Công văn 5900/BGDĐT-PC 2026 hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2026 - 2027 về công tác pháp chế

I. NHIỆM VỤ CHUNG

1. Tiếp tục tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo, trọng tâm là triển khai thi hành Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết số 71-NQ/TW); Nghị quyết số 66- NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 66-NQ/TW) và các luật: Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học; Luật Giáo dục nghề nghiệp; Luật Nhà giáo; Nghị quyết số 248/2025/QH15 và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến giáo dục và đào tạo.

2. Chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế, phát hiện và tháo gỡ “điểm nghẽn” pháp lý, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và kiểm soát rủi ro pháp lý trong quản lý giáo dục thuộc phạm vi quản lý.

3. Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL); đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dạy, người học.

4. Nâng cao hiệu quả công tác theo dõi, kiểm tra thi hành pháp luật bảo đảm tính đồng bộ giữa xây dựng - tổ chức thi hành - đánh giá thực hiện pháp luật trong lĩnh vực giáo dục. Phát huy vai trò kiểm tra nội bộ, giám sát pháp lý ngay trong mỗi cơ sở giáo dục, góp phần phòng ngừa vi phạm, chấn chỉnh kịp thời những sai sót, nâng cao hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng dịch vụ giáo dục.

II. NHIỆM VỤ CỤ THỂ

1. Đối với các Sở Giáo dục và Đào tạo Các Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) tổ chức thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ về công tác pháp chế được quy định tại Nghị định số 55/2011/NĐ-CP, đồng thời tập trung thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau đây:

a) Kiện toàn tổ chức pháp chế và nâng cao năng lực kiểm tra nội bộ

- Tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức pháp chế theo hướng tinh gọn, đa năng, hiệu lực, hiệu quả mà không làm phát sinh biên chế nhưng vẫn đáp ứng được yêu cầu kiểm soát rủi ro, tuân thủ pháp luật và phòng ngừa vi phạm.

- Cử người làm công tác pháp chế tham gia các chương trình bồi dưỡng kỹ năng, chuyên môn, nghiệp vụ về công tác pháp chế; kỹ năng xây dựng, rà soát, kiểm tra văn bản, PBGDPL, theo dõi thi hành pháp luật và tham mưu pháp lý theo đúng yêu cầu của Nghị định số 55/2011/NĐ-CP, các kế hoạch của Bộ GDĐT, của địa phương và đơn vị tổ chức chuyên môn triển khai, thực hiện.

b) Chủ động xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực thi pháp luật

- Tiếp tục chủ động, đẩy mạnh công tác rà soát, đánh giá, hoàn thiện hệ thống pháp luật; kịp thời phát hiện, xử lý các quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn và yêu cầu đổi mới giáo dục. Trong đó, ưu tiên rà soát, tham mưu hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan trực tiếp đến việc triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW tại địa phương; Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp, Luật Nhà giáo; Nghị quyết 248/2025/QH15, các luật mới đã được Quốc hội thông qua bảo đảm phù hợp với việc tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền; kịp thời phát hiện các quy định không còn phù hợp, chồng chéo, chưa rõ thẩm quyền hoặc phát sinh khoảng trống trong tổ chức thực hiện để tham mưu xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung.

- Phát huy vai trò của tổ chức, người làm công tác pháp chế ngay từ giai đoạn đề xuất chính sách, xây dựng dự thảo; hạn chế tình trạng chỉ tham gia ý kiến về kỹ thuật pháp lý khi dự thảo đã cơ bản hoàn thành.

c) Đổi mới công tác PBGDPL và truyền thông chính sách

- Tổ chức phổ biến, quán triệt đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành, nhất là các luật, nghị quyết của Quốc hội liên quan đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo đến từng người dạy và người học theo hướng thiết thực, dễ hiểu, gắn với các tình huống thực tế trong trường học.

- Gắn công tác PBGDPL với giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, trách nhiệm công dân; xây dựng môi trư ờng giáo dục an toàn, lành mạnh, văn hóa học đường; tăng cường PBGDPL về phòng, chống bạo lực học đường, bạo hành trẻ em, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; an toàn giao thông, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người học.

