Bản án 81/2026/HNGĐ-STTranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về thẩm quyền giải quyết và quan hệ tranh chấp phải giải quyết: Nguyên đơn chị Nguyễn Thị T có đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Bị đơn anh Phạm Đình H cư trú tại xã V, thành phố Hải Phòng. Căn cứ khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 39 và khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, luật tố tụng hành chính, luật tư pháp người chưa thành niên, luật phá sản và luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 13-Hải Phòng và quan hệ tranh chấp là “tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn”. [1.2] Tại đơn khởi kiện, chị Nguyễn Thị T còn yêu cầu Tòa án buộc anh Phạm Đình H thanh toán cho chị số tiền chị đã chi phí nuôi con chung Phạm Anh Thư từ tháng 01/2024 đến tháng 3/2026 với số tiền 52.000.000 đồng. Quá trình giải quyết vụ án, chị T tự nguyện rút phần yêu cầu khởi kiện này. Xét việc chị T rút một phần yêu cầu khởi kiện là tự nguyện, căn cứ khoản 2 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu này của chị T.

[2] Xét yêu cầu khởi kiện về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn: [2.1] Tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các bên tham gia hòa giải tại Tòa án số 49/QĐCNTTLH ngày 26/12/2023, Tòa án nhân dân huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương (nay là Tòa án nhân dân khu vực 13-Hải Phòng) đã công nhận kết quả hòa giải theo Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án và quyết định này là quyết định có hiệu lực pháp luật. Theo quyết định chị Nguyễn Thị T và anh Phạm Đình H thuận tình ly hôn; về con chung chị Nguyễn Thị T trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con chung là Phạm Thanh T1, sinh ngày 07/06/2012 và Phạm Lâm A, sinh ngày 04/07/2022 còn anh Phạm Đình H trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con chung là Phạm Anh T2, sinh ngày 16/10/2018. Thời gian các bên nuôi dưỡng các con chung cho đến khi các con chung đủ 18 tuổi và các bên có quyền, nghĩa vụ thăm nom các con chung không ai được cản trở. Như vậy, việc trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con chung Phạm Anh T2, sinh ngày 16/10/2018 sau khi chị T và anh H ly H2 là quyền và nghĩa vụ của anh H. [2.2] Tại phiên tòa, chị T xác định trong thời gian vợ chồng ly thân, do chị về nhà đẻ ở nên đã đưa cả ba con chung của vợ chồng về ở cùng chị. Sau ly hôn, do anh H có quyền trực tiếp nuôi dưỡng con chung Phạm Anh T2 nên chị đã đưa cháu T2 về gia đình anh H để anh H nuôi dưỡng; tuy nhiên được thời gian khoảng 01 tuần về ở với anh H, cháu T2 bị ốm nhưng anh H đi làm xa không có người chăm sóc cháu T2 nên chị T đã bảo cháu Phạm Thanh T1 là con gái lớn sang đón cháu T2 về để chị chăm sóc, việc đón cháu T2 về chăm sóc chị T đã thông tin cho anh H và anh H có biết việc chị T đón con chung Phạm Anh T2 về nuôi. Cho đến thời điểm tết nguyên đán năm 2024 anh H đã đến đón con về ăn tết cùng gia đình nhà đẻ anh H, nhưng sau tết anh H là người trực tiếp đưa con chung Phạm Anh T2 quay lại để chị T trực tiếp chăm sóc. Toàn bộ nội dung này, tại phiên tòa công khai được anh H thừa nhận và xác định chị T trình bày là đúng sự thật, việc sau tết nguyên đán anh H đưa con chung sang cho chị T nuôi dưỡng anh H xác định do thời điểm đó anh đi làm xa nhà nên mới đưa con sang cho chị T nuôi dưỡng. Như vậy, sự kiện chị T, anh H đón con chung Phạm Anh T2 cũng như sự kiện anh H đưa con sang cho chị T nuôi dưỡng từ sau tết nguyên đán năm 2024 cho đến nay được các bên đương sự thừa nhận nên đây là sự kiện không phải chứng minh và với sự thừa nhận này của anh H có đủ căn cứ để khẳng định việc con chung Phạm Anh T2 được chị T trực tiếp nuôi dưỡng từ tháng 01/2024 cho đến nay đã được anh H tự nguyện chuyển giao. [2.3] Cũng tại phiên tòa, anh H trình bày trong suốt quá trình chị T trực tiếp nuôi dưỡng con chung Phạm Anh T2 cho đến nay, bản thân anh mỗi khi mong muốn được gặp gỡ con chung Phạm Anh T2 thì đều phải nhờ người thân của anh đến đón về hoặc do con gái lớn của anh là Phạm Thanh T1 tự đưa cháu Phạm Anh T2 về gia đình anh chơi chứ anh không trực tiếp đến đón con được, đồng thời anh cũng muốn trang trải các khoản chi phí sinh hoạt học, tập cho con chung Phạm Anh T2 nhưng anh cũng không