Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em số 57-LCT/HĐNN8

B¶O VÖ, CH¨M SãC Vµ GI¸O DôC TRÎ EM

TrÎ em lµ h¹nh phóc cña gia ®×nh, t­¬ng lai cña ®Êt n­íc, lµ líp ng­êi kÕ tôc sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc.

§Ó n©ng cao tr¸ch nhiÖm cña gia ®×nh, c¬ quan Nhµ n­íc, nhµ tr­êng, tæ chøc x· héi vµ c«ng d©n trong viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em, nh»m båi d­ìng c¸c em trë thµnh c«ng d©n tèt cña ®Êt n­íc theo lêi d¹y cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh;

C¨n cø vµo c¸c §iÒu 41, 64, 65 vµ 83 cña HiÕn ph¸p n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam;

LuËt nµy quy ®Þnh c¸c quyÒn c¬ b¶n, bæn phËn cña trÎ em vµ viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc, gi¸o dôc trÎ em.

§iÒu 1

TrÎ em quy ®Þnh trong LuËt nµy lµ c«ng d©n ViÖt Nam d­íi m­êi s¸u tuæi.

§iÒu 2

TrÎ em, kh«ng ph©n biÖt g¸i, trai, con trong gi¸ thó, con ngoµi gi¸ thó, con ®Î, con nu«i, con riªng, con chung; kh«ng ph©n biÖt d©n téc, t«n gi¸o, thµnh phÇn, ®Þa vÞ x· héi, chÝnh kiÕn cña cha mÑ hoÆc cña ng­êi nu«i d­ìng, ®Òu ®­îc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc, ®­îc h­ëng c¸c quyÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 3

ViÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em lµ tr¸ch nhiÖm cña gia ®×nh, nhµ tr­êng, c¬ quan Nhµ n­íc, tæ chøc x· héi vµ c«ng d©n.

Nhµ n­íc khuyÕn khÝch vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c tæ chøc, c¸ nh©n ë trong n­íc vµ ngoµi n­íc gãp phÇn vµo sù nghiÖp b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em.

§iÒu 4

C¸c quyÒn cña trÎ em ph¶i ®­îc t«n träng vµ thùc hiÖn.

Mäi hµnh vi vi ph¹m quyÒn cña trÎ em, lµm tæn h¹i ®Õn sù ph¸t triÓn b×nh th­êng cña trÎ em, ®Òu bÞ nghiªm trÞ.

C¸C QUYÒN C¬ B¶N Vµ BæN PHËN CñA TRÎ EM

§iÒu 5

1- TrÎ em cã quyÒn ®­îc khai sinh vµ cã quèc tÞch.

2- TrÎ em kh«ng râ cha, mÑ, khi cã yªu cÇu, ®­îc c¬ quan cã thÈm quyÒn gióp ®ì x¸c ®Þnh cha, mÑ cho m×nh.

§iÒu 6

1- TrÎ em cã quyÒn ®­îc ch¨m sãc, nu«i d¹y ®Ó ph¸t triÓn thÓ chÊt, trÝ tuÖ vµ ®¹o ®øc.

2- TrÎ em d©n téc thiÓu sè, trÎ em ë vïng cao, h¶i ®¶o, vïng xa x«i hÎo l¸nh, ®­îc Nhµ n­íc t¹o ®iÒu kiÖn trong viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc.

3- TrÎ em tµn tËt, trÎ em cã khuyÕt tËt, ®­îc Nhµ n­íc vµ x· héi gióp ®ì trong viÖc ®iÒu trÞ, phôc håi chøc n¨ng ®Ó hoµ nhËp vµo cuéc sèng x· héi; ®­îc thu nhËn vµo c¸c tr­êng, líp ®Æc biÖt.

4- TrÎ em kh«ng n¬i n­¬ng tùa, ®­îc Nhµ n­íc vµ x· héi tæ chøc ch¨m sãc, nu«i d¹y.

