Công văn 8342/NHNN-TCKT 2026 của Ngân hàng Nhà nước về kiến nghị hoàn thiện tiêu chuẩn sao kê ngân hàng

Kính gửi: Công ty TNHH Tư vấn Vietnam Laws (VNLAWS)

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được Công văn số 68/2026VNLAWS-CV ngày 26/06/2026 của VNLAWS về việc hoàn thiện tiêu chuẩn nội dung sao kê ngân hàng nhằm nâng cao tính minh bạch trong kế toán và quản lý thuế, về nội dung này, tiếp theo Công văn số 7895/NHNN-TT ngày 26/8/2026, NHNN có ý kiến như sau:

1. Về hướng dẫn tiêu chuẩn sao kê điện tử

Tại Công văn số 7895/NHNN-TT, NHNN đã có ý kiến về việc quy định pháp luật hiện hành về thanh toán không dùng tiền mặt đã có quy định thống nhất về các yếu tố trên chứng từ giao dịch thanh toán và yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phải hiển thị đủ thông tin, đảm bảo xác định rõ thông tin người chuyển tiền và người thụ hưởng, phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu trong kế toán và thuế.

Bên cạnh đó, căn cứ các quy định tại Luật các tổ chức tín dụng năm 2024¹, Nghị định số 117/2018/NĐ-CP², Thông tư số 15/2024/TT-NHNN³, Thông tư số 17/2024/TT-NHNN⁴ sao kê tài khoản thanh toán là một loại giấy tờ để ngân hàng cung cấp các thông tin về giao dịch và số dư trên tài khoản của chủ tài khoản theo thỏa thuận với chủ tài khoản, không phải là chứng từ thanh toán hay chứng từ kế toán. Đây là nội dung do các ngân hàng tổ chức thực hiện và thiết kế mẫu biểu trên cơ sở thỏa thuận với khách hàng; do đó, việc quy định tiêu chuẩn tối thiểu về nội dung sao kê tài khoản thanh toán, chuẩn hóa định dạng dữ liệu sao kê điện tử là không có cơ sở và không phù hợp. NHNN cũng đã có ý kiến về việc doanh nghiệp chủ động kết nối, liên hệ với ngân hàng để trao đổi, hỗ trợ về các giải pháp kết nối, chia sẻ dữ liệu giao dịch với phần mềm kế toán, ERP và hệ thống quản trị của doanh nghiệp tùy theo nhu cầu cụ thể tại Công văn số 7895/NHNN-TT.

2. Về việc cung cấp đầy đủ thông tin trên sao kê điện tử

Theo đề xuất của VNLAWS tại Công văn số 68/2026/VNLAWS-CV, một số thông tin sao kê đề xuất bổ sung (mã số thuế hoặc CCCD của người thụ hưởng hoặc bên thanh toán, đơn vị thụ hưởng/đơn vị chuyển, số tài khoản của đối tác nhận/chuyển, tên ngân hàng của đối tác) thuộc danh mục dữ liệu cá nhân quy định tại Điều 3 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP. Theo quy định tại Nghị định số 356/2025/NĐ-CP, TCTD có trách nhiệm áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bảo vệ dữ liệu cá nhân và chỉ cung cấp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân khác khi được chủ thể dữ liệu cá nhân đồng ý, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác theo quy định tại Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025. Bên cạnh đó, TCTD cũng phải tuân thủ các quy định về nguyên tắc giữ bí mật, cung cấp thông tin khách hàng tại Nghị định số 117/2018/NĐ-CP. Do đó việc yêu cầu sao kê phải thể hiện đầy đủ các trường thông tin liên quan đến đơn vị thụ hưởng/đơn vị chuyển là không phù hợp với các quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Trên đây là ý kiến của NHNN gửi VNLAWS để nghiên cứu, thực hiện./.

¹ Khoản 1 Điều 12 Luật các tổ chức tín dụng năm 2024 (đã sửa đổi, bổ sung) quy định ‘Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung cấp cho chủ tài khoản thông tin về giao dịch và số dư trên tài khoản của chủ tài khoản theo thỏa thuận với chủ tài khoản".

² Khoản 6 Điều 3 Nghị định số 117/2018/NĐ-CP ngày 11/9/2018 quy định "Thông tin về giao dịch của khách hàng là thông tin phát sinh từ các giao dịch của khách hàng với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, bao gồm thông tin định danh khách hàng và thông tin sau đây: chứng từ giao dịch, thời điểm giao dịch, số lượng giao dịch, giá trị giao dịch, số dư giao dịch và các thông tin có liên quan khác".

³ Khoản 1 Điều 3 Thông tư số 15/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 quy định "Chứng từ thanh toán là một loại chứng từ kế toán ngân hàng dùng làm căn cứ để thực hiện dịch vụ thanh toán. Chứng từ thanh toán bao gồm chứng từ giấy và chứng từ điện tử"; khoản 3 Điều 4 Thông tư số 15/2024/TT-NHNN quy định "Chứng từ thanh toán qua ngân hàng, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô, doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích do ngân hàng, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô, doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích quy định quy cách, mẫu biểu, in ấn, phát hành và hướng dẫn thực hiện đảm bảo phù hợp với quy trình thanh toán đối với từng loại hình dịch vụ theo quy định tại Thông tư này và các quy định của pháp luật liên quan"; khoản 4 Điều 4 Thông tư số 15/2024/TT-NHNN quy định "Chứng từ ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, chuyển tiền là chứng từ thanh toán".

⁴ Điểm d khoản 1 Điều 20 Thông tư số 17/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 quy định chủ tài khoản thanh toán có quyền "Yêu cầu ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nơi mở tài khoản thanh toán thực hiện các lệnh thanh toán hợp pháp, hợp lệ và được cung cấp thông tin về số dư và các giao dịch phát sinh trên tài khoản thanh toán của mình theo thỏa thuận với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;"; điểm d khoản 2 Điều 21 Thông tư số 17/2024/TT-NHNN quy định Ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có nghĩa vụ "Thông tin đầy đủ, kịp thời cho chủ tài khoản thanh toán thông tin về số dư, các giao dịch, chứng từ của các giao dịch phát sinh trên tài khoản thanh toán và việc phong tỏa tài khoản thanh toán bằng văn bản hoặc theo các hình thức đã quy định tại thỏa thuận mở, sử dụng tài khoản thanh toán và chịu trách nhiệm về tính chính xác đối với những thông tin mà mình cung cấp".