Thông tư 51/2025/TT-BCT Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện

Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện

Căn cứ Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật ngày 29 tháng 6 năm 2006 và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật ngày 14 tháng 6 năm 2025;

Căn cứ Luật Điện lực số 61/2024/QH15 ngày 30 tháng 11 năm 2024;

Căn cứ Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01 tháng 8 năm 2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và Nghị định số 78/2018/NĐ-CP ngày 16 tháng 5 năm 2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01 tháng 8 năm 2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật;

Căn cứ Nghị định số 40/2025/NĐ-CP ngày 26 tháng 02 tháng 2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương;

Theo đề nghị của Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công;

Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện.

Ký hiệu: QCVN 26:2025/BCT.

Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.

National Technical Regulation on Electric Power Technical
Power Network

National Technical Regulation on Electric Power Technical -

Power Network

1 QUY ĐỊNH CHUNG

1.1 PHẦN CHUNG

1.1.1 Phạm vi điều chỉnh

1.1.2 Đối tượng áp dụng

1.1.3 Thuật ngữ và từ viết tắt

1.2 NHỮNG YÊU CẦU CHUNG

1.2.1 Thiết kế hệ thống điện

1.2.2 Thỏa thuận với đơn vị quản lý lưới điện

1.2.3 Phương án cấp điện

1.2.4 Kế hoạch phát triển điện và sử dụng điện

1.2.5 Xây lắp, vận hành và kiểm tra

1.2.6 Chất lượng điện

1.2.7 Bảo vệ an toàn

1.2.8 Hệ thống điều khiển, bảo vệ và đo lường

1.2.9 Yêu cầu kỹ thuật về thiết bị điện

1.2.10 Yêu cầu kỹ thuật phần xây dựng

1.2.11 Yêu cầu màu sắc cho thiết bị điện

1.2.12 Đưa công trình vào vận hành

1.3 YÊU CẦU VỀ KHU VỰC XÂY DỰNG

1.3.1 Phân loại khu vực

1.3.2 Khu vực xây dựng đường dây dẫn điện trên không

1.4 YÊU CẦU VỀ HÀNH LANG BẢO VỆ AN TOÀN

1.4.1 Hành lang bảo vệ an toàn của ĐDK

1.4.2 Hành lang bảo vệ an toàn của đường cáp điện ngầm

1.4.3 Hành lang bảo vệ an toàn của trạm điện

1.5 YÊU CẦU VỀ MÔI TRƯỜNG

1.5.1 Kiểm soát tiếng ồn

1.5.2 Bảo vệ chống tác hại môi trường

1.5.3 Hệ thống thu gom dầu

1.6 YÊU CẦU VỀ CHẤT LƯỢNG ĐIỆN

1.6.1 Chất lượng điện trong lưới điện

1.6.2 Dòng ngắn mạch, thời gian loại trừ sự cố

1.7 YÊU CẦU VỀ HỆ THỐNG NỐI ĐẤT

1.7.1 Mục đích việc nối đất

1.7.2 Yêu cầu với hệ thống nối đất

1.7.3 Nối đất các công trình lưới điện

1.7.4 Nối đất cho TBPP và TBA

1.8 YÊU CẦU VỀ THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH LƯỚI ĐIỆN

1.8.1 Quy định chung

1.8.2 Công tác chuẩn bị thi công

1.8.3 Các yêu cầu đối với phần xây dựng để lắp đặt thiết bị

1.8.4 Công tác lắp đặt

1.8.5 Lắp đặt dây dẫn và cáp

1.8.6 Lắp đặt đường cáp ngầm

1.8.7 Lắp đặt đường dây tải điện trên không

1.8.8 Lắp đặt hệ thống phân phối và trạm biến áp

1.8.10 Lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy và thông gió

1.8.11 Lắp đặt hệ thống chiếu sáng

1.8.12 Lắp đặt hệ thống nối đất

1.9 YÊU CẦU VỀ VẬN HÀNH HỆ THỐNG LƯỚI ĐIỆN

1.9.1 Chỉ huy điều độ - thao tác

1.9.2 Nhiệm vụ vận hành

1.9.3 Các phương tiện chỉ huy điều độ và điều khiển

1.9.4 Vận hành MBA và cuộn kháng

1.9.5 Vận hành trang bị phân phối điện

1.9.6 Vận hành hệ thống ắc quy

1.9.7 Vận hành đường dây dẫn điện trên không

1.9.8 Vận hành đường cáp điện lực

1.9.9 Vận hành hệ thống rơ-le bảo vệ và tự động điện

1.9.10 Vận hành hệ thống nối đất

1.9.11 Vận hành hệ thống bảo vệ quá điện áp

1.9.12 Vận hành hệ thống đo lường điện

1.10 YÊU CẦU VỀ KIỂM TRA HỆ THỐNG LƯỚI ĐIỆN

1.10.1 Yêu cầu chung

1.10.2 Kiểm tra giao nhận hàng

1.10.3 Kiểm tra khi lắp đặt ĐDK và đường cáp ngầm

1.10.4 Kiểm tra khi lắp đặt thiết bị của TBA

1.10.5 Kiểm tra hoàn thành

1.10.6 Kiểm tra định kỳ

2 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI HỆ DẪN ĐIỆN

2.1 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI HỆ DẪN ĐIỆN BẰNG CÁP ĐIỆN ÁP ĐẾN 500 KV

2.1.1 Yêu cầu chung

2.1.2 Yêu cầu đối với lựa chọn và phân biệt cáp

2.1.3 Lựa chọn tiết diện cáp

2.1.4 Yêu cầu đối với các điều kiện môi trường khác nhau

2.1.5 Yêu cầu đối với đặc tính kỹ thuật và vị trí lắp đặt

2.1.6 Bảo vệ khỏi dòng điện lạc mạch

2.1.7 Thông gió và chiếu sáng

2.1.8 Phòng chống cháy nổ

2.1.9 Đường cáp dự phòng

2.1.10 Lắp đặt dây trung tính

2.1.11 Lắp đặt cáp

2.1.12 Những nơi không cho phép lắp đặt cáp

2.1.13 Lắp đặt hộp nối cáp và hộp đầu cáp

2.1.14 Lắp đặt khối cáp, ống cáp và máng cáp

2.1.15 Yêu cầu đối với công trình cáp

2.1.16 Yêu cầu đối với giếng cáp

2.1.17 Yêu cầu đối với giá đỡ cáp

2.1.18 Yêu cầu lắp đặt cáp trong công trình cáp

2.1.19 Yêu cầu lắp đặt cáp giao chéo với các công trình khác

2.1.20 Giao chéo với đường cáp viễn thông đi ngầm

2.1.21 Lắp đặt đường cáp điện trong gian sản xuất

2.1.22 Độ sâu chôn cáp

2.1.23 Lắp đặt cáp trong đất (trong hào cáp)

2.1.24 Lắp đặt đường cáp điện trong nước

2.1.25 Lắp đặt đường cáp điện dưới biển

2.1.26 Giao chéo cáp đặt dưới nước

2.1.27 Biển cảnh báo trên bờ

2.1.28 Lắp đặt đường cáp điện trong nhà máy điện

2.1.29 Lắp đặt cáp đi theo cầu

2.2 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI HỆ DẪN ĐIỆN BẰNG ĐDK ĐIỆN ÁP ĐẾN 1 kV

2.2.1 Yêu cầu đối với dây dẫn điện

2.2.2 Yêu cầu đối với cáp vặn xoắn

2.2.3 Các phương pháp và điều kiện tính toán lựa chọn tiết diện dây dẫn:

2.2.4 Yêu cầu bố trí dây dẫn điện

2.2.5 Bố trí thiết bị đóng cắt và thiết bị bảo vệ

2.2.6 Nối dây dẫn

2.2.7 Yêu cầu đối với vật cách điện

2.2.8 Yêu cầu đối với cột

2.2.9 Khoảng cách từ mép móng của cột đến các vật thể khác

2.3 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI HỆ DẪN ĐIỆN BẰNG ĐDK ĐIỆN ÁP TRÊN 1 kV

