Bản án 868/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng hợp tác

[1] Kháng cáo của bị đơn bà Dương Thị T thực hiện đúng theo quy định tại Điều 271, Điều 272, Điều 273 và Điều 276 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Người kháng cáo giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Các đương sự không tự thỏa thuận được về việc giải quyết toàn bộ vụ án. Vụ án được xét xử theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về xác định quan hệ pháp luật tranh chấp: Ông Trần Phát Đ khởi kiện yêu cầu bà T trả cho ông Đ số tiền vốn góp chuyển nhượng ¼ thửa đất 766 trong Hợp đồng hợp tác, lợi tức và tiền lãi chậm trả. Tòa án cấp sơ thẩm xác định vụ án tranh chấp về hợp đồng hợp tác và thụ lý giải quyết là đúng quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Việc xét xử vắng mặt đương sự: Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bao gồm các ông bà Phan Quốc H1, Trần Quốc D, Thái Thị K vắng mặt nhưng có đơn xin vắng mặt. Căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án vẫn xét xử phúc thẩm vụ án.

[4]. Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Dương Thị T, thấy rằng: Trong quá trình thu thập chứng cứ và tại phiên Tòa hôm nay ông Đ và bà T đều trình bày thống nhất về việc ông Đ, bà T có góp vốn để mua chung ½ thửa đất 766. Tuy nhiên bà T cho rằng, ½ giá trị thửa đất 766 tại thời điểm nhận chuyển nhượng là 1.200.000.000 đồng, ông Đ chỉ góp số tiền 200.000.000 đồng và bà T đã trả xong cho ông Đ số tiền 200.000.000đ. Ông Đ cho rằng: Số tiền ông Đ góp là 600.000.000 đồng. Sau khi đứng tên thửa đất 766 và chuyển nhượng thửa đất cho ông H1 thì bà T không trả cho ông Đ bất kỳ số tiền nào. Để chứng minh cho lời trình bày của mình ông Đ cung cấp giấy cam kết đề ngày 19/3/2018, có nội dung: Tôi Dương Thị T có ký nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất thuộc thửa 766, tờ bản đồ số 34, diện tích 960m2, tại ấp B, xã Đ, huyện 6 Đ, tỉnh Long An. Tôi và ông Đ có mua chung một nửa của thửa đất trên nhưng chỉ mình tôi đứng tên GCN quyền sử dụng đất”. Thỏa thuận này phù hợp với lời trình bày của ông D, bà T và hồ sơ cấp GCNQSDĐ đối với thửa 766 chỉ thể hiện người đứng tên trên GCNQSDĐ là ông D và bà T. Giấy cam kết được lập ngày 19/3/2018, bà T và ông D nhận chuyển nhượng thửa đất 766 của ông T1, bà P vào ngày 20/4/2018. Như vậy, việc góp vốn giữa ông Đ và bà T diễn ra trước ngày bà T nhận chuyển nhượng, cho thấy việc các bên đã xác lập thỏa thuận góp vốn trước thời điểm bà T nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Xét thấy, tại Khoản 3 Điều 404 Bộ luật Dân sự quy định về giải thích hợp đồng như sau: “các điều khoản trong hợp đồng phải được giải thích trong mối liên hệ với nhau, sao cho các điều khoản đó phù hợp với toàn bộ nội dung hợp đồng”. Vì thế, trên giấy cam kết không thể hiện số tiền ông Đ góp bao nhiêu nhưng có căn cứ xác định ông Đ là người mua chung với bà T và được quyền định đoạt thửa đất mua chung này và trong giấy cam kết không xác định tỷ lệ quyền, nghĩa vụ tương ứng của mỗi bên nên cần được giải thích theo hướng số tiền góp của ông Đ và bà T là như nhau nên quyền định đoạt là như nhau mà không nêu rõ quyền của mỗi người theo tỉ lệ nào. Việc bà T cho rằng bà T góp nhiều hơn nên bà T được đứng tên trên GCNQSDĐ là không có căn cứ vì trên giấy cam kết không thể hiện nội dung này và pháp luật cũng không quy định người góp vốn nhiều hơn sẽ được đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Theo quy định tại khoản 1 Điều 506 Bộ luật Dân sự thì tài sản chung của các thành viên đóng góp là tài sản chung theo phần. Bà T không xác định trong giấy cam kết phần của từng người nên cần được giải thích theo hướng công bằng là mỗi bên góp như nhau. Bà T và ông Đ đều trình bày số tiền nhận chuyển nhượng ½ thửa đất 766 là 1.200.000.000 đồng nên có căn cứ xác định số tiền ông Đ góp là 600.000.000 đồng. Ngày 20/6/2018, bà T và ông D chuyển nhượng cho ông H1 thửa đất 766 với giá 2.760.000.000 đồng. Ông H1 trình bày giá ông H4 nhận chuyển nhượng là 2.800.000.000 đồng. Ông Đ thống nhất về giá theo lời trình bày của bà T. Như vậy, bà T và ông Đ sẽ được nhận về 1.380.000.000 đồng. Trong đó, ông Đ được nhận 690.000.000 đồng, bà T nhận 690.000.000 đồng (600.000.000 đồng tiền vốn góp và 90.000.000 đồng là lợi tức). Bà T phải có nghĩa vụ trả cho ông Đ số tiền 690.000.000 đồng ngay khi bà T chuyển nhượng thửa đất 766 cho ông H1 và thu về 1.380.000.000 đồng. Bà T cho rằng đã trả cho ông Đ số tiền 200.000.000 đồng tiền góp và 30.000.000 đồng tiền lời tại Văn phòng công chứng ngay sau khi chuyển nhượng cho ông H1 xong, có sự chứng kiến của người làm chứng là ông Trương Văn M1 và ông M1 cũng có Tờ cam kết gửi cho Tòa án. Xét nội dung Tờ cam kết của ông M1 như sau: “Ngay tại phòng công chứng Lê Ngọc M, tôi thấy ông D ôm cọc tiền được chia rồi đi, bà T chia tiền và giao trả tiền hùn đất một cọc tiền 200.000.000 đồng loại tiền 500.000 VNĐ và tiền lời bán đất 30.000.000 đồng cho ông Trần Phát Đ”. Bà T cho rằng ông M1 là cò đất nên có mặt tại Văn phòng C vào ngày 20/6/2018 nhưng bà T và ông M1 đều không chứng minh được sự có mặt của ông M1 vào ngày này. 7 Bản thân ông M1 còn không thể chứng minh được ông có mặt thì không thể chứng minh được việc ông thấy bà T giao cho ông Đ chính xác số tiền 230.000.000 đồng như lời bà T trình bày. Tại phiên tòa phúc thẩm ông Đ cho rằng: ông Đ không biết ông M1 là ai và khi bà T bán thửa đất 766 cho ông H1 thì ông Đ không biết, ông Đ không có mặt tại Văn phòng công chứng khi bà T bán đất cho ông H1 nên không có việc bà T trả cho ông Đ số tiền 230.000.000đ như bà T và ông M1 trình bày. Bà T không có chứng cứ chứng minh ông Đ có mặt tại Văn phòng công chứng khi bà T làm thủ tục bán đất cho ông H1.

