Công văn 2763/BKHCN-CĐSQG 2026 hướng dẫn triển khai Mô hình chuyển đổi số cấp xã

a) Mô hình được xây dựng trên cơ sở Khung kiến trúc số tham chiếu cấp xã tại Mục 7, Phụ lục I của Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, trong đó:

- Khung kiến trúc số cấp xã là thành phần của Khung kiến trúc số cấp tỉnh;

- Ưu tiên sử dụng các nền tảng số dùng chung của cấp Trung ương và cấp tỉnh;

- Ưu tiên sử dụng hạ tầng Trung tâm dữ liệu dùng chung;

- Thực hiện nguyên tắc dùng chung nhằm tránh trùng lặp, lãng phí; không đầu tư riêng lẻ các hệ thống đã được triển khai ở cấp tỉnh; tận dụng tối đa hạ tầng và dữ liệu hiện có.

b) Dữ liệu được quản trị theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” theo định hướng của kiến trúc quốc gia số; bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.

c) Phân định rõ giữa các nền tảng số dùng chung (thực hiện chức năng cốt lõi, dữ liệu dùng chung) và các giải pháp, ứng dụng bổ sung phục vụ nhu cầu đặc thù của địa phương. Việc triển khai các giải pháp, ứng dụng bổ sung phải bảo đảm không trùng lặp chức năng cốt lõi, tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu với các nền tảng số dùng chung theo quy định.

a) Bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ số, không phân biệt điều kiện kinh tế, vùng miền và trình độ kỹ năng số.

b) Triển khai các kênh hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số, bao gồm:

- Điểm hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng;

- Dịch vụ công lưu động;

- Hỗ trợ trực tiếp tại Bộ phận Một cửa;

- Các hình thức hỗ trợ khác phù hợp với điều kiện của địa bàn.

c) Bảo đảm người dân thuộc nhóm yếu thế, người không có thiết bị hoặc thiếu kỹ năng số vẫn có thể tiếp cận và sử dụng dịch vụ số.

1.1. Phân lớp kiến trúc

Mô hình chuyển đổi số cấp xã được xây dựng trên cơ sở Khung kiến trúc số tham chiếu cấp xã, cụ thể hóa theo cấu trúc 04 lớp kiến trúc thống nhất với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (Hình 1), bao gồm:

- Lớp 1: Hạ tầng số và an ninh mạng.

- Lớp 2: Dữ liệu và nền tảng lõi.

- Lớp 3: Ứng dụng và nghiệp vụ. Lớp này chia làm 3 khối:

+ Ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Chính quyền số.

+ Ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Kinh tế số.

+ Ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Xã hội số.

- Lớp 4: Kênh tương tác và đo lường hiệu quả.

Đồng thời xác định hai thành phần xuyên suốt của Mô hình, áp dụng đối với toàn bộ 04 lớp kiến trúc gồm:

- Vận hành - quản trị.

- Nguồn lực - nhân lực.

Hai thành phần xuyên suốt này là bộ phận cấu thành của Mô hình, có vai trò bảo đảm điều kiện tổ chức thực hiện, vận hành ổn định, duy trì hiệu quả và phát triển bền vững đối với toàn bộ các lớp kiến trúc.

Hình 1: Kiến trúc của Mô hình

1.2. Phân cấp triển khai theo 03 cấp

Kiến trúc của Mô hình được tổ chức triển khai theo 03 cấp trách nhiệm:

- Cấp Trung ương: Cung cấp các nền tảng, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số dùng chung cấp quốc gia; Ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật.

- Cấp tỉnh: Cung cấp hạ tầng và nền tảng dùng chung cấp tỉnh; Tích hợp, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cấp xã với các nền tảng/cơ sở dữ liệu quốc gia; Tổ chức vận hành tập trung, giám sát và hỗ trợ người dùng cho cấp xã.

- Cấp xã (bao gồm xã, phường, đặc khu): Triển khai các cấu phần của Mô hình tại cơ sở; khai thác, sử dụng và vận hành tại chỗ theo phân cấp đối với các hệ thống, nền tảng do cấp Trung ương và cấp tỉnh cung cấp; Cập nhật dữ liệu địa phương; Tổ chức cung cấp dịch vụ số và tương tác với người dân, doanh nghiệp; Bảo đảm bao trùm số.

