Kế hoạch 112/KH-UBND TP Hồ Chí Minh 2026 nâng cao nhận thức và quản lý rủi ro thiên tai

I. MỤC TIÊU

1. Mục tiêu chung Nâng cao nhận thức về thiên tai, năng lực ứng phó thiên tai cho đội ngũ làm công tác phòng, chống thiên tai, cán bộ chính quyền cơ sở và người dân, đặc biệt là người dân tại khu vực thường xuyên chịu tác động của thiên tai, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; hình thành văn hóa phòng ngừa, chủ động và tích cực tham gia vào công tác phòng chống thiên tai của người dân Thành phố nhằm giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

2. Mục tiêu cụ thể

- Hoàn thiện và triển khai các văn bản hướng dẫn cơ chế, chính sách liên quan tới các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng toàn địa bàn Thành phố theo chính quyền địa phương 02 cấp;

- Trang bị cho đội ngũ giảng viên, tập huấn viên, cán bộ phụ trách phòng chống thiên tai tại địa phương kiến thức về thiên tai và năng lực để tổ chức, triển khai thực hiện các hoạt động nâng cao nhận thức về thiên tai, kỹ năng ứng phó thiên tai tại cộng đồng;

- Cán bộ, chiến sĩ, công chức, viên chức, người lao động khi tham gia bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh thuộc đối tượng 4 và đối tượng là cá nhân tiêu biểu, người có uy tín trong cộng đồng dân cư được phổ biến nâng cao nhận thức về phòng chống, ứng phó thiên tai;

- Phấn đấu 100% người dân ở các khu vực chịu ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới; các khu vực thường xuyên hoặc có nguy cơ xảy ra giông sét, lốc xoáy, sạt lở đất, ngập lụt do mưa lớn, triều cường, xả lũ và ít nhất 50% người dân ở các khu vực khác được phổ biến kiến thức về thiên tai và kỹ năng phòng tránh thiên tai, nhất là các loại hình thiên tai thường xuyên xảy ra trên địa bàn;

- Tiếp tục lồng ghép nội dung phòng tránh, giảm nhẹ rủi ro thiên tai vào một số môn học tại các cấp tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, giáo dục thường xuyên để giảng dạy hoặc hoạt động ngoại khóa;

- 100% phường, xã, đặc khu xây dựng và phê duyệt kế hoạch phòng chống thiên tai có sự tham gia của cộng đồng;

- Phấn đấu 100% hộ gia đình được tiếp nhận đầy đủ thông tin về thiên tai và thông tin chỉ đạo phòng tránh, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

II. NỘI DUNG CỦA KẾ HOẠCH

1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách, tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

- Triển khai các văn bản hướng dẫn về chế độ, chính sách tài chính, quản lý, tổ chức thực hiện các hoạt động quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, thông tin truyền thông nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền và người dân.

- Củng cố, kiện toàn và phát triển nguồn nhân lực thực hiện các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng, thông tin và truyền thông, quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng tại các cấp.

- Lồng ghép nội dung phòng chống, giảm nhẹ rủi ro thiên tai với một số môn học để đưa vào chương trình giáo dục thường xuyên, chương trình giảng dạy cấp tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông.

- Đưa nội dung nâng cao nhận thức cộng về phòng chống thiên tai vào kế hoạch bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh.

- Xây dựng, cập nhật, bổ sung tài liệu tuyên truyền, truyền thông, tài liệu tập huấn về các hoạt động phòng chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai tại cộng đồng.

2. Nâng cao năng lực cho lực lượng làm công tác phòng chống thiên tai, cán bộ chính quyền các cấp về quản lý, triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

- Tổ chức phổ biến nội dung nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trong phòng chống thiên tai cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động (thuộc đối tượng 4 và đối tượng là cá nhân tiêu biểu, người có uy tín trong cộng đồng dân cư) tham gia bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh.

- Phổ biến chính sách, cơ chế cho đội ngũ giảng viên, tập huấn viên, cán bộ, tổ chức, cá nhân trực tiếp thực hiện Kế hoạch nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng ở các cấp.

- Tập huấn nâng cao kiến thức về thiên tai, kỹ năng phòng chống, ứng phó thiên tai, tăng cường năng lực thực hiện công tác tuyên truyền cho đội ngũ cán bộ làm công tác phòng chống thiên tai; phóng viên, biên tập viên truyền thanh - truyền hình; báo cáo viên, tuyên truyền viên, lực lượng xung kích phòng chống thiên tai ở cơ sở; tập huấn chuyên biệt cho các đối tượng dễ bị tổn thương tại cộng đồng.

