Công văn 4967/VKSTC-V14 2026 trả lời phản ánh kiến nghị về rà soát sửa đổi quy định ngăn chặn xâm phạm tư pháp
| VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO V/v trả lời phản ánh, kiến nghị của công dân | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
Kính gửi: ……………………
Ngày 10/8/2026, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao nhận được phản ánh, kiến nghị của ………… với nội dung: Điều 163 Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) quy định thẩm quyền điều tra đối với tội phạm xảy ra trong hoạt động tư pháp thuộc Cơ quan điều tra VKSND tối cao và Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương. Tuy nhiên, trong thực tế có thể phát sinh trường hợp chính Cơ quan điều tra của VKSND tối cao có hành vi có dấu hiệu của tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp như không thực hiện nhiệm vụ giải quyết nguồn tin về tội phạm thuộc thẩm quyền, làm bỏ lọt nguồn tin về tội phạm; vụ việc đã được báo cáo Viện trưởng VKSND tối cao nhưng không được ngăn chặn, xử lý. Ông ………….. cho rằng BLTTHS và các văn bản có liên quan, hiện chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể về cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết đối với trường hợp trên, là khoảng trống trong quy định của BLTTHS, có thể dẫn đến khó khăn trong việc phát hiện, xử lý hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp. Vì vậy đề xuất rà soát, sửa đổi, bổ sung quy định Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, nhiệm vụ ngăn chặn hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp của Cơ quan điều tra nêu trên.
Về nội dung trên, VKSND tối cao có ý kiến trao đổi như sau:
Thứ nhất, theo quy định của BLTTHS và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự hiện hành, Cơ quan điều tra của VKSND tối cao (bao gồm Cơ quan điều tra VKSND tối cao và Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương) là cơ quan điều tra thuộc hệ thống tổ chức Cơ quan điều tra. Do đó, khi có dấu hiệu của tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, tội phạm về tham nhũng, chức vụ quy định tại Chương 23 và Chương 24 của Bộ luật Hình sự xảy ra trong hoạt động tư pháp mà người phạm tội là cán bộ, công chức của Cơ quan điều tra VKSND tối cao, Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương thì thuộc thẩm quyền thụ lý, giải quyết của Cơ quan điều tra VKSND tối cao, Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương theo quy định.
Trong quá trình Cơ quan điều tra VKSND tối cao, Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương thụ lý, giải quyết nguồn tin về tội phạm; khởi tố, điều tra vụ án thì đơn vị Vụ Công tố và Kiểm sát điều tra án tư pháp của VKSND tối cao, phòng Thực hành quyền công tố và Kiểm sát điều tra án xâm phạm hoạt động tư pháp, tham nhũng, chức vụ xảy ra trong hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát quân sự Trung ương có nhiệm vụ, quyền hạn thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động giải quyết nguồn tin, khởi tố, điều tra của Cơ quan điều tra VKSND tối cao, Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương.
Điểm c khoản 3 Điều 145 BLTTHS hiện hành cũng đã quy định: “Viện kiểm sát giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố trong trường hợp phát hiện Cơ quan điều tra, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong hoạt động kiểm tra, xác minh tố giác, tin báo về tội phạm kiến nghị khởi tố hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm mà Viện kiểm sát đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được khắc phục”. Theo đó, trường hợp Viện kiểm sát phát hiện Cơ quan điều tra VKSND tối cao, Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương có vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm mà Viện kiểm sát đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được khắc phục thì Viện kiểm sát trực tiếp giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố theo thẩm quyền.
Như vậy, quy định của BLTTHS là khá rõ và cụ thể để giải quyết trường hợp được phản ánh nêu trên.
Thứ hai, hiện nay trong dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra (sửa đổi), BLTTHS (sửa đổi) đang được các cơ quan xây dựng, báo cáo trình Quốc hội thông qua vào Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026, dự kiến có hiệu lực vào ngày 01/3/2027 quy định mới theo hướng không tổ chức Cơ quan điều tra của VKSND tối cao. Thẩm quyền điều tra đối với các loại tội nói trên được chuyển giao cho cơ quan điều tra có thẩm quyền trong Công an nhân dân và Quân đội nhân dân. VKSND và Viện kiểm sát quân sự sẽ thực hiện chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát đối với hoạt động khởi tố, điều tra của các Cơ quan điều tra này.
VKSND tối cao thông tin, trao đổi đối với phản ánh, kiến nghị của ông………………../.