Bản án 799/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng thuê tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh, sửa bản án sơ thẩm;
Nhận định của Tòa án
5 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng: Kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh trong thời hạn luật định, phù hợp với quy định tại Điều 278, Điều 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.
[2]. Xét nội dung kháng nghị, Hội đồng xét xử nhận thấy: Bà Trần Thị Ả thừa nhận có ký hợp đồng thuê tài chính số 1230303206, ngày 15/3/2023 với Công ty C1. Hợp đồng thuê tài chính được xác lập dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và tự nguyện.
Tuy nhiên, bà cho rằng mình chỉ đứng tên vay tiền dùm cho ông Nguyễn Duy K lấy xe kinh doanh, nên ông K phải có trách nhiệm trả nợ. Theo quy định tại Điều 335 của Bộ luật Dân sự, bà Ả là người trực tiếp tham gia ký kết hợp đồng và chịu trách nhiệm ràng buộc bởi các điều khoản trong hợp đồng. Việc bà Ả cho ông K mượn xe hoặc đứng tên hộ là giao dịch riêng giữa bà Ả và ông K, không làm thay đổi hay chấm dứt nghĩa vụ của bà Ả đối với bên cho thuê là Công ty C1.
Do đó, Công ty C1 khởi kiện yêu cầu bà Ả trả tiền thuê xe là đúng chủ thể hợp đồng. Yêu cầu chuyển giao trách nhiệm trả nợ sang cho ông K của bị đơn là không có cơ sở để chấp nhận. Trong quá trình tố tụng, ông Nguyễn Duy K vắng mặt dù đã được Tòa án tống đạt, niêm yết giấy triệu tập hợp lệ nhiều lần. Ông K không có văn bản, ý kiến hay chứng cứ nào thừa nhận việc bà Ả đứng tên dùm hay cam kết chịu trách nhiệm thay bà Ả đối với khoản nợ này.
Do đó, Toà án cấp sơ thẩm buộc bà Ả có nghĩa vụ thanh toán nợ cho Công ty C1 là có căn cứ, đúng pháp luật. Về nghĩa vụ bảo lãnh: Ngày 15/3/2023, ông Nguyễn Duy K có Thư bảo lãnh cá nhân để bảo lãnh nghĩa vụ thanh toán cho bà Ả. Bảo lãnh là một biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, theo quy định tại Điều 335, Điều 342 của Bộ luật Dân sự, người bảo lãnh (ông K) phải thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh (bà Ả) khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Công ty C1 khởi kiện bà Ả để xác định việc vi phạm nghĩa vụ của bà Ả, xác định nghĩa vụ trả nợ của bà Ả là bên được bảo lãnh; đồng thời yêu cầu bên bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh theo thoả thuận trong trường bà Ả không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.
Do đó, Toà án cấp sơ thẩm nhận định cho rằng việc Công ty C1 đã lựa chọn việc yêu cầu bà Ả là người trực tiếp ký hợp đồng thuê tài chính trả tiền thuê cho Công ty C1 chứ không lựa chọn khởi kiện ông K là người ký “Thư bảo lãnh cá nhân” đối với khoản thuê tài chính của bà Ả nên không có căn cứ để yêu cầu ông K phải có trách nhiệm trả số tiền này là không đúng với quy định tại Điều 342 của Bộ luật Dân sự vì việc bảo lãnh không dẫn đến việc bà Ả được miễn trừ nghĩa vụ trả nợ để chuyển giao trách nhiệm sang cho ông K.
[4]
Từ những phân tích nêu, Hội đồng xét xử xét thấy: Kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh là có căn cứ chấp nhận, sửa một phần bản án sơ thẩm. 6
[5] Án phí dân sự phúc thẩm các đương sự không phải chịu theo quy định tại Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Vì các lẽ trên, Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
Quyết định
Căn cứ Điều 273 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Căn cứ Điều 335, 342, 472, Điều 473, Điều 474, Điều 481 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Tuyên xử:
1. Chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh, sửa bản án sơ thẩm;
2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty C1 yêu cầu bà Trần Thị Ả trả số tiền gốc là 67.586.400 đồng và tiền nợ lãi chưa thanh toán theo lịch trình là 223.147.206 đồng, tổng cộng là 290.733.606 đồng. Buộc bà Trần Thị Ả trả cho Công ty C1 tiền gốc là 67.586.400 đồng và tiền nợ lãi chưa thanh toán theo lịch trình là 223.147.206 đồng, tổng cộng là 290.733.606 đồng.
3. Buộc bà Trần Thị Ả phải có nghĩa vụ tiếp tục thanh toán số nợ lãi phát sinh từ sau ngày 29/8/2025 đến thời điểm thanh toán nợ theo mức lãi suất nợ quá hạn được thỏa thuận với Công ty C1 theo “Hợp đồng cho thuê tài chính” số 1230303206 ngày 15/3/2023 cho đến khi thi hành xong số tiền vay.
4. Nếu bà Ả không trả được nợ hoặc trả nợ không đầy đủ cho Công ty C1 thì ông Nguyễn Duy K phải có nghĩa vụ trả cho công ty C1 số tiền thuê tài chính mà bà Ả vẫn còn nợ Công ty C1.
5. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Trần Thị Ả phải nộp 14.536.680 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Công ty C1 được nhận lại số tiền tạm ứng án phí là 7.268.340 đồng theo Biên lai thu số 0001340 ngày 13/02/2025 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Tân An, tỉnh Long An (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 1 – Tây Ninh).
6. Án phí dân sự phúc thẩm: Các đương sự không phải chịu.
7. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự