Bản án 318/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng thuê khoán tài sản

7

[1] Về tố tụng: Bị đơn bà Ngô Thị H làm đơn kháng cáo trong thời hạn luật định, đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm, nên vụ án được giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của bị đơn bà Ngô Thị H cho rằng bà H không ký kết hợp đồng với Công ty cổ phần C mà chỉ ký kết hợp đồng với Công ty TNHH MTV C, cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và bác yêu cầu phản tố của bị đơn là không đúng, HĐXX thấy rằng: [2.1] Về việc chuyển đổi từ mô hình Công ty TNHH MTV C sang Công ty Cổ phần C đã được thực hiện theo trình tự quy định của pháp luật, được Phòng đăng ký kinh doanh - Sở K đầu tư cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty Cổ phần đăng ký thay đổi lần thứ 5 ngày 09/10/2019, hiện nay chưa bị cơ quan có thẩm quyền nào hủy bỏ tư cách pháp nhân. Mặt khác, căn cứ khoản 4 Điều 202 Luật doanh nghiệp quy định “Công ty chuyển đổi đương nhiên kế thừa toàn bộ quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ, gồm cả nợ thuế, hợp đồng lao động và nghĩa vụ khác của công ty được chuyển đổi”. Nên việc Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý, giải quyết vụ án theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty Cồ phần cà phê Thắng Lợi là có căn cứ. [2.2] Về yêu cầu khởi kiện bà Ngô Thị H phải trả cho Công ty cổ phần C sản lượng cà phê quả tươi còn nợ của 06 niên vụ (từ niên vụ 2018-2019 đến niên vụ 2023-2024) là 11.546kg; yêu cầu bà Ngô Thị H phải nộp tiền thuê đất phần 49% về Công ty (truy thu năm 2006 đến năm 2010; 2015 đến 2017) và tiền thuê đất 04 năm (từ năm 2018 đến năm 2021) là 5.793.381 đồng; yêu cầu bà Ngô Thị H phải trả cho Công ty cổ phần C tiền khấu hao kênh mương, hồ đập từ năm 2018 đến năm 2021 là 1.746.000 đồng; yêu cầu bà Ngô Thị H phải bồi thường cho Công ty cổ phần C 51% giá trị 51 cây muồng đen trồng năm 1994 bị cắt hạ là 47.100.438 đồng. Thấy rằng: Ngày 27/8/2011 giữa Công ty TNHH MTV C và bà Ngô Thị H đã ký Hợp đồng khoán gọn vườn cây cà phê số 931/2011/HĐ-GK. Quá trình thực hiện hợp đồng, từ niên vụ 2011-2012 đến niên vụ 2017-2018 bà H đã thực hiện việc quản lý, chăm sóc vườn cây và giao nộp sản phẩm theo nội dung hợp đồng đã ký kết. Bà H cho rằng Công ty không thực hiện đúng các cam kết, không xem xét giảm sản lượng giao khoán khi có thiên tai nên bà ngừng giao nộp sản phẩm để yêu cầu Công ty T1 lại các điều khoản trong hợp đồng.

