Bản án 135/2026/DS-PTTranh chấp đất đai

Căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của các bên đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Tại phiên tòa phúc thẩm: Bị đơn Nguyễn Văn T, Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Đ, anh Tôn Thất Mạnh T1 và chị Nguyễn Thị Hồng T2 là đại diện uỷ quyền của Ngân hàng Thương mại Cổ phần X vắng mặt lần thứ 2 không có lý do; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Võ Thị Đ1, đại diện theo pháp luật của Ủy ban nhân dân xã T, Văn phòng C2 có văn bản xin vắng mặt. Căn cứ quy định tại Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử vụ án vắng mặt đương sự nêu trên.

[2] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án:

Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn L, cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”; Phần đất tranh chấp tại xã T, huyện T, tỉnh Đồng Tháp, căn cứ quy định tại các Điều 26, Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực X, tỉnh Đồng Tháp.

[3] Đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn L và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Võ Thị Đ1, anh Nguyễn Văn Q, chị Ngô Thanh C đúng quy định tại Điều 272, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự nên được Hội đồng xét xử xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[4] Về nội dung kháng cáo của nguyên đơn ông L và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Đ1, anh Q, chị C cùng yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 29/9/2017 giữa ông L, bà Đ1 với anh T1; Đồng thời, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà anh T1 đang đứng tên đối với diện tích đất trên, xét thấy: [4.1] Án sơ thẩm xác định nguồn gốc phần đất đang tranh chấp diện tích 27.000m2, thuộc thửa số 40, tờ bản đồ số 9, tọa lại tại ấp F, xã T, tỉnh Đồng 7 Tháp là ông L khai hoang.

Căn cứ vào Công văn số 380/CNTM-ĐKĐĐ ngày 17/01/2024 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C2 (Bút lục 336) và Công văn số 1391/UBND-NC ngày 06/3/2024 của UBND huyện T (Bút lục 337) xác định: “Thửa đất số 40, tờ bản đồ số 9, diện tích 27.000m2, mục đích sử dụng đất LUC, đất tọa lạc tại xã T, huyện T được UBND huyện T cấp lần đầu cho Hộ ông Nguyễn Văn L ngày 24/01/1997”. Đồng thời, theo Công văn số 499/CAH-QLHC ngày 13/5/2024 của Công an huyện T (Bút lục 340) xác định: “Căn cứ vào hồ sơ tàng thư hộ khẩu thì trước đây ông Nguyễn Văn L, sinh năm 1934 có đăng ký hộ khẩu tại số A - ấp F, xã T, huyện T, tỉnh Đồng Tháp vào khoảng năm 1995 và được cấp đổi sang sổ hộ khẩu gia đình ngày 15/7/1998 theo Nghị định số 51/1998/NĐ-CP ngày 18/7/1998 của Chính phủ, trong hộ gồm có các thành viên là ông Nguyễn Văn L và anh Nguyễn Văn Q”. Ngoài ra, theo Công văn số 66/XN-CAX ngày 04/4/2024 của Công an xã H, huyện C, tỉnh Tiền Giang (Bút lục 321) xác định: “Ông Nguyễn Văn L, sinh năm 1934 và anh Nguyễn Văn Q, sinh năm 1978; Nơi thường trú: Ấp H, xã H, huyện C, tỉnh Tiền Giang đến thời điểm ngày 16/5/1995 chuyển hộ khẩu về xã T, huyện T, tỉnh Đồng Tháp”. Do đó xác định Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp lần đầu vào ngày 24/01/1997 đối với thửa đất số 40 là cấp cho Hộ gia đình của ông Nguyễn Văn L và thành viên trong hộ ông L tại thời điểm cấp giấy gồm có ông L và anh Q.

