Bản án 61/2026/HNGĐ-STTranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà Lương Thị D và ông Hồ Quyết T.
Nội dung
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên toà. Tòa án nhân dân khu vực 8 - Nghệ An nhận định:
[1] Về tố tụng: Bà Lương Thị D yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 8 - Nghệ An giải quyết không công nhận quan hệ vợ chồng với ông Hồ Quyết T có hộ khẩu thường trú tại khối L, phường T, tỉnh Nghệ An. Căn cứ khoản 8 Điều 28; Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 8 - Nghệ An.
[2] Về nội dung: [2.1] Về yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng: Bà Lương Thị D và ông Hồ Quyết T đều trình bày có đăng ký kết hôn tại UBND xã N, huyện N (nay là UBND phường T), tỉnh Nghệ An vào năm 1989 nhưng bà D, ông T đều không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh có đăng ký kết hôn. Theo bà D sau khi kết hôn vợ chồng chung sống bình thường đến đến năm 2008 thì phát sinh mâu thuẫn. Nguyên nhân mâu thuẫn do ông T không chung thủy, suốt ngày chửi bới bà. Tuy nhiên theo ông T thì trong quá trình chung sống giữa ông và bà D có xảy ra mâu thuẫn nhỏ nhặt nhưng từ năm 2024 đến nay thì mâu thuẫn trầm trọng hơn. Nguyên nhân mâu thuẫn là do kinh tế, bà D chi tiêu sinh hoạt trong gia đình không hợp lý. Tại văn bản số 167/UBND-VP ngày 25/02/2026 của UBND phường T trả lời lưu trữ sổ hộ tịch về đăng ký kết hôn giữa ông T, bà D thì “Qua kiểm tra phần mềm dữ liệu hộ tịch điện tử tại phường T, tỉnh Nghệ An không có 4 thông tin đăng ký kết hôn của ông, bà đã nêu trên”. Mặt khác tại giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do UBND phường T cung cấp xác định ông T và bà D hiện đang sống như vợ, chồng từ ngày 20/6/1989 đến nay. Như vậy có đủ căn cứ xác định bà D và ông T chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 20/6/1989 đến nay nhưng không đăng ký kết hôn. Dó đó bà D yêu cầu Tòa án giải quyết không công nhận quan hệ vợ chồng với ông T là có căn cứ nên cần chấp nhận. [2.2] Về nuôi con chung: Bà D và ông T thỏa thuận có 03 con chung là Hồ Thị H, sinh năm 1989; Hồ Thị G, sinh năm 1992 và Hồ Thị Thanh L, sinh năm 1995, không ai nhận nuôi con nuôi, không ai có con riêng. Nay các con chung đều đã trưởng thành, có cuộc sống tự lập nên bà D, ông T không yêu cầu Tòa án giải quyết. Do đó Hội đồng xét xử không xem xét. [2.3] Về chia tài sản: Quá trình giải quyết vụ án bà D yêu cầu Tòa án chia tài sản chung của bà và ông T mà Tòa án đã xem xét thẩm định và định giá. Tuy nhiên nay bà D và ông T đã thỏa thuận được với nhau về việc chia tài sản chung nên bà D xin rút yêu cầu chia tài sản. Tại phiên tòa ông T đồng ý với việc rút yêu cầu chia tài sản của bà D vì ông bà đã thỏa thuận được với nhau về chia tài sản chung. Xét việc rút yêu cầu này của bà D là hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 244 - Bộ luật Tố tụng dân sự nên cần chấp nhận.
[3] Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản: Quá trình giải quyết vụ án bà D đã nộp 8.000.000 đồng (tám triệu đồng) đã chi phí hết. Nay bà D thỏa thuận chịu toàn bộ chi phí trên là phù hợp quy đinh tại các Điều 157, 165 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[4] Về án phí: Buộc bà Lương Thị D phải chịu toàn bộ án phí Hôn nhân và gia đình sơ thẩm. Về tiền tạm ứng án phí chia tài sản: Trả lại cho bà Lương Thị D toàn bộ tiền tạm ứng án phí chia tài sản mà bà D đã nộp.
Quyết định
Căn cứ khoản 8 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 4 Điều 147, 157, 165, khoản 2 Điều 244, các Điều 271 và 273 - Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 9, khoản 1 Điều 14, Điều 53 - Luật Hôn nhân và gia đình; khoản 3 Điều 18, khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án. Tuyên xử:
1. Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận quan hệ vợ chồng giữa bà Lương Thị D và ông Hồ Quyết T.
2. Về nuôi con chung: Bà Lương Thị D và ông Hồ Quyết T thỏa thuận có 03 con chung là Hồ Thị H, sinh năm 1989; Hồ Thị G, sinh năm 1992 và Hồ Thị Thanh L, sinh năm 1995 đều đã trưởng thành, có cuộc sống tự lập nên không yêu cầu Tòa án giải quyết. Do đó Hội đồng xét xử không xem xét.
3. Về chia tài sản: Đình chỉ yêu cầu của bà Lương Thị D về việc chia tài sản chung. 5
4. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản: Bà Lương Thị D thỏa thuận chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản là 8.000.000 đồng (tám triệu đồng) đã chi phí hết nên Hội đồng xét xử miễn xét.
5. Về án phí: Buộc bà Lương Thị D phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí HNGĐ sơ thẩm, được trừ vào tiền tạm ứng án phí 13.551.800 đồng (mười ba triệu, năm trăm năm mươi mốt nghìn, tám trăm đồng) mà bà D đã nộp tại Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An. Hoàn trả lại cho bà Lương Thị D số tiền 13.251.800 đồng (mười ba triệu, hai trăm năm mươi mốt nghìn, tám trăm đồng) tiền tạm ứng án phí chia tài sản Biên lai thu tiền số 0002423 ngày 07/11/2025, tại Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An.
6. Quyền kháng cáo: Trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án nguyên đơn, bị đơn được quyền kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An. Nơi nhận - Các đương sự; - VKSND khu vực 8 - Nghệ An; - TAND tỉnh Nghệ An; - Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An; - UBND phường Tây Hiếu (ghi vào sổ hộ tịch); - Lưu HSVA. TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM