Kế hoạch 314/KH-UBND Hà Nội 2026 thực hiện Chương trình quốc gia phòng chống bệnh Dại
| ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI __________ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ___________________ |
| Số: 314/KH-UBND | Hà Nội, ngày 11 tháng 8 năm 2026 |
KẾ HOẠCH
Thực hiện Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh Dại
trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030
_______________________
Thực hiện Luật Thú y số 79/2015/QH13; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường số 146/2025/QH15; Luật Chăn nuôi số 32/2018/QH14; Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật; Thông tư số 19/2025/TT-BNNMT ngày 19 tháng 6 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn về Nông nghiệp và Môi trường thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Quyết định số 2151/QĐ-TTg ngày 21/12/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt “Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh Dại, giai đoạn 2022-2030”; Văn bản số 17/BNN-TY ngày 05/01/2022 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc tổ chức triển khai Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh Dại, giai đoạn 2022-2030.
Căn cứ yêu cầu thực tiễn từ việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và để chủ động phòng, chống bệnh Dại phù hợp với cơ chế quản lý, điều hành mới, UBND Thành phố ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030 thay thế Kế hoạch số 105/KH-UBND ngày 04/4/2022 về thực hiện Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2022-2030, cụ thể như sau:
1. Mục tiêu chung
Kiểm soát được bệnh Dại trên đàn chó, mèo nuôi và phấn đấu không có người tử vong vì bệnh Dại vào năm 2030 và các năm tiếp theo, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân và cộng đồng.
2. Mục tiêu cụ thể
a) Đối với phòng, chống bệnh Dại ở động vật
- Quản lý được trên 90% số hộ nuôi chó, mèo và số chó, mèo nuôi trong giai đoạn 2026-2030.
- Duy trì tỉ lệ tiêm vắc xin Dại trên 90% tổng đàn chó, mèo nuôi hàng năm trong cả giai đoạn 2026-2030.
- 100% các xã, phường giám sát được chó, mèo mắc bệnh, nghi mắc bệnh Dại trong giai đoạn 2026-2030.
- Hoàn thành xây dựng vùng an toàn bệnh Dại đối với các phường chưa được công nhận hiện nay chậm nhất năm 2030; duy trì tốt các điều kiện an toàn dịch bệnh đối với 100% các vùng an toàn dịch bệnh Dại cấp xã đã được công nhận.
b) Đối với phòng, chống bệnh Dại ở người
- 100% các xã, phường có điểm tiêm vắc xin Dại.
- 100% các xã, phường thực hiện truyền thông nguy cơ và nâng cao nhận thức về bệnh Dại ở cộng đồng, trường học.
- 100% số người tiêm vắc xin phòng bệnh Dại do động vật cắn được báo cáo qua hệ thống báo cáo quốc gia.
- 90% số người bị phơi nhiễm với bệnh Dại được điều trị dự phòng sau phơi nhiễm.
- 100% các xã, phường không có nguy cơ từ trung bình trở lên về bệnh Dại trên người trong cả giai đoạn 2026-2030.
- Phấn đấu không có người tử vong vì bệnh Dại vào năm 2030 và các năm tiếp theo.
1. Quy định về quản lý chó, mèo nuôi
a) Đối với chủ nuôi chó, mèo (gọi chung là chủ vật nuôi):
Chủ nuôi chó, mèo có trách nhiệm đăng ký, khai báo nuôi chó, mèo với chính quyền cấp xã; cam kết nuôi chó, mèo trong khuôn viên gia đình; chó, mèo khi đưa ra khỏi nhà phải được xích, rọ mõm và có người dắt để phòng cắn người; nếu để chó, mèo thả rông cắn người thì phải chi trả những chi phí liên quan theo quy định; từng bước áp dụng việc đánh dấu để nhận diện (đeo vòng cổ) cho chó, mèo đã được tiêm phòng vắc xin Dại.
b) Ủy ban nhân dân xã, phường (gọi chung là UBND cấp xã):
- Giao cơ quan chuyên môn chủ trì, phối hợp với đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành thú y và các cơ quan, tổ chức có liên quan tổ chức lập sổ quản lý chó, mèo nuôi trên địa bàn theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn (Họ tên, địa chỉ chủ nuôi; số lượng chó, mèo nuôi; ngày, tháng, năm tiêm phòng vắc xin dại); tổ chức thống kê chính xác và báo cáo số hộ nuôi chó, mèo ở từng khu dân cư, thôn, xóm trên địa bàn cấp xã đảm bảo quản lý được trên 90% số hộ nuôi chó, mèo và số chó, mèo nuôi trên địa bàn cấp xã.
- Hàng năm, trước đợt tiêm phòng tổ chức rà soát, thống kê, cập nhật thông tin về đàn chó, mèo nuôi và định kỳ tối thiểu 02 lần/năm, cập nhật, báo cáo số liệu các hộ nuôi chó, mèo và tổng đàn chó, mèo tại địa phương. Đồng thời cập nhật dữ liệu đàn chó, mèo tại địa phương trên Hệ thống báo cáo trực tuyến quản lý chó, mèo theo quy định, hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
- Thực hiện công tác quản lý chó, mèo nuôi và các biện pháp phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn theo quy định của pháp luật; triển khai việc quản lý, bắt giữ và xử lý chó thả rông, xử lý các hành vi vi phạm quy định về quản lý chó, mèo nuôi và tiêm phòng vắc xin Dại theo quy định tại tiểu mục 2.2 Mục 2 Phụ lục 15 ban hành kèm theo Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT ngày 31/5/2016 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các quy định pháp luật có liên quan.
