Bản án 111/2026/HNGĐTranh chấp về chia tài sản khi ly hôn
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Tiến D đối với bà Nguyễn Thị H về “Chia tài sản chung sau ly hôn”. Giao cho ông Nguyễn Tiến D được quyền sở hữu, sử dụng các tài sản gồm: Thửa đất số 109, tờ bản đồ 15, diện tích: 70,7m2 địa chỉ thửa đất: Số H, đường P, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An, số GCN QSD đất CC476269, cấp ngày 25/11/2016, mang tên Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H và các tài sản trên đất gồm…
Nhận định của Tòa án
[1]. Về thủ tục tố tụng: Ông Nguyễn Tiến D khởi kiện yêu cầu chia tài sản chung sau khi ly hôn đối với bà Nguyễn Thị H, ông D và bà H đều cư trú tại phường T, tỉnh Nghệ An nên Tòa án thụ lý vụ án Hôn nhân và gia đình để xem xét, giải quyết là đúng quy định của pháp luật.
Vì vậy, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Nghệ An theo quy định tại khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự. Tại phiên toà, ông Nguyễn Tiến H1 và bà Nguyễn Thị Lan A đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt, nên căn cứ khoản 1 điều 207 và khoản 1 điều 228 BLTTDS để giải quyết vụ án. Nên Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt các đương sự. Bị đơn là bà Nguyễn Thị H tham gia phiên tòa đến phần Hội đồng xét xử vào nghị án, tuy nhiên đến phần tuyên án thì bà H tự bỏ về. Theo quy định tại khoản 1 Điều 233 quy định “Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên tòa trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 56, khoản 2 Điều 62, khoản 2 Điều 84, Điều 227, khoản 2 Điều 229, khoản 2 Điều 230, khoản 2 Điều 231 và Điều 241 của Bộ luật này. Thời hạn hoãn phiên tòa là không quá 01 tháng, đối với phiên tòa xét xử vụ án theo thủ tục rút gọn là không quá 15 ngày, kể từ ngày ra quyết định hoãn phiên tòa”. Khoản 7 Điều 234 quy định “Người tham gia phiên tòa theo yêu cầu của Tòa án phải có mặt tại phiên tòa trong suốt thời gian xét xử vụ án, trừ trường hợp được chủ tọa phiên tòa đồng ý cho rời khỏi phòng xử án khi có lý do chính đáng...”. Như vậy, bị đơn tự ý bỏ về không thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, không thuộc trường hợp hoãn phiên tòa quy định tại khoản 2 Điều 227 nên Hội đồng xét xử tiếp tục tiến hành xét xử theo quy định của pháp luật.
[2] Về nội dung: Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa ông Nguyễn Tiến D giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Hội đồng xét xử xét thấy: Ông Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H trước đây là vợ chồng. Tại quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 48/2025/QĐST-HNGĐ ngày 03/3/2025 chúng ông D và bà H đã ly hôn, tại quyết định này về tài sản ông D và bà H tự thỏa thuận, tuy nhiên quá trình sinh sống ông D và bà H không thỏa thuận được về tài sản. Quá trình chung sống vợ chồng có tạo lập được một số tài sản chung. Nay ông D khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung của vợ chồng gồm: Thửa đất số 11, tờ bản đồ 10, diện tích: 82,2m², địa chỉ thừa đất: SN 54, D. T, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An, số GCN QSD đất CG 075510, cấp ngày 28/12/2016 mang tên Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H; Thửa đất số 367, tờ bản đồ 03, diện tích: 142,2m², địa chỉ thửa đất: Khối Q, phường V, thành phố V (nay là phường T), Nghệ An, số GCN QSD đất AC 458762, cấp ngày 17/10/2005 mang tên bà Nguyễn Thị H; Thửa đất số 1107, tờ bản đồ 02, diện tích: 239,8m², địa chỉ thửa đất: K, phường V, TP . (nay là phường T), Nghệ An, số GCN QSD đất BR 469226, cấp ngày 09/6/2014 mang tên Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H; Thửa đất số 37, tờ bản đồ 10, diện tích: 40m2 địa chỉ thừa đất: Xóm A, xã N, TP . (nay là phường V), Nghệ An, số GCN QSD đất BX 445847, cấp ngày 26/12/2014, mang tên Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H; Thửa đất số 109, tờ bản đồ 15, diện tích: 70,7m2 địa chỉ thửa đất: Số H, đường P, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An, số GCN QSD đất CC476269, cấp ngày 25/11/2016, mang tên Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H. Ông Nguyễn Tiến D đề nghị được chia tài sản chung và được nhận bằng hiện vật gồm: Thửa đất số 109, tờ bản đồ 15, diện tích: 70,7m2 địa chỉ thửa đất: Số H, đường P, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An và tài sản trên đất, số GCN QSD đất CC476269, cấp ngày 25/11/2016, mang tên Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H và Thửa đất số 367, tờ bản đồ 03, diện tích: 142, 2m2, nhà số D, đường N, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An và tài sản trên đất mang tên bà Nguyễn Thị H cùng tài sản trên đất. Còn lại tài sản bà Nguyễn Thị H được nhận là: Thửa đất số 11, tờ bản đồ 10, diện tích: 82, 2m2, số nhà E, Đ. T, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An và tài sản trên đất mang tên Nguyễn Tiến D và Nguyễn Thị H; Thửa đất số 1107, tờ bản đồ 02, diện tích: 239, 8m2 tại khối B, phường V, thành phố V (nay là phường T), Nghệ An; Thửa đất số 37, tờ bản đồ 10, diện tích: 40m2 địa chỉ thửa đất: Xóm A, xã N, TP . (nay là phường V), Nghệ An. Nếu bà H không đồng ý như nguyện vọng ông D thì ông D xin nhận 03 tài sản mà ông D trình bày giao cho bà H ở trên. Trường hợp ông D được nhận nhiều hơn bà H thì ông D thống nhất trích lại phần chênh lệch tài sản cho bà H, bà H nhận được nhiều giá trị tài sản hơn thì trích lại phần chênh lệch cho ông D. Quá trình Tòa án đã định giá các tài sản trên thì ông Dương T nhất với kết quả định giá và không có yêu cầu định giá lại, đề nghị Tòa án căn cứ vào kết quả định giá để xét xử. Đối với anh Nguyễn Tiến H1 và chị Nguyễn Thị Lan A là người đang sinh sống trên thửa đất số 367, tờ bản đồ 03 tại số nhà A đường N, phường T, tỉnh Nghệ An thì đây là tài sản của bố mẹ cho anh H1 với vợ con ở nhờ, nên anh H1 không có quyền lợi gì. - Bà Nguyễn Thị H có nguyện vọng: Bà H không đồng ý chia tài sản chung của vợ chồng, nguyện vọng của bà H là tuy vợ chồng đã ly hôn nhưng bà vẫn mong ông D cùng về chung sống, các tài sản chung của vợ chồng thì để cho thuê lấy tiền cho vợ chồng sinh sống. Sau này ông bà già yếu thì bà có nguyện vọng cho 03 các tài sản đó. Bà H không có ý kiến gì về kết quả định giá và đề nghị Tòa án căn cứ kết quả định giá để giải quyết vụ án. - Tại biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ tài sản tranh chấp và Biên bản định giá tài sản tranh chấp các ngày 03,04,05/12/2025 thì: + Thửa đất số 11, tờ bản đồ 10, diện tích: 82, 2m2, số nhà E, Đ. T, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An theo giá nhà nước quy định là 71.500.000 đồng/m2 x 82,2m2 = 5.877.300.000 đồng, giá trị theo thị trường tại thời điểm định giá là 90.000.000 đồng/m2 x 82,2m2 = 7.398.000.000 đồng. Tài sản trên đất có công trình xây dựng là 01 ngôi nhà 03 tầng (bao gồm tầng lửng), được xây dựng cải tạo vào năm 1993, kết cấu bê tông cốt thép, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, mái lợp tôn, có diện tích xây dựng là 81,5m2, có đơn giá là 6.045.000 đồng/m2; giá trị còn lại là 30%, có giá trị: (81,5m2 x 03 tầng) x 6.045.000 đồng/m2 x 30% = 443.400.750 đồng. + Thửa đất đối với thửa đất số 367, tờ bản đồ số 03, diện tích 142,2m2, tại khối Q, phường T (trước đây là phường V, thành phố V), tỉnh Nghệ An theo giá nhà nước quy định có giá trị là 26.500.000 đồng/m2 x 142,2 m2 = 3.768.300.000 đồng, giá trị theo giá thị trường tại thời điểm định giá là 45.000.000 đồng/m2 x 142,2 m2 = 6.399.000.000 đồng. Tài sản trên đất gồm 01 ngôi nhà 03 tầng mái lợp tôn (không đổ sàn BTCT), được xây dựng vào năm 2005, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, có diện tích xây dựng là 140,0m2, giá trị còn lại là 30%, có giá trị là: (140,0m2 x 02 tầng) x 5.750.000 đồng/m2 + (140,0m2 x 01 tầng) x (3.145.000 đồng/m2 + 90.000 đồng/m2) = 2.062.900.000 đồng) x 30% = 618.870.000 đồng. + Thửa đất số 1107, tờ bản đồ số 02_ht, có diện tích 239,8 m2 tại khối V, phường T (trước đây là phường V, thành phố V), tỉnh Nghệ An theo giá nhà nước quy định có giá trị là 11.250.000 đồng/m2 (đất ở) x 150m2 = 1.687.500.000 đồng; Tại thời điểm định giá (ngày 04/12/2025), quyền sử dụng đất là đất nông nghiệp gắn liền với khuôn viên đất ở đối với thửa đất trên theo giá nhà nước quy định có giá trị là 100.000 đồng/m2 x 89,8m2 = 8.980.000 đồng. Thửa đất trên theo giá thị trường có giá trị là 13.000.000 đồng/m2 (đất ở) x 150m2 = 1.950.000.000 đồng. Trên thửa đất này không có tài sản kiến trúc nào. + Thửa đất đối với thửa đất số 109, tờ bản đồ số 15, tại khối H, phường T (trước đây là phường V, thành phố V), tỉnh Nghệ An theo giá nhà nước quy định có giá trị là 56.000.000 đồng/m2 x 70,7 m2 = 3.959.200.000 đồng, giá trị theo giá thị trường tại thời điểm định giá là 90.000.000 đồng/m2 x 70,7 m2 = 6.363.000.000 đồng. Tài sản trên đất gồm 01 ngôi nhà 03 tầng (bao gồm tầng lửng), kết cấu bê tông cốt thép, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, trần lợp mái tôn, có diện tích xây dựng là 69,6m2, có đơn giá là 6.045.000 đồng/m2; giá trị còn lại là 50%, có giá trị: (69,6m2 x 03 tầng) x 6.045.000 đồng/m2 x 50% = 631.098.000 đồng. + Thửa đất số 37, tờ bản đồ số 10 diện tích tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 40m2 tại khối A, phường V (trước đây là xã N, thành phố V), tỉnh Nghệ An theo giá nhà nước quy định có giá trị là 25.000.000 đồng/m2 x 40m2 = 1.000.000.000 đồng, giá trị theo giá thị trường tại thời điểm định giá là 50.000.000 đồng/m2 x 40m2 = 2.000.000.000 đồng. Tài sản trên đất gồm 01 nhà một tầng, không có mái bê tông, tường xây táp lô 150, lợp mái tôn tráng kẽm, chiều cao >4,5m có đơn giá là 2.945.000 đồng/m2, giá trị còn lại 60% có giá trị: 2.945.000 đồng/m2 x 1,12 x 60% x 40m2 = 79.162.000 đồng. Hội đồng xét xử thấy rằng, các tài sản chung ông Nguyễn Tiến D yêu cầu chia đều phát sinh trong thời kỳ hôn nhân giữa ông D và bà H, các tài sản được hình thành dựa trên sự đóng góp của cả ông D và bà H. Quá trình giải quyết vụ án không ai xuất trình hay chứng minh được việc đóng góp công sức của mình trong việc tạo lập tài sản chung nhiều hơn. Do đó công sức trong việc tạo lập các tài sản gồm quyền sử dụng đất và các tài sản khác gắn liền với đất của hai bên là như nhau. Đây là tài sản được xây dựng trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung của vợ chồng nên đều được hưởng quyền lợi như nhau. Tổng giá trị tài sản chung của ông D và bà H được định giá 25.891.510.750 đồng.
