Bản án 44/2024/DS-GĐTTranh chấp hợp đồng thuê tài sản

[1] Ông Trần Xuân T, bà Hoàng Thị H cho rằng ngày 11/6/2018, ông bà nhận chuyển nhượng diện tích 2.285m2 đất, thửa số 18 và tài sản gắn liền với đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 26/4/2018 của bà H Blung M 5 với giá 200.000.000 đồng. Cùng ngày hai bên ký kết “Văn bản thoả thuận” với nội dung trong thời hạn 1 tháng kể từ ngày 11/6/2018, bà H Blung M được quyền trả lại tiền sang nhượng và ông bà làm thủ tục sang tên lại nhà đất cho bà H Blung M. Sau đó, bà H Blung M đã viết Giấy bàn giao nhà đất ngày 11/7/2018 và Giấy thuê nhà ngày 15/7/2018 (nội dung thuê lại nhà đất của ông bà, thời gian 06 tháng kể từ ngày 15/7/2018). Bà H Blung M không trả nhà đất khi hết thời hạn thuê nhà nên ông bà yêu cầu Toà án buộc bà H Blung M phải trả lại nhà đất nêu trên.

[2] Bà H Blung M cho rằng bà được ông Y Tố B1, B1ông Y Đa Wid N2 (trú tại Buôn EaS) giới thiệu đến gặp vợ chồng ông T để vay tiền. Ngày 07/6/2018, bà vay vợ chồng ông T 96.000.000 đồng, lãi suất 5.000 đồng/1 triệu/1 ngày, hẹn một tháng sau trả gốc và lãi; ông T lấy trước tiền lãi 01 tháng là 14.400.000 đồng, tiền công chứng 900.000 đồng, số tiền bà được nhận từ ông T chỉ là 80.700.000 đồng. Việc bà ký Hợp đồng chuyển nhượng thửa đất số 18 với giá 200.000.000 đồng là theo yêu cầu của vợ chồng ông T để đảm bảo cho khoản vay 96.000.000 đồng, còn thực chất không có việc bà chuyển nhượng nhà đất cho vợ chồng ông T. Do bà chưa trả đủ tiền gốc, tiền lãi nên ngày 24/12/2018, ông T đã đến nhà ép buộc bà viết, ký các Giấy bán đất nhà đề ngày 11/6/2018, Giấy bàn giao nhà đề ngày 11/7/2018, Giấy thuê nhà đề ngày 18/7/2018.

Vì vậy, bà yêu cầu Toà án tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 11/6/2018 vô hiệu và bà đồng ý trả cho vợ chồng ông T 250.000.000 đồng.

[3] Vợ chồng ông T cho mua nhà đất nêu trên với giá 200.000.000 đồng, sau đó cho bà H Blung M thuê lại nhà đất, nhưng không xuất trình được chứng cứ về việc bà H Blung M trả tiền thuê nhà và với giá thuê bao nhiêu. Còn bà H Blung M cho rằng chỉ vay vợ chồng ông T số tiền 96.000.000 đồng, việc ký các giấy tờ nêu trên là để đảm bảo cho khoản vay theo yêu cầu của vợ chồng ông T. Lời khai của bà H Blung M được Y Tố B1, ông Y Đa Wid N2 có văn bản xác nhận. Theo Biên bản định giá tài sản ngày 24/7/2020 thì thửa đất số 18, diện tích 2.285m2 đất (đo thực tế 3.033,4m2) và nhà, công trình xây dựng, cây trồng (do bà H Blung M quản lý, sử dụng) có giá trị 872.213.127 đồng, trong đó giá trị thửa đất số 18 là 340.160.000 đồng và giá trị nhà, công trình xây dựng, cây trồng của bà H Blung M là 532.053.127 đồng.

Vì vậy, vợ chồng ông T cho rằng đã nhận chuyển nhượng nhà đất của bà H Blung M với giá 200.000.000 đồng là không phù hợp với thực tế.

Do đó, Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 11/6/2018 giữa bà H Blung M với vợ chồng ông T có dấu hiệu giả tạo, nhằm che giấu giao dịch vay tiền giữa hai bên. Toà án cấp sơ thẩm không xem xét đánh giá đầy đủ các tình tiết có trong hồ sơ vụ án, chỉ căn cứ lời khai của vợ chồng ông T và các giấy tờ tài liệu do vợ chồng ông T xuất trình, từ đó chấp nhận yêu cầu khởi kiện của vợ chồng ông T, buộc bà H Blung M phải giao nhà đất cho vợ chồng ông T là chưa đủ căn cứ.

[4] Sau khi xét xử sơ thẩm, bà H Blung M có đơn kháng cáo, đã được Tòa án cấp phúc thẩm triệu hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.

Do đó, Toà án cấp phúc thẩm đã quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm là có căn cứ.

Tuy nhiên, tại phần 2 của 6 Quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm số 243/2022/QĐ-PT ngày 22/11/2022, Toà án cấp phúc thẩm đã tuyên Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2022/DS-ST ngày 31/3/2022 và Quyết định sửa chữa, bổ sung Bản án sơ thẩm số 10A/QĐ-SCBSQĐ ngày 14/4/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk có hiệu lực thi hành kể từ ngày ra quyết định.

Do đó, cần thiết phải hủy cả Quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm và Bản án dân sự sơ thẩm nêu trên để xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật.