Bản án 23/2026/HNGĐ-PTTranh chấp về chia tài sản khi ly hôn

:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Tô Tiến H nộp đúng thời hạn và đã đóng tiền tạm ứng án phí nên được cấp phúc thẩm xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung kháng cáo: Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm người kháng cáo không cung cấp thêm tài liệu chứng minh cho nội dung kháng cáo của mình. Đối với nội dung kháng cáo: Ông H và bà M kết hôn và ly hôn hợp pháp, về tài sản chung trong thời kì hôn nhân không yêu cầu Tòa án giải quyết mà hai bên tự thỏa thuận với nhau. Ông H và bà M đã tự lập văn bản thỏa thuận phân chia tài sản, trong đó có thửa đất số 49, tờ bản đồ số 49, tổng diện tích 12.091,5m2, hai bên cùng thống nhất đề nghị Văn phòng thừa phát lại chứng kiến lập Vi bằng và sau khi đo đạc, tách thửa đất theo thỏa thuận thì đã lập Văn bản thỏa thuận với nhau tại Văn phòng công chứng nhưng không có công chứng xác thực và không đề ngày, tháng. Sau khi thỏa thuận, các bên đã thực hiện hầu hết các nội dung theo thỏa thuận chỉ có nội dung tại thửa đất số 105, tờ bản đồ số 49, diện tích 7.570,5m2 theo GCN QSDĐ số 123138 do Chi nhánh VPĐKĐĐ Đắk Song cấp ngày 17/10/2024 đứng tên ông Tô Tiến H và bà Hoàng Thị M (Gọi tắt là thửa số 105) theo văn bản thỏa thuận thống nhất chia cho bà M được hưởng nhưng ông H không thực hiện nghĩa vụ sang tên cho bà M. Cấp sơ thẩm xác định nguồn gốc của thửa đất số 49 trước khi tách thành thửa 105 và 106 là do bà M, ông H cùng tạo dựng lên và đứng tên hai ông bà, xác định là tài sản hình thành trong thời kì hôn nhân. Sau khi thửa đất số 49 được tách thành 02 thửa đất là thửa số 105 (vị trí được thỏa thuận phân chia cho bà M) và thửa số 106 (vị trí được phân chia cho ông H) và cũng đã được cơ quan có thẩm quyền cấp thành 02 GCN QSDĐ. Đối với thửa đất số 106 được phân chia cho ông H thì đã sang nhượng cho người khác và hiện các bên không tranh chấp đối với tài sản này. Ông H không đồng ý ký thủ tục sang tên thửa đất số 105 cho bà M với lý do ông cho rằng để tài sản này cho các con và ông trình bày số tiền bán thửa đất số 106 nêu trên bà M cùng nhận và sử dụng số tiền này. Cấp sơ thẩm xác định: Theo quy định của Bộ luật dân sự thì trường hợp văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung là bất động sản của vợ chồng ông H và bà M cũng là một hình thức của Hợp đồng dân sự theo quy định tại Điều 401, Điều 405 của Bộ luật dân sự năm 2005 (tương đương Điều 117, 119 Bộ luật Dân sự 2015): Hợp đồng được giao kết hợp pháp có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác. Trong trường hợp của vợ chồng 6 ông H bà M, cả hai bên đều không có thỏa thuận gì khác về thời điểm có hiệu lực của văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung và văn bản này cũng không vi phạm pháp luật. Nên “Văn bản thỏa thuận v/v chia tài sản khi ly hôn" ngày 02/7/2024 giữa bà M và ông Tô Tiến H (được hai bên thống nhất lập Vi bằng cùng ngày 02/7/2024) và “Văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng sau ly hôn“ đương nhiên có hiệu lực pháp luật kể từ ngày lập. Đồng thời, theo Biên bản thống nhất giá trị tài sản tranh chấp thì thửa đất số 105 và toàn bộ tài sản gắn liền với đất của bà M có giá là 1.000.000.000 đồng. Giá trị thửa đất số 106 ông H đã chuyển nhượng cho người khác có giá là 4.800.000.000 đồng. Nếu cho rằng một phần tài sản là thửa đất số 49, tờ bản đồ số 49, diện tích 12.091,5m2 do ông H khai hoang một phần trước khi kết hôn với bà M thì việc ông H cùng bà M thỏa thuận ông H nhận phần tài sản là thửa đất số 106 có giá trị lớn hơn rất nhiều so với thửa đất số 105 của bà M được phân chia.