2.3.1 Quy định chung

2.3.2 Dây dẫn điện

2.3.3 Lắp đặt dây dẫn và phụ kiện

2.3.4 Cột, xà, dây néo

2.3.5 ĐDK đi qua các khu vực

2.3.6 ĐDK giao chéo, đi gần hoặc đi chung cột với ĐDK khác

2.3.7 ĐDK giao chéo với mạng cáp ngoại vi viễn thông

2.3.8 ĐDK giao chéo hoặc đi gần các công trình giao thông

2.3.9 ĐDK giao chéo với đường cáp treo, đường ống

2.3.10 ĐDK đi qua khu vực có nước

3 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI TRANG BỊ PHÂN PHỐI VÀ TRẠM BIẾN ÁP

3.1 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI TBPP ĐIỆN ÁP ĐẾN 1 kV (AC VÀ DC)

3.1.1 Yêu cầu chung

3.1.2 Lắp đặt thiết bị điện điện áp đến 1 kV

3.1.3 Tủ bảng phân phối điện điện áp đến 1 kV

3.2 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI TBPP VÀ TBA ĐIỆN ÁP TRÊN 1 KV

3.2.1 Quy định chung

3.2.2 Trang bị phân phối điện ngoài trời

3.2.3 Trang bị phân phối điện trong nhà

3.2.4 Hệ thống phụ trợ trong TBA

3.2.5 Trạm biến áp phân xưởng

3.2.6 Thiết bị phân phối và trạm biến áp trên cột

3.2.7 Bảo vệ chống sét cho TBA điện áp trên 1 kV đến 500 kV

3.2.8 Bảo vệ chống sét cho máy điện quay

3.2.9 Bảo vệ chống quá điện áp nội bộ

3.2.10 Lắp đặt máy biến áp lực

3.2.11 Hệ thống ắc quy

4 HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN, BẢO VỆ VÀ ĐO LƯỜNG

4.1 HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN

4.1.1 Thiết bị điều khiển và tự động

4.1.2 Tự động đóng nguồn dự phòng

4.1.3 Tự động ngăn ngừa mất ổn định

4.1.4 Tự động ngăn ngừa quá tải của thiết bị điện

4.1.5 Điều khiển từ xa

4.2 HỆ THỐNG BẢO VỆ

4.2.1 Hệ thống bảo vệ cho hệ thống điện điện áp đến 1 kV

4.2.2 Hệ thống bảo vệ cho hệ thống điện điện áp trên 1 kV

4.2.3 Hệ thống bảo vệ máy biến áp

4.2.4 Hệ thống bảo vệ thanh cái

4.2.5 Hệ thống bảo vệ máy phát điện

4.2.6 Hệ thống bảo vệ thiết bị bù

4.2.7 Bảo vệ máy cắt

4.2.8 Hệ thống bảo vệ đường dây

4.2.9 Mạch điện nhị thứ

4.3 HỆ THỐNG ĐO LƯỜNG ĐIỆN

4.3.1 Hệ thống đo đếm điện năng

4.3.2 Hệ thống đo lường điện

5 QUY ĐỊNH QUẢN LÝ

6 TRÁCH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN

7 TỔ CHỨC THỰC HIỆN

Bộ phận nối đất tự nhiên phải được nối tới hệ thống nối đất chính ít nhất tại 2 điểm.

b) Các bộ phận sau đây được sử dụng để làm dây trung tính làm việc và dây bảo vệ tiếp đất

- Kết cấu kim loại của cột bê tông đúc hoặc cột bê tông ly tâm;

- Kết cấu kim loại của ngôi nhà (kèo, cột, giá đỡ thiết bị, v.v.);

- Kết cấu kim loại (đường ray, cầu trục, khung kim loại của các bộ phận giao thông đi lại, thang máy, hầm sàn, v.v.);

- Ống kim loại của thiết bị điện;

- Ống kim loại dẫn nước, thoát nước, dẫn hơi nhiệt (trừ các ống dẫn chất cháy nổ);

- Vỏ cáp bằng nhôm.

1.7.2.1.2 Nối dây nối đất

Mối nối giữa dây nối đất và dây bảo vệ tiếp đất với nhau và nối với điện cực tiếp đất phải bảo đảm tiếp xúc tốt bằng các kẹp bắt bu-lông, hàn trực tiếp hoặc khóa nối chuyên dùng. Mối hàn phải có chiều dài chồng lên nhau bằng 2 lần bề rộng của thanh nối nếu là tiết diện chữ nhật hoặc 6 lần đường kính của thanh nối nếu là tiết diện tròn.

1.7.2.1.3 Lắp đặt dây nối đất

Dây nối đất và dây bảo vệ tiếp đất đặt trong nhà và ngoài trời phải bố trí theo quy định cho từng loại.

Không cho phép sử dụng vỏ kim loại của dây dẫn kiểu ống, cáp treo của đường dẫn điện, vỏ kim loại của ống cách điện, tay nắm kim loại, vỏ chì của dây và cáp điện để làm dây nối đất hoặc dây bảo vệ tiếp đất. Trong các gian có yêu cầu nối đất thì vỏ kim loại nói trên phải được nối đất chắc chắn. Các điểm nối và hộp đấu dây cần được nối với vỏ kim loại bằng cách hàn hoặc bằng bu-lông. Các mối nối bằng bu-lông phải có biện pháp chống gỉ và chống nới lỏng.

Dây nối đất bằng thép phải được mạ kẽm nhúng nóng.

1.7.2.3 Điện cực tiếp đất

Kích thước và chất liệu các điện cực của trang bị nối đất nhân tạo phải bảo đảm khả năng phân bố hiệu quả điện áp trên diện tích đất đặt thiết bị điện.

Chất liệu cho điện cực tiếp đất nhân tạo bằng đồng, thép ống, thép tròn, thép dẹt. Kích thước nhỏ nhất của điện cực tiếp đất được quy định trong bảng sau:

Bảng 1.17: Kích thước nhỏ nhất của điện cực nối đất

1.7.2.4 San bằng điện áp

Để bảo đảm an toàn, các thiết bị điện có dòng điện chạm đất lớn phải dùng lưới san bằng điện áp bằng vòng nối đất xung quanh thiết bị (trừ các thiết bị điện ở trạm trên cột điện áp đến 35 kV).

Chi tiết lưới san bằng điện áp xem Phụ lục D.

1.7.2.5 Bảo vệ cơ học và hóa học cho dây nối đất

Dây nối đất phải được bảo vệ chống hư hỏng về cơ học và hóa học. Bảo vệ chống phá hủy cơ học phải được chú trọng ở tiết diện dây nối đất. Bảo vệ chống hư hỏng về hóa học phải được đặc biệt chú ý tại những khu vực có môi trường dễ ăn mòn.

1.7.2.6 Đánh dấu và sơn cực nối đất

Tại chỗ dây nối đất vào các điện cực phải có những ký hiệu riêng dễ quan sát.

Dây nối đất đặt trần, các kết cấu của trang bị nối đất ở phía trên mặt đất phải sơn màu tím hoặc đen.

Trong những gian có yêu cầu cao về trang trí, cho phép sơn dây nối đất phù hợp với màu của gian phòng, nhưng tại chỗ nối hoặc phân nhánh của dây nối đất phải sơn 2 vạch màu tím hoặc đen cách nhau 150 mm. Đường dây điện nhánh 2 dây, trong đó dây trung tính được sử dụng làm dây nối đất thì tại chỗ hàn hoặc chỗ nối của dây trung tính cũng phải sơn màu tím.

1.7.3 Nối đất các công trình lưới điện

1.7.3.1 Nối đất cho đường cáp điện

Các phần kim loại của đường cáp điện và công trình cáp có thể gây điện giật nguy hiểm cho con người phải được nối đất hoặc nối với dây trung tính bằng dây nối đất có đường kính không được nhỏ hơn 6 mm.

1.7.3.2 Nối đất cột và dây trung tính của ĐDK có điện áp đến 1 kV

1.7.3.2.1 ĐDK điện áp đến 1 kV chỉ thực hiện phương pháp nối đất trung tính khi lưới điện có trung tính nối đất. Trong lưới điện trung tính nối đất, các chân và móc treo của cách điện, kết cấu kim loại của giá đỡ, cốt thép của cột bê tông cần nối vào dây trung tính.

Dây trung tính phải có nối đất lặp lại. Khoảng cách giữa các điểm nối đất lặp lại là 200-250 m. Dây nối đất có đường kính không nhỏ hơn 6 mm (cho phép sử dụng cốt thép của cột bê tông làm dây nối đất). Điện trở nối đất lặp lại cho dây trung tính không được lớn hơn 50 Ω.

1.7.3.2.2 ĐDK điện áp đến 1 kV không được che chắn bởi các cây cao, nhà cao, ống khói cao, v.v. cần bố trí nối đất cho cột, khoảng cách giữa chúng với nhau không được lớn hơn:

- 200 m đối với vùng có số giờ dông trong năm dưới 40;

- 100 m đối với vùng có số giờ dông trong năm trên 40.

Điện trở nối đất cho cột không được lớn hơn 30 Ω.

Ngoài ra còn phải nối đất:

a. Tại cột rẽ nhánh vào các hộ tiêu thụ điện lớn (trường học, vườn trẻ, bệnh viện, trại chăn nuôi gia súc, kho tàng, xưởng máy, v.v.);

b. Tại cột cuối đường dây rẽ nhánh vào hộ tiêu thụ điện, khoảng cách từ cột cuối đường dây đến cột nối đất liền kề không được lớn hơn 100 m với vùng có số giờ dông trong năm đến 40 và 50 m đối với vùng có số giờ dông trong năm trên 40.

Nối đất cột cũng được sử dụng làm nối đất lặp lại của dây trung tính.

Ngoài ra, tại các cột nêu ở điểm a và b Khoản 1.7.3.2.2 này nên đặt chống sét hạ áp.

1.7.3.3 Nối đất cột và dây trung tính của ĐDK có điện áp trên 1 kV

1.7.3.3.1 Yêu cầu nối đất:

a) ĐDK điện áp 110 kV trở lên nối đất tất cả các cột;

b) ĐDK đến 35 kV không có bảo vệ 50Ns (67Ns) và đi qua khu vực phải tăng cường các biện pháp an toàn phải nối đất tất cả các cột;

c) ĐDK đến 35 kV có bảo vệ 50Ns (67Ns) hoặc đi ngoài khu vực phải tăng cường các biện pháp an toàn phải nối đất cách cột (2 đến 3 khoảng cột) và nối đất tại các cột giao chéo với đường giao thông;

d) Giá lắp thiết bị, xà của cột, thang leo lên cột phải được nối đất chung với cột.

đ) Cột với mọi cấp điện áp nối đất các cột có mắc dây chống sét hoặc trên cột có lắp đặt MBA, thiết bị bảo vệ, đo lường, đóng cắt, v.v.;

e) Cột của đường thông tin, đường tín hiệu giao chéo với ĐDK điện áp trên 1 kV phải bố trí khe hở bảo vệ.

1.7.3.3.2 Yêu cầu về hệ thống nối đất:

Hệ thống nối đất bao gồm điện cực tiếp đất và dây nối đất. Điện cực tiếp đất nối đất phải được đặt ở độ sâu ít nhất là 0,8 m, ở những khu vực đất đá cho phép đặt dây nối đất trong lớp đất đá với chiều dày lớp đất đá phủ không được nhỏ hơn 0,1 m. Khi chiều dày lớp đất đá phủ không đạt yêu cầu trên có thể đặt dây nối đất trên mặt lớp đá và phủ ở trên bằng vữa xi măng kéo đến khu vực bố trí điện cực tiếp đất.

1.7.3.3.3 Yêu cầu điện trở nối đất:

a. ĐDK điện áp trên 1 kV đến 500 kV có treo dây chống sét, ĐDK trên cột có lắp đặt các thiết bị như MBA lực, MBA đo lường, dao cách ly, cầu chảy hoặc thiết bị khác, ĐDK điện áp 6-22 kV ở khu vực dân cư, ĐDK điện áp 6-35 kV có dòng chạm đất lớn phải nối đất cột theo quy định trong bảng sau:

Bảng 1.18: Điện trở nối đất của ĐDK

b) ĐDK điện áp 6-22 kV ở khu vực không có dân cư:

- Khi điện trở suất của đất đến 100 Ωm, không quá 30 Ω;

- Khi điện trở suất của đất trên 100 Ωm, không quá 0,3 pΩ;

c) Điện trở nối đất cột của ĐDK có điện áp từ 6-35 kV có dòng điện chạm đất nhỏ không quá 50 Ω;

d) Cột cuối của ĐDK 110 kV và 220 kV nối vào TBA ở những vùng ít sét cho phép tăng điện trở nối đất của cột lên như sau:

- 1,5 lần khi số giờ sét nhỏ hơn 20;

- 3 lần khi số giờ sét nhỏ hơn 10;

đ) Trong khoảng giao chéo với ĐDK với cấp điện áp từ 220 kV trở lên, đường ống dẫn kim loại, cầu, hàng rào kim loại và đường cáp vận chuyển trên không phải được nối đất với điện trở nối đất không được lớn hơn 10 Ω;

e) Sử dụng phần thép của kết cấu:

- ĐDK đi qua vùng đất có điện trở suất ρ ≤ 500 Ωm, cốt thép của móng bê tông cốt thép nếu móng không phủ sơn không dẫn điện được phép sử dụng làm dây nối đất tự nhiên hoặc kết hợp với thiết bị nối đất nhân tạo và cốt thép móng được hàn liên kết với bu-lông móng;

- Cốt thép của cột bê tông cốt thép được phép dùng làm dây nối đất khi chúng được hàn nối liền với nhau;

- Thanh thép và ống thép của cột thép được phép dùng làm dây nối đất.

g) Dây nối đất với cột bê tông cốt thép và cột kim loại phải được liên kết bằng hàn, bằng bu lông hoặc ép dính.

h) Tại cột ĐDK cao trên 40 m có dây chống sét thì điện trở nối đất phải nhỏ hơn 2 lần trị số nêu tại bảng 1.17.

1.7.3.4 Nối đất cho vật kim loại và trong hành lang bảo vệ an toàn ĐDK

Vật kim loại chịu ảnh hưởng của cảm ứng tĩnh điện từ ĐDK điện áp 220 kV trở lên trong phạm vi quy định phải được nối đất.

1.7.3.4.1 Phạm vi nối đất

Nối đất kết cấu kim loại trong và liền kề hành lang bảo vệ an toàn ĐDK đối với điện áp 220 kV trở lên quy định như sau:

- 220 kV: Trong và liền kề hành lang bảo vệ an toàn đường dây đến 25 m tính từ mép dây dẫn ngoài cùng hoặc dưới cùng;

- 500 kV: Trong và liền kề hành lang bảo vệ an toàn đường dây đến 60 m tính từ mép dây dẫn ngoài cùng hoặc dưới cùng;

1.7.3.4.2 Đối tượng phải nối đất

- Nhà ở, công trình có mái làm bằng kim loại cách điện với đất: Nối đất mái. Các kết cấu kim loại nằm dưới mái không phải nối đất;

- Nhà ở, công trình có mái không làm bằng kim loại: Nối đất tất cả các kết cấu kim loại cách điện với đất như vách, tường bao, dầm, xà, vì kèo, khung cửa, v.v.;

- Nối đất các kết cấu kim loại cách điện với đất ở bên ngoài nhà ở, công trình như khung sắt, tấm tôn, dây phơi, v.v.