Từ những phân tích trên, có cơ sở xác định: Lời trình bày của ông M1 là không có căn cứ nên không chấp nhận. Tại phiên Toà phúc thẩm, bà T cung cấp Vi bằng số 434/2026/VB-TPL ngày 02/7/2026 do Văn phòng T4 lập vi bằng bản tường trình cam kết người làm chứng Nguyễn Văn H3 có nội dung như sau: “Vào buổi sáng tầm 09 giờ ngày 20/4/2018 ông H3 có liên hệ với bà T để bán miếng đất của ông H3 thì bà T có báo với ông H3 là bà T đang ở Văn phòng C do đó ông H3 có đến Văn phòng C. Tại đây ông H3 có gặp ông Trần Phát Đ, sinh năm 1963, địa chỉ: C, M, phường A, quận H, thành phố Hồ Chí Minh đưa cho bà T tổng cộng số tiền 200.000.000đ, toàn bộ có 4 cọc loại 500.000đ để mua thửa đất 766, tờ bản đồ số 34, diện tích 960 m2, địa chỉ: Ấp B, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An”, xét thấy: Tại phiên toà phúc thẩm bà T cung cấp chứng cứ này, ông H3 không có mặt tại phiên Toà để Hội đồng xét xử làm rõ lời trình bày của ông H3. Bà T không cung cấp chứng cứ chứng minh ông H3 có mặt tại Văn phòng C vào ngày 20/4/2018 nên căn cứ vào Vi bằng này chưa đủ căn cứ để xác định ngày 20/4/2018 ông Đ đưa cho bà T số tiền 200.000.000 đồng.

Từ những phân tích trên, cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đ buộc bà T trả cho ông Đ số tiền 690.000.000 đồng là có căn cứ. Về yêu cầu trả lãi chậm trả: Theo quy định tại khoản 3 Điều 506 Bộ luật Dân sự “Không được phân chia tài sản chung trước khi chấm dứt hợp đồng hợp tác, trừ trường hợp các thành viên hợp tác có thỏa thuận”. Như vậy, việc hợp tác giữa bà T và ông Đ chấm dứt tính từ thời điểm bà T chuyển nhượng thửa đất 766 cho ông H1 là ngày 20/6/2018 thì bà T phải có nghĩa vụ hoàn lại tiền góp và hoa lợi, lợi tức cho ông Đ nhưng bà T không thực hiện. Tại phiên Toà phúc thẩm, ông Đ yêu cầu bà T trả lãi chậm trả từ ngày ông Đ khởi kiện lần đầu và được Toà án nhân dân huyện Đức Hoà thụ lý là ngày 26/10/2021. Đây là quyền tự định đoạt của đương sự nên ghi nhận. Cụ thể lãi suất được tính như sau: 690.000.000 đồng x 10%/năm x 3 năm 10 tháng 16 ngày (từ ngày 26/10/2021 đến ngày 12/9/2025) = 267.459.640 đồng. Tổng số tiền bà T phải trả cho ông Đ là 957.459.640 đồng.

[5]

Từ những phân tích trên, không chấp nhận kháng cáo của bà Dương Thị T; chấp nhận quan điểm đề nghị của Vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh tại phiên tòa; không chấp nhận quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà T; sửa bản án sơ thẩm về lãi chậm trả.

[6] Về án phí phúc thẩm: Căn cứ Điều 12, Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016, của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội, về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, 8 quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án: Do không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà T nên bà T phải chịu 300.000 đồng tiền án phí phúc thẩm.

[7] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật.