Bản án 315/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng thuê khoán tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
[1] Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Đào Thị G. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số sơ thẩm số 81/2024/DS-ST ngày 30/9/2024 của Tòa án nhân dân huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk (Nay là Tòa án nhân dân khu vực 4 – Đắk Lắk). [2] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn bà Đào Thị G được miễn án phí dân sự phúc thẩm. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nhận định của Tòa án
Sau khi xem xét các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra công khai tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận thấy:
[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bị đơn bà Đào Thị G đã được nộp trong thời hạn luật định và được miễn tạm ứng án phí nên được xem xét, giải quyết theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn không rút yêu cầu khởi kiện, bị đơn không rút đơn kháng cáo, các đương sự không tự hòa giải được với nhau về việc giải quyết vụ án và đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết.
[2] Về nội dung: [2.1] Về tư cách tham gia tố tụng của nguyên đơn:
Xét thấy, việc chuyển đổi từ mô hình Công ty TNHH MTV C sang Công ty Cổ phần C đã được thực hiện theo trình tự quy định của pháp luật được Phòng đăng ký kinh doanh - Sở kế hoạch đầu tư cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty Cổ phần đăng ký thay đổi lần thứ 5 ngày 09/10/2019, hiện nay chưa bị cơ quan có thẩm quyền nào hủy bỏ tư cách pháp nhân. Mặt khác, căn cứ khoản 4 Điều 202 Luật doanh nghiệp năm 2020 quy định “Công ty chuyển đổi đương nhiên kế thừa toàn bộ quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ, gồm cả nợ thuế, hợp đồng lao động và nghĩa vụ khác của công ty được chuyển đổi”. Như vậy, Tòa án nhân dân huyện Krông Pắc thụ lý, giải quyết vụ án theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty Cồ phần cà phê Thắng L và xác định người đại diện theo pháp luật của Công ty ông Đỗ Hoàng P (chức danh Chủ tịch hội đồng quản trị) là người đại diện của Công ty tham gia tố tụng là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 85 Bộ luật tố tụng dân sự. [2.2] Về sản lượng cà phê quả tươi còn phải đóng cho Công ty: 8 Tại điểm c khoản 2 Điều 3 của Hợp đồng khoán gọn vườn cây cà phê có nội dung: “Nghĩa vụ của bên B (bà G) thực hiện nộp sản lượng cho bên A theo quy định...”và theo quy định tại khoản 5 Điều 6 của hợp đồng có nội dung: “Trong quá trình thực hiện hợp đồng bên B không hoàn thành chỉ tiêu giao nộp sản phẩm cà phê theo định mức hàng năm thì bên A có quyền áp dụng biện pháp cần thiết để thu hồi nợ và đơn phương chấm dứt hợp đồng giao khoán...”. Xét các niên vụ từ 2019 – 2020; 2020 - 2021; 2021 – 2022; 2022 – 2023; 2023 – 2024, bà G không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp sản lượng cho Công ty là vi phạm nghĩa vụ của bên nhận khoán.
Do đó, bà G phải thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký kết. [2.3] Về tiền thuê đất: Tại điểm g khoản 2 Điều 3 của hợp đồng khoán gọn đã quy định về nghĩa vụ của bà Đào Thị G “Nộp tiền thuê đất, thuế đất nông nghiệp cho nhà nước (nếu có), theo tỷ lệ 51-49%, phần bên B (49%) nộp vào tháng 11 trong năm thông qua bên A”.
Tuy nhiên, từ năm 2006 đến năm 2010, từ năm 2015 đến năm 2017 và từ năm 2018 đến năm 2023, bà G chưa nộp tiền thuê đất cho Công ty đối với lô đất nhận khoán để Công ty thực hiện nghĩa vụ nộp tiền thuê đất vào Ngân sách nhà nước theo quy định. Tại Thông báo số 43/CT-THNVDT ngày 08/1/2018 của Cục thuế tỉnh T2 về việc truy thu tiền thuê đất đã miễn sai đối tượng theo kết luận của Kiểm toán Nhà nước thì từ năm 2003 – 2010 (05 năm) tiền thuê đất được tính 1.042.067 đ/ha; Thông báo số 802/TB-CT ngày 24/4/2018 của Cục thuế tỉnh T2; Thông báo số 984/TB-CT ngày 07/5/2019 của Cục thuế tỉnh T2 về việc nộp tiền thuê đất, thuê mặt nước thì năm 2015 tiền thuê đất được tính 699.849đ/ha, từ năm 2016 đến năm 2017 tiền thuê đất được tính 1.786.408đ/ha/năm, từ năm 2018 đến năm 2019 tiền thuê đất được tính 1.786.748đ/ha/năm; Thông báo số 695/TB-CT ngày 23/3/2020 tiền thuê đất được tính 1.785.408đ/ha; Thông báo số 1252/TB-CT ngày 29/4/2021 tiền thuê đất được tính 1.785.408đ/ha. Như vậy, căn cứ vào diện tích đất nhận khoán, diện tích đất bờ lô và các Thông báo thuế thì bà G phải có nghĩa vụ nộp tiền thuê đất. [2.4] Đối với tiền khấu hao kênh mương, hồ đập: Tại Điều 1 của hợp đồng khoán gọn có nêu: “1. Bên A khoán gọn vườn cây cà phê cho bên B trực tiếp đầu tư, chăm sóc, bảo vệ, thu hoạch và giao nộp sản phẩm cà phê”. Và tại Điều 2, Điều 3 của hợp đồng có nêu: “Khi vào vụ tưới nước cho cà phê, Công ty mở nước cho bên B tưới với diện tích tưới mương. Diện tích tưới mương Công ty sẽ thu tiền khấu hao hồ đập kênh mương theo đơn giá quy định tại hội nghị người lao động hằng năm” và “Đối với diện tích tưới nước trên hệ thống hồ đập, kênh mương của Công ty thì phải nộp tiền khấu hao hồ đập kênh mương cho bên A theo đơn giá quy định tại hội nghị người lao động hằng năm”. Tại trang 10 của bảng phương án khoán gọn có nêu: Chi phí khấu hao hồ đập kênh mương là 500.000đồng/ha/năm (chi phí 100% 9 trên vườn cây), diện tích bà G nhận khoán là 10.000m2. Như vậy, bà G phải trả cho công ty tiền khấu hau kênh mương, hồ đập theo hợp đồng đã ký kết. [2.5] Đối với các cây muồng đen bị chặt hạ: Tại khoản 1 Điều 6 của Hợp đồng khoán gọn vườn cây cà phê quy định về điều khoản cam kết chung thì: “Công ty thống nhất quản lý cây muồng đen hiện có trên lô cà phê giao khoán, nếu vì lý do quá dày rợp, già cỗi phải cắt tỉa hoặc khi vườn cây thanh lý thì công ty sẽ tổ chức kiểm kê, lập thủ tục bán theo phương thức đấu thầu…”. Theo khoản 1 Điều 6 của hợp đồng và tại mục 7.2.1.2 của Phương án khoán gọn vườn cây cà phê quy định: “Đối với cây muồng đen trồng trên lô cà phê từ năm 1992 trở về trước, khi cắt tỉa hoặc thanh lý thì phân chia theo tỷ lệ 70%-30%”. Như vậy, việc bà G tự ý cắt hạ đối với cây muồng đen trên diện tích đất nhận khoán là vi phạm hợp đồng đã ký kết. [2.6] Đối với Hợp đồng khoán gọn vườn cây cà phê số 246/2011/HĐ-GK ngày 27/8/2011 giữa bà Đào Thị G với Công ty TNHH MTV C: Tại điểm f khoản 1 Điều 2 của Hợp đồng quy định về quyền và nghĩa vụ của bên A (Công ty TNHH MTV C) thì bên A có quyền: “Hủy bỏ hợp đồng giao khoán, thu hồi diện tích giao khoán khi bên nhận khoán vi phạm hợp đồng…”. Và tại khoản 5 Điều 6 của Hợp đồng quy định về điều khoản cam kết chung có nêu: “Trong quá trình thực hiện hợp đồng bên B không hoàn thành chỉ tiêu giao nộp sản phẩm cà phê theo định mức hàng năm, thì bên A có quyền áp dụng các biện pháp cần thiết để thu hồi nợ và đơn phương chấm dứt hợp đồng giao khoán, thu hồi vườn cây cà phê giao khoán, tiến hành giao cho người khác hợp đồng”. Như vậy, việc bà G không đóng sản lượng cho Công ty; không nộp tiền thuê đất phần 49%, vi phạm nộp tiền khấu hao kênh mương hồ đập là vi phạm hợp đồng khoán gọn đã ký kết. Đồng thời, theo Hợp đồng số 246/2011/HĐ-GK ngày 27/8/2011, thời hạn giao khoán là 05 năm tính từ ngày ký kết hợp đồng, được gia hạn đến năm 2021. Sau khi hết hạn hợp đồng bà G không tiếp tục ký kết hợp đồng giao khoán mà chiếm dụng vườn cây.
[3]
Từ những phân tích, nhận định nêu trên, nhận thấy: Toà án cấp sơ thẩm tuyên buộc bà G phải trả cho Công ty sản lượng 11.635kg cà phê quả tươi còn nợ của 05 niên vụ, buộc bà G phải nộp tiền thuê đất cho Công ty phần 49% với số tiền là 8.882.391 đồng và tiền khấu hao kênh mương, hồ đập; buộc bà G phải bồi thường số tiền 96.437.880 đồng cây muồng đen đã chặt hạ và chấm dứt hợp đồng giao khoán, buộc bà G phải trả lại diện tích giao khoán và giải quyết hậu quả của việc chấm dứt hợp đồng là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
Do đó, xét kháng cáo của bị đơn bà Đào Thị G không có căn cứ chấp nhận, cần giữ nguyên bản án sơ thẩm là phù hợp. 10
[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Đào Thị G được miễn án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;
[1] Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Đào Thị G. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số sơ thẩm số 81/2024/DS-ST ngày 30/9/2024 của Tòa án nhân dân huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk (Nay là Tòa án nhân dân khu vực 4 – Đắk Lắk).
[2] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn bà Đào Thị G được miễn án phí dân sự phúc thẩm. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.