Bản án 05/2024/KDTM-GĐTTranh chấp về cung ứng dịch vụ

[1] Theo hồ sơ vụ án và tài liệu mà Cảng B gửi kèm đơn đề nghị giám đốc thẩm cho thấy Cảng B có đăng ký kinh doanh ngành nghề lai dắt tàu biển.

Do đó, Cảng B có đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển theo quy định của Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2005 và Điều 257 Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015.

[2] Cảng B ký hợp đồng cung cấp dịch vụ lai dắt với các Hãng tàu, Đại lý hàng hải theo Biểu cước dịch vụ cảng biển do Cảng B ban hành phù hợp với quy định về hợp đồng lai dắt tàu biển tại Điều 179 Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2005 (nay là Điều 258 Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015).

[3] Quyết định số 3863/QĐ-BGTVT ngày 01/12/2016 của Bộ Giao thông Vận tải về việc “Ban hành biểu khung giá dịch vụ bốc dỡ Container và dịch vụ lai dắt tại Cảng biển Việt Nam” (có hiệu lực từ ngày 01/7/2017) và Cảng B được hưởng theo biểu khung giá dịch vụ lai dắt quy định tại Quyết định số 3863 khi ký các hợp đồng cung cấp dịch vụ lai dắt với các Hãng tàu, Đại lý hàng hải.

[4] Hợp đồng 274/A/2016/01.02 ngày 12/10/2016 và 04 Phụ lục hợp đồng (Phụ lục số 01 ngày 01/01/2017; số 02 ngày 01/7/2017; số 03 ngày 23/4/2018; số 04 ngày 07/5/2018) giữa Công ty A (bên A) và Cảng B (bên B) về việc “Thuê tàu lai vào khai thác tại Cảng B” là thuê tàu lai dắt, không phải là dịch vụ lai dắt nên đơn giá do hai bên thỏa thuận. Hai bên không có phụ lục điều chỉnh đơn giá lai dắt tàu nội, ngoại cũng như không có thỏa thuận bên B phải thanh toán cho bên A toàn bộ 100% tiền thu của khách hàng.

[5] Công ty A là bên chủ động chấm dứt Hợp đồng 274 bằng việc ban hành Văn bản số 72/CV-CL ngày 04/12/2018 thông báo sẽ kết thúc thực hiện Hợp đồng 274 với Cảng B vào ngày 05/12/2018. Sau ngày 05/12/2018, thực hiện chỉ đạo của Cảng vụ Hàng hải Quy Nhơn, để đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải, thông suốt lưu thông hàng hóa, nên ngày 07/12/2018 Cảng B ban hành Văn bản số 963/QNP-KD thông báo cho các hãng tàu liên lạc trực tiếp với Công ty A để được hỗ trợ lai dắt và Cảng B buộc phải chấp nhận để Công ty A hưởng trọn 100% tiền thu của khách hàng từ ngày 05/12/2018 đến ngày 25/12/2018 đối với 21 lượt lai dắt là giải pháp tình thế.

[6] Như vậy, Cảng B có kinh doanh ngành nghề lai dắt tàu biển, trực tiếp ký hợp đồng cung cấp dịch vụ lai dắt với các Hãng tàu, Đại lý hàng hải sau đó ký Hợp đồng 274 với Công ty A nên Công ty A không phải là đối tượng được áp dụng giá dịch vụ lai dắt theo Quyết định số 3863 mà chỉ được hưởng đơn giá theo giá hai bên thỏa thuận trong Hợp đồng 274. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp 7 phúc thẩm nhận định Cảng B là doanh nghiệp không đủ điều kiện, chức năng để thực hiện kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển; Công ty A là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lai dắt tàu, nên Công ty được thu phí lai dắt tàu theo khung giá dịch vụ lai dắt tàu của Quyết định số 3863, còn Cảng B không phải là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lai dắt tàu, nên Cảng B không phải là đối tượng được hưởng số tiền thu phí lai dắt theo Quyết định số 3863; từ đó, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty A, buộc Cảng B thanh toán phí dịch vụ lai dắt (từ 01/7/2017 đến 05/12/2018) theo Quyết định số 3863 với số tiền 24.438.303.936 đồng và tiền lãi của số tiền này là nhầm lẫn khái niệm thuê tàu lai dắt và khái niệm làm dịch vụ lai dắt, không đúng thỏa thuận của hai bên và áp dụng sai pháp luật gây thiệt hại cho Cảng B.

[7] Do Công ty A đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng từ ngày 05/12/2018 nên Hợp đồng 274 chấm dứt theo quy định tại khoản 1 Điều 311 Luật Thương mại năm 2005; việc thực hiện 21 lượt lai dắt từ ngày 05/12/2018 đến ngày 25/12/2018, Cảng B thu của Hãng tàu, Đại lý hàng hải bao nhiêu thì trả Công ty A bấy nhiêu chỉ là giải pháp tình thế, không phải là việc đồng ý tiếp tục thực hiện Hợp đồng 274 vì đơn giá theo Hợp đồng 274 là do hai bên tự nguyện thỏa thuận; Cảng B không có lỗi trong việc thanh toán, không vi phạm Hợp đồng 274 nên không gây thiệt hại cho Công ty A; việc Cảng B cung cấp điện, nước cho tàu của Công ty A theo Hợp đồng 274 không phải là hợp đồng song vụ mà là việc tàu sử dụng điện, nước thì phải trả tiền. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm buộc Cảng B phải bồi thường thiệt hại phát sinh trong năm 2019 và năm 2020 với số tiền 24.651.366.128 đồng và buộc Cảng B tiếp tục thực hiện Hợp đồng 274 là không có căn cứ, gây thiệt hại cho Cảng B.

[8] Khi xét xử lại theo trình tự sơ thẩm, cần xem xét kết quả thi hành án dân sự theo Thông báo số 1051/TB/CTHADS ngày 20/6/2023 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Bình Định, cũng như các yêu cầu của đương sự sau khi xét xử phúc thẩm.

[9]

Do đó, Quyết định kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao là có cơ sở, cần chấp nhận.