§iÒu 7

TrÎ em cã quyÒn sèng chung víi cha mÑ. Kh«ng ai cã quyÒn buéc trÎ em ph¶i c¸ch ly cha mÑ, trõ tr­êng hîp v× lîi Ých cña ®øa trÎ.

ViÖc giao, nhËn trÎ em lµm con nu«i ph¶i theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, b¶o ®¶m cho ®øa trÎ ®­îc nu«i d­ìng, ch¨m sãc, gi¸o dôc tèt.

Mäi tr­êng hîp ®­a trÎ em ra n­íc ngoµi hoÆc tõ n­íc ngoµi vµo, ph¶i theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 8

1- TrÎ em ®­îc Nhµ n­íc vµ x· héi t«n träng, b¶o vÖ tÝnh m¹ng, th©n thÓ, nh©n phÈm vµ danh dù; ®­îc bµy tá ý kiÕn, nguyÖn väng cña m×nh vÒ nh÷ng vÊn ®Ò cã liªn quan.

2- Nghiªm cÊm viÖc ng­îc ®·i, lµm nhôc, hµnh h¹, ruång bá trÎ em; b¾t trém, b¾t cãc, mua b¸n, ®¸nh tr¸o trÎ em; kÝch ®éng, l«i kÐo, Ðp buéc trÎ em thùc hiÖn nh÷ng hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt hoÆc lµm nh÷ng viÖc cã h¹i ®Õn sù ph¸t triÓn lµnh m¹nh cña trÎ em.

§iÒu 9

1- TrÎ em ®­îc ch¨m sãc, b¶o vÖ søc khoÎ. TrÎ em d­íi s¸u tuæi ®­îc ch¨m sãc søc khoÎ ban ®Çu, ®­îc kh¸m bÖnh, ch÷a bÖnh kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn t¹i c¸c c¬ së y tÕ cña Nhµ n­íc theo quy ®Þnh cña Héi ®ång bé tr­ëng.

2- C¬ quan y tÕ Nhµ n­íc cã tr¸ch nhiÖm theo dâi, h­íng dÉn, tæ chøc thùc hiÖn viÖc phßng bÖnh vµ kh¸m søc khoÎ ®Þnh kú cho trÎ em.

3- Nghiªm cÊm viÖc sö dông lao ®éng trÎ em tr¸i quy ®Þnh cña ph¸p luËt, cã h¹i cho sù ph¸t triÓn b×nh th­êng cña trÎ em.

§iÒu 10

1- TrÎ em cã quyÒn ®­îc häc tËp vµ cã bæn phËn häc hÕt ch­¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ cËp. TrÎ em häc bËc tiÓu häc trong c¸c tr­êng, líp quèc lËp kh«ng ph¶i tr¶ häc phÝ.

2- Cha mÑ, ng­êi ®ì ®Çu cã tr¸ch nhiÖm t¹o ®iÒu kiÖn tèt cho con em häc tËp.

3- Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch b¶o ®¶m quyÒn häc tËp cña trÎ em, khuyÕn khÝch trÎ em häc tËp tèt vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó trÎ em ph¸t triÓn n¨ng khiÕu.

§iÒu 11

1- TrÎ em cã quyÒn vui ch¬i, gi¶i trÝ lµnh m¹nh, ®­îc ho¹t ®éng v¨n ho¸, v¨n nghÖ, thÓ dôc, thÓ thao, du lÞch phï hîp víi løa tuæi.

2- Nhµ n­íc khuyÕn khÝch vµ b¶o trî viÖc x©y dùng, b¶o vÖ, sö dông tèt nh÷ng c¬ së vËt chÊt, kü thuËt vµ ph­¬ng tiÖn phôc vô trÎ em häc tËp, sinh ho¹t vµ vui ch¬i.