2.1. Thành phần Hạ tầng số (HTS)

2.2. Thành phần An ninh mạng (ANM)

3.1. Thành phần dữ liệu (DL)

3.2. Thành phần nền tảng lõi (NTL)

(Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu Quốc gia (NDXP); Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu của Trung tâm dữ liệu quốc gia (NDOP); Nền tảng trao đổi giao diện lập trình ứng dụng quốc gia (V-APEX); Nền tảng định danh và xác thực điện tử; Nền tảng phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo dùng chung (Nền tảng AI))

4.1. Nhóm ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Chính quyền số (CQS)

4.2. Nhóm ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Kinh tế số (KTS)

4.3. Nhóm ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Xã hội số (XHS)

5.1. Thành phần Kênh tương tác (KTT)

5.2. Thành phần Đo lường hiệu quả (ĐLHQ)

6.1. Vai trò

Thành phần Vận hành - quản trị là thành phần xuyên suốt của Mô hình, bảo đảm các thành phần thuộc 04 lớp kiến trúc, gồm hạ tầng số và an ninh mạng; dữ liệu và nền tảng lõi; ứng dụng và nghiệp vụ; kênh tương tác và đo lường hiệu quả, được tổ chức vận hành thống nhất, liên tục, an toàn, có kiểm soát và có phân công trách nhiệm rõ ràng.

6.2. Nội dung chủ yếu

6.3. Trách nhiệm triển khai theo cấp

7.1. Vai trò

Thành phần Nguồn lực - nhân lực là thành phần xuyên suốt của Mô hình, bảo đảm các điều kiện cần thiết về con người, tài chính, tổ chức thực hiện, đào tạo, bồi dưỡng và huy động nguồn lực để triển khai, duy trì, mở rộng và nâng cao hiệu quả chuyển đổi số cấp xã một cách bền vững.

7.2. Nội dung chủ yếu

7.3. Trách nhiệm triển khai theo cấp

a) Hướng dẫn, theo dõi việc triển khai thực hiện Mô hình trên phạm vi toàn quốc.

b) Là đầu mối tiếp nhận, tổng hợp, đánh giá và hướng dẫn phổ biến, nhân rộng các mô hình, giải pháp điển hình hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.

c) Chủ trì đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp tình hình, kết quả triển khai thực hiện Mô hình; định kỳ hoặc đột xuất báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

a) Căn cứ Mô hình chuyển đổi số cấp xã, xác định các thành phần triển khai trên địa bàn theo phân cấp giữa cấp Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã; bảo đảm phù hợp kiến trúc và tránh trùng lặp.

b) Ban hành kế hoạch triển khai Mô hình trên địa bàn; phân công trách nhiệm, lộ trình thực hiện và bố trí nguồn lực phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

c) Thông báo, hướng dẫn Ủy ban nhân dân cấp xã về các thành phần, nhiệm vụ triển khai; chỉ đạo cấp xã đăng ký nhu cầu và đề xuất nội dung thực hiện.

d) Trên cơ sở đề xuất của cấp xã, tổ chức rà soát, tổng hợp và quyết định danh mục các thành phần giao cấp xã triển khai, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng tổ chức thực hiện.

đ) Tổ chức cung cấp hoặc hướng dẫn sử dụng các nền tảng số, hệ thống thông tin, dịch vụ dùng chung cấp tỉnh; ưu tiên sử dụng nền tảng dùng chung, hạn chế đầu tư trùng lặp.

e) Chỉ đạo, hỗ trợ và hướng dẫn cấp xã trong quá trình triển khai, vận hành các thành phần của Mô hình.

g) Tổng hợp tình hình triển khai trên địa bàn, báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ theo quy định.

h) Bảo đảm cơ chế hỗ trợ cấp xã, bao gồm:

- Cung cấp hạ tầng, nền tảng số dùng chung cấp tỉnh;

- Tổ chức vận hành tập trung các hệ thống, nền tảng;

- Hỗ trợ kỹ thuật, an toàn thông tin và xử lý sự cố;

- Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhân lực và hỗ trợ triển khai tại cơ sở;

- Hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện.

i) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức lựa chọn, áp dụng và nhân rộng các mô hình, giải pháp phù hợp trên địa bàn tỉnh; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm tốt, kết quả triển khai có hiệu quả về Bộ Khoa học và Công nghệ.

a) Căn cứ hướng dẫn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, rà soát điều kiện thực tế và nhu cầu triển khai tại địa phương.

b) Đề xuất danh mục các thành phần, nhiệm vụ cần triển khai, gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định.

c) Tổ chức triển khai, vận hành các thành phần của Mô hình theo phân công; khai thác, sử dụng các nền tảng số, hệ thống thông tin và dữ liệu dùng chung do cấp Trung ương và cấp tỉnh cung cấp.

d) Không tổ chức đầu tư, triển khai các hệ thống trùng lặp chức năng cốt lõi; trường hợp cần thiết triển khai giải pháp bổ sung, thực hiện theo hướng dẫn của cấp tỉnh.