Tuy nhiên, cấp sơ thẩm lại xác định Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 29/9/2017 giữa ông L, bà Đ1 với anh T1 là phù hợp quy định pháp luật vì các bên ký kết hợp đồng hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với ý kiến của Văn phòng C2 và thời điểm ông L, bà Đ1 ký hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất qua anh T1 thì trong hộ ông L chỉ có ông L và bà Đ1, không có anh Q là mâu thuẫn với nhận định trên và chưa phù hợp với quy định của pháp luật gây ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của anh Q. [4.2] Cấp sơ thẩm xác định quyền sử dụng đất thửa đất số 40 được cấp cho Hộ gia đình ông Nguyễn Văn L nhưng chưa xem xét những thành viên trong hộ ông L tại thời điểm cấp giấy thì ai có quyền sử dụng đất? Các thành viên trong hộ có cùng nhau tạo lập tài sản, có công sức đóng góp và các tài sản khác mà các thành viên thỏa thuận là tài sản chung của hộ hay không? Cấp sơ thẩm chưa xác minh điều tra làm rõ có hay không việc ông L và bà Đ1 chia đất cho các con vào năm 1997 và phần đất tranh chấp thuộc thửa đất số 40 là phần cho anh Nguyễn Văn Q (con út trong gia đình sống cùng cha mẹ) nhưng chưa sang tên. Anh Q có phải là người trực tiếp quản lý, sử dụng, canh tác trồng lúa từ năm 1990 cho đến nay hay không. Trên đất còn có căn nhà do anh Q, chị C xây dựng từ năm 1995 và hiện nay ai đang quản lý sử dụng? ... Là thiếu sót nên dẫn đến việc công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 29/9/2017 giữa ông L, bà Đ1 với anh T1 làm ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của vợ chồng anh Q, chị C. Anh Q, chị C yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 29/9/2017 nhưng cấp sơ thẩm không giải thích quy định của pháp luật, hướng dẫn yêu cầu giải quyết hậu quả và bồi thường thiệt hại trong vụ án này là chưa đảm bảo tính toàn diện, triệt để, đảm bảo quyền lợi cho các bên đương sự có liên quan và không đảm bảo thi hành án vì Bản án số 139/2022/DSST ngày 19/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Tiền Giang “Tuyên xử: Nếu ông 8 Nguyễn Văn T, bà Nguyễn Thị Đ không trả cho Ngân Hàng TMCP X số tiền 2.361.336.642 đồng và tiền lãi phát sinh thêm từ ngày 20/8/2022 theo hợp đồng tín dụng số LAV190128204/1519 ngày 04/12/2019; ông Nguyễn Văn T không trả Ngân Hàng TMCP X số tiền 73.564.073 đồng và tiền lãi tiền lãi phát sinh thêm từ ngày 20/8/2022 theo giấy đề nghị phát hành kiêm hợp đồng sử dụng thẻ quốc tế ngày 04/12/2019 thì Ngân hàng có quyền yêu cầu Chi cục Thi hành án dân sự có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp theo hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 88A ngày 04/12/2019 và số 88B ngày 04/12/2019 là quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 162, diện tích 540,9m2, tờ bản đồ số 19 tọa lạc tại ấp H, xã H, huyện C, tỉnh Tiền Giang theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H01487 ngày 24/9/2008 và thửa đất số 40, diện tích 27.000m2, tờ bản đồ số 9 tọa lạc tại xã T, huyện T, tỉnh Đồng Tháp theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS06962 ngày 26/10/2017 để thu hồi nợ …” bản án đã có hiệu lực pháp luật, trong giai đoạn thi hành án và hiện nay anh Q đã có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm. Hơn nữa, trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm thì nguyên đơn ông Nguyễn Văn L chết vào ngày 15/10/2025 nên cần thiết phải đưa những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông L vào tham gia tố tụng để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các đương sự. [4.3] Tại bút lúc số 37, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Võ Thị Đ1, có đơn yêu cầu độc lập nhưng Toà án cấp sơ thẩm chưa thực hiện việc Thông báo nộp tạm ứng án phí hoặc giải thích cho bà Đ1 biết về việc được miễn tạm ứng án phí theo quy định và phải làm đơn xin miễn tạm ứng án phí theo quy định. Việc cấp sơ thẩm chưa xem xét yêu cầu của bà Đ1 là ảnh hưởng đến quyền lợi của bà Đ1.

Vì vậy, cần phải huỷ án để cấp sơ thẩm giải quyết lại để đảm bảo nguyên tắc xét xử hai cấp và quyền kháng cáo của các đương sự. [4.4] Những sai sót nêu trên đã được bản án phúc thẩm số 336/2024/DSPT của Toà án nhân dân tỉnh Đồng Tháp chỉ ra nhưng cấp sơ thẩm chưa làm rõ.

Vì vậy, cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự.

[5] Từ những nhận định nêu trên, xét thấy có tình tiết mới phát sinh trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm, để đảm bảo hai cấp xét xử. Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về cấp sơ thẩm giải quyết lại theo quy định. Do hủy án nên chưa xem xét đến yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn L và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Võ Thị Đ1, anh Nguyễn Văn Q, chị Ngô Thanh C.

[10] Kháng nghị đề nghị hủy Bản án dân sự sơ thẩm số: 09/2025/DS-ST ngày 17 tháng 7 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực X, tỉnh Đồng có một phần phù hợp với nhận định trên của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận một phần.

[11] Về án phí: Ông L,bà Đ1, anh Q, chị C không phải chịu án phí phúc thẩm. 9