Do đó, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định phân chia cho bà M được hưởng thửa đất số 105 và toàn bộ tài sản, vật kiến trúc gắn liền với đất cũng phù hợp với thực tế và phù hợp với các quy định của pháp luật. Từ các phân tích trên xác định việc bị đơn kháng cáo yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là không có căn cứ, nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo về nội dung này. Về nội dung kháng cáo đề nghị chấp nhận yêu cầu phản tố, tuyên vô hiệu văn bản thỏa thuận chia tài sản chung được ký kết giữa ông với bà M (Văn bản không đề ngày, tháng, năm) và Văn bản thỏa thuận về việc chia tài sản sau khi ly hôn lập tại Văn phòng thừa phát lại ngày 02/7/2024): Sau khi xác lập các thỏa thuận nêu trên thì ông H đã yêu cầu bà M cùng phối hợp với ông H để thực hiện các giao dịch liên quan đến việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà ông H đã được chia cho ông Đặng Văn N, bà Khổng Thị B, về phía bà M đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình để ông H chuyển nhượng tài sản thuộc thửa đất số 106, tờ bản đồ số 49 do ông H sử dụng với số tiền 4.800.000.000 đồng. Số tiền này ông H cho rằng bà M cùng nhận và sử dụng chung nhưng ông không đưa ra được chứng cứ chứng minh mặc dù nghĩa vụ chứng minh thuộc về ông H. Bà B là người nhận chuyển nhượng đất cũng khẳng định việc giao nhận tiền chỉ có ông H là người nhận. Cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp là “Tranh chấp nội dung thỏa thuận phân chia tài sản chung sau khi ly hôn” để áp dụng khoản 1 Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự là chưa chính xác, bởi vì thực chất các đương sự đều thừa nhận toàn bộ nội dung liên quan đến các văn bản thỏa thuận đều là cùng nội dung và cùng ý chí hai bên khi xác lập văn bản thoả thuận. Ông H cho rằng bị ép buộc ký vào văn bản thỏa thuận chia tài sản sau ly hôn nhưng trong quá trình giải quyết vụ án ông H không đưa ra được chứng cứ chứng minh việc mình bị cưỡng ép khi lập văn bản. Đồng thời lời trình bày của ông H mâu thuẫn với thực tế về việc thực hiện thỏa thuận chia tài sản: Sau khi thỏa thuận chia tài sản, chính ông H là người chủ động liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thủ tục tách thửa đất số 49 thành hai thửa 105 và 106 theo đúng nội dung đã cam kết. Điều này chứng tỏ văn bản thỏa thuận đã và đang được các bên thực hiện trên thực tế và không ai bị ép buộc.

Do đó, cần phải xác định quan hệ tranh chấp trong vụ án này là “Tranh chấp chia tài sản 7 chung sau ly hôn” mới phù hợp với quy định của pháp luật, tuy nhiên về bản chất của sự việc không có gì khác nhau nên chỉ nêu ra để cấp sơ thẩm rút kinh nghiệm. Về nội dung thì như đã phân tích ở trên nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo đề nghị chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn. Tuy nhiên Hội đồng xét xử xét thấy cần công nhận quyền sở hữu về tài sản phần mà các đương sự đã tự thỏa thuận phân chia cho bà M nên sửa về cách tuyên án và án phí cho phù hợp. Xét quan điểm của Viện kiểm sát tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên cần chấp nhận.

[3] Về án phí: Do yêu cầu kháng cáo không được chấp nhận nên người kháng cáo phải chịu án phí Hôn nhân gia đình phúc thẩm theo quy định.