Bản án 68/2025/HNGD-STTranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và sau khi nghe đương sự trình bày tại phiên Tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bà Võ Thị S có đơn khởi kiện yêu cầu tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn và tranh chấp về cấp dưỡng, đây là tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo khoản 3, 5 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự. Ông T cư trú tại tổ dân phố A B, phường L, tỉnh Lâm Đồng nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 15 - Lâm Đồng theo điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Về quan hệ pháp luật: Trong vụ án, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn và tranh chấp về cấp dưỡng đối với bị đơn.

Vì vậy, Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3, khoản 5 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự, nhận định quan hệ tranh chấp trong vụ án là "Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn và tranh chấp về cấp dưỡng" là đúng pháp luật.

[2] Về chứng cứ: Tại phiên tòa, các đương sự không cung cấp bổ sung tài liệu, chứng cứ gì mới.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ tài liệu, chứng cứ mà đương sự đã giao nộp và Tòa án đã thu thập theo khoản 1 Điều 96 của Bộ luật Tố tụng dân sự có trong hồ sơ để giải quyết vụ án.

[3] Về nội dung vụ án: [3.1] Về quan hệ hôn nhân: Bà Võ Thị S và ông Đồng Chánh T là vợ chông nhưng đã được Tòa án giải quyết cho ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 124/2024/QĐST-HNGĐ ngày 22/7/2024 của Tòa án nhân dân thị xã La Gi, tỉnh Bình Thuận (Cũ). [3.2] Về con chung: Vợ chồng có 02 con chung là Đồng Ngọc Cẩm T1 (giới tính nữ), sinh ngày 09/12/2019 và Đồng Chánh S1 (giới tính nam), sinh ngày 09/8/2016. Theo nội dung Quyết định công nhận thuận tình ly hôn nêu trên, bà S trực tiếp nuôi dưỡng cháu T1, còn ông T trực tiếp nuôi dưỡng cháu S1. Quá trình thực hiện, bà S cho rằng ông T đã vi phạm nghĩa vụ của người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con, nên khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng cháu S1. Ông T không đồng ý, cho rằng bà S không đủ điều kiện và khả năng chăm sóc con do cháu S1 hiện đang mắc bệnh, gặp khó khăn trong nhận thức và điều khiến hành vi, cần được chăm sóc đặc biệt. Quá trình giải quyết vụ án, cả nguyên đơn và bị đơn đều thừa nhận tình trạng bệnh lý của cháu S1, là trẻ đặc biệt cần sự chăm sóc, giám sát thường xuyên. Hiện nay, do điều kiện sức khỏe của cháu, ông T đã gửi cháu vào trung tâm thiện nguyện để được chăm sóc, điều trị và uống thuốc đều đặn. Tại phiên tòa, bà S thừa nhận việc cháu S1 đang mắc bệnh nhưng cho rằng cháu "bị bệnh về tâm linh", đồng thời yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con đề bà đưa cháu đi chữa bệnh bằng phương pháp tâm linh.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử nhận thấy ý kiến của bà S không có cơ sở khoa học, không phù hợp với điều kiện thực tế điều trị bệnh của cháu S1, nên không được chấp nhận. Ngoài ra, tại phiên tòa, bà S cũng thừa nhận mình hiện không có nơi ở ổn định, nên nêu giao cháu S1 - một trẻ mắc bệnh, cân môi trường sinh hoạt và điêu trị chuyen biệt - cho bà trực tiêp chăm sóc, sẽ không bảo đảm điều kiện tối thiểu về nơi ở, sinh hoạt và điều trị y tế cho cháu. Về điều kiện kinh tế, bà S trình bày đang làm nghề may, thu nhập khoảng 7.000.000 đồng/tháng, đủ trang trải chi phí sinh hoạt của bản thân và nuôi dưỡng cháu T1. Trường hợp được giao nuôi thêm cháu S1, bà cho biết sẽ nghỉ làm ở nhà để chăm con, và đề nghị ông T cấp dưỡng với mức 7.000.000 đồng/tháng.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử xét thấy mức thu nhập này không đủ để bảo đảm việc nuôi dưỡng hai con cùng lúc, đặc biệt trong khi cháu S1 là trẻ có bệnh lý cần chi phí điều trị thường xuyên. Hơn nữa, việc nuôi con theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 124/2024/QĐST-HNGĐ hiện đang được thực hiện ổn định, không có căn cứ chứng minh ông T vi phạm nghĩa vụ nuôi con. Nếu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng trong thời điểm hiện nay sẽ làm xáo trộn tâm lý và cuộc sống của cháu S1, ảnh hưởng đến quá trình điều trị và phát triển của cháu, trong khi cháu vẫn đang được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo chính sách dành cho trẻ khuyết tật. Theo Biên bản xác minh ngày 17/9/2025 do Tòa án tiến hành, kết quả cho thấy việc ông T chăm sóc, nuôi dưỡng con chung vẫn được thực hiện tốt, bảo đảm đầy đủ điều kiện sinh hoạt, chăm sóc y tế và học tập cho cháu S1; ông T vẫn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và trách nhiệm của người cha.

Từ những phân tích và chứng cứ nêu trên, Hội đồng xét xử nhận thấy không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị S về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn. [3.3] Về cấp dưỡng: Do yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con của bà S không được chấp nhận nên yêu cầu về cấp dưỡng cũng không được chấp nhận.

[4] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được Tòa án chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu tiền án phí dân sự sơ thâm theo quy định tại khoản 1 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Khoản 3 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.