Vì vậy, cần chia đôi giá trị tài sản trên cho ông D, bà H mỗi người được hưởng ½ giá trị tương đương số tiền 12.945.755.375 đồng. Cụ thể: Chia cho ông Nguyễn Tiến D được nhận 50% tài sản gồm: Thửa đất số 109, tờ bản đồ 15, diện tích: 70,7m2 địa chỉ thửa đất: Số H, đường P, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An, số GCN QSD đất CC476269, cấp ngày 25/11/2016, mang tên Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H và các tài sản trên đất gồm 01 ngôi nhà 03 tầng (bao gồm tầng lửng), kết cấu bê tông cốt thép, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, trần lợp mái tôn, có diện tích xây dựng là 69,6m2 có tổng giá trị tài sản là: 6.994.098.000 đồng và Thửa đất số 367, tờ bản đồ 03, diện tích: 142, 2m2, nhà số D, đường N, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An mang tên bà Nguyễn Thị H cùng tài sản trên đất gồm 01 ngôi nhà 03 tầng mái lợp tôn (không đổ sàn BTCT), được xây dựng vào năm 2005, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, có diện tích xây dựng là 140,0m2 có tổng giá trị 7.017.870.000 đồng. Tổng giá trị tài sản bà Nguyễn Thị H được nhận là 14.011.968.000 đồng (mười bốn tỷ không trăm mười một triệu chín trăm sáu mươi tám ngàn đồng). Ông Nguyễn Tiến D phải trích chia phần chênh lệch tài sản cho bà Nguyễn Thị H số tiền 1.066.212.625 đồng (một tỷ không trăm sáu mươi triệu hai trăm mươi hai ngàn sáu trăm hai mươi lăm đồng). Chia cho bà Nguyễn Thị H được nhận 50% tài sản gồm: Thửa đất số 11, tờ bản đồ 10, diện tích: 82, 2m2, số nhà E, Đ. T, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An mang tên Nguyễn Tiến D và Nguyễn Thị H và tài sản trên đất có công trình xây dựng là 01 ngôi nhà 03 tầng (bao gồm tầng lửng), được xây dựng cải tạo vào năm 1993, kết cấu bê tông cốt thép, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, mái lợp tôn, có diện tích xây dựng là 81,5m2 có tổng giá trị là 7.841.400.750 đồng; Thửa đất số 1107, tờ bản đồ 02, diện tích: 239,8m2 tại khối B, phường V, thành phố V (nay là phường T), Nghệ An có giá trị 1.958.980.000 đồng; Thửa đất số 37, tờ bản đồ 10, diện tích: 40m2 địa chỉ thửa đất: Xóm A, xã N, TP . (nay là phường V), Nghệ An và tài sản trên đất gồm 01 nhà một tầng, không có mái bê tông, tường xây táp lô 150, lợp mái tôn tráng kẽm, chiều cao >4,5m có tổng giá trị 2.079.162.000 đồng. Tổng giá trị tài sản ông Nguyễn Tiến D được nhận là: 11.879.542.750 đồng (mười một tỷ tám trăm bảy mươi chín triệu năm trăm bốn mươi hai ngàn bảy trăm năm mươi đồng). Bà Nguyễn Thị H được nhận số tiền trích chia chênh lệch tài sản từ ông Nguyễn Tiến D là 1.066.212.625 đồng. Đối với ông Nguyễn Tiến H1 và bà Nguyễn Thị Lan A là con trai và con dâu của ông D và bà H, hiện ông H1 và bà Lan A đang sinh sống trên Thửa đất số 367, tờ bản đồ 03, diện tích: 142, 2m2, nhà số D, đường N, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An. Tòa án đã triệu tập nhiều lần nhưng ông H1 và bà Lan A không lên tham gia và cũng không có ý kiến gì. Nếu sau này ông H1 và bà Lan A có tranh chấp gì thì có thể khởi kiện bằng một vụ án độc lập khi có yêu cầu. Đối với yêu cầu chìa tài sản là xe ô tô BKS 37A-532.24, quá trình giải quyết vụ án ông D đã rút yêu cầu.
Vì vậy, đình chỉ yêu cầu chia tài sản này của ông Nguyễn Tiến D. Đối với yêu cầu của bà H là giữ nguyên tài sản chung để cho thuê, hai ông bà lấy tiền để sinh sống là không có căn cứ.