Tuy nhiên, bà H không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh Công ty đã vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hợp đồng hoặc có hành vi làm cho mục đích giao kết hợp đồng không đạt được. Tại khoản 5 Điều 6 Hợp đồng khoán gọn quy định: “Trong quá trình thực hiện hợp đồng bên B không hoàn thành chỉ tiêu giao nộp sản phẩm cà phê theo định mức hàng năm thì bên A có quyền áp dụng biện pháp cần thiết để thu hồi nợ và đơn phương chấm dứt hợp đồng giao khoán...”. 8 Tại điểm g khoản 2 Điều 3 của Hợp đồng khoán gọn, về phần nghĩa vụ của bên B có nội dung: “Bên B có nghĩa vụ nộp tiền thuê đất, thuế đất nông nghiệp cho Nhà nước, theo tỷ lệ 51 – 49%, phần bên B chịu 49% nộp vào tháng 11 trong năm thông qua bên A” Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án thì từ niên vụ 2018-2019 bà H không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giao nộp sản lượng theo định mức đã cam kết, đồng thời không thực hiện nghĩa vụ nộp tiền thuê đất theo thỏa thuận, là hành vi vi phạm hợp đồng.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của Công ty về việc buộc bà H thực hiện nghĩa vụ còn thiếu, đồng thời chấm dứt hợp đồng giao khoán và trả lại diện tích nhận khoán cho Công ty là có căn cứ. [2.3] Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bà Ngô Thị H phải bồi thường thiệt hại do hành vi tự cắt hạ cây muồng đen, thì thấy: Khoản 1 Điều 6 của Hợp đồng khoán gọn vườn cây cà phê quy định về điều khoản cam kết chung thì “Công ty thống nhất quản lý cây muồng đen hiện có trên lô cà phê giao khoán, nếu vì lý do quá dày rợp, già cỗi phải cắt tỉa hoặc khi vườn cây thanh lý thì công ty sẽ tổ chức kiểm kê, lập thủ tục bán theo phương thức đấu thầu…”. Theo Biên bản kiểm kê vườn cây cà phê và cây muồng năm 2019 thì trên đất nhận khoán của bà H còn 53 cây muồng đen. Biên bản chủ lô tự ý cắt muồng đen trên lô nhận khoán ngày 12/5/2021 bà H không có mặt, có sự chứng kiến của đại diện Công ty, đội trưởng và xác nhận của Công an xã H thì bà H đã tự ý cắt hạ 51 cây muồng đen trồng năm 1994. Như vậy, việc bà H tự ý cắt hạ đối với cây muồng đen trên diện tích đất nhận khoán là vi phạm hợp đồng đã ký kết nên cấp sơ thẩm buộc bà Ngô Thị H phải bồi thường cho Công ty giá trị 51 cây muồng đen trồng năm 1994 là phù hợp. [2.4] Về giải quyết hậu quả khi chấm dứt hợp đồng giao khoán: Theo quy định tại Điều 1 của Hợp đồng được ký kết giữa các bên thì “Phần giá trị vườn cây trên đất Công ty góp 51%, chủ hộ góp 49%”. Mặt khác, trong hợp đồng hai bên không thỏa thuận về mức độ khấu hao tài sản. Như vậy, khi chấm dứt hợp đồng thì Công ty phải có nghĩa vụ trả lại phần 49% giá trị vườn cây cà phê còn trên lô cho bà H là phù hợp. Đối với các tài sản khác trên đất do bà H tự trồng, tạo dựng thì căn cứ điểm c khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 3 của Hợp đồng khoán gọn số 931/2011/HĐ-GK ngày 27/8/2011 có nội dung “Được làm lán trại tạm bảo vệ sản phẩm trong thời kỳ thu hoạch. Vật liệu làm lán chỉ bằng vật liệu dễ tháo dỡ...Diện tích không quá 12m2, chiều cao không quá 4m ...”; “...Trong lô cà phê chỉ có cây cà phê với cây muồng đen, ngoài bờ lô được trồng xen tiêu...”. Ngoài ra, tại Nghị Quyết 04/NQ-HĐTV ngày 01/6/2017 và Thông báo số 42/TB-CT ngày 09/6/2017 của Công ty TNHH MTV C thể hiện việc cho phép người nhận khoán trồng Cây tiêu phụ bám trên cây muồng đen trong và bờ lô cà phê. 9 Như vậy, toàn bộ tài sản trên lô nhận khoán mà bà H tự ý trồng, tạo dựng không đúng thỏa thuận trong hợp đồng cần buộc bà H phải chặt bỏ hoặc tháo dỡ, di dời, Công ty không có nghĩa vụ thanh toán lại cho bà H trị giá số tài sản này là phù hợp. [2.5] Đối với yêu cầu phản tố đề nghị công nhận hiệu lực Hợp đồng hợp tác đầu tư số 395/HĐHTĐT ngày 05/9/1998, xét thấy: Ngày 05/9/1998 bà H và Công ty TNHH MTV C ký hợp đồng hợp tác đầu tư sản xuất cà phê và phân chia sản phẩm số 395/HĐHTĐT, thời hạn hợp đồng là 30 năm. Tuy nhiên đến năm 2011, Công ty đã lập phương án chuyển đổi khoán vườn cây cà phê từ Phương án hợp đồng hợp tác đầu tư sản xuất cà phê và phân chia sản phẩm sang Phương án khoán gọn vườn cây cà phê cho hộ nông trường viên. Ngày 27/8/2011, bà H và Công ty TNHH MTV C đã ký hợp đồng khoán gọn vườn cây cà phê cho hộ nông trường viên số 931/2011/HĐ-GK thay thế cho hợp đồng hợp tác đầu tư sản xuất cà phê và phân chia sản phẩm số 395/HĐHTĐT ngày 05/9/1998. Như vậy, Hợp đồng số 395/HĐHTĐT ngày 05/9/1998 đã hết hiệu lực.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm xác định Hợp đồng hợp tác đầu tư số 395/HĐHTĐT ngày 05/9/1998 không còn được các bên thực hiện và đã được thay thế bằng Hợp đồng khoán gọn số 931/2011/HĐ-GK là có căn cứ. Từ những nhận định trên thấy rằng kháng cáo của bà H là không có cơ sở, cần giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

[3] Về án phí dân sự phúc thẩm: Vì không được chấp nhận kháng cáo nên bà Ngô Thị H phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.