chế biến hoặc địa chỉ sử dụng khoáng sản, công nghệ tiên tiến, thu hồi khoáng sản đi kèm, kinh tế tuần hoàn; bổ sung bảng cân đối trữ lượng - khai thác - chế biến - sử dụng đối với các khoáng sản chủ yếu; không đặt thêm điều kiện cấp phép trái quy định của Luật.

- Rà soát, thống nhất toàn bộ số liệu giữa Tờ trình, dự thảo Quyết định, Thuyết minh, phụ lục, bản đồ, cơ sở dữ liệu (nhu cầu vốn, diện tích, công suất, đơn vị hành chính hai cấp), bảo đảm đồng độ, đúng quy định.

- Rà soát kỹ các nội dung kiến nghị, đề xuất của các địa phương như Điện Biên, Lâm Đồng,…. Tiếp thu tối đa, trao đổi, làm việc cụ thể để làm rõ, thống nhất các nội dung không tiếp thu để bảo đảm quá trình thực hiện không còn vướng mắc, khó khăn.

- Khẩn trương xây dựng Kế hoạch thực hiện quy hoạch, ban hành ngay theo thẩm quyền sau khi quy hoạch được phê duyệt để sớm tổ chức thực hiện, bảo đảm hiệu quả; nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định của pháp luật về địa chất, khoáng sản để cho phép địa phương triển khai dự án hạ tầng, công trình vì lợi ích quốc gia, công cộng trong khu vực quy hoạch, khu vực dự trữ khoáng sản, sử dụng quỹ đất sau khai thác, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.

(2) Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố

- Trên cơ sở hồ sơ tài liệu quy hoạch hôm nay, rà soát kỹ lưỡng thêm một lần nữa các nội dung cần thiết phải bổ sung, các nội dung cần thiết phải sửa đổi, nhất là các nội dung chồng lấn để hoàn thiện, gửi Bộ Công Thương ý kiến bằng văn bản kèm ranh giới, tọa độ, diện tích và căn cứ pháp lý của các khu vực đề nghị điều chỉnh trước 17 giờ ngày 30 tháng 10 năm 2026; chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong trường hợp còn vướng mắc do không rà soát kỹ, góp ý đầy đủ theo Văn bản số 10763/VPCP-CN ngày 22 tháng 10 năm 2026.

- Sau khi quy hoạch được phê duyệt, cập nhật vào quy hoạch tỉnh; quản lý, bảo vệ chặt chẽ khoáng sản chưa khai thác; không để phát sinh công trình, dự án trái phép trong khu vực quy hoạch và khu vực dự trữ khoáng sản; phân công một đồng chí lãnh đạo Uỷ ban nhân dân tỉnh trực tiếp chỉ đạo, giao Sở Công Thương làm đầu mối tham mưu.

- Ủy ban nhân dân các tỉnh Lâm Đồng, Đồng Nai phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương rà soát, phân loại các diện tích chồng lấn, cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý, tình hình khắc phục theo kết luận thanh tra đối với các dự án liên quan.

(3) Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Phối hợp, bàn giao đầy đủ hồ sơ, tài liệu, cơ sở dữ liệu liên quan; phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương về đất đai, rừng, môi trường trong hoàn thiện hồ sơ và xử lý các khu vực chồng lấn.

(4) Các Bộ: Tài chính, Tư pháp, Xây dựng, Quốc phòng, Công an: theo chức năng, nhiệm vụ, phối hợp chặt chẽ, có ý kiến kịp thời khi Bộ Công Thương đề nghị; Bộ Tài chính cập nhật hồ sơ quy hoạch trên Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về quy hoạch.

(5) Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam: phối hợp cung cấp số liệu, cân đối nguồn nguyên liệu bô-xít cho các tổ hợp alumin Nhân Cơ, Tân Rai và nhu cầu than cho sản xuất điện; đẩy nhanh các dự án mở rộng, nâng công suất theo quy hoạch.

(6) Các Ủy viên Hội đồng, Ủy viên phản biện: gửi ý kiến, phiếu nhận xét bằng văn bản về Bộ Công Thương trong ngày 30 tháng 10 năm 2026 để tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ.

(7) Văn phòng Chính phủ: Theo dõi, đôn đốc; phối hợp với Bộ Công Thương hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt Quy hoạch khoáng sản nhóm I trong đầu tháng 11 năm 2026.

Văn phòng Chính phủ xin thông báo để Bộ Công Thương, các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan biết, thực hiện./.