1.7.3.4.3 Kỹ thuật nối đất

- Cọc tiếp đất được làm bằng thép tròn đường kính không nhỏ hơn 16 mm hoặc thép vuông có tiết diện tương đương hoặc thép góc có kích thước không nhỏ hơn (40x40x4) mm; chiều dài phần chôn trong đất ít nhất 0,8 m (theo phương thẳng đứng), đầu cọc nhô lên khỏi mặt đất (không cao quá 0,15 m); nơi đặt cọc tiếp đất không được gây trở ngại cho người sử dụng nhà ở, công trình. Không được sơn phủ các vật liệu cách điện lên bề mặt cọc tiếp đất. Các cọc tiếp đất phải được mạ đồng hoặc mạ kẽm nhúng nóng;

- Dây nối đất có thể được làm bằng thép tròn đường kính không nhỏ hơn 6 mm hoặc thép dẹt kích thước không nhỏ hơn (24x4) mm hoặc dây đồng mềm nhiều sợi tiết diện không nhỏ hơn 16 mm ² ; nếu dây nối đất làm bằng thép thì phải được mạ kẽm nhúng nóng. Dây nối đất được bắt chặt với đầu cọc tiếp đất và kết cấu kim loại bằng bu lông hoặc hàn;

- Trường hợp nhà ở, công trình đã có nối đất đang được sử dụng thì sử dụng hệ thống nối đất đó.

1.7.4 Nối đất cho TBPP và TBA

1.7.4.1 Nối đất cho thiết bị cố định

Những bộ phận kim loại của các máy móc, thiết bị điện ở trong nhà cũng như ngoài trời phải nối đất bao gồm:

a) Vỏ và bệ kim loại máy điện, vỏ máy biến áp, khí cụ điện, cột thanh cái, vỏ của thiết bị chiếu sáng, v.v.;

b) Mạch nhị thứ của TI và biến điện áp;

c) Khung kim loại của tủ phân phối điện, bảng điều khiển, bảng điện và tủ điện;

d) Kết cấu kim loại của sàn điều khiển ngoài trời và trạm biến áp, vỏ kim loại và vỏ bọc của cáp, hộp đầu cáp, ống kim loại để luồn cáp, vỏ và giá đỡ các thiết bị điện;

đ) Vỏ kim loại của máy điện di động hoặc cầm tay;

e) Bộ chống sét lắp ở các mạch điện.

1.7.4.2 Nối đất của thiết bị điện di động

a) Trường hợp yêu cầu nối đất

Thiết bị điện di động nhận điện từ nguồn điện cố định hoặc từ trạm phát điện di động phải nối vỏ của thiết bị đó tới hệ thống nối đất của nguồn cung cấp điện.

Trong lưới điện có trung tính cách ly phải bố trí hệ thống nối đất ngay gần thiết bị điện di động. Nếu việc nối đất cho thiết bị điện di động không thể thực hiện được hoặc không hợp lý thì phải thay thế việc nối đất bằng thiết bị bảo vệ cắt nhanh khi bị chạm đất;

b) Trường hợp không yêu cầu nối đất

Không yêu cầu nối đất cho thiết bị điện di động và trạm phát điện trong các trường hợp dưới đây:

- Nếu thiết bị điện di động có một máy phát điện riêng không cấp điện cho các thiết bị khác đặt trực tiếp ngay trên máy đó và trên một bệ kim loại chung;

- Nếu các thiết bị điện di động (với số lượng không lớn hơn 2 nhận điện từ trạm phát điện di động riêng không cung cấp điện cho các thiết bị khác với khoảng cách từ thiết bị di động đến trạm phát điện không quá 50 m và vỏ của các thiết bị di động được nối với vỏ của nguồn phát điện bằng dây dẫn;

c) Dây nối đất cho thiết bị điện di động

Các dây dẫn sau có thể sử dụng làm dây nối vỏ của nguồn cấp điện với vỏ của thiết bị điện di động:

- Lõi thứ năm của cáp trong lưới điện 3 pha có dây trung tính;

- Lõi thứ tư của cáp trong lưới điện 3 pha không có dây trung tính;

- Lõi thứ ba của cáp trong lưới điện 1 pha.

Dây nối đất, dây bảo vệ tiếp đất và dây nối vỏ của thiết bị phải là dây đồng mềm có tiết diện bằng tiết diện dây pha và nên ở cùng trong một vỏ với các dây pha.

1.7.4.3 Tính toán điện trở nối đất TBPP và TBA

1.7.4.3.1 Tính toán dòng chạm đất

a) Trị số dòng điện tính toán dùng để lựa chọn đặc tính kỹ thuật của dây nối đất phải lấy trị số lớn nhất của dòng điện ổn định chạm đất 1 pha trong hệ thống điện và phải tính đến sự phân bố dòng điện chạm đất giữa các điểm trung tính nối đất của hệ thống;

b) Trị số dòng điện chạm đất tính toán xác định theo sơ đồ vận hành của lưới điện gây ra dòng điện ngắn mạch có trị số lớn nhất.

1.7.4.3.2 Thời gian cắt trong trường hợp chạm đất

Khi xác định giá trị điện áp tiếp xúc và điện áp bước cho phép, thời gian tác động tính toán phải lấy bằng tổng thời gian tác động của bảo vệ và thời gian cắt toàn phần của máy cắt. Ở chỗ làm việc của công nhân nếu tiếp tục thực hiện các thao tác đóng cắt có thể xuất hiện ngắn mạch ở các kết cấu mà công nhân có thể chạm tới thì thời gian tác động của thiết bị bảo vệ phải lấy bằng thời gian tác động của bảo vệ dự phòng.

1.7.4.3.3 Xác định điện trở suất của đất

Khi thiết kế nối đất cho thiết bị điện phải xác định trị số điện trở suất của đất bằng cách đo tại hiện trường. Xác định điện trở suất của đất sử dụng cho thiết kế hệ thống nối đất phải được thực hiện có xét đến sự biến thiên của điện trở suất của đất trong cả năm.

1.7.4.3.4 Điện trở nối đất

a) Điện trở nối đất của trung tính:

Điện trở nối đất của trung tính máy phát điện hoặc máy biến áp, hoặc đầu ra của nguồn điện 1 pha ở bất kỳ thời điểm nào trong năm không được lớn hơn 4 Ω tương ứng với điện áp dây của nguồn điện 3 pha là 380 V hoặc tương ứng với điện áp pha của nguồn điện 1 pha là 220 V. Khi điện trở suất của đất lớn hơn 100 Ωm, cho phép tăng điện trở nối đất lên 0,01 p lần, nhưng không được lớn hơn 10 lần;

b) Điện trở của hệ thống nối đất trạm biến áp điện áp đến 35 kV, trong cả năm không được lớn hơn 10 Ω;

c) Điện trở của hệ thống nối đất trạm biến áp 110 kV đến 500 kV phải được tính toán theo điện áp tiếp xúc, điện áp bước và đáp ứng các điều kiện sau đây:

- Điện trở của hệ thống nối đất trạm biến áp 110 kV đến 500 kV ở vùng có điện trở suất không quá 500 Ωm không được lớn hơn 0,5 Ω trong bất cứ thời điểm nào trong năm, có tính đến điện trở nối đất tự nhiên.

- Đối với vùng đất có điện trở suất lớn hơn 500 Ωm, xác định vào thời gian bất lợi trong năm (đo vào mùa khô), cần thực hiện theo các biện pháp sau:

+ Tăng chiều dài cọc nối đất nếu điện trở suất của đất giảm theo độ sâu. + Đặt điện cực nối đất kéo dài (có thể từ 1 đến 2 km) nếu ở gần đó có những chỗ có điện trở suất của đất nhỏ hơn.

+ Cải tạo đất để làm giảm điện trở suất của đất (dùng bột sét, bột bentônít hoặc than chì v.v. trộn với các chất phụ gia khác).