- Trang bị dụng cụ hỗ trợ cho đội ngũ giảng viên, tuyên truyền viên, tình nguyện viên ở các cấp trực tiếp thực hiện Kế hoạch nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng.

3. Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, năng lực, kỹ năng cho cộng đồng về giảm nhẹ rủi ro thiên tai

- Tổ chức tuyên truyền, truyền thông phòng chống thiên tai đến mọi đối tượng trong cộng đồng; thực hiện đa dạng hóa tài liệu, các phương thứ c truyền thông tại cộng đồng.

- Hướng dẫn và huy động người dân trực tiếp tham gia vào các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai trên địa bàn phường, xã, đặc khu như: diễn tập phòng tránh thiên tai, đánh giá rủi ro thiên tai…

- Xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu về tài liệu, sản phẩm truyền thông; phổ biến, chia sẻ rộng rãi đến cộng đồng, người dân Thành phố.

- Xây dựng các công trình quy mô nhỏ phục vụ công tác phòng chống và giảm nhẹ thiên tai tại cộng đồng.

- Lắp đặt hệ thống cảnh báo sớm phòng chống thiên tai tại các khu vực xung yếu, trũng thấp, ven sông, ven biển, khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai; thiết lập, cập nhật bản đồ rủi ro thiên tai; xây dựng cơ sở dữ liệu về quản lý rủi ro thiên tai;

- Thực hiện lồng ghép kế hoạch phòng chống thiên tai vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

III. NGUỒN VỐN THỰC HIỆN KẾ HOẠCH

1. Các sở, ngành, đơn vị Thành phố, Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu căn cứ Quyết định số 2853/QĐ-UBND ngày 21 tháng 11 năm 2025 của Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đến năm 2030” trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và Kế hoạch này xây dựng kế hoạch, dự toán kinh phí thực hiện năm 2026 theo từng nội dung, chương trình của địa phương, đơn vị mình.

2. Nguồn vốn:

- Nguồn Ngân sách Thành phố;

- Nguồn Quỹ Phòng chống thiên tai Thành phố;

- Nguồn vốn hỗ trợ, tài trợ từ các tổ chức quốc tế;

- Nguồn vốn huy động từ các tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật;

- Các nguồn vốn hợp pháp khác.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN Các sở, ban, ngành, đơn vị Thành phố, Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu theo chức năng, nhiệm vụ tổ chức xây dựng, biên tập, triển khai các tài liệu hướng dẫn, nội dung tuyên truyền, tập huấn, nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng phù hợp với tình hình, đặc thù của địa phương, đơn vị, trong đó:

1. Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối, điều phối chung, đôn đốc, hướng dẫn các đơn vị, địa phương thực hiện Kế hoạch Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trên địa bàn Thành phố và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, hoàn thiện và triển khai các quy định pháp luật về hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng;

- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng, biên tập, triển khai các tài liệu hướng dẫn, nội dung giảng dạy về nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng; tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng; hỗ trợ tập huấn theo đề nghị của địa phương, cơ quan, tổ chức, đoàn thể;

- Chủ trì, phối hợp với cơ quan thông tấn, báo chí trên địa bàn Thành phố thực hiện phổ biến, tuyên truyền về các hoạt động trong phòng chống thiên tai; nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng;

- Chịu trách nhiệm tổng hợp, biên tập tài liệu, sản phẩm tuyên truyền từ các cơ quan, đơn vị và các địa phương đã thực hiện để xây dựng bộ cơ sở dữ liệu dùng chung, phổ biến, chia sẻ rộng rãi đến các nhóm đối tượng trong xã hội;

- Nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là công nghệ về thông tin trong quản lý thiên tai; thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu về quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng;

- Chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các sở, ngành, đơn vị có liên quan rà soát, tổng hợp, tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt chủ trương thực hiện các chương trình, nội dung triển khai Kế hoạch thực hiện Đề án và các hoạt động, chương trình sử dụng nguồn Quỹ Phòng, chống thiên tai Thành phố;

- Tổng kết, đánh giá, báo cáo kết quả thực hiện Kế hoạch cho Ủy ban nhân dân Thành phố, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

2. Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu:

- Xây dựng chương trình đào tạo và tổ chức tập huấn cho đội ngũ giảng viên, giáo viên kiến thức về phòng chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai;

- Lồng ghép nội dung phòng chống, ứng phó, giảm nhẹ rủi ro thiên tai với một số môn học để đưa vào chương trình giáo dục thường xuyên, chương trình giảng dạy cấp tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông hoặc hoạt động ngoại khóa;

- Xây dựng Phương án đảm bảo an toàn cho giáo viên, học sinh và cơ sở hạ tầng giáo dục khi xảy ra các tình huống thiên tai.

