Bản án 72/2026/DS-PTTranh chấp đất đai

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa; kết quả tranh tụng tại phiên tòa; ý kiến đề nghị của Kiểm sát viên; xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị D, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Bà Nguyễn Thị D kháng cáo và thực hiện thủ tục kháng cáo hợp lệ, trong thời hạn luật định nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của nguyên đơn, Hội đồng xét xử xét thấy: 6 [2.1] Phần đất tranh chấp có diện tích 125,9m2 thuộc một phần thửa đất số 169 (169b), tờ bản đồ số 01 (nay là tờ bản đồ số 114), tọa lạc tại ấp V, xã A, huyện M, tỉnh Bến Tre (nay là ấp V, xã M, tỉnh Vĩnh Long). Nguyên đơn cho rằng phần đất này có nguồn gốc do bà Nguyễn Thị L1 (mẹ bà Nguyễn Thị Ú) cho bà Nguyễn Thị Ú, bà Ú quản lý, sử dụng từ năm 1994. Ngày 10/7/2023, bà Nguyễn Thị Ú được Ủy ban nhân dân huyện M, tỉnh Bến Tre cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngày 30/8/2023, bà Ú làm thủ tục tặng cho toàn bộ thửa đất số 169 diện tích 1.448m² cho bà Nguyễn Thị D và ngày 30/8/2023 bà Nguyễn Thị D đã được Văn phòng đăng ký đất đai Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B (nay là tỉnh Vĩnh Long) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DL 089569, số vào sổ cấp giấy chứng nhận: VP10672. Bị đơn cho rằng vào ngày 10/04/1992, vợ chồng ông Nguyễn Văn T1, bà Nguyễn Thị Ú có lập “Tờ chuyển nhượng đất” cho vợ chồng bà diện tích 324m², có ký tên các bên và có người làm chứng. Sau đó, vợ chồng bà nhận đất, cất nhà lá, đến năm 2000 xây dựng nhà cấp 4 để ở. Nguyên đơn và bị đơn đều trình bày từ khi bị đơn ở trên đất đến trước khi nguyên đơn nộp đơn khởi kiện thì hai bên không có tranh chấp gì, nguyên đơn cũng không có ngăn cản việc bị đơn xây dựng và trồng cây trên đất, bị đơn sử dụng đất ổn định, không ai tranh chấp với bị đơn. Đây là những tình tiết không cần chứng minh theo Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Thấy rằng, bà Nguyễn Thị D là con dâu của bà Nguyễn Thị Ú, ông Nguyễn Văn T1 (đã chết), được bà Ú tặng cho thửa đất số 169, tờ bản đồ số 01 (nay là tờ bản đồ số 114) vào năm 2023 và bà D được Văn phòng đăng ký đất đai Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B (nay là tỉnh Vĩnh Long) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 30/8/2023. Như vậy, có căn cứ xác định từ thời điểm ngày 30/8/2023 trở về trước thì thửa đất số 169, tờ bản đồ số 01 là của vợ chồng ông T1, bà Ú. Bà D cũng thừa nhận vào thời điểm bà Út T3 cho thửa đất số 169, tờ bản đồ số 01 (nay là tờ bản đồ số 114) cho bà D thì trên thửa đất số 169, tờ bản đồ số 01 (nay là tờ bản đồ số 114) đã tồn tại sẵn từ trước ngôi nhà của bà L như kết quả xem xét thẩm định tại chỗ. Bị đơn cho rằng vào ngày 10/04/1992, vợ chồng ông Nguyễn Văn T1, bà Nguyễn Thị Ú có lập “Tờ chuyển nhượng đất” cho vợ chồng bà diện tích 324m², có ký tên các bên và có người làm chứng. Sau đó, vợ chồng bà nhận đất, cất nhà lá, đến năm 2000 xây dựng nhà cấp 4 và sử dụng ổn định, liên tục cho đến nay, không ai tranh chấp.

