Bản án 21/2026/HNGĐ-STTranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về thủ tục tố tụng: [1.1]. Về sự vắng mặt của đương sự: Tại phiên tòa, nguyên đơn chị Bùi Thị Đ và bị đơn anh Đinh Văn G vắng mặt nhưng đều có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt.

Xét thấy, việc vắng mặt của các đương sự là tự nguyện và đã có ý kiến đầy đủ về yêu cầu khởi kiện, quan điểm giải quyết vụ án trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án. Căn cứ khoản 1 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn và bị đơn theo quy định của pháp luật.. [1.2]. Trong quá trình giải quyết vụ án Tòa án tiến hành các biện pháp xác minh thu thập chứng cứ, nên Viện kiểm sát nhân khu vực 12, tỉnh Phú Thọ tham gia phiên tòa là đúng với quy định tại khoản 2 Điều 21 Bộ luật tố tụng dân sự. [2.] Về quan hệ hôn nhân: Chị Bùi Thị Đ và anh Đinh Văn G tự nguyện chung sống với nhau như vợ chồng từ khoảng tháng 3 năm 2001, có tổ chức lễ cưới theo phong tục tập quán của địa phương nhưng không thực hiện việc đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Quá trình chung sống, hai bên có thời gian hạnh phúc, sau đó phát sinh mâu thuẫn do bất đồng quan điểm sống, kinh tế khó khăn, không còn quan tâm, chăm sóc nhau và đã sống ly thân từ năm 2017 đến nay. Nay chị Đ yêu cầu Tòa án giải quyết không công nhận quan hệ vợ chồng; anh G đồng ý và cũng đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. 4 Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành xác minh tại UBND phường K. Theo Biên bản xác minh ngày 01/6/2026, công chức Tư pháp - Hộ tịch phụ trách đăng ký hộ tịch xác nhận: kết quả tra cứu trên cơ sở dữ liệu hộ tịch đang quản lý tại địa phương thể hiện chị Bùi Thị Đ và anh Đinh Văn G không đăng ký kết hôn tại UBND phường K. Căn cứ khoản 1, Điều 9 luật Hôn nhân gia đình năm 2014 quy định:“Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch; Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý”. Khoản 1 Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “Nam nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng...” Khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “Trong trường hợp không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng”. Từ những căn cứ nêu trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định chị Bùi Thị Đ và anh Đinh Văn G chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật.

Do đó, Hội đồng xét xử không công nhận chị Bùi Thị Đ và anh Đinh Văn G là vợ chồng.

[3]. Về con chung: Trong quá trình chung sống chị Bùi Thị Đ và anh Đinh Văn G có 03 con chung: Đinh Thị K, sinh ngày 18/02/2002; Đinh Thị Thái B, sinh ngày 07/7/2003; Đinh Ngọc T, sinh ngày 27/9/2004. Các con chung đều đã thành niên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự; các đương sự không yêu cầu giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[4]. Tài sản chung: Các đương sự tự thỏa thuận nên Hội đồng xét xử không xem xét

[5]. Về nợ chung, các khoản cho vay chung: Chị Đ và anh G xác định không có nên không đặt ra việc giải quyết.

[6]. Về án phí: Chị Đ phải chịu 300.000 đồng án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm.

[7]. Quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.