Bản án 16/2026/HNGĐ-STTranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp yêu cầu khởi kiện của chị Lê Thị T về việc xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn đối với bị đơn anh Nguyễn Văn T1, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị T2. 4 Giao cháu Nguyễn Anh K, sinh ngày 31/7/2018 cho chị Lê Thị T trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi thành niên. Anh Nguyễn Văn T1 không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Quyền đi lại thăm nom con, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con đối với cháu Nguyễn Anh K và bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có nơi cư trú tại xã Q, tỉnh Lâm Đồng nên Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật là “ Tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn”, tranh chấp này thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân Khu vực 2 – Lâm Đồng theo quy định tại Khoản 3 Điều 28, điểm a Khoản 1 Điều 35, điểm a Khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
[2]. Về thủ tục tố tụng: Hiện nay anh Nguyễn Văn T1 đang bị tạm giam để điều tra về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy nên không có mặt tại phiên tòa và có đơn xin xét xử vắng mặt. Như vậy, anh Nguyễn Văn T1 vắng mặt khách quan vì sự kiện bất khả kháng theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự.
Do đó, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt anh T1 theo quy định chung của pháp luật.
[3] Về nội dung: Xét yêu cầu xin thay đổi người trực tiếp nuôi con của chị Lê Thị T, Hội đồng xét xử thấy rằng: Theo Quyết định ly hôn số 36/2023/QĐST-HNGĐ, cháu Nguyễn Anh K được giao cho anh Nguyễn Văn T1 trực tiếp nuôi dưỡng.
Tuy nhiên, hiện nay anh T1 đang bị tạm giam để điều tra về hành vi “Tàng trữ sử dụng trái phép chất ma túy”. Việc bị tạm giam khiến anh T1 hoàn toàn mất khả năng thực tế trong việc trực tiếp trông nom, chăm sóc và giáo dục con cái. Hành 3 vi sử dụng chất ma túy của bị đơn là vi phạm pháp luật và đạo đức lối sống, tạo ra môi trường không an toàn cho sự phát triển lành mạnh của trẻ em. Đối với chị Nguyễn Thị T2 (cô ruột), mặc dù có nguyện vọng nuôi cháu K theo ý chí của anh T1, nhưng pháp luật ưu tiên quyền nuôi dưỡng cho cha, mẹ ruột khi họ có đủ điều kiện. Chị T2 không phải là chủ thể được quyền thay thế cha mẹ trực tiếp nuôi dưỡng cháu K khi người mẹ vẫn đang có đủ điều kiện và nguyện vọng nuôi con. Về phía chị T: Chị T có công việc và thu nhập ổn định (nghề may), có chỗ ở riêng và điều kiện tốt để chăm sóc cháu K. Thực tế từ ngày 19/01/2026, chị đã ổn định việc học tập cho cháu tại trường Tiểu học B, thành phố P. Xét về nguyện vọng của cháu Nguyễn Anh K: Cháu sinh ngày 31/7/2018 (trên 07 tuổi), quá trình giải quyết lấy ý kiến của cháu thể hiện “muốn được về ở với mẹ” Như vậy, để đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con chưa thành niên, cũng như nhằm ổn định, hạn chế sự xáo trộn môi trường sống, giáo dục và tâm sinh lý của con, xét thấy yêu cầu khởi kiện về thay đổi người nuôi con của nguyên đơn chị Lê Thị T là có cơ sở để chấp nhận.
[4].
Từ những phân tích trên và đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 2 – Lâm Đồng, căn cứ Khoản 2 Điều 81 và điểm b Khoản 2, Khoản 3 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Hội đồng xét xử nhận thấy anh T1 không còn đủ điều kiện trực tiếp nuôi con. Việc giao cháu K cho chị T trực tiếp nuôi dưỡng là phù hợp với lợi ích tốt nhất của trẻ và nguyện vọng của con trẻ.
Do đó, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về yêu cầu xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn.
[5]. Về án phí: Khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, buộc anh Nguyễn Văn T1 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.
Quyết định
Căn cứ vào các điều: - Khoản 1 Điều 28; Khoản 1 Điều 35; Khoản 3 Điều 36; điểm a Khoản 1 Điều 39; Điều 227; Điều 273 của Bộ luật Tố tụng Dân sự; - Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; - Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Hội đồng thẩm phán TAND Tối Cao. Tuyên xử:
1. Chấp yêu cầu khởi kiện của chị Lê Thị T về việc xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn đối với bị đơn anh Nguyễn Văn T1, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị T2. 4 Giao cháu Nguyễn Anh K, sinh ngày 31/7/2018 cho chị Lê Thị T trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi thành niên. Anh Nguyễn Văn T1 không phải cấp dưỡng nuôi con chung. Quyền đi lại thăm nom con, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con, mức cấp dưỡng được thực hiện theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình.
2. Thỏa thuận nuôi dưỡng con chung chưa thành niên theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 36/2023/QĐST – HNGĐ ngày 02/3/2023 của Tòa án nhân dân huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng (Nay là Tòa án nhân dân Khu vực 2 – Lâm Đồng) chấm dứt kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.
3. Về án phí: Buộc anh Nguyễn Văn T1 phải chịu 300.000đồng án phí dân sự sơ thẩm. chị Lê Thị T không phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả cho chị Lê Thị T số tiền 300.000đ tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 0011609 ngày 29/12/2025 tại Thi hành án Dân sự tỉnh Lâm Đồng.
4. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án; bị đơn được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án (hoặc niêm yết) để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử phúc thẩm.