- Phối hợp cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp tỉnh tổ chức tập huấn kỹ năng bắt chó thả rông, động vật mắc bệnh Dại hoặc có dấu hiệu mắc bệnh Dại cho các thành viên của đội bắt chó thả rông.
- Phối hợp với cơ quan y tế tổ chức tiêm phòng vắc xin phòng bệnh Dại cho các thành viên đội bắt chó thả rông theo quy định của ngành y tế.
2. Tiêm phòng vắc xin Dại cho đàn chó, mèo
a) Yêu cầu chung về tiêm vắc xin Dại
- Đối tượng, thời gian, liều lượng, cách sử dụng vắc xin Dại thực hiện theo quy định tại các tiểu mục 3.1 và 3.2 Mục 3 Phụ lục 15 Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT ngày 31/5/2016 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn.
- Phạm vi tiêm phòng: Triển khai tiêm phòng vắc xin Dại cho đàn chó, mèo trên phạm vi toàn Thành phố; đảm bảo hàng năm trên 90% tổng đàn chó, mèo được tiêm phòng.
- Khuyến khích các xã, phường thực hiện đánh dấu nhận diện (đeo vòng cổ...) cho chó, mèo đã được tiêm phòng vắc xin Dại trên địa bàn.
b) Tổ chức tiêm vắc xin Dại
- Hàng năm, UBND cấp xã phối hợp Sở Tài chính xây dựng, trình UBND Thành phố phê duyệt, bố trí kinh phí mua vắc xin và tổ chức tiêm vắc xin Dại cho đàn chó, mèo trên địa bàn đồng loạt vào cùng một thời điểm; phối hợp cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp tỉnh hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho lực lượng tham gia bắt chó, mèo để tiêm vắc xin Dại.
- Ủy ban nhân dân cấp xã giao cơ quan chuyên môn chủ trì, phối hợp với đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành thú y và các cơ quan, tổ chức có liên quan tổ chức rà soát, thống kê đàn chó, mèo nuôi; tuyên truyền, vận động chủ nuôi chó, mèo chủ động kinh phí tiêm vắc xin Dại (đối với đối tượng không được Nhà nước hỗ trợ); tổ chức triển khai tiêm vắc xin Dại cho đàn chó, mèo đảm bảo đạt yêu cầu và cấp Giấy chứng nhận tiêm phòng bệnh Dại, đánh giá kết quả tiêm phòng, thực hiện vệ sinh, khử trùng tiêu độc tại khu vực đã tổ chức tiêm phòng.
- Nhân viên thú y cấp xã, những người có chứng chỉ hành nghề thú y về tiêm phòng, các cơ sở có đủ điều kiện hành nghề khám chữa bệnh cho chó, mèo thực hiện tiêm phòng vắc xin Dại cho chó, mèo, lập sổ sách theo dõi và báo cáo số liệu tiêm phòng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương theo quy định.
3. Điều trị dự phòng sau phơi nhiễm cho người
a) Yêu cầu chung đối với điều trị dự phòng sau phơi nhiễm
Tất cả những người bị chó, mèo cắn, cào, phơi nhiễm, có nguy cơ nhiễm với bệnh Dại nhưng chưa được tiêm vắc xin Dại phải được điều trị dự phòng.
b) Tổ chức điều trị dự phòng
Kiện toàn, mở rộng số lượng điểm tiêm vắc xin và huyết thanh kháng Dại cho người trên địa bàn Thành phố để phục vụ công tác điều trị dự phòng, đảm bảo khả năng dễ tiếp cận, giá thành thấp, đặc biệt ở khu vực có nguy cơ cao, mỗi xã, phường/khu vực có ít nhất 01 điểm tiêm có đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, vật tư và nguồn nhân lực cho điều trị dự phòng; đảm bảo đủ trang thiết bị, vắc xin và huyết thanh kháng Dại đã được cấp phép sử dụng; hỗ trợ điều trị dự phòng cho người nghèo, người cận nghèo, người dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, vùng miền núi khu vực II, III, người có công với cách mạng, người tham gia công tác phòng, chống dịch và các đối tượng đặc biệt khác do chính quyền địa phương quyết định.
4. Công tác tuyên truyền, tập huấn
- Tăng cường công tác truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về tính chất nguy hiểm của bệnh Dại; các biện pháp phòng, chống, kinh nghiệm về quản lý chó, mèo ở một số địa phương làm tốt; tuyên truyền ngày thế giới phòng bệnh Dại; thông tin các văn bản của Trung ương về phòng, chống bệnh Dại.
- Nội dung truyền thông:
+ Tuyên truyền phổ biến các văn bản pháp luật, các chính sách của Nhà nước quy định về phòng, chống bệnh Dại, quy định về nuôi chó, mèo và trách nhiệm của người nuôi chó, mèo; các quy định về xử lý vi phạm đối với các trường hợp không tuân thủ các quy định về quản lý chó, mèo nuôi, tiêm vắc xin Dại cho chó, mèo, không tuân thủ các biện pháp phòng, chống bệnh Dại.
+ Truyền thông về chiến dịch tiêm phòng cho chó, mèo trong tháng cao điểm tiêm phòng bệnh Dại.
+ Tuyên truyền hạn chế nuôi chó, mèo; nuôi chó phải đăng ký với địa phương theo quy định, thực hiện xích hoặc nhốt chó; đưa chó đến nơi công cộng phải đeo rọ mõm cho chó, có xích giữ và có người dắt chó.
+ Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về sự nguy hiểm của bệnh Dại và các biện pháp phòng chống bệnh Dại ở người; hướng dẫn người bị chó, mèo cắn xử lý y tế ban đầu ngay sau khi bị chó, mèo cắn và đến các cơ sở y tế để được điều trị dự phòng kịp thời; không sử dụng thuốc đông y (thuốc nam, thuốc bắc) hoặc các loại thuốc khác không theo quy định của ngành y tế để điều trị dự phòng bệnh Dại khi bị chó, mèo cắn.
+ Các nội dung và tổ chức thực hiện Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh Dại, giai đoạn 2022-2030 với mục tiêu quan trọng không có người tử vong vì bệnh Dại vào năm 2030.
+ Tuyên truyền việc xây dựng cơ sở, vùng an toàn bệnh Dại.
- Phương thức thông tin, tuyên truyền:
+ Truyền thông qua các chương trình truyền hình, phát thanh của trung ương, địa phương, bảng tin công cộng tại nơi đông người, các điểm sinh hoạt văn hóa, sinh hoạt cộng đồng của người dân.
+ Tổ chức thông tin, tuyên truyền lưu động ở cơ sở; tuyên truyền, vận động thông qua các báo cáo viên, tuyên truyền viên, cán bộ y tế, thú y cơ sở; xây dựng, in ấn, phát miễn phí các tài liệu tuyên truyền (tờ rơi, pa nô, sách mỏng, sách sổ tay, poster...); truyền thông học đường về phòng, chống bệnh Dại; phát động hưởng ứng và tổ chức mít tinh ngày “Thế giới phòng, chống bệnh Dại” vào ngày 28/9 hàng năm; tổ chức các hội thảo, hội nghị, tập huấn chuyên đề, các buổi tọa đàm, nói chuyện, giao lưu trực tuyến, tổ chức sự kiện,...
+ Tăng cường vận động cộng đồng cùng tham gia giám sát, phòng chống bệnh Dại trên người và động vật.
- Tổ chức tập huấn tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bệnh Dại ở động vật cho người nuôi chó, mèo; cán bộ trong hệ thống chính trị cấp xã đảm bảo mỗi xã, phường (thuộc các huyện, thị xã trước đây) tổ chức ít nhất 01 lớp trong cả giai đoạn 2026-2030.
- Tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ thú y đối với các nội dung: Quy định quản lý đàn chó, mèo; kỹ năng bắt, xử lý chó, mèo thả rông; các quy định về bảo quản và vận chuyển vắc xin, theo dõi sau tiêm, đảm bảo an toàn trong và sau khi tiêm vắc xin Dại cho chó, mèo; kỹ thuật thu thập, bảo quản và vận chuyển mẫu động vật nghi mắc bệnh Dại, bảo đảm an toàn cho người lấy mẫu và chất lượng của mẫu; kỹ năng điều tra, giám sát, chẩn đoán xác định bệnh Dại trên động vật, phân tích tình hình dịch tễ, xác định vùng có nguy cơ lây truyền bệnh Dại, để tiêm vắc xin Dại cho chó, mèo; phối hợp liên ngành y tế trong việc giám sát, lấy mẫu động vật để xét nghiệm bệnh Dại; kỹ năng truyền thông nguy cơ, truyền thông cộng đồng trong công tác phòng, chống bệnh Dại; kỹ năng, phương pháp xây dựng, triển khai kế hoạch xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh Dại.
- Tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho hệ thống y tế các cấp của Thành phố đối với các nội dung: Kỹ năng tư vấn, chỉ định và tiêm vắc xin Dại cho cán bộ y tế ở các điểm tiêm vắc xin phòng Dại cho người; kỹ thuật bảo quản và vận chuyển vắc xin, theo dõi sau tiêm; kỹ thuật thu thập, bảo quản và vận chuyển mẫu của người nghi mắc bệnh Dại, bảo đảm an toàn cho người lấy mẫu và chất lượng của mẫu; kỹ năng điều tra, giám sát, chẩn đoán xác định bệnh Dại, phân tích tình hình dịch tễ, xác định vùng, nhóm người có nguy cơ lây truyền bệnh Dại, tiêm phòng vắc xin Dại cho người có nguy cơ cao, xử trí vết cắn, điều trị dự phòng cho người bị chó, mèo cắn, xử lý ổ dịch; phối hợp liên ngành thú y trong việc giám sát, lấy mẫu bệnh Dại trên động vật dựa vào người bị cắn đi tiêm phòng; kỹ năng truyền thông nguy cơ, cách hạn chế bị động vật cắn, truyền thông cộng đồng trước, trong và sau ổ dịch bệnh Dại.
