Bản án 227/2026/HNGĐ-STTranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

2 Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền: Bà Trần Thị H yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng với ông Phạm Ba D, có địa chỉ tại 50/5, khu phố B, phường L, tỉnh (nay thành phố) Đồng Nai. Căn cứ tại khoản 7 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự, Hội đồng xét xử xác định quan hệ tranh chấp là “Không công nhận quan hệ vợ chồng” thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân khu vực 1 – Đồng Nai.

[2] Về thủ tục tố tụng: Bà Trần Thị H, Luật sư có đơn xin vắng mặt. Tòa án đã tống đạt hợp lệ Giấy triệu tập; Thông báo thụ lý vụ án; Thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải; Thông báo kết quả phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ; Quyết định đưa vụ án ra xét xử và Quyết định hoãn phiên tòa theo quy định của pháp luật cho ông Phạm Ba D, nhưng ông D vắng mặt nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn, Luật sư, bị đơn theo quy định tại Điều 238 Bộ luật tố tụng dân sự.

[3] Về quan hệ hôn nhân: Bà H và ông D chung sống với nhau trên cơ sở tự nguyện từ năm 2015 nhưng không thực hiện việc đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Do bất đồng quan điểm sống đến tháng 11/2025 thì bà H và ông D ly thân không còn quan tâm, chăm sóc nhau. Vì vậy quan hệ hôn nhân giữa bà H và ông D là không hợp pháp, không được pháp luật công nhận là vợ chồng. Bà H xác định tình cảm vợ chồng không còn nên đề nghị Tòa án không công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà H và ông D. Hội đồng xét xử xét thấy, thực tế từ tháng 11/2025 đến nay bà H và ông D đã không còn chung sống với nhau, tình cảm giữa hai bên không còn.

Do đó, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà H và ông D là có căn cứ, phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật Hôn nhân và gia đình, điểm b khoản 2 Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLTTANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 03/01/2001 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp.

[4] Về con chung: Trong quá trình chung sống bà H và ông D có 01 con chung là cháu Phạm Trần K N1, sinh ngày 24/01/2017. Xét thấy cháu N1 đang sống cùng bà H và bản thân của cháu cũng có nguyện vọng sống với mẹ. Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình, giao cháu N1 cho bà Trần Thị H tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục đến khi cháu N1 đủ 18 tuổi. Về cấp dưỡng bà Trần Thị H không yêu cầu ông Phạm Ba D cấp dưỡng nên Hội đồng xét xử không xem xét. Theo quy định pháp luật ông Phạm Ba D 3 được quyền đi lại thăm nom, chăm sóc giáo dục con không ai được cản trở. Vì quyền lợi của con khi cần thiết bà H, ông D được quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, yêu cầu cấp dưỡng nuôi con.

[5] Về tài sản chung, nợ chung: Bà H khai tài sản chung tự thỏa thuận không yêu cầu xem xét giải quyết, nợ chung không có. Do không có lời khai của ông D. Hội đồng xét xử tách riêng trường hợp phát sinh tranh chấp sẽ giải quyết bằng vụ án khác khi các đương sự có yêu cầu.

[6] Về án phí:

Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án buộc bà Trần Thị H phải nộp 300.000 đồng án phí Hôn nhân và gia đình sơ thẩm trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp.

[7] Quan điểm bảo vệ của Luật sư phù hợp nhận định nên ghi nhận. Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát phù hợp nhận định nên ghi nhận.