Kế hoạch 446/KH-UBND TP Hồ Chí Minh 2026 miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông

I. MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1. Mục đích Cụ thể hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 09 -NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, lấy sự hài lòng, cuộc sống ấm no và hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo hiệu quả lãnh đạo của chính quyền địa phương. Khẳng định vai trò “tiên phong mở đường”, “đi trước, làm mẫu” của Thành phố thông qua việc chủ động phát huy quyền tự chủ, năng lực cân đối ngân sách để triển khai chính sách sớm hơn lộ trình chung của cả nước. Phát triển toàn diện sự nghiệp giáo dục và đào tạo gắn liền với mục tiêu an sinh xã hội, bảo đảm mọi tầng lớp nhân dân đều được bình đẳng thụ hưởng thành quả phát triển của Thành phố. Chia sẻ, giảm bớt gánh nặng chi phí học tập và áp lực tài chính đối với phụ huynh, học sinh phổ thông và sinh viên các cơ sở đào tạo trên địa bàn Thành phố, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người học an tâm học tập.

2. Yêu cầu Tổ chức triển khai chính sách nhanh chóng, đồng bộ và hiệu quả hình thức mượn - trả sách giáo khoa tại các cơ sở giáo dục bảo đảm hoàn thành các thủ tục cần thiết trước thềm năm học mới và bàn giao đúng đối tượng thụ hưởng . Công tác lập kế hoạch, tổ chức đấu thầu, mua sắm và quản lý sách giáo khoa phải bảo đảm tính công khai, minh bạ ch; tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật về đấu thầu và quản lý, sử dụng tài sản công. Tổ chức vận hành hệ thống thư viện trường học một cách khoa học; thực hiện cơ chế điều chuyển, liên thông linh hoạt nguồn tài liệu giữa các đơn vị nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước , tu yệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí.

II. ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG Học sinh phổ thông, người học tại các cơ sở giáo dục bao gồm công lập và tư thục thực hiện các chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành bao gồm: Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, cấp trung học phổ thông và Chương trình xóa mù chữ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục, Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu, cơ sở giáo dục, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện chính sách trên địa bàn Thành phố.

III. NGUYÊN TẮC THỰC HIỆN Việc miễn phí sách giáo khoa cho học sinh được thực hiện bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công bằng v à thống nhất trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Chính sách miễn phí sách giáo khoa phải bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả trong sử dụng; áp dụng hình thức mượn - trả để tái sử dụng nhiều lần, ưu tiên tận dụng tối đa số lượng hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới nhằm giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công. Việc mua sắm, quản lý và sử dụng sách giáo khoa phải tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu, giá, ngân sách nhà nước và quản lý tài sản công, quy định về thư viện và các quy định pháp luật có liên quan. Sách giáo khoa được mua sắm bằng ngân sách nhà nước, được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công trong cơ sở công lập. Đối với cơ sở tư thục, sách giáo khoa được ngân sách nhà nước hỗ trợ mua sắm không hạch toán vào tài sản của cơ sở; cơ sở có trách nhiệm tiếp nhận, quản lý, sử dụng, bảo quản đúng mục đích, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí và thực hiện xử lý theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền khi không còn nhu cầu sử dụng. Toàn bộ quá trình lập dự toán, mua sắm, phân bổ, quản lý và luân chuyển sách giáo khoa phải được thực hiện công khai; tăng cường trách nhiệm giải trình của cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở giáo dục và sự giám sát của cộng đồng. Trường hợp học sinh thuộc đối tượng được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ của Nhà nước có nội dung trùng lặp thì chỉ được hưởng một chính sách có mức hỗ trợ cao nhất hoặc có thời gian hỗ trợ dài nhất.

IV. MIỄN PHÍ SÁCH GIÁO KHOA GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

1. Lộ trình thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh

+ Năm học 2026 - 2027: triển khai miễn phí sách giáo khoa theo nhu cầu mượn sách thực tế của phụ huynh học sinh để đảm bảo tiết kiệm, tránh lãng phí.

+ Năm học 2027 - 2028, 2028 - 2029: cơ sở giáo dục tiếp tục khảo sát nhu cầu mượn sách giáo khoa và rà soát số lượng sách giáo khoa hiện có để tái sử dụng và dự báo nhu cầu bổ sung sách giáo khoa, tiến tới hoàn thành miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh theo quy định tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP.

2. Công tác chuẩn bị, rà soát và dự báo nhu cầu sách giáo khoa Các cơ sở giáo dục trên địa bàn chủ động tổ chức rà soát, thống kê số lượng học sinh thực tế đang theo học; đồng thời dự báo chính xác quy mô, biến động học sinh cho năm học kế tiếp.