Tuy nhiên, phía nguyên đơn bà Nguyễn Thị D và người liên quan bà Nguyễn Thị Ú đều phủ nhận việc chuyển nhượng quyền sử 7 dụng đất trên cho bà L, cho rằng chỉ cho ở nhờ. Bị đơn cung cấp bản chính “Tờ chuyển nhượng đất” ngày 10/04/1992 thể hiện có xảy ra việc giao dịch chuyển nhượng diện tích 324m2 đất giữa vợ chồng ông Nguyễn Văn T1, bà Nguyễn Thị Ú (bên chuyển nhượng) và ông Nguyễn Văn C1 (chồng bà L - bên nhận chuyển nhượng), có người làm chứng. Mặc dù nội dung “Tờ chuyển nhượng đất” không ghi rõ thửa đất, tứ cận, vị trí cụ thể nhưng theo hiện trạng sử dụng đất, kết quả đo đạc năm 2025 cho thấy bà L đang sử dụng diện tích 309,5m². Bà D cho rằng cho bà L ở nhờ trên đất nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh. [2.2] Theo đơn phản tố ngày 21/4/2025, bị đơn bà Phan Thị L cho rằng vào ngày 10/04/1992 vợ chồng bà có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của vợ chồng ông Nguyễn Văn T1, bà Nguyễn Thị Ú với giá là 7.000.000 đồng nay là diện tích 309,5m2 thuộc phần thửa đất số 169, tờ bản đồ số 01 và bà L đã cất nhà ở từ năm 1992 cho đến nay, phía ông T1, bà Ú, kể cả bà D cũng không có ngăn cản hay phản đối, kể cả chính quyền địa phương là Ủy ban nhân dân xã A, huyện M, tỉnh Bến Tre (nay là xã M, tỉnh Vĩnh Long) không có xử phạt vi phạm hành chính về quản lý, sử dụng đất của bà L. [2.3] Theo “Tờ chuyển nhượng đất” được lập ngày 10/04/1992 do bị đơn bà Phan Thị L cung cấp có nội dung thể hiện vào ngày 10/04/1992 vợ chồng ông Nguyễn Văn T1, bà Nguyễn Thị Ú có chuyển nhượng cho ông Nguyễn Văn C1 (chồng của bà L) diện tích 324m2 đất với giá là 7.000.000 đồng, diện tích đất nêu trên qua đo đạc thực tế có diện tích là 309,5m2 tại một phần thửa 169, tờ bản đồ số 01 mà bà D đang tranh chấp. Xét hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được lập ngày 10/04/1992 giữa bên chuyển nhượng ông Nguyễn Văn T1, bà Nguyễn Thị Ú với bên nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ông Nguyễn Văn C1 là trước ngày Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực pháp luật nên thời điểm này áp dụng Luật Đất đai năm 1987. Theo quy định của Luật Đất đai năm 1987 không cho phép người sử dụng đất được chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức, đồng thời theo “Tờ chuyển nhượng đất” đề ngày 10/04/1992 có nội dung phía ông T1, bà Ú chuyển nhượng diện tích 324m2 cho ông Nguyễn Văn C1.

Tuy nhiên, theo quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn Thị Ú có nội dung thẩm tra là bà Nguyễn Thi L2 sử dụng ổn định không tranh chấp, năm 1994 bà L2 cho bà Ú, điều này cũng được bà Ú xác nhận tại Đơn xin xác nhận nguồn gốc đất. Như vậy, tại thời điểm ngày 10/04/1992, quyền sử dụng đất vẫn còn là của bà L2, ông T1 bà Ú chưa được bà L2 giao quyền sử dụng đất. Thực tế chưa có căn cứ xác định chữ ký trong “Tờ chuyển nhượng đất” là của ông T1, bà Ú nhưng kể cả trường hợp ông T1 8 và bà Ú có ký vào “Tờ chuyển nhượng đất” thì giao dịch này cũng vô hiệu ngay từ khi ký kết. Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn cũng không thừa nhận chữ ký trong “Tờ chuyển nhượng đất” là của ông T1, bà Ú và cũng không thừa nhận có việc nhận của bị đơn số tiền 7.000.000 đồng để chuyển nhượng đất cho bị đơn. Các đương sự đều thừa nhận vợ chồng ông C1, bà L đã vào quản lý sử dụng đất, ông C1, bà L cải tạo đất từ đất trồng hoa màu (cây ngắn ngày) và xây cất nhà kiên cố để sử dụng ổn định từ năm 1992 cho đến nay. Khi ông C1, bà L xây dựng nhà thì phía ông T1, bà Ú (kể cả bà D) đều không có ai cản trở, chính quyền địa phương cũng không có xử phạt vi phạm hành chính đối với ông C1, bà L trong quá trình quản lý, sử dụng đất. [2.4] Tính từ thời điểm năm 1992 đến ngày 05/6/2024 (trước khi nguyên đơn nộp đơn khởi kiện) thì phía bị đơn đã sử dụng đất trên 30 năm. Theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật Dân sự 2015 về việc cho phép xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu được quy định như sau: “Người chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong thời hạn 10 năm đối với động sản, 30 năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu đối với tài sản đó, kể từ thời điểm bắt đầu chiếm hữu, trừ trường hợp Bộ luật này, Luật khác có liên quan quy định khác”.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có cơ sở. Nguyên đơn kháng cáo nhưng không có căn cứ chứng minh cho kháng cáo là có căn cứ nên Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

[3] Đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[4] Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà Nguyễn Thị D phải chịu án phí theo quy định.