5. Điều tra, ứng phó, xử lý ổ dịch Dại
Điều tra, xử lý dịch bệnh Dại trên động vật và người bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật về thú y và y tế, cụ thể như sau:
a) Chủ nuôi chó, mèo
Chủ nuôi chó, mèo có trách nhiệm báo cáo, cung cấp thông tin chính xác cho chính quyền địa phương, cán bộ thú y, y tế gần nhất khi phát hiện động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh, chết do bệnh Dại; cách ly theo dõi động vật có dấu hiệu nghi mắc bệnh Dại, tiêu hủy động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh Dại theo hướng dẫn của cơ quan thú y và chính quyền địa phương; nghiêm cấm mua bán, giết mổ, sử dụng sản phẩm động vật mắc bệnh Dại, nghi mắc bệnh Dại; không vứt xác động vật ra môi trường; thực hiện vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
b) Cơ quan quản lý chuyên ngành thú y
Cơ quan quản lý chuyên ngành thú y có trách nhiệm hướng dẫn thực hiện tiêu hủy ngay động vật mắc bệnh; điều tra ổ dịch; hướng dẫn lấy mẫu động vật để xét nghiệm bệnh Dại, tiêm vắc xin Dại để phòng, chống dịch bệnh; hướng dẫn vệ sinh, khử trùng, tiêu độc, tiêu hủy bắt buộc động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh, chết do bệnh Dại, theo dõi nuôi cách ly động vật nghi mắc Dại cắn người theo quy định; trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định công bố dịch, công bố hết dịch theo quy định; tham mưu cho Ủy ban nhân dân, các ban ngành chức năng có liên quan tổ chức triển khai các giải pháp phòng, chống bệnh Dại; báo cáo dịch bệnh theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; thông báo cho cơ quan y tế để giám sát, phòng chống bệnh Dại.
c) Cơ quan y tế
Cơ quan y tế có trách nhiệm hướng dẫn xử lý, mai táng bệnh nhân tử vong do bệnh Dại theo quy định của bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm nhóm B; hướng dẫn người tiếp xúc trực tiếp, cán bộ y tế tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân đi điều trị dự phòng; phối hợp với cơ quan thú y và chính quyền địa phương để xác định người cần đi điều trị dự phòng, hướng dẫn người bị chó, mèo cắn đi điều trị dự phòng tại các cơ sở y tế; thông báo, chia sẻ kịp thời thông tin người bị chó, mèo cắn phải đi điều trị dự phòng tại cơ sở y tế (trong vòng 24 giờ) cho cơ quan thú y địa phương để giám sát, phòng chống bệnh Dại trên động vật; truyền thông, hướng dẫn người bị phơi nhiễm đến các cơ sở y tế để được điều trị dự phòng; thực hiện các biện pháp chống dịch khác theo quy định hiện hành.
d) Ủy ban nhân dân cấp xã
- UBND cấp xã chỉ đạo cơ quan chuyên môn chủ trì, phối hợp với đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành thú y và các cơ quan, tổ chức có liên quan tham mưu tổ chức xử lý ổ dịch; phối hợp với cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp tỉnh và các cơ quan liên quan triển khai các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định; lập chốt kiểm soát tạm thời trên các trục đường giao thông chính ra vào vùng dịch, vùng khống chế để ngăn chặn không đưa chó, mèo ra ngoài vùng dịch; điều tra xác định hộ nuôi có chó, mèo mắc, nghi mắc bệnh Dại; thành lập tổ giám sát, bắt và xử lý chó, mèo thả rông, chó, mèo chưa được tiêm vắc xin Dại trong vùng đang có ổ dịch Dại; đặt biển báo khu vực có dịch, hướng dẫn người, phương tiện tránh đi qua vùng dịch; vệ sinh, tiêu độc khử trùng vùng dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm theo quy định; phun khử trùng các phương tiện vận chuyển từ vùng dịch đi ra ngoài; xử lý các trường hợp vi phạm hành chính theo quy định.
- Tổ chức tiêm phòng khẩn cấp vắc xin Dại cho chó, mèo khi có bệnh Dại xảy ra bảo đảm theo quy định tại Mục 4 Phụ lục 15 Thông tư số 07/2015/TT- BNNPTNT ngày 31/5/2016 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn.
6. Giám sát bệnh Dại trên động vật
a) Giám sát lâm sàng (giám sát bị động)
- Chủ nuôi động vật có trách nhiệm thường xuyên theo dõi chó, mèo, nếu phát hiện động vật có biểu hiện nghi mắc bệnh Dại phải báo ngay cho chính quyền cơ sở, nhân viên thú y hoặc cơ quan thú y, y tế nơi gần nhất; thực hiện các biện pháp ứng phó, xử lý ổ dịch Dại.
- Cơ quan chuyên môn chủ trì, phối hợp với đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành thú y và các cơ quan, tổ chức có liên quan thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức kiểm tra ngay khi nhận được thông tin; tổ chức điều tra, xác minh, lấy mẫu gửi cơ quan xét nghiệm có thẩm quyền để chẩn đoán xác định và tìm sự lưu hành của vi rút Dại; hướng dẫn xử lý các trường hợp động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh Dại.
- Ủy ban nhân dân cấp xã chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành thú y và các cơ quan, tổ chức có liên quan tổ chức xử lý ổ dịch, tiêu hủy động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh Dại; tổ chức các biện pháp phòng, chống bệnh Dại theo quy định.
b) Giám sát lưu hành vi rút và giám sát sau tiêm phòng (giám sát chủ động)
Hàng năm, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Sở Tài chính xây dựng, trình UBND Thành phố phê duyệt, bố trí kinh phí tổ chức triển khai giám sát lưu hành vi rút Dại, giám sát sau tiêm phòng vắc xin Dại ở động vật; xử lý kết quả xét nghiệm theo hướng dẫn tại Phụ lục 02 Thông tư số 07/2016/TT - BNNPTNT.
7.Giám sát bệnh Dại trên người
a) Giám sát người bị phơi nhiễm đi tiêm vắc xin phòng Dại
- Người bị chó, mèo cắn phải rửa ngay vết thương và đến các cơ sở y tế để được tiêm vắc xin phòng Dại. Các điểm tiêm đảm bảo đủ vắc xin để người dân có thể tiếp cận với việc điều trị dự phòng bệnh dại sau phơi nhiễm; trường hợp nhiều người bị chó, mèo cắn và có biểu hiện nghi mắc bệnh Dại phải thông báo ngay cho cơ quan thú y địa phương để thực hiện các biện pháp ứng phó, xử lý ổ dịch Dại ở động vật.
- Tổ chức tiêm phòng bệnh Dại cho người và báo cáo trên hệ thống theo quy định của Chương trình quốc gia phòng chống bệnh Dại trên người.
- Hàng năm, Sở Y tế căn cứ tình hình điều trị dự phòng bệnh Dại trên địa bàn Thành phố, phối hợp Sở Tài chính xây dựng, trình UBND Thành phố phê duyệt, bố trí kinh phí tổ chức triển khai giám sát tiêm phòng vắc xin cho người bị phơi nhiễm bệnh Dại do bị động vật cắn theo quy định.
b) Giám sát bệnh nhân tử vong để phát hiện sự lưu hành của vi rút Dại (giám sát bị động)
- Cán bộ y tế dự phòng có trách nhiệm phối hợp với bệnh viện tổ chức điều tra ngay khi nhận được thông tin, xác minh, lấy mẫu xét nghiệm bệnh nhân lâm sàng lên cơn dại gửi đến cơ quan xét nghiệm có thẩm quyền để chẩn đoán xác định và tìm sự lưu hành của vi rút Dại.
- Tại khu vực có bệnh nhân tử vong do bệnh Dại, phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành khử khuẩn và phối hợp với cơ quan quản lý chuyên ngành thú y điều tra xử lý ổ dịch Dại trên đàn chó, mèo tại địa phương (nếu có).
8.Xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh Dại
- Hoàn thành xây dựng vùng an toàn bệnh Dại đối với các phường chưa được công nhận hiện nay chậm nhất năm 2030; duy trì tốt các điều kiện an toàn dịch bệnh đối với 100% các vùng an toàn dịch bệnh Dại cấp xã đã được công nhận.
- Hàng năm, ủy ban nhân dân cấp xã giao cơ quan chuyên môn chủ trì, phối hợp với đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành thú y và các cơ quan, tổ chức có liên quan chủ động phối hợp cơ quan quản lý chuyên ngành thú y để được hướng dẫn triển khai xây dựng và duy trì các điều kiện; báo cáo kết quả thực hiện vùng an toàn dịch bệnh Dại đảm bảo mục tiêu của UBND Thành phố tại Kế hoạch này.
9.Kiểm soát vận chuyển chó, mèo
Tổ chức theo dõi, giám sát, ngăn chặn, xử lý tiêu hủy chó, mèo sản phẩm chó, mèo nhập khẩu, vận chuyển trái phép từ nước ngoài vào Hà Nội; xử lý nghiêm các hành vi vận chuyển chó, mèo bất hợp pháp qua biên giới theo quy định của pháp luật; tổ chức kiểm soát vận chuyển chó, mèo trong nước theo quy định của Luật Thú y số 79/2015/QH13; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường số 146/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật; tổ chức lấy mẫu giám sát lưu hành vi rút Dại đối với chó, mèo được vận chuyển.
1.Kinh phí từ ngân sách
1.1.Kinh phí từ ngân sách năm 2026
Ngân sách nhà nước các cấp của Thành phố đảm bảo kinh phí cho các hoạt động phòng, chống bệnh Dại theo quy định của pháp luật, gồm các nội dung sau:
a) Kinh phí từ ngân sách cấp Thành phố đảm bảo cho các nội dung: Hỗ trợ 100% kinh phí mua vắc xin Dại để tiêm phòng định kỳ cho đàn chó, mèo tại các xã, phường (thuộc các huyện, thị xã trước đây) và dự phòng khi có dịch trên địa bàn Thành phố; hóa chất vệ sinh, tiêu độc, khử trùng dự phòng cho các ổ dịch Dại đầu tiên xảy ra trên địa bàn cấp xã; dụng cụ, trang bị bảo hộ dùng trong hoạt động phòng, chống dịch bệnh Dại của cấp Thành phố; kinh phí lấy mẫu giám sát lưu hành vi rút Dại ở động vật; giám sát sau tiêm phòng vắc xin Dại ở người và động vật; kinh phí tiêm dự phòng sau phơi nhiễm bệnh Dại cho nhân viên thú y và nhân viên y tế bị phơi nhiễm bệnh Dại khi trực tiếp tham gia phòng, chống bệnh Dại; thông tin, tuyên truyền, tập huấn hàng năm; kinh phí xây dựng các điểm tiêm phòng vắc xin và huyết thanh kháng Dại cho người; hội nghị sơ kết, tổng kết về phòng, chống bệnh Dại ở cấp Thành phố.