3- Nghiªm cÊm viÖc sö dông nh÷ng c¬ së vËt chÊt, ph­¬ng tiÖn c«ng céng dµnh cho viÖc häc tËp, vui ch¬i, gi¶i trÝ cña trÎ em vµo môc ®Ých kh¸c.

§iÒu 12

TrÎ em cã quyÒn cã tµi s¶n, quyÒn thõa kÕ, quyÒn h­ëng c¸c chÕ ®é b¶o hiÓm theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Cha mÑ, ng­êi ®ì ®Çu hoÆc c¬ quan, tæ chøc h÷u quan ph¶i gi÷ g×n, qu¶n lý tµi s¶n cña trÎ em vµ giao l¹i cho trÎ em khi ®Õn tuæi thµnh niªn.

§iÒu 13

TrÎ em cã bæn phËn:

1- Yªu quý, kÝnh träng, hiÕu th¶o ®èi víi «ng bµ, cha mÑ, lÔ phÐp víi ng­êi lín, th­¬ng yªu em nhá, ®oµn kÕt víi b¹n bÌ, gióp ®ì ng­êi giµ yÕu, tµn tËt, gióp ®ì gia ®×nh lµm nh÷ng viÖc võa søc m×nh;

2- Ch¨m chØ häc tËp, rÌn luyÖn th©n thÓ; tu©n theo néi quy cña nhµ tr­êng;

3- T«n träng ph¸p luËt; thùc hiÖn nÕp sèng v¨n minh, trËt tù c«ng céng vµ an toµn giao th«ng; gi÷ g×n cña c«ng, t«n träng tµi s¶n cña ng­êi kh¸c;

4- Yªu quª h­¬ng, ®Êt n­íc, yªu ®ång bµo, cã ý thøc x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc ViÖt Nam x· héi chñ nghÜa.

§iÒu 14

1- TrÎ em kh«ng ®­îc ®¸nh b¹c, uèng r­îu, hót thuèc vµ dïng c¸c chÊt kÝch thÝch kh¸c cã h¹i cho søc khoÎ.

2- Nghiªm cÊm viÖc l«i kÐo trÎ em ®¸nh b¹c, cho trÎ em uèng r­îu, hót thuèc, dïng chÊt kÝch thÝch cã h¹i cho søc khoÎ.

3- Nghiªm cÊm viÖc dô dç, dÉn d¾t trÎ em m¹i d©m, b¸n hoÆc cho trÎ em sö dông nh÷ng v¨n ho¸ phÈm ®åi truþ, ®å ch¬i hoÆc ch¬i trß ch¬i cã h¹i cho sù ph¸t triÓn lµnh m¹nh cña trÎ em.

§iÒu 15

ViÖc truy cøu tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh, tr¸ch nhiÖm d©n sù, tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi trÎ em vi ph¹m ph¸p luËt, ph¶i theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®èi víi ng­êi ch­a thµnh niªn.

TR¸CH NHIÖM CñA GIA ®×NH, NHµ N­íC Vµ X· HéI

§iÒu 16

1- Cha mÑ hoÆc ng­êi ®ì ®Çu lµ ng­êi tr­íc tiªn chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc, nu«i d¹y trÎ em, dµnh ®iÒu kiÖn tèt nhÊt cho sù ph¸t triÓn cña trÎ em.

2- Cha mÑ, c¸c thµnh viªn lín tuæi kh¸c trong gia ®×nh, ng­êi ®ì ®Çu ph¶i lµm g­¬ng tèt vÒ mäi mÆt cho trÎ em noi theo; khi gÆp khã kh¨n tù m×nh kh«ng gi¶i quyÕt ®­îc, cã thÓ yªu cÇu c¬ quan hoÆc tæ chøc h÷u quan gióp ®ì ®Ó thùc hiÖn tèt nghÜa vô cña m×nh.

3- Trong tr­êng hîp ly h«n hoÆc trong c¸c tr­êng hîp kh¸c, ng­êi cha hoÆc ng­êi mÑ kh«ng trùc tiÕp nu«i con ch­a thµnh niªn cã nghÜa vô ®ãng gãp ®Ó nu«i d­ìng, gi¸o dôc con; cã quyÒn vµ nghÜa vô th¨m nom, ch¨m sãc con theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

Nghiªm cÊm hµnh vi xói giôc trÎ em thï ghÐt cha mÑ, gia ®×nh hoÆc ng­êi ®ì ®Çu.

§iÒu 17

Cha mÑ, ng­êi ®ì ®Çu ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh, tr¸ch nhiÖm d©n sù vÒ nh÷ng thiÖt h¹i do hµnh vi cña ®øa trÎ m×nh nu«i d¹y g©y ra.

§iÒu 18

1- Nhµ trÎ, tr­êng, líp mÉu gi¸o, tr­êng phæ th«ng ph¶i cã nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó b¶o ®¶m chÊt l­îng nu«i d¹y trÎ em, thùc hiÖn tèt môc tiªu gi¸o dôc cña Nhµ n­íc.

2- C« nu«i d¹y trÎ, gi¸o viªn, tæng phô tr¸ch §éi ph¶i ®­îc ®µo t¹o, båi d­ìng vÒ chuyªn m«n, nghiÖp vô, ph¶i cã søc khoÎ, cã phÈm chÊt, ®¹o ®øc tèt, yªu nghÒ, yªu trÎ, b¶o ®¶m hoµn thµnh nhiÖm vô.

§iÒu 19

1- Nhµ n­íc dµnh mét tû lÖ ng©n s¸ch thÝch ®¸ng trong kÕ ho¹ch hµng n¨m cho viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em.

2- C¸c Bé, Uû ban Nhµ n­íc, c¸c c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång bé tr­ëng, Héi ®ång nh©n d©n vµ Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp, theo chøc n¨ng, quyÒn h¹n cña m×nh, chÞu tr¸ch nhiÖm tæ chøc thùc hiÖn ch­¬ng tr×nh c«ng t¸c b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em, b¶o ®¶m thùc hiÖn c¸c quyÒn cña trÎ em.

3- C¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p luËt, theo chøc n¨ng cña m×nh, cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn hoÆc phèi hîp thùc hiÖn viÖc b¶o vÖ c¸c quyÒn vµ lîi Ých cña trÎ em, phßng ngõa hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cña trÎ em, gi¸o dôc trÎ em h­ vµ c¶i t¹o trÎ em vi ph¹m ph¸p luËt.

§iÒu 20

Uû ban b¶o vÖ vµ ch¨m sãc trÎ em cã nhiÖm vô gióp Héi ®ång bé tr­ëng, Uû ban nh©n d©n cïng cÊp h­íng dÉn, kiÓm tra, ®«n ®èc vµ gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em; tæ chøc sù phèi hîp gi÷a c¸c c¬ quan Nhµ n­íc, tæ chøc x· héi, tæ chøc kinh tÕ cã liªn quan ®Ó thùc hiÖn viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em.

§iÒu 21

1- MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam vµ c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn, c¸c c¬ quan th«ng tin ®¹i chóng cã tr¸ch nhiÖm:

a) Tuyªn truyÒn, gi¸o dôc ®oµn viªn, héi viªn vµ nh©n d©n chÊp hµnh tèt ph¸p luËt vÒ trÎ em;

b) VËn ®éng c¸c gia ®×nh thùc hiÖn tèt viÖc ch¨m sãc, gi¸o dôc trÎ em;

c) Ch¨m lo, b¶o vÖ quyÒn lîi cña trÎ em, gi¸m s¸t viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt vÒ trÎ em, ®­a ra nh÷ng kiÕn nghÞ cÇn thiÕt ®èi víi c¸c c¬ quan Nhµ n­íc h÷u quan ®Ó thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô ®ã; ng¨n ngõa nh÷ng hµnh vi vµ kh¸ng nghÞ ®èi víi nh÷ng quyÕt ®Þnh x©m ph¹m quyÒn, lîi Ých cña trÎ em.