- Đa dạng hóa hình thức PBGDPL; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nền tảng số, học liệu số, mạng xã hội và các phương tiện truyền thông mới. Khuyến khích các cơ sở giáo dục xây dựng, khai thác và sử dụng tủ sách pháp luật điện tử, thư viện học liệu pháp luật số, chuyên trang/chuyên mục PBGDPL trên cổng

thông tin điện tử; phát huy hiệu quả các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, phiên tòa giả định, diễn đàn pháp luật học đường và các mô hình tuyên truyền pháp luật trên môi trường số phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo.

d) Kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; tổ chức thi hành pháp luật và tăng cường tham mưu pháp lý

- Phối hợp với Sở Tư pháp kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật theo quy định; theo dõi, đôn đốc việc xử lý các nội dung được phát hiện qua công tác kiểm tra.

- Tăng cường rà soát căn cứ pháp lý, thẩm quyền và nội dung đối với các dự thảo quyết định, văn bản chỉ đạo, điều hành của đơn vị để phòng ngừa việc ban hành văn bản không đúng thẩm quyền, không có căn cứ pháp luật hoặc văn bản hành chính có nội dung quy phạm pháp luật trái quy định.

- Tổ chức thi hành pháp luật trong lĩnh vực giáo dục, trong đó tập trung ưu tiên những vấn đề tác động trực tiếp, sâu rộng đến cơ sở giáo dục, nhà giáo, người học hoặc phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc, phản ánh, kiến nghị.

- Tăng cường tham mưu, tư vấn về mặt pháp lý đối với các vấn đề phức tạp thuộc phạm vi quản lý nhà nước của đơn vị; thiết lập cơ chế tiếp nhận, tổng hợp, nhận diện sớm khó khăn, vướng mắc và nguy cơ vi phạm pháp luật để kịp thời đề xuất biện pháp phòng ngừa, khắc phục hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý.

2. Đối với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp Các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ về công tác pháp chế được quy định tại Nghị định số 55/2011/NĐ-CP, đồng thời tập trung thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau đây:

a) Kiện toàn tổ chức, bố trí người thực hiện công tác pháp chế và nâng cao năng lực tham mưu pháp lý trong quản trị cơ sở giáo dục

- Tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức pháp chế theo định hướng của Nghị định số 55/2011/NĐ-CP; phát huy vai trò của tổ chức, bộ phận hoặc người thực hiện công tác pháp chế trong tham mưu, tư vấn các vấn đề pháp lý; rà soát văn bản nội bộ; theo dõi việc tuân thủ pháp luật; chủ động nhận diện, phòng ngừa rủi ro pháp lý trong tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục.

- Xác định công tác pháp chế là một bộ phận của hoạt động quản trị cơ sở giáo dục; gắn công tác pháp chế với việc thực hiện quyền tự chủ, trách nhiệm giải trình và quản trị cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật; bảo đảm các quyết định nội bộ được ban hành đúng thẩm quyền, đúng trình tự, có căn cứ pháp lý và có cơ chế kiểm soát, giám sát phù hợp.

- Cử người tham gia các chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật, kỹ năng pháp chế, kiểm tra nội bộ và quản trị pháp lý theo đúng yêu cầu của Nghị định số 55/2011/NĐ-CP, các kế hoạch của Bộ GDĐT và đơn vị tổ chức chuyên môn triển khai, thực hiện.

b) Chủ động xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản nội bộ

- Xác định xây dựng và duy trì hệ thống văn bản nội bộ là nhiệm vụ cốt lõi của mỗi cơ sở giáo dục trong điều kiện tự chủ, đồng thời là công cụ pháp lý bảo đảm hoạt động của trường diễn ra minh bạch, đúng luật, hiệu quả và có thể kiểm tra, đánh giá được.