đ) Thực hiện cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu phục vụ công tác quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ cho người dân, doanh nghiệp.

e) Bố trí đầu mối thực hiện; phối hợp với cơ quan cấp trên và các đơn vị liên quan trong quá trình triển khai.

a) Tham gia triển khai Mô hình chuyển đổi số cấp xã thông qua việc cung cấp nền tảng số, giải pháp công nghệ và dịch vụ kỹ thuật phù hợp với kiến trúc, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định.

b) Phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc triển khai, tích hợp và đưa vào vận hành các hệ thống thông tin, nền tảng số phục vụ chính quyền số, kinh tế số và xã hội số tại cấp xã.

c) Hỗ trợ đào tạo, hướng dẫn cán bộ, công chức cấp xã sử dụng các nền tảng số; cung cấp hỗ trợ kỹ thuật, bảo trì và bảo đảm vận hành ổn định các giải pháp công nghệ do doanh nghiệp cung cấp.

d) Tuân thủ các quy định của pháp luật về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định có liên quan trong quá trình triển khai Mô hình.

a) Ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách hiện hành.

b) Nguồn kinh phí lồng ghép từ các chương trình, đề án, kế hoạch có liên quan đến chuyển đổi số, cải cách hành chính, phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

c) Nguồn xã hội hóa, hợp tác công - tư (PPP) và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

a) Việc bố trí, quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện Mô hình phải tuân thủ quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công và các quy định có liên quan.

b) Sử dụng hạ tầng, nền tảng, dữ liệu và dịch vụ dùng chung do cấp Trung ương và cấp tỉnh cung cấp; hạn chế đầu tư riêng lẻ, phân tán tại cấp xã.

c) Khuyến khích áp dụng hình thức thuê dịch vụ công nghệ thông tin, thuê dịch vụ cho chuyển đổi số; tăng cường tái sử dụng hạ tầng, dữ liệu và các hệ thống hiện có nhằm bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, tránh trùng lặp, lãng phí.

d) Việc đầu tư, mua sắm, thuê dịch vụ phải căn cứ nhu cầu thực tế, khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả sử dụng, bảo đảm phù hợp với lộ trình triển khai Mô hình.

a) Căn cứ Mô hình chuyển đổi số cấp xã, lộ trình triển khai và điều kiện thực tế của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo xây dựng kế hoạch và dự toán kinh phí thực hiện theo quy định.

b) Ủy ban nhân dân cấp xã chủ động rà soát nhu cầu, đề xuất kinh phí thực hiện, lồng ghép với các nhiệm vụ, chương trình có liên quan trên địa bàn.

c) Việc lập, phân bổ, quản lý và quyết toán kinh phí thực hiện Mô hình được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.

1. Ưu tiên khai thác, sử dụng các thành phần HTS, ANM dùng chung do Trung ương và cấp tỉnh cung cấp; cấp xã không đầu tư riêng lẻ các thành phần đã được cung cấp tập trung.

2. Việc triển khai tại cấp xã thực hiện theo nguyên tắc khai thác, sử dụng và vận hành tại chỗ theo phân cấp; không tổ chức vận hành tập trung các hệ thống, nền tảng dùng chung.

3. Các thành phần HTS, ANM thiết yếu triển khai tại cấp xã phải phù hợp với điều kiện thực tế, nhu cầu sử dụng, khả năng bảo đảm nguồn lực và quy định hiện hành về quản lý, sử dụng tài sản công.

4. Các thành phần HTS bổ sung theo loại địa bàn được triển khai theo hướng ưu tiên, không bắt buộc áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc; địa phương căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn, tổ chức triển khai phù hợp.

5. Việc triển khai, khai thác, kết nối và vận hành các thành phần HTS, ANM phải bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và khả năng kết nối, chia sẻ với các hệ thống, nền tảng dùng chung theo quy định.

1. Thành phần Hạ tầng số (HTS)

2. Thành phần An ninh mạng (ANM)

1. Dữ liệu được quản lý theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; bảo đảm phù hợp với Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và từ điển dữ liệu dùng chung.

2. Ưu tiên khai thác dữ liệu, cơ sở dữ liệu, nền tảng lõi dùng chung do Trung ương và cấp tỉnh cung cấp; không tạo lập cơ sở dữ liệu, kho dữ liệu hoặc nền tảng có chức năng trùng lặp với thành phần dùng chung đã có.