Căn cứ vào số lượng học sinh và số lượng sách hiện có trong thư viện, các đơn vị lập danh mục, số lượng sách giáo khoa cần trang bị mới hoặc bổ sung, tổng hợp báo cáo về Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu theo phân cấp quản lý. Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các địa phương tổng hợp nhu cầu toàn Thành phố, trình Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt dự báo nhu cầu sách giáo khoa trước ngày 30 tháng 10 hằng năm, làm cơ sở pháp lý để lập dự toán ngân sách nhà nước cho năm học tiếp theo.

3. Lập dự toán kinh phí thực hiện

a) Đối với cơ sở giáo dục công lập Hằng năm, vào thời điểm lập dự toán ngân sách nhà nước, cơ sở giáo dục

căn cứ số lượng học sinh thực tế, nhu cầu sử dụng và mức giá sách giáo khoa tại thời điểm lập dự toán để xây dựng dự toán kinh phí gửi về Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu theo phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục.

b) Đối với cơ sở giáo dục tư thục Cơ sở giáo dục căn cứ số lượng học sinh thực tế, nhu cầu sử dụng và mức giá sách giáo khoa tại thời điểm lập kế hoạch dự toán ngân sách để đề xuất nhu c ầu kinh phí mua sắm sách giáo khoa gửi về Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ba n nhân dân xã, phường, đặc khu theo phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục.

c) Đối với cơ sở giáo dục công lập trực thuộc các bộ, cơ quan ngang bộ, viện nghiên cứu, đại học, trường đại học Cơ sở giáo dục căn cứ số lượng học sinh và mức giá sách giáo khoa tại thời điểm lập dự toán để xây dựng dự toán kinh phí báo cáo cơ quan dự toán cấp trên.

4. Tổ chức mua sắm sách giáo khoa ban đầu và bổ sung Để đảm bảo tính cấp bách và đáp ứng kịp thời cung cấp sách giáo khoa cho học sinh trong năm học 2026 - 2027, Ủy ban nhân dân Thành phố giao nhiệm vụ cho các cơ sở giáo dục thực hiện mua sắm sách giáo khoa ban đầu cho năm học 2026 - 2027, bảo đ ảm tính công khai, minh bạch và tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu. Giao Sở Giáo dục và Đào tạo khẩn trương tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố phân cấp thẩm quyền mua sắm sách giáo khoa, giáo trình trên địa bàn theo đúng quy định của pháp luật để áp dụng từ năm học 2027 - 2028. Công tá c mua sắm chỉ được thực hiện đối với bộ sách giáo khoa được quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 03 tháng 7 năm 2026 của Chính phủ .

5. Tổ chức cho mượn, thu hồi và quản lý sách giáo khoa Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức cho học sinh mượn sách giáo khoa tại thư viện trường vào đầu năm học hoặc đầu mỗi học kỳ, bảo đảm hoàn thành công tác bàn giao chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng. Toàn bộ quy trình giao nhận giữa nhà trường và học sinh (hoặc người giám hộ) phải được cập nhật, the o dõi c hặt c hẽ, gh i chép đ ầy đủ và o sổ qu ản lý t hư vi ện h oặc h ệ thố ng phầ n mềm quản lý tài sản chuyên dụng. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả đầy đủ bộ sách giáo khoa đã mượn cho thư viện nhà trường trong thời hạn không quá 15 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc năm học hoặc tại thời điểm học sinh thực hiện thủ tục chuyển trường, thôi học, trừ trường hợp học sinh có nhu cầu tiếp tụ c sử dụng sách giáo khoa để ôn tập , kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học tập theo quy định. Khi học sinh chuyển cơ sở học tập, học sinh phải hoàn thành nghĩa vụ hoàn trả sách cho thư viện tại trường cũ trước khi hoàn tất các thủ tục hành ch ính liên quan. Cơ sở giáo dục tiếp nhận học sinh mới có trách nhiệm rà soát, cân đối để bố trí, cấp mượn bổ sung kịp thời, bảo đảm học sinh không bị gián đoạn việc học tập.

