Bản án 33/2026/HNGĐ-PTTranh chấp về chia tài sản khi ly hôn

* Về tố tụng:

[1] Bà Nguyễn Thị Bé P và ông Trần Hồng Q xác lập hôn nhân trên cơ sở tự nguyện, có đăng ký kết hôn, nên án sơ thẩm xác định quan hệ hôn nhân của ông bà hợp pháp và xét xử theo khoản 1 Điều 28 Bộ luật tố tụng dân sự “Tranh chấp ly hôn,nuôi con, chia tài sản khi ly hôn và tranh chấp quyền sở hữu tài sản” là có căn cứ, nhưng xác định khoản 9 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự là không chính xác, mà là khoản 2 của Điều luật này.

[2] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Thế N có văn bản xin vắng mặt, nên căn cứ Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự phiên tòa phúc thẩm vẫn tiến hành. * Về nội dung: Xét các nội dung kháng cáo, thấy rằng:

[3] Đối với nội dung yêu cầu được trực tiếp nuôi con, tại phiên tòa phúc thẩm bị đơn xin rút kháng cáo. Xét đây là sự tự nguyện của đương sự, nên căn cứ khoản 3 Điều 289 Bộ luật tố tụng dân sự đình chỉ xét xử phúc thẩm nội dung kháng cáo này của bị đơn như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp.

[4] Đối với thửa đất 604, diện tích 172m2 tại khu vực T, phường P, thành phố Cần Thơ. Cấp sơ thẩm cho rằng thửa đất này ông Q nhận chuyển nhượng của bà Phạm Yến N1 với giá 100 triệu vào ngày 07/01/2022 và được cấp giấy chứng nhận QSDĐ số CH04926 ngày 21/6/2022, tài sản có được sau khi kết hôn (ngày 23/12/2020), được hình thành trong thời kỳ hôn nhân nên xác định đây là tài sản chung của vợ chồng. Đánh giá lập luận này, thấy rằng: [4.1] Tại Hợp đồng tặng cho tài sản là tiền ngày 28/12/2021 (BL 39,40) thể hiện: ông Trần Thế N đồng ý tặng cho riêng ông Trần Hồng Q số tiền 120 triệu để ông Q mua thửa đất 604 tại khu vực T, phường T, quận Ô diện tích 172m2; bằng hình thức là ông N chuyển nhượng thửa đất 376 tại ấp T, thị trấn C, huyện C, tỉnh Hậu Giang cho bà Tống Trần Anh T2. Khi bà T2 giao tiền cho ông N sẽ chuyển khoản từ tài khoản của bà T2 đến số tài khoản của ông Q; Thời gian thực hiện chuyển tiền vào ngày 29/12/2021 và ngày 07/01/2022 (có chữ ký xác nhận của các nhân chứng Ngô Diệu L1, Trần Minh D, Tống Trần Anh T2, Trần Thị Kim C, Trần Việt K và Nguyễn Thị L). [4.2] Ngày 07/01/2022 ông N và bà Anh T2 ký hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ nói trên với giá 225 triệu tại Văn phòng C1 (BL 35->38); Tại Giấy giao nhận tiền ngày 07/01/2022 (BL 33) thể hiện: bà Anh T2 đã trả tiền nhận chuyển nhượng đất của ông N bằng cách chuyển khoản cho ông Q số tiền 120 triệu theo thỏa thuận và theo hợp đồng tặng cho tài sản giữa ông N và ông Q. Cùng ngày 07/01/2022 ông Q ký hợp đồng nhận chuyển nhượng thửa đất 604 của bà Phạm Yến N1 tại Văn phòng C2 (BL 30->32) và giao đủ số tiền 100 triệu theo Biên nhận tiền đất (BL 34). [4.3] Bà P cho rằng tiền mà ông Q mua thửa đất 604 của bà N1 là do bà bán vàng, nữ trang ngày cưới để chuyển khoản cho ông Q ngày 30/7/2021 số tiền 120 triệu. Đánh giá luận cứ này, thấy rằng: thời gian ông Q mua thửa đất 604 của bà N1 và trả tiền là ngày 07/01/2022 trùng khớp với thời gian ông N bán 6 thửa đất 376 ấp T, thị trấn C, huyện C, tỉnh Hậu Giang cho bà Anh T2 và bà T2 trả tiền cho ông N bằng cách chuyển khoản 120 triệu cho ông Q theo văn bản tặng cho tiền ngày 28/12/2021 giữa ông N và ông Q như phân tích trên. Còn bà P chuyển khoản cho ông Q số tiền 120 triệu là ngày 30/7/2021 trước khi ông Q mua thửa đất 604 của bà N1 05 tháng. Do đó lời khai của bà P cho rằng tiền ông Q mua thửa đất 604 của bà N1 là tiền chung của vợ chồng là không phù hợp và không có căn cứ. Cấp sơ thẩm lập luận: “…nguồn tiền nhận chuyển nhượng đất của em ruột ông Trần Thế N tặng cho riêng ông nhưng không được bà P thừa nhận, bà P cũng chưa có văn bản nào xác định là quyền sử dụng đất trên là tài sản riêng của ông Trần Hồng Q. Do ông Trần Hồng Q không chứng minh được tài sản riêng của mỗi bên nên tài sản tranh chấp được coi là tài sản chung” là đánh giá chứng cứ không đúng. Với các tài liệu, chứng cứ và phân tích nêu trên đã đủ cơ sở kết luận: mặc dù thửa đất 604 ông Q nhận chuyển nhượng của bà N1 được xác lập trong thời kỳ hôn nhân với bà P, nhưng là từ nguồn tiền được tặng cho riêng nên có căn cứ xác định là tài sản riêng của ông Q trong thời kỳ hôn nhân với bà P. Kháng cáo của bị đơn về nội dung này là có cơ sở nên được chấp nhận.