Vì vậy, không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị H về việc giữ nguyên tài sản chung để cho thuê, chia lợi tức. [2.2] Về chi phí tố tụng: Ông Nguyễn Tiến D tự nguyện chịu chi phí tố tụng, không yêu cầu Tòa án giải quyết. Vì vậy miễn xét. [2.3] Về án phí: Ông Nguyễn Tiến D là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí vì vậy miễn án phí cho ông D, bà Nguyễn Thị H phải chịu án phí theo quy định pháp luật đối với phần tài sản mình được chia. [2.4] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Quyết định
Căn cứ vào các Điều 33, Điều 38, Điều 59, Điều 62 của Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 213, 219 Bộ luật Dân sự năm 2015; Khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 266, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án, Xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Tiến D đối với bà Nguyễn Thị H về “Chia tài sản chung sau ly hôn”. Giao cho ông Nguyễn Tiến D được quyền sở hữu, sử dụng các tài sản gồm: Thửa đất số 109, tờ bản đồ 15, diện tích: 70,7m2 địa chỉ thửa đất: Số H, đường P, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An, số GCN QSD đất CC476269, cấp ngày 25/11/2016, mang tên Nguyễn Tiến D và bà Nguyễn Thị H và các tài sản trên đất gồm 01 ngôi nhà 03 tầng (bao gồm tầng lửng), kết cấu bê tông cốt thép, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, trần lợp mái tôn, có diện tích xây dựng là 69,6m2 có tổng giá trị tài sản là: 6.994.098.000 đồng và Thửa đất số 367, tờ bản đồ 03, diện tích: 142, 2m2, nhà số D, đường N, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An mang tên bà Nguyễn Thị H cùng tài sản trên đất gồm 01 ngôi nhà 03 tầng mái lợp tôn (không đổ sàn BTCT), được xây dựng vào năm 2005, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, có diện tích xây dựng là 140,0m2 có tổng giá trị 7.017.870.000 đồng. Tổng giá trị tài sản ông Nguyễn Tiến D được nhận là 14.011.968.000 đồng (mười bốn tỷ không trăm mười một triệu chín trăm sáu mươi tám ngàn đồng). Ông Nguyễn Tiến D phải trích chia phần chênh lệch tài sản cho bà Nguyễn Thị H số tiền 1.066.212.625 đồng (một tỷ không trăm sáu mươi triệu hai trăm mươi hai ngàn sáu trăm hai mươi lăm đồng). Giao cho bà Nguyễn Thị H được quyền sở hữu, sử dụng các tài sản gồm: Thửa đất số 11, tờ bản đồ 10, diện tích: 82, 2m2, số nhà E, Đ. T, P. V, TP . (nay là phường T), Nghệ An mang tên Nguyễn Tiến D và Nguyễn Thị H và tài sản trên đất có công trình xây dựng là 01 ngôi nhà 03 tầng (bao gồm tầng lửng), được xây dựng cải tạo vào năm 1993, kết cấu bê tông cốt thép, tường xây gạch chỉ, nền lát gạch men liên doanh, mái lợp tôn, có diện tích xây dựng là 81,5m2 có tổng giá trị là 7.841.400.750 đồng; Thửa đất số 1107, tờ bản đồ 02, diện tích: 239,8m2 tại khối B, phường V, thành phố V (nay là phường T), Nghệ An có giá trị 1.958.980.000 đồng; Thửa đất số 37, tờ bản đồ 10, diện tích: 40m2 địa chỉ thửa đất: Xóm A, xã N, TP . (nay là phường V), Nghệ An và tài sản trên đất gồm 01 nhà một tầng, không có mái bê tông, tường xây táp lô 150, lợp mái tôn tráng kẽm, chiều cao >4,5m có tổng giá trị 2.079.162.000 đồng. Tổng giá trị tài sản bà Nguyễn Thị H được nhận là: 11.879.542.750 đồng (mười một tỷ tám trăm bảy mươi chín triệu năm trăm bốn mươi hai ngàn bảy trăm năm mươi đồng). Bà Nguyễn Thị H được nhận số tiền trích chia chênh lệch tài sản từ ông Nguyễn Tiến D là 1.066.212.625 đồng (một tỷ không trăm sáu mươi triệu hai trăm mươi hai ngàn sáu trăm hai mươi lăm đồng). Đình chỉ yêu cầu chia 01 xe ô t