3. Bộ Tư lệnh Thành phố chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan, Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu thực hiện việc đưa nội dung nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trong phòng chống thiên tai v ào kế hoạch bồi dưỡng quốc phòng và an ninh cho đối tượng 4 và đối tượng là cá nhân tiêu biểu, người có uy tín trong cộng đồng dân cư.

4. Sở Khoa học và Công nghệ

- Tăng cường truyền thông, tuyên truyền, đưa tin về công tác phòng tránh, giảm nhẹ rủi ro thiên tai; phối hợp, thực hiện các chương trình truyền thông về giảm nhẹ rủi ro thiên tai cộng đồng;

- Yêu cầu các cơ quan thông tấn, báo chí trên địa bàn Thành phố và hệ thống thông tin các cấp xây dựng kế hoạch, dành thời lượng phát sóng tuyên truyền nội dung của Kế hoạch và các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng; phổ biến kiến thức về thiên tai, những tác động của thiên tai và biện pháp phòng chống, ứng phó.

5. Sở Y tế chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện các chương trình có liên quan như:

- Nâng cao năng lực ứng phó thiên tai cho đối tượng là người khuyết tật, đối tượng bảo trợ xã hội và các đối tượng dễ bị tổn thương khác;

- Tập huấn chuyên môn, đẩy mạnh các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức về lồng ghép hòa nhập người khuyết tật trong phòng chống và giảm nhẹ thiên tai;

- Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để triển khai các hoạt động hòa nhập người khuyết tật, các đối tượng dễ bị tổn thương trong phòng chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

6. Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí dự toán kinh phí cho các nhiệm vụ cụ thể theo đúng quy định của Luật ngân sách nhà nước; hướng dẫn các đơn vị sử dụng ngân sách lập hồ sơ quyết toán, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện thu, chi ngân sách đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định hiện hành.

7. Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, đơn vị Thành phố liên quan tổ chức tập huấn, bồi dưỡng, tuyên truyền nâng cao nhận thức về thiên tai, kỹ năng phòng chống thiên tai cho chủ doanh nghiệp và người lao động thuộc phạm vi quản lý.

8. Các sở, ban, ngành, đơn vị, tổ chức chính trị - xã hội, hội, đoàn thể theo chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu trong việc tổ chức thực hiện

Kế hoạch; chủ động bố trí kinh phí trong phạm vi dự toán được giao năm 2026 để thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và các quy định pháp luật có liên quan.

9. Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu chủ động bố trí kinh phí từ nguồn vốn ngân sách địa phương, nguồn Quỹ Phòng, chống thiên tai được trích lại; đồng thời huy động các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật (vốn xã hội hóa, vốn hỗ trợ, tài trợ của các tổ chức, cá nhân...) để triển khai thực hiện các nội dung của Kế hoạch trên địa bàn, tập trung một số nhiệm vụ cụ thể sau:

- Tổ chức xây dựng, phê duyệt và triển khai Kế hoạch của địa phương mình;

- Tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng và xây dựng các tài liệu tuyên truyền nội dung của Kế hoạch, các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng; phổ biến kiến thức về thiên tai, những tác động của thiên tai và biện pháp phòng chống, ứng phó;

- Thực hiện lồng ghép nội dung của Kế hoạch với các hoạt động có liên quan của các chương trình, dự án khác trên địa bàn, trong đó có việc thiết lập các hệ thống tiếp nhận tin, truyền tin thông báo, cảnh báo thiên tai và xây dựng các công trình quy mô nhỏ phục vụ công tác phòng chống và gi ảm nhẹ thiên tai tại cộng đồng;

- Tổ chức đánh giá, báo cáo kết quả thực hiện, kiến nghị điều chỉnh nội dung Kế hoạch (nếu có) gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp;

- Xây dựng kế hoạch phòng chống thiên tai trên cơ sở kết quả đánh giá rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng; thực hiện lồng ghép phòng chống thiên tai vào

kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Yêu cầu các sở, ban, ngành Thành phố, Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu và cơ quan, đơn vị có liên quan nghiêm túc tổ chức thực hiện Kế hoạch Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng năm 2026 trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Nếu có khó khăn, vướng mắc gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, giải quyết theo quy định, trường hợp vượt thẩm quyền giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu, đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, chỉ đạo./.