6. Điều chuyển và xử lý bồi hoàn, hư hỏng Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các địa phương rà soát, thống kê số lượng sách giáo khoa hiện có còn giá trị sử dụng và tổng hợp nhu cầu thực tế, trình Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt Kế hoạch điều chuyển sách giáo khoa giữa các cơ sở giáo dục cùng cấp trên địa bàn thông qua cơ chế liên thông thư viện, nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài sản công trước khi phê duyệt phương án mua sắm mới. Ngân sách nhà nước bố trí nguồn kinh phí mua sắm bổ sung hằng năm trong dự toán chi thường xuyên để thay thế kịp thời số lượng sách giáo khoa bị hư hỏng do hao mòn tự nhiên trong quá trình sử dụng. Đồng thời, cho phép mua sắm dự phòng phục vụ biến động, gia tăng học sinh đột xuất trong năm học nhưng bảo đảm không vượt quá tỷ lệ 10% tổng số sách giáo khoa hiện có đang sử dụng được trong thư viện. Việc quản lý, sử dụng và xử lý tài sản hư hỏng, mất mát thực hiện theo

Điều 27 Nghị định số 271/2026/NĐ-CP.

V. NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1. Công tác thông tin, tuyên truyền và quán triệt chủ trương Tổ chức phổ biến sâu rộng mục tiêu cốt lõi của chính sách nhằm tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội.

Phát động chiến dịch truyền thông qua hệ thống cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và loa phát thanh của Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu về hình thức mượn - trả sách giáo khoa. Chỉ đạo các cơ sở giáo dục tổ chức quán triệt đến 100% cán bộ, giáo viên, học sinh và phổ biến công khai đến phụ huynh tại kỳ họp đầu năm học về ý nghĩa chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ bảo quản tài sản công.

2. Đổi mới quy trình rà soát, dự báo nhu cầu và số hóa dữ liệu quản lý Xác định chính xác, kịp thời nhu cầu trang bị sách giáo khoa để làm cơ sở lập ngân sách và chuẩn bị nguồn cung, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu sách hoặc lãng phí. Ứng dụng triệt để cơ sở dữ liệu ngành giáo dục và thông tin dân cư để tự động hóa công tác rà soát, thống kê số l ượng học sinh th ực tế và d ự báo quy mô biến động cho năm học kế tiếp. Chuẩn hóa phần mềm quản lý thư viện dùng chung toàn Thành phố, cho phép dán nhãn tài sản công và mã hóa (mã QR/mã vạch) từng cuốn sách giáo khoa để theo dõi thời gian sử dụng, mức độ hao mòn và lịch sử mượn - trả của học sinh.

3. Vận hành cơ chế liên thông thư viện và điều tiết linh hoạt tài sản công Khai thác tối đa giá trị sử dụng của nguồn sách hiện có, giảm áp lực mua sắm mới hằng năm. Thiết lập mạng lưới liên thông dữ liệu giữa các thư viện trường học cùng cấp trên địa bàn Thành phố. Trước khi phê duyệt kế hoạch mua sắm bổ sung, Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì lập Kế hoạch điều chuyển sách giáo khoa giữa các cơ sở giáo dục cùng cấp trên địa bàn trình Ủy ban nhân dân Thành phố điều chuyển sách giáo khoa từ các đơn vị thừa sang các đơn vị thiếu, tối ưu hóa hiệu suất sử dụng tài sản công.

4. Chuẩn hóa quy trình vận hành mượn - trả và cơ chế bồi hoàn Ban hành quy trình nghiệp vụ thống nhất tại các cơ sở giáo dục, xử lý nghiêm túc, minh bạch các trường hợp hao mòn, mất mát. Ban hành và áp dụng thống nhất nội quy mượn sách (bàn giao hoàn thành trước khai giảng 15 ngày) và thu hồi sách (trong vòng 15 ngày làm việc sau khi kết thúc năm học hoặc khi chuyển trường). Thành lập Hội đồng kiểm kê tài sản tại các trường để đánh giá phân loại sách cuối năm học; áp dụng nghiêm ngặt khung bồi hoàn bằng hiện vật hoặc tiền mặt theo đúng tỷ lệ giảm trừ giá trị sử dụng còn lại (80% - 50% - 20%) đối với các trường hợp làm hư hỏng, mất mát do nguyên nhân chủ quan.

VI. CÁC HÀNH VI BỊ NGHIÊM CẤM Thu các khoản phí trái quy định liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa (bao gồm phí đặt cọc, phí bảo quản hoặc các khoản phí dịch vụ thư viện khác trái quy định). Cung ứng sách giáo khoa không đúng danh mục được phê duyệt; không bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật hoặc cung ứng sách in lậu, sách giả. Lập hồ sơ khống về số lượng học sinh, danh mục sách hư hỏng, mất mát nhằm trục lợi ngân sách nhà nước hoặc thanh lý tài sản công trái quy định. Thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, lưu trữ, sử dụng dẫn đến thất thoát, lãng phí hoặc hư hỏng tài sản được giao

VII. KINH PHÍ Kinh phí thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa và mua sắm bổ sung sách giáo khoa hằng năm thực hiện theo quy định tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành. Khuyến khích và tiếp nhận các nguồn tài trợ, viện trợ và kinh phí xã hội hóa (bằng tiền hoặc hiện vật) từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa theo quy định.

