Bản án 49/2025/DS-PTTranh chấp đất đai

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở ý kiến trình bày của các bên đương sự và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Trần Ngọc L, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn bà Trần Thị H, được nộp ngày 06/3/2025, trong thời hạn luật định, nội dung kháng cáo yêu cầu xét xử lại Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2025/DS-ST ngày 20/02/2025 của Tòa án nhân dân huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, thuộc thẩm quyền xét xử phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ.

[2] Xét kháng cáo của ông Trần Ngọc L: Ông Trần Ngọc L, đại diện theo ủy quyền của bà Trần Thị H, kháng cáo toàn bộ Bản án sơ thẩm số 02/2025/DS-ST, không đồng ý mở lối đi qua thửa đất số 49, tờ bản đồ số 48, với lý do thửa đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của gia đình bà H, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 26/12/2001, không có tranh chấp và không có lối đi chung.

Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm, ông L không cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ mới để chứng minh yêu cầu kháng cáo. Hội đồng xét xử xét thấy: Thửa đất số 57, tờ bản đồ số 48, diện tích 563,1m² (300m² đất ở, 263,1m² đất trồng cây lâu năm), thuộc quyền sử dụng của ông Hán Văn C, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DC 975065 ngày 05/01/2022. Nguồn gốc thửa đất là thừa kế từ bà Lưu Thị P, mẹ ông C, và trước đó từ ông Lưu Văn Á, với lịch sử sử dụng đã ổn định lâu dài. Theo bản đồ địa chính lập năm 1988 và 2001, thửa đất số 57 bị bao bọc bởi các thửa đất khác, bao gồm thửa đất số 49 của bà H, và không có lối đi ra đường công cộng. Tòa án cấp sơ thẩm đã xác minh hiện trạng qua bản đồ địa chính, sổ mục kê, và biên bản thẩm định tại chỗ ngày 14/11/2024, xác nhận thửa đất số 57 bị bao bọc bởi các thửa đất khác, bao gồm thửa đất số

49. Các nhân chứng tại biên bản hòa giải ngày 20/6/2024 (ông Hán Đ, ông Hán Trung N1, bà Lưu Thị T1, ông Trần Quốc T2) xác nhận gia đình ông C và trước đó là ông Lưu Văn Á từng sử dụng lối đi qua thửa đất số 49 từ lâu. Theo khoản 1 Điều 29 Luật Đất đai năm 2024 và khoản 1 Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2015, chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc có quyền yêu cầu mở lối đi hợp lý qua bất động sản liền kề, kèm theo nghĩa vụ bồi thường. Thửa đất số 57 của ông C được xác minh là không có lối đi ra đường công cộng, đáp ứng điều kiện áp dụng quy định này. Do đó việc mở lối đi cho ông C là phù hợp, lối đi có chiều rộng 3,5m, qua thửa đất số 49 cũng phù hợp với Quyết định số 16/2024/QĐ-UB ngày 01/8/2024 của UBND tỉnh P, quy định bề rộng tối thiểu 3,5m cho lối đi tại khu vực không có quy hoạch chi tiết. Diện tích lối đi 127,5m² 7 và các chỉ giới được xác định rõ ràng, đảm bảo tính khả thi. Việc ông C tự nguyện bồi thường số tiền 33.587.500 đồng đối với tiền đất vườn, khoản tiền bồi thường này nhiều hơn giá trị tài sản là đất (Giá đất vườn đã được Hội đồng định giá là 180.000đ/1m2 x 127,5m2 = 22.950.000đ) đã được Hội đồng định giá và về chi phí thẩm định và định giá tài sản 12.000.000 đồng do ông C tự nguyện chịu cả là tự nguyện, đúng quy định của pháp luật nên cần xác nhận. Bà H là người cao tuổi nên được miễn án phí sơ thẩm là đúng quy định tại Bộ luật Dân sự và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Đối với những tài sản trên diện tích đất 127,5m2 tại thửa đất số 49, tờ bản đồ số 48 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông Trần Ngọc H2 phải cắt ra làm lối đi cho ông Hán Văn C là tài sản hợp pháp của bà Trần Thị H, ông Trần Quang B, ông Trần Ngọc L, ông Trần Quang T đã được hội đồng định giá trị giá như sau: 02 cây đu đủ trị giá 118.800đ; 01 cây vải trị giá 358.000đ; 02 cây mít trị giá 811.000đ; 03 cây bưởi trị giá 1.475.700đ; 01 cây khế trị giá 567.000đ; 07m tường hết khấu hao. Bản án sơ thẩm tuyên buộc bà Trần Thị H, ông Trần Quang B, ông Trần Ngọc L, ông Trần Quang T phải khai thác, di dời toàn bộ số tài sản trên và buộc ông Hán Văn C phải bồi thường giá trị tài sản này theo giá hội đồng định giá nhưng đã xác định ông C hỗ trợ 6.412.500 đồng tiền di dời tài sản trên diện tích đất mở lối đi là chưa đúng mà phải xác định là tiền bồi thường giá trị tài sản di dời, nhưng khoản tiền ông C hỗ trợ nhiều hơn giá trị tài sản trên đất phải bồi thường, nội dung này không ảnh hưởng đến nội dung vụ án và không gây thiệt hại đến quyền lợi của bà Trần Thị H, ông Trần Quang B, ông Trần Ngọc L, ông Trần Quang T nên không cần sửa án sơ thẩm mà cần rút kinh nghiệm với Toà án nhân dân huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ. Ông Trần Ngọc L kháng cáo không đồng ý mở lối đi, cho rằng thửa đất số 49 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của gia đình bà H, không có lối đi chung.

Tuy nhiên, bị đơn không cung cấp tài liệu, chứng cứ mới để bác bỏ các căn cứ của bản án sơ thẩm. Ông L cho rằng ông C có thể đi qua các thửa đất khác là không có căn cứ, vì bản đồ địa chính và lời khai nhân chứng xác nhận thửa đất số 57 không có lối đi riêng và phụ thuộc vào thửa đất số 49 để ra đường công cộng. Tòa án cấp sơ thẩm đã cân nhắc quyền lợi các bên, đảm bảo ông C có lối đi hợp lý và bà H được bồi thường thỏa đáng, vì vậy yêu cầu kháng cáo của ông L không có căn cứ để chấp nhận.

[3] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà H phải chịu án phí dân sự phúc thẩm do kháng cáo của người đại diện theo ủy quyền là ông L không được chấp nhận, nhưng bà H thuộc trường hợp người cao tuổi nên được miễn án phí.