Bản án 54/2026/HNGĐ-STTranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phân tích, đánh giá, nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Chị Đặng Thị L yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án "Ly hôn, tranh chấp về nuôi con khi ly hôn" với anh Đặng Văn B có địa chỉ: Thôn L - B, xã B, tỉnh Lào Cai.

Căn cứ vào khoản 1 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Bộ luật tố tụng dân sự, Luật tố tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án thì vụ án 3 thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 8 - Lào Cai. Nguyên đơn, bị đơn được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai và đều có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt hợp lệ. Vì vậy Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn, bị đơn là phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 227; khoản 1 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về quan hệ hôn nhân: Chị L và anh B tự nguyện về chung sống với nhau như vợ chồng từ đầu năm 2005, không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật; đên nay mặc dù đã đủ điêu kiện kết hôn theo quy định của pháp luật nhưng anh chị vân không đăng ký kết hôn tại Uy ban nhân dân câp có thâm quyền là vi phạm khoản 1 Điều 9 của Luật Hôn nhân và gia đình. Nay anh chị đều xác nhận không còn tình cảm với nhau, không thê tiêp tục chung sông với nhau và đêu yêu câu Tòa án giải quyêt cho ly hôn. Nhận thây, anh chị chung sông với nhau nhu vợ chồng từ năm 2005, không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử cần căn cứ khoản 1 Điều 14 của Luật Hôn nhân và gia đình tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Đặng Thị L và anh Đặng Văn B là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật.

[3] Về con chung: Quá trình chung sống, chị Đặng Thị L và anh Đặng Văn B có 02 người con chung Đặng Văn N, sinh ngày 03/02/2007 và cháu Đặng Thị Q, sinh ngày 25/4/2019. Cháu Đặng Văn N đã trên 18 tuổi, cháu khỏe mạnh bình thường nên anh chị không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết. Đối với cháu Đặng Thị Q, anh chị đều yêu cầu Tòa án giải quyết cho chị Đặng Thị L được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cháu cho đến khi cháu đủ 18 tuổi. Anh, chị đều không yêu cầu Tòa án giải quyết việc cấp dưỡng nuôi con chung. Xét thấy chị L đủ điều kiện nuôi con khi ly hôn, cháu Đặng Thị Q có nguyện vọng được ở với mẹ khi bố mẹ ly hôn.

Vì vậy, Hội đồng xét xử cần áp dụng Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình giao cháu Đặng Thị Q cho chị Đặng Thị L trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cho đến khi cháu đủ 18 tuổi là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật. Đương sự không yêu cầu Tòa án giải quyết việc cấp dưỡng nuôi con chung nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[4] Về tài sản chung và công nợ chung: Các đương sự đều không yêu cầu Tòa án giải quyết về tài sản chung và công nợ chung nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[5] Về án phí sơ thẩm: Nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

[6] Về quyền kháng cáo đối với Bản án: Các đương sự được quyền kháng cáo đôi với Bản án theo quy định tại Điêu 271, 273 của Bộ luật tô tụng dân sự.

[7] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát: Xét thấy ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là phù hợp nên Hội đồng xét xử cần xem xét chấp nhận theo quy định của pháp luật.