Bản án 133/2026/HNGĐ-STTranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thâm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả thẩm tra tại phiên toà Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng dân sự: [1.1]. Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Đây là tranh chấp về Hôn nhân và gia đình được quy định tại khoản 8, điều 28 Bộ luật tố tụng dân sự thuộc thấm quyền giải quyết của Tòa án. [1.2]. Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Bị đơn chị C có hộ khẩu thường trú tại thôn S, xã Đ, tỉnh Phú Thọ. Căn cứ điều 35; điểm a, khoản 1, điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Phú Thọ. [1.3]. Về sự vắng mặt của nguyên đơn, bị đơn: Nguyên đơn anh H có đơn xin được giải quyết xét xử vắng mặt. Bị đơn chị C đã được Toà án triệu tập hợp lệ đến phiên tòa lần thứ hai nhưng chị C đều vắng mặt không có lý do. Căn cứ điểm b khoản 2, Điều 227; khoản 1, 3 điều 228; Điều 238 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân khu vực 6 - Phú Thọ tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự.

[2]. Về nội dung:

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu có trong hô sơ vụ án và được xem xét tại phiên tòa Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1]. Về quan hệ hôn nhân:

Căn cứ vào lời khai của các đương sự, phía anh H xác định anh và chị Chung C sống với nhau từ năm 1997, được gia đình tổ chức lễ cưới theo phong tục địa phương nhưng không làm thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền. Phía chị C cho rằng chị và anh H có đăng ký kết hôn. Tuy nhiên chị C không đến Tòa án làm việc và cũng không cung cấp cho Tòa án tài liệu chứng cứ gì chứng minh chị và anh H có đăng ký kết hôn. Tòa án đã thu thập tài liệu chứng cứ tại hồ sơ vụ án dân sự sơ thẩm thụ lý số 03/2005/TLST-HNGĐ ngày 4 16 thang 12 năm 2005 của Tòa án nhân dân huyện Cấm Khê, tỉnh Phú Thọ (nay là Tòa án nhân dân khu vực 6 - Phú Thọ), trong hồ sơ tại đơn xin ly hôn, bản tự khai của chị C, chị C đã có quan điêm trình bày chị và anh H chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1997 nhưng không có đăng ký kết hôn nên chị đề nghị Tòa án giải quyết không công nhận chị và anh H là vợ chồng. Tòa án thu thập chứng cứ, lời khai của ông H1 cũng như xác minh tại UBND xã Đ thì xác định anh Hoàng Văn H và chị Nguyễn Thị C sống với nhau trên cơ sở tự nguyện từ năm 1997. Quá trình chung sống cùng nhau anh H và chị C không đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Do vậy, có căn cứ xác định: anh H và chị C tự nguyện tìm hiểu nhau yêu thương nhau, được gia đình tổ chức đám cưới theo phong tục của địa phương và về chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1997. Đến nay, anh H và chị C không đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quá trình chung sống hòa thuận hạnh phúc như vợ chồng giữa anh H và chị C đến năm 2004 thì phát sinh mâu thuẫn. Hiện đã sống ly thân, không ai quan tâm đến ai. Việc tranh chấp giữa anh H và chị C là tranh chấp hôn nhân và gia đình, anh H và chị Chung C sống với nhau từ năm 1997 nhưng cho đến nay vẫn chưa đăng ký kết hôn. Tại khoản 1 Điều 9 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: "Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý" và tại khoản 1 Điều 11 của quy định "Nam nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng thì không được pháp luật công nhận là vợ chồng". Như vậy, hôn nhân giữa anh H và chị C không được pháp luật công nhận là vợ chồng. Mặt khác, Tại khoản 2 Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: "Trong trường hợp không có đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng... Như vậy, mặc dù anh H và chị C đã có thời gian dài chung sống cùng nhau và có các con chung, nhưng căn cứ các điều 9, 14 Luật Hôn nhân và gia đình; khoản 4 Điều 3 Thông tư Liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06 tháng 01 năm 2016 của Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình thì việc anh H yêu cầu Tòa án không công nhận anh H và chị C là vợ chồng là có căn cứ chấp nhận. [2.2] Về con chung: Anh H và chị C có 02 con chung là cháu Hoàng Minh Đ, sinh ngày 26/4/1998 và cháu Hoàng Minh C1, sinh ngày 24/12/1999. Hiện nay cả hai con chung đều đã thành niên, anh H không yêu cầu giải quyết nên Hội đồng xét xử không yêu cầu giải quyết. [2.3]. Về tài sản chung; nghĩa vụ chung về tài sản; công sức: Anh H không yêu cầu giải quyết, chị C không có quan điểm đề nghị giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[3]. Về án phí: Anh H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.