3. Việc tạo lập, cập nhật, chuẩn hóa, lưu trữ, chia sẻ và khai thác dữ liệu tại cấp xã phải thực hiện theo danh mục, biểu mẫu, quy trình, chuẩn dữ liệu, cơ chế phân quyền và hướng dẫn của cấp tỉnh.

4. Việc kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu phải thực hiện thông qua các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu theo quy định; bảo đảm lưu vết, kiểm soát truy cập, an toàn dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

5. Dữ liệu cấp xã phải được cập nhật kịp thời, phản ánh đúng tình hình thực tế của địa phương; bảo đảm khả năng tổng hợp, liên thông, phân tích và khai thác phục vụ chỉ đạo, điều hành của cấp xã, cấp tỉnh và cấp có thẩm quyền.

6. Các thành phần dữ liệu bổ sung theo loại địa bàn được triển khai theo hướng ưu tiên, không bắt buộc áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc; địa phương căn cứ điều kiện thực tế, nhu cầu quản lý và khả năng nguồn lực để tổ chức thực hiện phù hợp.

1. Thành phần dữ liệu (DL)

2. Thành phần nền tảng lõi (NTL)

1. Ưu tiên khai thác, sử dụng các ứng dụng, nền tảng số dùng chung do cấp Trung ương và cấp tỉnh cung cấp; cấp xã không tự phát triển hoặc đầu tư hệ thống có chức năng trùng lặp với hệ thống dùng chung.

2. Việc triển khai ứng dụng tại cấp xã phải gắn với quy trình nghiệp vụ số, dữ liệu số và kênh tương tác số; bảo đảm xử lý công việc trên môi trường điện tử, cập nhật dữ liệu đầy đủ và phục vụ người dân, doanh nghiệp thuận tiện.

3. Các ứng dụng bổ sung phục vụ đặc thù địa phương hoặc theo loại địa bàn được xác định theo hướng ưu tiên triển khai, không bắt buộc áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Việc triển khai phải không trùng lặp chức năng lõi của hệ thống, nền tảng dùng chung; tuân thủ kiến trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân; bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu với nền tảng, ứng dụng dùng chung cấp Trung ương, cấp tỉnh và được cơ quan chuyên môn cấp tỉnh thẩm định trước khi triển khai.

4. Việc triển khai các hoạt động nghiệp vụ phải bảo đảm giảm giấy tờ, giảm nhập liệu trùng lặp, tăng cường sử dụng dữ liệu số và từng bước chuyển đổi phương thức phục vụ từ thủ công sang số hóa.

1. Nhóm ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Chính quyền số (CQS)

2. Nhóm ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Kinh tế số (KTS)

3. Nhóm ứng dụng và nghiệp vụ phục vụ Xã hội số (XHS)

1. Ưu tiên khai thác, sử dụng các kênh tương tác và công cụ đo lường dùng chung do cấp Trung ương và cấp tỉnh cung cấp; cấp xã không tự phát triển kênh tương tác, ứng dụng hoặc công cụ đo lường có chức năng trùng lặp.

2. Kênh tương tác phải bảo đảm đa kênh nhưng thống nhất về định danh, dữ liệu, quy trình tiếp nhận, xử lý, phản hồi, lưu vết và tổng hợp thông tin.

3. Việc triển khai kênh tương tác phải gắn với quy trình nghiệp vụ, dữ liệu số và hệ thống xử lý của cơ quan nhà nước; tránh tình trạng tiếp nhận thông tin nhưng không có cơ chế xử lý, phản hồi hoặc tổng hợp.

4. Việc đo lường hiệu quả phải ưu tiên khai thác dữ liệu phát sinh từ hệ thống thông tin, nền tảng số, bảng thông tin điều hành và khảo sát điện tử; hạn chế tổng hợp thủ công, trùng lặp.

5. Các thành phần bổ sung theo loại địa bàn được xác định theo hướng ưu tiên triển khai, không bắt buộc áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc; địa phương căn cứ điều kiện thực tế, nhu cầu sử dụng và khả năng nguồn lực để lựa chọn triển khai phù hợp.

6. Việc triển khai phải bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kiểm soát truy cập, phân quyền sử dụng và lưu vết trong toàn bộ quá trình tương tác, tiếp nhận, xử lý, phản hồi và đo lường.

1. Thành phần Kênh tương tác (KTT)

2. Thành phần Đo lường hiệu quả (ĐLHQ)