b) Kinh phí từ ngân sách cấp xã đảm bảo cho các nội dung: Kinh phí tổ chức quản lý chó, mèo nuôi; tổ chức bắt, xử lý chó thả rông; tổ chức tiêm phòng vắc xin Dại cho đàn chó, mèo; tổ chức phòng, chống bệnh Dại ở người và động vật; hỗ trợ chi trả công tiêu hủy chó, mèo mắc bệnh, công cho cán bộ y tế, thú y và các lực lượng tham gia công tác phòng, chống dịch bệnh; kinh phí lấy mẫu, xét nghiệm khi có động vật và người nghi mắc bệnh Dại; dụng cụ, vật tư, bảo hộ để sử dụng khi có bệnh Dại; hóa chất vệ sinh, tiêu độc, khử trùng khu vực tiêm phòng vắc xin Dại tập trung cho đàn chó, mèo và khi bệnh Dại xảy ra (khi cấp Thành phố không hỗ trợ); hỗ trợ tiêm vắc xin Dại miễn phí để điều trị dự phòng sau phơi nhiễm cho các đối tượng người nghèo, người cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người có công với cách mạng và hỗ trợ miễn phí tiêm dự phòng sau phơi nhiễm cho những người trực tiếp tham gia phòng, chống bệnh Dại; thông tin, tuyên truyền; tập huấn tuyên truyền khi có bệnh Dại trên địa bàn cấp xã; kinh phí xây dựng, duy trì cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh Dại; hội nghị sơ kết, tổng kết về phòng, chống bệnh Dại ở cấp xã.
c) Kinh phí hỗ trợ tiêu hủy chó, mèo mắc bệnh, chết do bệnh Dại; khử khuẩn và mai táng người chết do bệnh Dại được thực hiện theo các quy định hiện hành.
1.2.Kinh phí từ ngân sách giai đoạn 2027-2030
Ngân sách nhà nước các cấp của Thành phố đảm bảo kinh phí cho các hoạt động phòng, chống bệnh Dại theo quy định của pháp luật, gồm các nội dung sau:
a) Kinh phí từ ngân sách cấp Thành phố đảm bảo cho các nội dung: kinh phí lấy mẫu giám sát lưu hành vi rút Dại ở động vật; giám sát sau tiêm phòng vắc xin Dại ở động vật và người; kinh phí tiêm dự phòng sau phơi nhiễm bệnh Dại cho nhân viên thú y và y tế bị phơi nhiễm bệnh Dại khi trực tiếp tham gia phòng, chống bệnh Dại; kinh phí xây dựng các điểm tiêm phòng vắc xin và huyết thanh kháng Dại cho người (đối với các cơ sở công lập); các hoạt động truyền thông cấp Thành phố; hội nghị tập huấn, tuyên truyền hàng năm; hội nghị sơ kết, tổng kết về phòng, chống bệnh Dại ở cấp Thành phố theo đúng quy định của pháp luật.
b) Kinh phí từ ngân sách cấp xã đảm bảo cho các nội dung:
- Hỗ trợ 100% kinh phí mua vắc xin Dại để tiêm phòng định kỳ hàng năm cho đàn chó, mèo tại các xã, phường (thuộc các huyện, thị xã trước đây) và dự phòng khi có dịch trên địa bàn cấp xã; hóa chất vệ sinh, tiêu độc, khử trùng định kỳ và dự phòng khi có dịch Dại xảy ra trên địa bàn và hóa chất vệ sinh, tiêu độc, khử trùng khu vực tiêm phòng vắc xin Dại tập trung cho đàn chó, mèo; dụng cụ, vật tư, trang bị bảo hộ dùng trong hoạt động phòng, chống dịch bệnh định kỳ và dự phòng khi có dịch xảy ra; kinh phí tiêm dự phòng sau phơi nhiễm bệnh Dại cho nhân viên thú y bị phơi nhiễm bệnh Dại khi trực tiếp tham gia phòng, chống bệnh Dại.
- Kinh phí tổ chức quản lý chó, mèo nuôi; tổ chức bắt, xử lý chó thả rông; tổ chức tiêm phòng vắc xin Dại cho đàn chó, mèo; tổ chức phòng, chống bệnh Dại ở người và động vật; hỗ trợ chi trả công tiêu hủy chó, mèo mắc bệnh, công cho cán bộ y tế, thú y và các lực lượng tham gia công tác phòng, chống dịch; kinh phí lấy mẫu, xét nghiệm khi có động vật và người nghi mắc bệnh Dại; hỗ trợ tiêm vắc xin Dại miễn phí để điều trị dự phòng sau phơi nhiễm cho các đối tượng người nghèo, người cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người có công với cách mạng và hỗ trợ miễn phí tiêm dự phòng sau phơi nhiễm cho những người trực tiếp tham gia phòng, chống bệnh Dại; thông tin, tuyên truyền, tập huấn khi có bệnh Dại trên địa bàn; kinh phí xây dựng, duy trì cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh Dại; hội nghị triển khai, sơ kết, tổng kết về phòng, chống bệnh Dại.
c) Kinh phí hỗ trợ tiêu hủy chó, mèo mắc bệnh, chết do bệnh Dại; khử khuẩn và mai táng người chết do bệnh Dại được thực hiện theo các quy định hiện hành.
d) Hàng năm, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các xã, phường phối hợp Sở Tài chính tổng hợp nhu cầu kinh phí thực hiện Kế hoạch trình UBND Thành phố phê duyệt.