- Chủ động rà soát toàn bộ quy chế, quy định và văn bản nội bộ để bảo đảm phù hợp với các luật, văn bản quy định chi tiết mới được ban hành; kịp thời xác định các văn bản còn phù hợp, cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ; đồng thời xác định đúng thẩm quyền ban hành theo quy định hiện hành và xây dựng kế hoạch xử lý, không để phát sinh khoảng trống trong quản lý, điều hành. Đối với các văn bản trước đây thuộc thẩm quyền của hội đồng trường, hội đồng đại học, hội đồng quản trị hoặc chủ sở hữu, cần đặc biệt lưu ý các quy định chuyển tiếp của Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp để kịp thời xử lý theo đúng thời hạn và thẩm quyền. Đối với các văn bản thuộc thẩm quyền của giám đốc, hiệu trưởng cơ sở giáo dục cần thực hiện rà soát thường xuyên và kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ khi có thay đổi của pháp luật.

- Rà soát, hoàn thiện quy trình xây dựng, lấy ý kiến, rà soát pháp lý, ban hành, công bố và theo dõi việc thực hiện văn bản nội bộ; có thể ban hành quy chế hoặc quy trình riêng phù hợp với mô hình quản trị của cơ sở giáo dục.

c) Tăng cường công tác PBGDPL và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật

- Tổ chức phổ biến kịp thời, có trọng tâm các quy định pháp luật mới liên quan trực tiếp đến tổ chức, quản trị và hoạt động của cơ sở giáo dục; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người dạy và người học.

- Gắn PBGDPL với xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, văn hóa chất lượng, trách nhiệm nghề nghiệp và trách nhiệm giải trình trong cơ sở giáo dục.

- Tổ chức PBGDPL một cách thiết thực, hiệu quả, tập trung vào các văn bản pháp luật mới ban hành, đặc biệt là Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp, Luật Nhà giáo và các quy định liên quan đến quyền - nghĩa vụ - trách nhiệm người dạy và người học.

- Lồng ghép PBGDPL vào hoạt động học thuật, sinh hoạt sinh viên, giảng dạy kỹ năng nghề nghiệp và chương trình đào tạo chính khóa, góp phần hình thành ý thức pháp quyền, năng lực tuân thủ và hành vi đạo đức nghề nghiệp cho người học.

III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Giám đốc các Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức quán triệt, hướng dẫn, chỉ đạo các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý tổ chức thực hiện phù hợp; chỉ đạo tổ chức, bộ phận hoặc người được giao thực hiện công tác pháp chế căn cứ tình hình thực tiễn xây dựng kế hoạch công tác pháp chế năm học 2026 -2027; tổ chức theo dõi, đôn đốc thực hiện và báo cáo kết quả về Bộ Giáo dục và Đào tạo

(qua Vụ Pháp chế) trước ngày 15/6/2027; thực hiện chế độ báo cáo đột xuất khi có yêu cầu.

2. Giám đốc, hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức quán triệt, triển khai hướng dẫn này đến cán bộ, giảng viên, nhân viên, người học; chỉ đạo phòng pháp chế, tổ chức pháp chế hoặc người làm công tác pháp chế căn cứ vào tình hình thực tiễn của cơ sở xây dựng kế ho ạch công tác pháp chế; phê duyệt kế hoạch công tác pháp chế năm học 2026 - 2027; thực hiện chế độ báo cáo tổng kết công tác pháp chế năm học trước ngày 30/6/2027; thực hiện chế độ báo cáo đột xuất khi được yêu cầu. Trong quá trình triển khai nhiệm vụ năm học về công tác pháp chế, nếu có vấn đề khó khăn, vướng mắc, đề nghị các đơn vị phản ánh kịp thời về Bộ GDĐT (Vụ Pháp chế) để phối hợp giải quyết. Địa chỉ liên hệ: Vụ Pháp chế - Bộ Giáo dục và Đào tạo, số 35 đường

KT. BỘ TRƯỞNG

Nơi nhận: THỨ TRƯỞNG

- Như trên;

- Bộ trưởng (để báo cáo);

- Các Thứ trưởng (để phối hợp);

- Bộ Tư pháp (để phối hợp);

- Các đơn vị thuộc Bộ;

- Website Bộ GDĐT;

- Lưu: VT, Vụ PC. Đoàn Trung Kiên