thực hiện được. Các nội dung nêu trên anh H xác định anh không thực hiện được vì lý do chị T chặn số điện thoại của anh nên anh không thể liên lạc được với con chung Phạm Anh T2 để anh thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình nên chị T là người có hành vi cản trở anh thực hiện quyền trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con chung Phạm Anh T2 theo quyết định của Tòa án. Hội đồng xét xử thấy rằng: Như đã nhận định ở phần [2.2] thì sự kiện cháu Phạm Anh T2 được chị T trực tiếp nuôi dưỡng từ thời điểm tháng 01/2024 cho đến nay trên cơ sở anh H tự nguyện chuyển giao cho chị T. Chỉ với căn cứ anh H cho rằng do chị T chặn số điện thoại của anh nên anh không thể liên lạc được với con, không thể trực tiếp đến đón con cũng như không thể thực hiện nghĩa vụ trang trải các khoản chi phí sinh hoạt, học tập cho con chung Phạm Anh T2 trong khi cháu Phạm Anh T2 vẫn được chị gái của cháu cũng như thân nhân gia đình anh H đến đón về nhà đẻ anh H sau đó lại về nhà chị T, mặt khác nếu anh H thật sự quan tâm và thực hiện quyền nghĩa vụ của người trực tiếp nuôi dưỡng con chung Phạm Anh T2 thì đối với các khoản chi phí học tập cho cháu tại trường nơi cháu T2 học tập, anh H hoàn toàn có đủ tư cách để thực hiện nghĩa vụ trang trải mà không cần đến sự đồng ý của chị T. Như vậy, nội dung anh H cho rằng chị T là người có hành vi cản trở anh thực hiện quyền trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con chung Phạm Anh T2 theo quyết định của Tòa án là không có cơ sở để chấp nhận. [2.4] Về yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn: Hội đồng xét xử thấy rằng, từ thời điểm tháng 01/2024 cho đến nay cháu Phạm Anh T2 đang được chị T trực tiếp nuôi dưỡng và chung sống cùng hai chị em ruột, nguyện vọng của cháu T2 muốn tiếp tục được ở cùng mẹ và các chị em của mình. Kết quả xác minh tại Trường Tiểu học N thể hiện, quá trình học tập tại nhà trường, cháu T2 có tâm lý ổn định, vui vẻ, hòa đồng với giáo viên, bạn bè, kết quả học tập đều đạt mức hoàn thành, mọi chi phí học tập cho cháu T2 đều do chị T thực hiện. Điều này cho thấy môi trường học tập, sinh hoạt hiện nay của cháu T2 ổn định, bảo đảm cho sự phát triển bình thường về thể chất và tinh thần của cháu. Về điều kiện nuôi dưỡng của các bên, chị T hiện công tác tại Trạm Y tế V, có thu nhập trung bình khoảng 9.300.000 đồng/tháng, đang cùng 03 con sinh sống tại nhà bố mẹ đẻ, được bố mẹ hỗ trợ trong việc chăm sóc, đưa đón các cháu đi học nên có điều kiện trực tiếp chăm sóc các con. Trong khi đó, trong suốt quá trình giải quyết vụ án cho đến thời điểm ban hành Quyết định đưa vụ án ra xét xử, có đủ căn cứ xác định anh H làm việc và sinh sống tại Hà Nội, thỉnh thoảng mới về địa phương. Mặc dù tại phiên tòa anh H xác định không đi làm xa nữa, đã mở quán Karaoke gần nhà và có mức thu nhập từ 15 đến 20 triệu đồng nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh. Như vậy, việc chị T trực tiếp nuôi dưỡng con chung Phạm Anh T2 sẽ tạo điều kiện để các chị em các cháu được sống cùng nhau, bảo đảm sự ổn định về tâm lý, tình cảm và thuận lợi cho việc học tập, phát triển của cháu T2. Anh H về tâm tư, nguyện vọng không mong muốn thay đổi nhưng do công việc làm ăn xa nên có ý thức bỏ mặc cháu T2 cho chị T nuôi dưỡng nên có đủ cơ sở xác định chính bản thân anh H là người không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung Phạm Anh T2.

Từ những phân tích trên, để đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của cháu Phạm Anh T2, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị T thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng cháu Phạm Anh T T3 anh Phạm Đình H sang cho chị Nguyễn Thị T trực tiếp nuôi dưỡng là phù hợp với quy định tại Điều 84 của Luật hôn nhân và gia đình. [2.5] Về cấp dưỡng cho con: Chị T tự nguyện không yêu cầu Tòa án buộc anh H phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chung Phạm Anh T2 nên Hội đồng xét xử chấp nhận sự tự nguyện này.

[3] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện được chấp nhận nên nguyên đơn chị T không phải chịu án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm. Bị đơn anh H phải chịu án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự, Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Vì những lẽ trên,