2.Kinh phí do người dân tự đảm bảo
- Đối với chủ nuôi chó, mèo không được hỗ trợ, phải tự bảo đảm kinh phí mua vắc xin Dại, đánh dấu nhận dạng đã tiêm phòng (vòng đeo cổ...) và công tiêm phòng cho đàn chó, mèo theo hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y. Khi dịch bệnh xảy ra, chủ động tiêm vắc xin Dại, vệ sinh, khử trùng tiêu độc.
- Tổ chức, cá nhân vận chuyển, buôn bán chó, mèo, sản phẩm chó, mèo phải chi trả kinh phí lấy mẫu, xét nghiệm bệnh Dại.
- Kinh phí do người bị chó, mèo cắn chi trả cho điều trị y tế dự phòng (trừ trường hợp được Nhà nước hỗ trợ).
1. Sở Nông nghiệp và Môi trường
- Chủ trì, phối hợp các sở, ngành, đơn vị liên quan, UBND các xã, phường tổ chức triển khai, hướng dẫn thực hiện các nội dung liên quan đến công tác phòng, chống bệnh Dại ở động vật theo quy định của pháp luật.
- Tham mưu UBND Thành phố ban hành văn bản chỉ đạo công tác phòng, chống bệnh Dại trên động vật.
- Hàng năm, phối hợp Sở Tài chính xây dựng dự toán kinh phí phòng, chống bệnh Dại ở động vật cho các hoạt động của tuyến Thành phố trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Triển khai thực hiện có hiệu quả, đúng quy định các nội dung được phê duyệt.
- Hướng dẫn UBND các xã, phường về chủng loại vắc xin Dại theo khuyến cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Cục Chăn nuôi và Thú y để tiêm phòng cho đàn chó, mèo trên địa bàn Thành phố.
- Hàng năm, trên cơ sở báo cáo của UBND các xã, phường, Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo tổng hợp, báo cáo thống kê số lượng chó mèo nuôi và kết quả tiêm phòng bệnh Dại của Thành phố về Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, phân tích, đánh giá và đề xuất các giải pháp phòng, chống dịch bệnh.
- Căn cứ tình hình thực tế phòng, chống dịch bệnh Dại trên địa bàn Thành phố, đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường điều chỉnh, bổ sung các biện pháp kỹ thuật phòng, chống dịch bệnh phù hợp, đảm bảo không để lây lan dịch bệnh.
- Tổng hợp kết quả thực hiện, báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường; UBND Thành phố theo quy định.
2.Sở Y tế
- Chủ trì, phối hợp các sở, ngành, đơn vị liên quan, UBND các xã, phường triển khai thực hiện các nội dung liên quan đến công tác phòng, chống bệnh Dại trên người.
- Chỉ đạo các đơn vị y tế trên địa bàn Thành phố triển khai các hoạt động phòng chống bệnh Dại trên người theo đúng quy định.
- Hàng năm, phối hợp Sở Tài chính xây dựng dự toán kinh phí phòng, chống bệnh Dại trên người cho các hoạt động của tuyến Thành phố trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Triển khai thực hiện có hiệu quả, đúng quy định các nội dung được phê duyệt.
- Chủ trì, phối hợp các sở, ngành, UBND các xã, phường tham mưu UBND Thành phố thực hiện phát động và tổ chức mít tinh hưởng ứng ngày "Thế giới phòng, chống bệnh Dại" vào ngày 28/9 hàng năm trên địa bàn Thành phố.
3.Sở Giáo dục và Đào tạo
Chủ trì, phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế tổ chức truyền thông học đường hàng năm về phòng, chống bệnh Dại.
4.Sở Tài chính
Trên cơ sở đề xuất của các đơn vị, căn cứ khả năng cân đối ngân sách hàng năm, tham mưu UBND Thành phố bố trí kinh phí thực hiện Kế hoạch theo đúng các quy định hiện hành của Nhà nước.
5.Cơ quan Báo và Phát thanh truyền hình Hà Nội
- Phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan, tăng cường tuyên truyền về phòng, chống bệnh Dại để người dân biết và chủ động phòng tránh.
- Chỉ đạo các cơ quan thông tấn, báo chí và hệ thống đài truyền thanh cơ sở tổ chức công tác thông tin, tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn Thành phố.
6.Ủy ban nhân dân các xã, phường
- Trên cơ sở các nội dung của Kế hoạch này, xây dựng kế hoạch phòng, chống bệnh Dại của địa phương giai đoạn 2026-2030 đảm bảo đúng và đầy đủ các nội dung theo Kế hoạch của UBND Thành phố; phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị và người chăn nuôi chó, mèo để có cơ sở thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống bệnh Dại ở người và động vật.
