Bản án 201/2025/HNGĐ-PTTranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đinh Quang M về việc "Tranh chấp về thay đối người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn" với bà Nguyễn Thị L.
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, trên cơ sở kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Về tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Đinh Quang M gửi trong thời hạn luật định và hợp lệ nên được chấp nhận xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Nguyên đơn ông Đinh Quang M và bị đơn bà Nguyễn Thị L có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 228 Bộ luật Tố tụng Dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt ông M và bà L.
[2]. Về nội dung kháng cáo: [2.1]. Tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 147/2020/QĐST- HNGĐ ngày 21/7/2020, Tòa án nhân dân thành phô Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là Tòa án nhân dân khu vực 11 - Thành phố Hồ Chí Minh) đã công nhận sự thỏa thuận của các đương sự như sau: Về quan hệ hôn nhân: Ông Đinh Quang M và bà Nguyễn Thị L thuận tình ly hôn. Về con chung: Ông Đinh Quang M và bà Nguyễn Thị L có bốn con chung là cháu Đinh Thị A D, sinh 13/12/1998 (đã thành niên); Đinh Ngọc L C, sinh 29/5/2009; Đinh Ngọc H G, sinh 29/10/2012 và Đinh Nguyễn Đ K, sinh 15/12/2014. Khi ly hôn, ông M trực tiếp nuôi con chung là cháu C và cháu G, bà L trực tiếp nuôi con chung là cháu K. Ông M cấp dưỡng nuôi cháu K 5.000.000 đồng/tháng cho đến khi cháu K đủ 18 tuổi. Bà L không cấp dưỡng nuôi con. [2.2]. Yêu cầu khởi kiện của ông M: Ngày 18/3/2025, ông M nộp đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con đối với cháu Đinh Nguyễn Đ K, sinh 15/12/2014 với lý do: Bà L trình độ văn hóa thấp, điều kiện sống không tốt, thu nhập không ổn định để đảm bảo cuộc sống tối thiểu của hai mẹ con, thường xuyên để con ở nhà một mình, có nhiều mối quan hệ phức tạp, ảnh hưởng đến tâm sinh lý của con, ngăn cản ông M thăm con. Ông M yêu cầu được trực tiếp nuôi cháu K đến tuổi thành niên (đủ 18 tuổi), không yêu cầu bà L cấp dưỡng nuôi con. Qua yêu cầu khởi kiện của ông M, Hội đồng xét xử thấy rằng: Ông M và bà L có bốn con chung, trong đó cháu D đã thành niên. Khi ly hôn, ông M trực tiếp nuôi hai con chung là cháu C và cháu G; bà L trực tiếp nuôi con chung là cháu K. Ông M đã đưa cháu C và cháu G về Hải Phòng sinh sống và học tập còn bà L và cháu K vẫn sinh sống ở tại Vũng Tàu. Hiện nay, cả ông M và bà L đều có công việc thu nhập ổn định, đủ điều kiện kinh tế để nuôi con chung phát triển. Theo sao kê ngân hàng do các bên cung cấp thì ông M có thu nhập cao hơn bà L nhưng ông M phải nuôi hai con chung là cháu C, cháu G và phải nuôi mẹ già năm nay đã 80 tuổi. Về tính chất công việc thì ông M 03 tuần đi biển, 03 tuần ở nhà trong khi công việc của bà L là làm giờ hành chính, có nhiều thời gian để đưa đón và chăm sóc con. Việc bà L ở nhà trọ không ảnh hưởng đến quyền nuôi con của bà L. Cháu K theo học tại Trường tiếu học L2, thành phố V (nay là phường V, Thành phố Hồ Chí Minh). Năm học 2022 - 2023 và 2023 - 2024, cháu K đạt danh hiệu học sinh xuất sắc; năm học 2024 - 2025, cháu K là học sinh tiêu biểu hoàn thành tốt trong học tập và rèn luyện. Quá trình thăm nom con chung sau khi ly hôn của ông M được đảm bảo. Ngược lại, việc ông M đưa hai con chung là cháu C, cháu G về Hải Phòng sinh sống đã làm ảnh hưởng đến việc thăm nom con chung của bà L do khoảng cách địa lý xa xôi. Về nguyện vọng của con chung: Theo khoản 3 Điều 84 Luật hôn nhân và Gia đình năm 2014, việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên. Cháu Đinh Nguyễn Đ K, sinh 15/12/2014, đã trên 07 tuổi (gần 11 tuổi), Tòa án nhân dân khu vực 11 - Thành phố Hồ Chí Minh lấy ý kiến của cháu K vào ngày 04/6/2025, cháu K có nguyện vọng ở với mẹ. Ngày 06/6/2025, cháu K gửi thư cho Tòa án với nội dung cháu K muốn ở với bố. Ngày 08/12/2025, tại Văn phòng thừa phát lại, cháu K có nguyện vọng muôn ở với bô. Qua đó thây răng, cháu K tuôi còn nhỏ, tâm sinh lý chưa ôn định, dê bị tác động bởi các yêu tô bên ngoài. Y kiên của cháu K chỉ mang tính chất tham khảo.
Xét thấy, cuộc sống của cháu K sau khi cha mẹ ly hôn đã ổn định, cháu được chăm sóc chu đáo và học hành đạt kết quả tốt, quyền lợi về mọi mặt được đảm bảo, việc thăm nom con của ông M không bị cản trở. Bà L không thuộc trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Tòa án cấp sơ thẩm xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông M về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con đối với cháu K là có căn cứ. Ông M cho rằng bà L trình độ văn hóa thấp, điều kiện sống không tốt, thu nhập không ổn định, thường xuyên nhốt con ở nhà một mình, có nhiều mối quan hệ phức tạp, ảnh hưởng đến tâm sinh lý của con, ngăn cản ông M thăm cháu K nhưng không cung cấp được chứng cứ để chứng minh nên Hội đồng xét xử không có cơ sở để chấp nhận. [2.3].
Từ những phân tích và nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông M về việc sửa án sơ thẩm theo hướng thay đổi người trực tiếp nuôi con đối với cháu K sau khi ly hôn từ bà L sang cho ông M. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là phù hợp nên được chấp nhận.
[3]. Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực từ khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
[4]. Về án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm: Ông M phải chịu theo quy định của pháp luật do yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận.
[5]. Về án phí hôn nhân và gia đình phúc thâm: Ông M phải chịu theo quy định của pháp luật do yêu cầu kháng cáo không được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Đinh Quang M giữ nguyên bản án sơ thấm; Căn cứ khoản 3 Điều 81, Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; Căn cứ Điều 27, 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đinh Quang M về việc "Tranh chấp về thay đối người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn" với bà Nguyễn Thị L.
2. Án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm: Ông Đinh Quang M phải chịu 300.000 đồng (ba trăm ngàn). chuyển 300.000 đồng (ba trăm ngàn) tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 002926 ngày 17 tháng 4 năm 2025 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh) thành tiền án phí. Ông Đinh Quang M đã nộp đủ án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm.
3. Án phí hôn nhân và gia đình phúc thẩm: Ông Đinh Quang M phải chịu 300.000 đồng (ba trăm ngàn). chuyển 300.000 đồng (ba trăm ngàn) tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0011772 ngày 27 tháng 8 năm 2025 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh thành tiền án phí. Ông Đinh Quang M đã nộp đủ án phí hôn nhân và gia đình phúc thẩm.
5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (ngày 19/12/2025). Bản án này được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, Ta, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.