[5] Đối với 20 chỉ vàng 24k là tài sản được cho chung trong ngày cưới. Xét rằng: như đã phân tích trên, số tiền này đã chứng minh không dùng vào việc mua thửa đất 604 của bà N1. Ông Q thừa nhận có nhận số tiền 120 triệu từ bà P chuyển khoản cho ông ngày 30/7/2021, nhưng cho rằng đây là tiền cá nhân của ông có trước hôn nhân, cho em vợ là bà Nguyễn Thị Bé N2 và ông Huỳnh Xuân T3 mượn bằng cách ông chuyển khoản cho bà P, bà P chuyển khoản cho bà N2, ông T3 mượn. Sau đó bà N2, ông T3 chuyển khoản trả lại cho bà P, bà P chuyển khoản trả lại cho ông và ông đã dùng số tiền đó để mua cổ phiếu tại Công ty Cổ phần C3 (BL 215). Tuy nhiên ông Q không có chứng cứ chứng minh đây là khoản tiền cá nhân ông có trước hôn nhân với bà P, nên phải xác định là tiền chung của vợ chồng. Do ông Q đã sử dụng số tiền chung này vào mục đích cá nhân là mua cổ phiếu không được sự đồng ý của bà P, nên ông phải có trách nhiệm giao lại cho bà P ½ là 60.000.000đ.

[6] Đối với số tiền 54.062.000đ bà P chuyển khoản ngày 21/3/2022 và 20/5/2022. Xét rằng, trong quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm bà P có yêu cầu chia đôi số tiền 450 triệu góp vào sửa căn nhà tại số A đường C, khu V, phường V, thành phố V của ông K, bà L. Cấp sơ thẩm đã phân tích và kết luận bà P không có tài liệu, chứng cứ chứng minh vợ chồng đã góp số tiền này vào việc sửa chửa nhà của cha mẹ chồng nên không chấp nhận yêu cầu của bà đòi chia đôi số tiền này. Thế nhưng lại cho rằng với 02 lần bà P chuyển khoản cho ông Q số tiền 54.062.000đ “... phù hợp với thời gian sửa chữa căn nhà của ông K, bà L. Do ông Q thừa nhận có nhận nhưng không dùng số tiền vào việc sửa chữa nhà nên buộc ông Q có trách nhiệm trả lại cho bà P số tiền 54.062.000đ. Trường hợp ông Q chứng minh được số tiền này là tài sản chung thì khởi kiện thành vụ kiện khác theo quy định...” là không có căn cứ và mâu thuẫn với lập luận của chính mình. Bởi lẽ, không có cơ sở chứng minh số tiền 54.062.000đ bà P chuyển cho ông Q là dùng vào việc chi trả tiền sửa chữa nhà của ông K, bà L thì số tiền này phải được xác định là tiền chung của vợ chồng, ông Q có nhận số 7 tiền này từ bà P, nhưng không chứng minh được đã sử dụng vào chi tiêu chung cho vợ chồng thì phải buộc ông hoàn lại ½ số tiền là 27.031.000đ cho bà P. Cấp sơ thẩm buộc ông Q hoàn trả toàn bộ như tài sản riêng của bà P là không đúng quy định pháp luật, không có căn cứ. Kháng cáo nội dung này có cơ sở.

[7] Xét rằng tại cấp phúc thẩm bị đơn có cung cấp thêm được chứng cứ mới, đại diện Viện kiểm sát đề nghị chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn là phù hợp, nên cần sửa án sơ thẩm do khách quan theo hướng nhận định trên.

[8] Về án phí sơ thẩm: do có sửa án về giá trị tài sản phân chia; đồng thời cấp sơ thẩm tính án phí không giá ngạch đối với phần bị bác yêu cầu trong quan hệ tranh chấp chia tài sản chung của vợ chồng là không đúng quy định của điểm a khoản 7 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, nên án phí sơ thẩm sẽ được xác định lại; cụ thể: bà P và ông Q1 được hưởng ngang nhau nên phải chịu án phí sơ thẩm chia tài sản như nhau là: 60.000.000đ + 27.031.000đ = 87.031.000đ x 5% = 4.351.550đ. Ngoài ra, trong quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm hai bên đều tự nguyện ly hôn, nhưng không thỏa thuận được về con chung và tài sản chung. Theo quy định tại khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, thì mỗi bên chỉ phải chịu 25% án phí ly hôn, nhưng cấp sơ thẩm lại buộc nguyên đơn chịu toàn bộ án phí ly hôn là không đúng cần điều chỉnh lại phần này.

[9] Về án phí phúc thẩm: Kháng cáo của bị đơn được chấp nhận một phần nên không phải chịu.