- Chủ động bố trí kinh phí triển khai kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh Dại theo phân cấp, theo Luật Ngân sách nhà nước và các quy định pháp luật hiện hành.
- Thanh toán kinh phí tiêm dự phòng sau phơi nhiễm bệnh Dại cho các đối tượng người nghèo, người cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người có công với cách mạng và những người trực tiếp tham gia phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn.
- Chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp đơn vị được giao thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành thú y và các tổ chức, cá nhân có liên quan tổ chức triển khai, thực hiện công tác phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn: tiêm phòng vắc xin, vệ sinh tiêu độc, khử trùng môi trường; bố trí nguồn lực, vật tư, phương tiện, quỹ đất để chống dịch, tiêu hủy động vật mắc bệnh khi có dịch theo quy định và hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y; tiếp nhận khai báo thông tin dịch bệnh; giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phát hiện sớm ngay tại cơ sở, báo cáo kịp thời thông tin ổ dịch, dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh và các tình huống có nguy cơ lây lan dịch bệnh về cơ quan quản lý chuyên ngành thú y Thành phố; chịu trách nhiệm về tính kịp thời, trung thực của thông tin, số liệu và việc huy động lực lượng tại chỗ để xử lý ban đầu khi phát sinh nguy cơ, ổ dịch trên địa bàn.
- Tổ chức mua đúng chủng loại vắc xin Dại theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường; khuyến cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Cục Chăn nuôi và Thú y để tiêm phòng cho đàn chó, mèo trên địa bàn.
- Chỉ đạo thực hiện việc kê khai chăn nuôi theo quy định của Luật Chăn nuôi và các Thông tư số: 23/2019/TT-BNNPTNT ngày 30/11/2019 hướng dẫn một số điều của Luật Chăn nuôi về hoạt động chăn nuôi; 18/2023/TT-BNNPTNT ngày 15/12/2023 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 23/2019/TT-BNNPTNT.
- Triển khai xây dựng, duy trì các vùng an toàn dịch bệnh Dại đảm bảo hoàn thành mục tiêu của Kế hoạch này.
- Thực hiện kiểm tra việc chấp hành các quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật, chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển động vật, sản phẩm động vật trên địa bàn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.
- Chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc, giám sát, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch tại địa phương và báo cáo kết quả thực hiện Kế hoạch theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế.
7.Các Sở, ban, ngành, đoàn thể có liên quan
Căn cứ chức năng, nhiệm vụ chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Y tế, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan tổ chức thực hiện Kế hoạch theo quy định.
8.Tổ chức, cá nhân nuôi chó, mèo
Tổ chức, cá nhân nuôi chó, mèo thực hiện: Đăng ký việc nuôi chó, mèo; nuôi nhốt chó trong khuôn viên gia đình; khi đưa chó ra nơi công cộng phải được xích, rọ mõm và có người dắt đề phòng cắn người; đảm bảo vệ sinh thú y, vệ sinh môi trường; tiêm vắc xin phòng Dại cho chó, mèo và phải thanh toán các khoản chi phí quản lý đàn chó, mèo, tiêm phòng theo quy định (trừ trường hợp được ngân sách nhà nước hỗ trợ); theo dõi vật nuôi, khi phát hiện có dấu hiệu bất thường, phải nhốt con vật đó để theo dõi và báo cho nhân viên thú y cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan thú y nơi gần nhất; không được vận chuyển hoặc bán động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh Dại; khi động vật được xác định mắc bệnh Dại, chủ nuôi phải chấp hành tiêu hủy con vật, thực hiện vệ sinh khử trùng, tiêu độc toàn bộ chuồng nuôi, dụng cụ nuôi, phương tiện vận chuyển, môi trường, thức ăn, chất thải và các vật dụng khác đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh; xích, nhốt để theo dõi trong vòng 14 ngày đối với động vật nghi mắc Dại, tiêm vắc xin Dại cho chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch, vùng dịch; chủ nuôi có chó, mèo cắn, cào người khác phải bồi thường theo quy định của pháp luật; tổ chức, cá nhân buôn bán, vận chuyển, giết mổ chó, mèo, sản phẩm chó, mèo phải chi trả kinh phí lấy mẫu, xét nghiệm mẫu bệnh Dại theo quy định.
9.Tổ chức, cá nhân hành nghề khám, chữa bệnh chó, mèo
Thực hiện tiêm vắc xin phòng bệnh Dại, đánh dấu để nhận diện chó, mèo đã tiêm vắc xin, cấp sổ tiêm phòng và định kỳ hàng tháng báo cáo tổng hợp số liệu tiêm phòng vắc xin Dại cho chó, mèo đến cơ quan chuyên môn của địa phương; trong trường hợp khám và điều trị nếu phát hiện chó, mèo mắc, nghi mắc bệnh Dại phải báo cáo ngay cho nhân viên thú y, UBND cấp xã hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành thú y để xử lý kịp thời.
Ủy ban nhân dân Thành phố yêu cầu các sở, ngành, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan tổ chức triển khai thực hiện Kế hoạch. Trong quá trình triển khai thực hiện có khó khăn, vướng mắc kịp thời báo cáo (gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp chung), tham mưu UBND Thành phố xem xét, chỉ đạo./.