2- Héi liªn hiÖp phô n÷ ViÖt Nam, ngoµi tr¸ch nhiÖm quy ®Þnh t¹i kho¶n 1, §iÒu nµy, cã nhiÖm vô phèi hîp víi c¬ quan, tæ chøc h÷u quan ®Ó tæ chøc, h­íng dÉn viÖc nu«i con khoÎ, d¹y con ngoan.

3- §oµn thanh niªn céng s¶n Hå ChÝ Minh, ngoµi tr¸ch nhiÖm quy ®Þnh t¹i kho¶n 1, §iÒu nµy, cã nhiÖm vô phô tr¸ch §éi thiÕu niªn tiÒn phong Hå ChÝ Minh, tæ chøc, h­íng dÉn ho¹t ®éng cña thiÕu nhi.

§iÒu 22

1- Nhµ n­íc b¶o trî c¸c c«ng tr×nh khoa häc vµ c«ng nghÖ, c¸c t¸c phÈm v¨n häc, nghÖ thuËt, mäi s¸ng kiÕn, viÖc lµm cã lîi cho sù nghiÖp b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em; khuyÕn khÝch c¸c tæ chøc kinh tÕ thuéc c¸c thµnh phÇn dµnh mét phÇn quü phóc lîi hoÆc lîi nhuËn vµo viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em.

2- Quü b¶o trî trÎ em ®­îc thµnh lËp b»ng sù ®ãng gãp cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc, ®oµn thÓ nh©n d©n, tæ chøc kinh tÕ, v¨n ho¸, tæ chøc tõ thiÖn, tæ chøc nh©n ®¹o vµ c¸c tæ chøc x· héi kh¸c, cña c¸c c¸ nh©n ë trong n­íc, ngoµi n­íc, viÖn trî quèc tÕ cho sù nghiÖp b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em.

3- Nghiªm cÊm viÖc sö dông Quü b¶o trî trÎ em vµ c¸c nguån tµi chÝnh kh¸c dµnh cho viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em vµo môc ®Ých kh¸c.

KHEN TH­ëNG Vµ Xö Lý VI PH¹M

§iÒu 23

C¬ quan, tæ chøc, gia ®×nh, c¸ nh©n cã thµnh tÝch xuÊt s¾c trong viÖc b¶o vÖ, ch¨m sãc vµ gi¸o dôc trÎ em, ®­îc khen th­ëng theo chÕ ®é chung cña Nhµ n­íc.

§iÒu 24

Ng­êi x©m ph¹m quyÒn cña trÎ em, ng­îc ®·i, lµm nhôc, hµnh h¹, ruång bá trÎ em; kÝch ®éng, l«i kÐo, Ðp buéc trÎ em thùc hiÖn nh÷ng hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt, thiÕu tinh thÇn tr¸ch nhiÖm trong viÖc thùc hiÖn nhiÖm vô b¶o vÖ, ch¨m sãc, gi¸o dôc trÎ em lµm h¹i ®Õn sù ph¸t triÓn b×nh th­êng cña trÎ em hoÆc vi ph¹m c¸c quy ®Þnh kh¸c cña LuËt nµy, th× tuú theo møc ®é mµ bÞ xö lý kû luËt, xö ph¹t hµnh chÝnh hoÆc bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù.

§IÒU KHO¶N CUèI CïNG

§iÒu 25

Nh÷ng quy ®Þnh tr­íc ®©y tr¸i LuËt nµy ®Òu b·i bá.

§iÒu 26

Héi ®ång bé tr­ëng quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh LuËt nµy.

LuËt nµy ®· ®­îc Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ VIII, kú häp thø 9, th«ng qua ngµy 12 th¸ng 8 n¨m 1991.