Bản án 83/2026/HNGĐ-STTranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Xuất phát từ việc bà Ma  yêu cầu Toà án không công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà và ông Ya M. Căn cứ khoản 7 Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định quan hệ tranh chấp là “Yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng”. Bị đơn cư trú tại xã T, tỉnh Lâm Đồng. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lâm Đồng.

[2] Về sự vắng mặt của đương sự: Tại phiên tòa, nguyên đơn, bị đơn đều vắng mặt nhưng có đơn xin giải quyết vắng mặt. Căn cứ quy định tại Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn, bị đơn.

[3] Về quan hệ hôn nhân: Tại đơn khởi kiện cũng như trong quá trình giải quyết vụ án bà Ma  cho rằng bà và ông Ya M có đăng ký kết hôn vào năm 2013 tại Ủy ban nhân dân xã Đ, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng (nay Ủy ban nhân dân xã T, tỉnh Lâm Đồng) nhưng giấy chứng nhận kết hôn bị thất lạc.

Tuy nhiên, tại văn bản về việc trả lời xác minh tình trạng hôn nhân số 505/UBND-VP ngày 01/6/2026 của Ủy ban nhân dân xã T thì “Qua kiểm tra xác minh sổ đăng ký kết hôn và cơ sở dữ liệu Hộ tịch điện tử đang được lưu trữ tại Ủy ban nhân dân xã T thời điểm năm 2013 không có thông tin đăng ký kết hôn, đăng ký lại kết hôn của ông Ya M và bà Ma ”.

Do đó, có thể xác định bà Ma  và ông Ya M chung sống với nhau vào năm 2013 nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định, do vậy việc kết hôn giữa ông Ya M và bà Ma  không tuân thủ quy định tại Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình nên không có giá trị về mặt pháp lý, không 3 làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Nay bà Ma  yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà và ông Ya M, ông Ya M đồng ý. Căn cứ khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình cần tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà Ma  và ông Ya M là phù hợp và đúng quy định của pháp luật.

[4] Về con chung: Bà Ma  và ông Ya M có 02 con chung tên J RLơng Linh Đa, sinh ngày 08/6/2013 và Jơ RLơng Khen Ny, sinh ngày 04/6/2020. Sau khi ly hôn bà Ma  yêu cầu được trực tiếp nuôi dưỡng hai con chung cho đến ngày thành niên, ông Ya M đồng ý giao hai con cho bà Ma  nuôi dưỡng, con Jơ RLơng Linh Đa có nguyện vọng ở với mẹ.

Do đó, căn cứ vào Điều 81 Luật hôn nhân gia đình, giao hai con Jơ RLơng Linh Đa, sinh ngày 08/6/2013 và Jơ RLơng Khen N, sinh ngày 04/6/2020 cho bà Ma  trực tiếp nuôi dưỡng là phù hợp với thoả thuận về người trực tiếp nuôi con của hai bên cũng như phù hợp với nguyện vọng của con.

[5] Về cấp dưỡng nuôi con: Ma  không yêu cầu ông Ya M cấp dưỡng nuôi con nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[6] về tài sản chung, nợ chung: Bà Ma  và ông Ya M không yêu cầu Toà án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[7] Về án phí: Nguyên đơn phải chịu toàn bộ án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm theo quy định tại điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

[8] Về quyền kháng cáo: Đương sự được quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.