VIII. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Giáo dục và Đào tạo Chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan tổ chức triển khai việc thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa đã nêu trong Kế hoạch trên phạm vi toàn Thành phố. Việc thực hiện mua sắm sách giáo khoa phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng danh mục sách giáo khoa đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt và tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu, ngân sách nhà nước và các quy định pháp luật có liên quan. Chịu trách nhiệm theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được Ủy ban nhân dân Thành phố giao cho các cơ sở giáo dục, Ủy ban nhân dân cấp phường, xã, đặc khu bảo đảm việc thực hiện đúng quy định của pháp luật. Hướng dẫn nghiệp vụ quản lý thư viện , dán nhãn tài sản công và mã hóa tài liệu cho toàn bộ các cơ sở giáo dục phổ thông, trung t âm giáo dục thường xuyên trên địa bàn Thành phố. Tiếp nhận, thẩm định báo cáo số liệu và nhu cầu trang bị sách giáo khoa từ các cơ sở giáo dục; phường, xã, đặc khu; chủ trì điều phối cơ chế liên thông, điều chuyển sách giữa các đơn vị trước khi phê duyệt p hương án mua sắm mới, tránh lãng phí ngân sách nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt Kế hoạch dự báo nhu cầu sách giáo khoa hằng năm trước ngày 30 tháng 10 để làm căn cứ lập dự toán. Phối hợp với Sở Tài chính và các cơ quan, đơn vị liên quan trong việc tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí ngân sách nhà nước theo phân cấp để thực hiện miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông theo quy định. Xây dựng Kế hoạch kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn; kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật. Thực hiện chế độ báo cáo, đánh giá định kỳ hoặc đột xuất theo yêu cầu về tình hình, kết quả thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn.

2. Sở Tài chính Trên cơ sở đề xuất của Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Tài chính tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét bố trí dự toán kinh phí mua sách giáo khoa trong dự toán ngân sách hàng năm theo phân cấp ngân sách hiện hành và khả năng cân đối ngân sách Thành phố. Phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn cơ sở giáo dục quy trình hạch toán kế toán, theo dõi giá trị tài sản cố định và xử lý nguồn tiền bồi hoàn mất mát, hư hỏng theo đúng quy định quản lý tài sản công.

3. Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu Tổ chức triển khai thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa tại các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý theo quy định; phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan trong việc rà soát nhu cầu, quản lý, sử dụng và thực hiện điều chuyển sách giáo khoa trên địa bàn theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Chỉ đạo các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý thực hiện việc thống kê số lượng học sinh, nhu cầu sử dụng sách giáo khoa; lập dự toán kinh phí; quản lý, cho mượn, thu hồi, bảo quản và thực hiện điều chuyển sách giáo khoa đúng quy định theo cơ chế liên thông thư viện nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài sản công. Tổng hợp dự toán kinh phí thực hiện chính sách đối với các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý, gửi cơ quan tài chính và cơ quan quản lý giáo dục cấp trên theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành. Phối hợp kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn; kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến ngh ị xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật. Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất về tình hình triển khai chính sách trên địa bàn theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền

4. Cơ sở giáo dục Thực hiện các nhiệm vụ được phân công tại Phần IV của Kế hoạch này. Tổ chức thực hiện nghiêm túc quy trình cho mượn và thu hồi sách; lập sổ theo dõi bằng phần mềm chuyên dụng. Ban hành nội quy thư viện; thành lập Hội đồng kiểm k ê để phân loại, đánh giá mức độ hao mòn sách hằng năm; trực tiếp thực hiện quy trình thu hồi bồi hoàn bằng hiện vật hoặc tiền mặt đúng tỷ lệ quy định đối với trường hợp làm mất, hư hỏng do nguyên nhân chủ quan. Hạch toán rõ ràng, riêng biệt nguồn tài sản sách giáo khoa được cấp; thực hiện công khai, minh bạch danh mục sách tại đơn vị để học sinh và phụ huynh cùng giám sát. Trên đây là Kế hoạch triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ; đề nghị các Sở, ban, ngành, đoàn thể, Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu và các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương tổ chức triển khai thực hiện; trong quá trình thực hiện phát sinh khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền, kịp thời báo cáo Sở Giáo dục và Đào tạo để tổng hợp, tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, chỉ đạo./.