+ Trong vùng đất đá, cho phép đặt các điện cực nối đất nông hơn so với yêu cầu nhưng không được nhỏ hơn 0,15 m. Ngoài ra không cần bố trí cọc nối đất ở các cửa ra vào.

- Việc lắp đặt trang bị nối đất cho thiết bị điện có điện áp lớn hơn 1 kV, ở vùng đất có điện trở suất lớn hơn 500Ωm, được phép tăng giá trị điện trở nối đất của trang bị nối đất lên đến 0,001 ρΩ nhưng không được lớn hơn 5 Ω, nếu việc thực hiện như điều trên có chi phí quá cao.

- Trường hợp thực hiện trang bị nối đất như trên vẫn không đạt được theo yêu cầu thì cho phép thực hiện theo tiêu chuẩn điện áp tiếp xúc và điện áp bước cho phép với điều kiện: điện áp tiếp xúc và điện áp bước tính toán phải nhỏ hơn điện áp tiếp xúc và điện áp bước cho phép;

- Tiết diện dây nối đất phải lớn hơn tiết diện dây nối đất tính toán;

- Điện áp dư của lưới nối đất khi có ngắn mạch phải nhỏ hơn mức cách điện của trung tính nối đất các thiết bị có trung tính nối đất làm việc trong trạm.

Tính toán điện áp tiếp xúc, điện áp bước và điện trở nối đất xem Phụ lục Đ.

1.8 YÊU CẦU VỀ THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH LƯỚI ĐIỆN

1.8.1 Quy định chung

1.8.1.1 Mục đích và phạm vi áp dụng

Phần này quy định các điều khoản, thủ tục cần thiết và các yêu cầu kỹ thuật cho việc xây dựng, lắp đặt và sửa chữa các công trình lưới điện điện áp đến 500 kV.

Đơn vị quản lý công trình lưới điện, tổ chức/đơn vị thiết kế điện, đơn vị thi công và nghiệm thu các công trình xây lắp điện, cũng như các đơn vị cung cấp thiết bị, các nhà chế tạo thiết bị phải thực hiện quy định này.

Đối với hệ thống điện của nhà ở và nhà công cộng có điện áp cao nhất không quá 1000V, tần số 50Hz thì thực hiện theo QCVN 12 và QTĐ-8.

1.8.1.2 Các điều kiện và phương pháp kỹ thuật

Các điều kiện và phương pháp kỹ thuật thi công nêu trong Quy chuẩn kỹ thuật này không hạn chế việc sử dụng các phương pháp, công nghệ thi công khác nếu bảo đảm an toàn và phù hợp các yêu cầu kỹ thuật

1.8.1.3 Quy định liên quan được áp dụng

Khi xây lắp các thiết bị điện phải thực hiện:

- Quy chuẩn kỹ thuật này.

- Các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật xây dựng hiện hành.

- Quy chuẩn kỹ thuật an toàn trong xây dựng, các quy định về an toàn vệ sinh lao động và phòng cháy chữa cháy.

- Hồ sơ thiết kế đã được thẩm định và phê duyệt (bao gồm thiết kế và tiến độ).

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

- Điều kiện môi trường làm việc.

a) Cường độ điện trường khu vực có người thường xuyên làm việc phải bảo đảm yêu cầu không được vượt quá 5 kV/m;

b) Khi người lao động không sử dụng trang bị bảo hộ lao động chống ảnh hưởng của điện từ trường, thời gian làm việc được quy định trong bảng sau:

Bảng 1.19: Cường độ điện trường và thời gian cho phép làm việc

Cường độ điện trường có trị số khác với bảng trên thì thời gian làm việc cho phép được tính toán bằng (50/E-2) giờ.

1.8.1.4 Yêu cầu huấn luyện đối với công việc liên quan

Đối với các loại công việc như: Lắp đặt các bình ắc quy; công tác hàn, công tác chằng buộc, làm việc trên cao, công tác xây lắp có sử dụng búa hơi, búa súng hoặc các dụng cụ lắp đặt khác; lắp đặt máy cắt có cấp điện áp từ 110kV trở lên; thi công đầu cáp, hộp nối cáp từ 22kV trở lên v.v. chỉ được phép thực hiện bởi những người đã được huấn luyện an toàn, được huấn luyện nắm vững các điều quy định của Quy chuẩn kỹ thuật, quy trình công nghệ và Quy chuẩn kỹ thuật an toàn và các quy định pháp luật về an toàn lao động liên quan.

1.8.1.5 Giám sát và kiểm tra thi công công trình

1.8.1.5.1 Giám sát công trường

Công trường phải được giám sát xây dựng để kiểm tra tiến độ xây dựng, kiểm tra kỹ thuật xây dựng, kiểm tra xuất nhập và lưu kho thiết bị, vật tư, kiểm tra an toàn xây dựng, kiểm tra vệ sinh môi trường, kiểm tra phương tiện giao thông và hạ tầng giao thông. Người quản lý kỹ thuật giám sát công trường phải hiểu rõ quy chuẩn kỹ thuật và các công việc quản lý xây dựng công trình để xác nhận việc tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật và điều kiện đáp ứng cho xây dựng tại công trường. Nếu phát hiện những điều kiện nào không phù hợp, phải cung cấp các hướng dẫn thích hợp để cải thiện và điều chỉnh.

1.8.1.5.2 Kiểm tra an toàn thi công

a) Người tham gia thi công: Kiểm tra sức khỏe, năng lực, trang bị bảo hộ lao động, đã được huấn luyện an toàn, đã được huấn luyện thực hiện những công việc đặc biệt. Nếu đáp ứng đầy đủ những yêu cầu theo quy định thì mới cho phép tham gia thi công;

b) Phương tiện và thiết bị thi công: Kiểm tra chất lượng của phương tiện và thiết bị thi công nếu đáp ứng về mức độ an toàn, về năng lực thực hiện công việc nêu trong biện pháp tổ chức thi công thì mới cho phép triển khai thi công;

c) Thiết bị và vật tư lắp đặt: Kiểm tra chất lượng của thiết bị và vật tư sẽ được lắp đặt, nếu đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật đáp ứng những yêu cầu của pháp luật về an toàn PCCC nêu trong thiết kế kỹ thuật, thẩm duyệt thiết kế về PCCC thì mới cho phép đưa vào lắp đặt;

d) Địa điểm và môi trường làm việc

- Kiểm tra các văn bản pháp lý (giấy phép cắt điện, giấy phép vượt quốc lộ, v.v.) và các biện pháp phòng tránh (dàn giáo, biển báo, v.v.);

- Kiểm tra môi trường làm việc (mưa, gió, dông, sét, v. v.);

- Nếu bảo đảm các điều kiện thi công theo quy định thì mới cho phép triển khai thực hiện.

1.8.1.6 Đào tạo nâng cao năng lực thực hiện tại công trường

Đào tạo nâng cao năng lực thực hiện tại công trường nghĩa là người quản lý kỹ thuật phải tiến hành huấn luyện cho mọi công nhân trước khi bắt đầu công việc xây dựng, trên quan điểm nâng cao chất lượng công việc và an toàn trong quá trình thực hiện công việc tại công trường.

Ngoài ra, người quản lý kỹ thuật phải giải thích cho công nhân về đặc điểm của công trình, những điểm quan trọng liên quan đến chất lượng công trình và đưa ra các biện pháp kiểm soát an toàn đối với các nguy hiểm dự kiến.

1.8.2 Công tác chuẩn bị thi công

1.8.2.1 Tài liệu thiết kế

- Tài liệu thiết kế phải phù hợp với các quy định của Nhà nước về thành phần, nội dung và biên chế công tác thiết kế, lập dự toán cho các công trình xây dựng công nghiệp.

- Các tài liệu thiết kế giao cho cơ quan xây lắp đều phải được cơ quan có thẩm quyền thẩm tra và phê duyệt.

- Tài liệu thiết kế của nước ngoài (nếu có) phải được dịch ra tiếng Việt và chuyển giao cho Nhà thầu thi công theo số lượng quy định, trừ trường hợp đã có thỏa thuận trước trong hợp đồng.

1.8.2.2 Kho bãi

1.8.2.2.1 Kho ngoài trời (kho hở)

Trong kho hở không có mái che, thiết bị điện phải được đặt trên giá sắp xếp theo từng loại, từng khu riêng. Tránh không để tiếp xúc với mặt đất.

Ở các kho hở hoặc nửa hở (các thiết bị được che cục bộ), các thiết bị phải được bố trí và được bảo vệ khỏi đọng nước và ẩm.

Các bộ phận, các thiết bị lớn và nặng phải được bố trí sao cho tránh bị biến dạng, thiết bị được cố định để tránh rơi vỡ.

Mặt bằng kho ngoài trời phải bảo đảm thoát nước tốt.

1.8.2.2.2 Kho trong nhà (kho kín)

a) Kho kín để lưu các thiết bị điện trước khi lắp đặt như tụ điện, ắc quy, cáp điện, cách điện, phụ kiện, tủ bảng điện, thiết bị điện tử, v.v. phải thông thoáng, sắp xếp theo từng loại, từng khu riêng và phải có đà, giá kê để tránh ẩm ướt, có lối đi thuận lợi cho việc xuất, nhập vật tư thiết bị;

b) Kho kín để lưu kho các thiết bị dễ bị ảnh hưởng của môi trường như các thiết bị điện tử, phương tiện đo kỹ thuật số, các tủ bảng điện, v.v. cần được trang bị máy điều hòa không khí nếu phải lưu kho lâu dài.

1.8.2.2.3 Kho xi măng

Kho xi măng bao phải có mái và sàn, các sàn này phải có gầm rỗng để thông gió. Không được phép để xi măng có mác khác nhau cùng một chỗ với nhau.

Xi măng rời được rót vào các lô chứa theo từng mác khác nhau.

1.8.2.2.4 Kho chất nổ và kíp nổ phục vụ thi công

Kho bảo quản chất nổ và kíp nổ dùng cho xây lắp phải tuân thủ các quy định về bảo quản và vận chuyển chất nổ.

1.8.2.3 Thủ tục và điều kiện tiếp nhận, bảo quản và bàn giao các thiết bị điện và vật tư xây lắp

1.8.2.3.1 Trình tự, điều kiện tiếp nhận và bảo quản các thiết bị điện, các phụ kiện và các vật tư lưu kho phải theo đúng quy định của đơn vị chủ quản công trình và hướng dẫn của nhà chế tạo.

1.8.2.3.2 Yêu cầu lưu kho:

a) Những thiết bị đặt trong thùng kín, những thiết bị ít bị ảnh hưởng của môi trường, những kết cấu nặng, v.v. có thể lưu kho ở ngoài trời, nhưng phải có biện pháp chống đọng nước và ẩm;

b) Những thiết bị dễ bị ảnh hưởng của môi trường được lưu kho trong nhà;

c) Các thiết bị điện trong kho phải được giữ ở vị trí an toàn, thuận tiện cho vận chuyển và lắp ráp. Nếu các ký hiệu hoặc mã hiệu bị mờ hoặc mất, phải kiểm tra và phục hồi lại trước khi lắp ráp;

d) Tại nơi bảo quản phải treo biển ghi rõ tên các nhóm chi tiết của thiết bị, vật tư, nếu lưu kho ở ngoài trời thì phải đóng cọc treo các biển nói trên. Các khối thiết bị lớn, nặng phải ghi rõ cả khối lượng của chúng.

1.8.2.3.3 Các kho hở và kho kín, các hệ đỡ và các bãi để bảo quản thiết bị, vật tư phải có đầy đủ các phương tiện để bốc dỡ, sắp xếp, di chuyển thiết bị, vật tư.

1.8.2.3.4 Trước khi bàn giao, các thiết bị, vật tư phải được kiểm tra đánh giá hiện trạng của thiết bị và vật tư. Khi bàn giao phải lập Biên bản giao nhận.

1.8.2.4 Bảo dưỡng thiết bị lưu kho

- Trường hợp thiết bị lưu kho lâu dài, theo định kỳ quy định của thiết bị phải tiến hành bảo dưỡng.

- Các vật tư thiết bị lưu kho bị hư hỏng phải được tách riêng ra để xử lý và tránh cấp phát nhầm.

1.8.3 Các yêu cầu đối với phần xây dựng để lắp đặt thiết bị

1.8.3.1 Những công việc thực hiện trước khi lắp đặt thiết bị

Trước khi lắp đặt các thiết bị căn cứ yêu cầu thi công để tiến hành các công việc phù hợp như sau:

- Xây dựng các công trình tạm và các lều lán cho công nhân chuẩn bị lắp đặt thiết bị.

- Xây dựng các đường cố định và đường tạm thời. Độ rộng của đường nhánh và đường tạm phải rộng đủ lớn để vận chuyển thiết bị điện (bao gồm thiết bị siêu trường, siêu trọng), các loại vật liệu và các bộ phận để lắp tới địa điểm và vị trí lắp đặt.

- Xây dựng các đường cho xe cứu hỏa, đặt các ống và các thiết bị cần thiết cho cứu hỏa.

- Lắp đặt các hệ thống khí nén, nước và điện tạm thời và cố định cũng như các thiết bị để đấu nối với các máy thi công.

- Lắp các thang và dàn giáo ở các vị trí cần cẩu không thao tác được.

- Xây dựng các kết cấu để lắp đặt thiết bị trọn bộ như tủ điều khiển, bảng điện, phòng đặt máy biến áp và các buồng điện khác phải hoàn thành trước khi lắp đặt thiết bị.

- Tất cả các vật chôn ngầm, các lỗ, hốc chừa sẵn trong kết cấu bê tông để lắp thiết bị phải thực hiện theo thiết kế và đối chiếu với thiết bị sẽ lắp đặt, phải có đầy đủ số liệu kỹ thuật, văn bản nghiệm thu kỹ thuật.

1.8.3.2 Thứ tự ưu tiên xây lắp

Phải ưu tiên xây dựng các công trình cấp điện, cấp nước thi công (trạm biến áp, hệ thống nước), lán trại tạm thời và đường tạm thi công trước khi xây dựng các hạng mục chính.

1.8.3.3 Báo cáo kiểm tra và nghiệm thu công trình

Cơ quan chủ quản công trình và các nhà thầu lập báo cáo kiểm tra và lập biên bản nghiệm thu từng hạng mục hoặc công trình đã hoàn thành.

1.8.3.4 Cơ sở nghiệm thu công trình

Các hạng mục hoặc các công trình đã hoàn thành phải nghiệm thu căn cứ vào tài liệu thiết kế đã được phê duyệt và các quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật và các văn bản quy định khác có liên quan.

1.8.4 Công tác lắp đặt

1.8.4.1 Áp dụng phương pháp xây lắp

Trong quá trình xây lắp cần áp dụng các phương pháp công nghiệp hóa đến mức cao nhất. Sử dụng tối đa các phương pháp xây dựng và chế tạo tổ hợp lắp sẵn: các kết cấu được chế tạo sẵn thành từng bộ, các thiết bị điện được lắp đặt trọn bộ, thành khối, thành cụm ở xưởng gia công trước khi lắp đặt.

1.8.4.2 Các bước xây lắp

Công tác xây lắp điện phải tiến hành theo 2 bước:

Bước 1: Phải định vị toàn bộ những kết cấu xây dựng có liên quan trên công trường trước khi thi công.

Bước 2: Tiến hành xây dựng và lắp đặt các thiết bị điện theo trình tự ưu tiên và biện pháp tổ chức thi công đã được phê duyệt.

1.8.4.3 Kiểm tra, điều chỉnh các máy đo gắn trên thiết bị thi công

Phải thường xuyên kiểm tra, hiệu chỉnh từng đồng hồ, thiết bị đo gắn trên thiết bị thi công tại hiện trường xây lắp.

1.8.5 Lắp đặt dây dẫn và cáp

1.8.5.1 Phạm vi áp dụng

Các quy định trong phần này áp dụng để lắp đặt các dây dẫn điện động lực và chiếu sáng điện áp một chiều và xoay chiều ở trong nhà và ngoài trời bằng dây dẫn bọc cách điện và cáp có và không có vỏ thép.

1.8.5.2 Lắp đặt dây dẫn và cáp

1.8.5.2.1 Độ cao lắp đặt: Các dây dẫn trần đặt trong các phân xưởng nơi có nhiều người (không có nhiệm vụ) lui tới phải được đặt ở độ cao quy định trong tài liệu thiết kế.

Không quy định độ cao lắp đặt cách nền nhà hoặc sàn nhà cho dây dẫn bọc cách điện được bảo vệ (dây bọc), dây bọc luồn trong ống cách điện có vỏ kim loại, dây bọc và cáp luồn trong các ống thép và các ống lồng mềm bằng kim loại, nhưng phải bảo đảm thuận lợi cho các hoạt động trong khu vực đi dây. Ở những chỗ dây dẫn và cáp có thể bị hư hỏng do cơ học thì phải được bảo vệ tăng cường.

1.8.5.2.2 Khi đặt gần những nơi có nhiệt độ cao thì dây dẫn và cáp phải được bảo vệ chống tác hại do nóng hoặc phải dùng loại dây dẫn và cáp thích hợp.

1.8.5.2.3 Các dây dẫn và cáp đặt hở phải phối hợp với các đường nét kiến trúc của nhà và công trình để bảo đảm mỹ thuật.

1.8.5.2.4 Các dây dẫn và cáp đặt trong các gian ẩm ướt (xí, tắm...) càng ngắn càng tốt. Các dây dẫn nên đặt ở bên ngoài các gian này và đèn chiếu sáng nên đặt gần dây dẫn ở trên tường.

1.8.5.2.5 Dây dẫn và cáp đặt theo bề mặt kết cấu thường xuyên bị nung nóng (đường dẫn khói, đường dẫn khí lò, v.v.) không cho phép đặt kín. Khi đặt hở trên bề mặt đường dẫn khói, đường dẫn khí lò, v.v. thì nhiệt độ xung quanh dây dẫn cần được xem xét hoặc có giải pháp để cáp vận hành không quá nhiệt độ cho phép của cáp,

1.8.5.2.6 Các dây dẫn và cáp đặt trong tường hoặc trong cấu trúc phải có 1 đoạn dự phòng ít nhất là 50mm ở cạnh những chỗ nối trong các hộp phân nhánh và ở cạnh chỗ nối với các đèn chiếu sáng, công tắc và ổ cắm.

1.8.5.2.7 Cố định dây dẫn và cáp vào các kết cấu công trình thường dùng súng chuyên dùng để thi công hoặc dùng các biện pháp khác thích hợp. Các đinh phải được lựa chọn và cố định lên các mặt đỡ theo đúng tài liệu hướng dẫn.

Ở những đoạn thẳng của tuyến dây, các vòng kẹp dùng để cố định dây dẫn, cáp và ống được đặt trực tiếp trên bề mặt đó phải cách đều nhau. Trên các mặt đoạn thẳng và các chỗ vòng, các vòng kẹp phải đặt thẳng góc với đường tim đặt dây dẫn.

Các vòng kẹp bằng kim loại dùng để cố định dây dẫn, cáp và ống thép đều phải mạ kẽm hoặc sơn chống gỉ.

Cáp đặt trên giá đỡ cáp nếu cáp võng quá mức cho phép thì phải đặt máng cáp.

1.8.5.2.8 Dây dẫn và cáp đặt trong các cấu kiện đúc sẵn thành tấm lớn và các khối lớn của các công trình, các ống để luồn dây, các hốc để đặt công tắc, ổ cắm, các hộp điện phải phù hợp với bản vẽ thiết kế các cấu kiện đó.

1.8.5.2.9 Chỗ nối và phân nhánh các dây dẫn và cáp không được chịu các ứng suất cơ học. Chỗ nối và phân nhánh ruột cáp và dây dẫn phải được cách điện và cách nhiệt tương đương với những chỗ khác của cáp.

Nối rẽ nhánh và nối dây điện và cáp trong các ống phi kim loại và ống cứng phải thực hiện ở các hộp nối, hộp rẽ nhánh.

1.8.5.2.10 Ở chỗ dây dẫn chui ra khỏi hộp, máng, ống cứng và ống lồng mềm bằng kim loại đều phải được bảo vệ để tránh hư hỏng. Ở những chỗ dây dẫn giao chéo với các mối nối co dãn phải có vật bù trừ co dãn.

1.8.5.2.11 Các loại dây dẫn và cáp chuyên dùng, cũng như các loại dây dẫn khác yêu cầu phải treo thì được treo vào dây thép cứng hoặc dây thép bện mạ kẽm phù hợp với yêu cầu của thiết kế về độ võng, tải trọng gió và trọng lượng của cáp treo vào.

1.8.5.2.12 Không cho phép đặt trực tiếp dây dẫn điện áp đến 1 kV trên cột đèn, các ống khói, tháp nước, cũng như ở những gian dễ nổ. Nếu bắt buộc phải lắp đặt ở những vị trí trên thì phải sử dụng loại cáp có vỏ bảo vệ bằng kim loại hoặc luồn trong ống kim loại được nối đất.

1.8.5.2.13 Tất cả mọi dây trong cùng một mạch xoay chiều, kể cả dây trung tính phải đặt chung trong một ống.

Dây dẫn và cáp 1 pha của mạch điện xoay chiều chỉ cho phép đặt trong ống không từ tính. Cho phép đặt các dây dẫn của cùng 1 pha chung trong một ống thép nếu dòng điện danh định không vượt quá 25 A.

1.8.5.2.14 Bán kính uốn của dây dẫn và cáp thực hiện theo quy định của nhà chế tạo.

1.8.5.3 Lắp đặt dây dẫn và cáp trong gian dễ cháy, dễ nổ

1.8.5.3.1 Khi đặt dây dẫn và cáp ở các thiết bị dễ nổ, phải luồn dây trong ống thép và tuân theo các yêu cầu riêng: Chỗ nối ống phải có ít nhất 5 đường ren nguyên vẹn, chỗ nối chèn bằng sợi gai tẩm dầu sơn pha bột chì, cấm không được hàn.

Các hộp phân nhánh ở các gian cháy nổ phải là kiểu chống nổ, còn ở các gian khác có thể dùng kiểu chống bụi.

Trên đường ống luồn dây, phải có chỗ xả nước đọng khi luồn dây dẫn đặt trong ống vào vỏ động cơ, khí cụ, đồng hồ, vào các bộ phận để nối dây và đưa dây dẫn ra ngoài gian dễ nổ, hoặc đưa dây dẫn từ gian dễ nổ này sang gian dễ nổ khác đều phải luồn trong ống. Khi đó các ống phải được chèn kín từng đoạn. Cấm lợi dụng các bộ phận nối cầu được chèn kín để đấu nối hoặc rẽ nhánh dây dẫn.

Cao su và những vật liệu khác dùng để chèn kín, hoặc để cách điện không được để tiếp xúc với những chất lỏng có thể làm hỏng chúng.

Chỗ nối ống phải được thử chịu áp lực: 2,5 at đối với các gian cấp B-I, 0,5 at đối với các gian cấp B-Ia, B-II, B-Ila. Sau 3 phút, áp lực thử không được giảm quá 50%. Chỗ đường ống xuyên qua tường phải chèn chặt bằng vật liệu không cháy.

Khi đặt dây ngầm ở các gian dễ cháy việc nối dây dẫn không có hộp đấu dây, yêu cầu phải nối qua hộp chuyển tiếp đặt chìm trong tường.

1.8.5.3.2 Khi đặt các bộ dẫn điện trần bằng đồng hoặc nhôm trong các gian dễ nổ và các gian dễ cháy thuộc mọi cấp, phải thỏa mãn các yêu cầu sau:

a) Chỗ nối thanh dẫn không cần tháo rời thì phải hàn;

b) Những chỗ nối thanh cái vào thiết bị điện bằng bu lông phải nối chắc chắn và phải có biện pháp thích hợp để chống đai ốc tự tháo;

c) Thanh dẫn phải có hộp bảo vệ, có lỗ khoan thông gió đường kính không quá 6mm;

d) Trong các gian dễ nổ, hộp bảo vệ phải làm bằng kim loại và chỉ được tháo mở bằng khóa;

đ) Trong các gian dễ cháy cấp n-I, n-II thì các hộp bảo vệ phải thuộc loại chống bụi.

1.8.5.3.3 Hộp nối và phân nhánh đặt ở các nhà dễ cháy phải là loại chống bụi làm bằng thép hoặc loại vật liệu bền chắc, kích thước thích hợp để việc nối dây được chắc chắn và dễ thấy, nếu hộp làm bằng thép thì ở trong phải có lớp lót cách điện, nếu hộp làm bằng nhựa (chất dẻo) thì phải là loại nhựa không cháy.

Trong các gian cấp n-II và n-IIa, cho phép dùng các loại hộp nối, hộp rẽ nhánh là loại hộp kiểu kín.

1.8.5.3.4 Khi lắp đặt hệ thống nối đất phải thực hiện theo quy định trong Điểm 1.7.3.

1.8.5.4 Nối dây dẫn và cáp

1.8.5.4.1 Nối ruột dây dẫn và cáp bằng nhôm, đồng hay hợp kim phải sử dụng phương pháp phù hợp với loại cáp, đảm bảo chất lượng điểm nối và an toàn, tuân thủ các quy định kỹ thuật hiện hành.

1.8.5.4.2 Đầu cốt, ống nối phải chọn tương ứng với tiết diện của dây. Đường kính lỗ của đầu cốt, chiều sâu lỗ và khoảng cách vết ép thực hiện theo quy định của nhà chế tạo.

1.8.5.4.3 Khi đấu nối dây dẫn có cấu trúc ruột dẫn nhiều sợi vào thiết bị điện, khí cụ điện hoặc hàng kẹp đấu dây, đầu dây dẫn phải ép đầu cốt phù hợp với tiết diện và vật liệu của ruột dẫn điện. Dây dẫn có cấu trúc dẫn 1 sợi có tiết diện đến 10 mm2 cho phép nối với nhau bằng cách vặn xoắn và đấu nối vào thiết bị điện, khí cụ điện hoặc hàng kẹp đấu dây bằng cách uốn đầu dây theo hình vòng khuyên.

1.8.5.4.4 Ở môi trường ẩm ướt, sau khi ép xong đầu cốt phải dùng băng cách điện quấn trùm lên cả vết ép.

1.8.5.4.5 Đầu cốt của cáp trên hộp đầu cáp sau khi ép xong phải bịt kín cùng với cách điện của hộp đầu cáp để chống thâm nhập của môi trường.

1.8.5.4.6 Ở các thiết bị điện ngoài trời dễ nổ và ở các gian dễ nổ, dễ cháy thuộc mọi cấp, việc nối và làm đầu cốt cho dây dẫn và cáp ruột nhôm phải thực hiện bằng cách hàn hoặc ép (trừ những nơi cấm dùng cáp ruột nhôm).

1.8.5.5 Lắp đặt hộp nối và hộp phân nhánh

1.8.5.5.1 Phải dùng các hộp nối và hộp phân nhánh để nối cũng như để phân nhánh các dây dẫn đặt trong hộp kín, trong các ống và trong các ống lồng mềm khi đặt hở cũng như khi đặt ngầm. Cấu tạo của các hộp nối và hộp phân nhánh phải phù hợp với cách đặt dây và điều kiện môi trường. Bên trong các hộp có nắp đóng mở được nối và phân nhánh dây dẫn bằng các kẹp chuyên dùng có vỏ cách điện bảo đảm.

Khi dây dẫn đặt ngầm, các hộp nối, hộp đặt công tắc, ổ cắm cùng phải đặt chìm trong kết cấu xây dựng sao cho mặt hộp (mặt công tắc, ổ cắm) ngang bằng với mặt tường. Hộp nối và hộp phân nhánh phải bằng chất cách điện hoặc bằng kim loại trong đệm lót cách điện và phải phù hợp với phương pháp đặt dây, môi trường xung quanh.

1.8.5.5.2 Khoảng cách giữa các hộp nối bố trí theo thực tế trong phạm vi thực hiện. Đối với ống cứng thì khoảng cách giữa hai hộp nối không được dài quá 9 m.

1.8.5.5.3 Các mặt hộp đặt ngoài trời sơn mầu xám khi dòng điện đến 1500 A, sơn ngân nhũ nếu lớn hơn 1500 A.

1.8.5.6 Các yêu cầu lắp đặt dây dẫn và cáp bố trí hở

Dây dẫn và cáp được bố trí hở trong những trường hợp sau đây:

- Trong các phòng dễ bị cháy.

- Trên trần nhà.

- Trực tiếp lên tường, vách ngăn, sàn có trát thạch cao thô hoặc trát vữa.

- Lên tường bằng vật liệu không cháy, vách ngăn có dán lớp bồi (ngay trên mặt lớp bồi).

- Cáp đặt hở phải được bảo vệ không để bức xạ nhiệt tác động trực tiếp vào cáp.

1.8.5.7 Các yêu cầu lắp đặt dây dẫn và cáp bố trí ngầm

1.8.5.7.1 Dây dẫn và cáp được bố trí ngầm trong những trường hợp sau đây:

a) Trong các phòng dễ nổ;

b) Trong các phòng đặc biệt ẩm;

c) Trong các phòng có môi trường ăn mòn cao;

d) Trong các phòng tập trung đông người như: nhà trẻ, bệnh viện, trường học, câu lạc bộ, nhà hát, siêu thị, nhà tập thể, v.v;

đ) Cấp điện cho các thiết bị chiếu sáng kiểu treo.

1.8.5.7.2 Dây dẫn và cáp đặt ngầm trong tường, trần hoặc vách ngăn bằng granitô hoặc trát vữa thường phải theo các điều kiện sau đây:

a) Nếu tường hoặc vách ngăn bằng vật liệu không cháy thì đặt dây trong rãnh đã lót vữa hoặc dưới lớp trát vữa;

b) Trong các rãnh và các kết cấu xây dựng rỗng;

c) Trong rãnh hoặc lỗ các kết cấu xây dựng đúc sẵn;

d) Đặt dưới lớp trát vữa của trần làm bằng các tấm không cháy;

đ) Đặt trong khe hở giữa các tấm bê tông đúc sẵn, bên ngoài trát vữa thạch cao mịn;

e) Đặt trong các rãnh chừa sẵn trong các tấm bê tông cốt thép cỡ lớn, ngoài cùng trát vữa thạch cao mịn;

g) Trong các tường và các hốc trống của các tấm bê tông cốt thép của panen và trong rãnh các tấm đặc biệt của nhà kiểu tấm lớn;

h) Đặt trên nền sàn thô của mỗi tầng, trần nhà không cháy của tầng cuối cùng (kể cả tầng hầm), dưới lớp vữa xi măng cát hoặc thạch cao dầy 10mm. Đối với dây đặt ngầm ở trần nhà yêu cầu phải đặt ở vị trí bảo đảm không bị hư hỏng về mặt cơ học.

1.8.5.7.3 Dây dẫn và cáp đặt ngầm dưới đất phải thực hiện theo quy định của thiết kế.

1.8.5.8 Dây dẫn và cáp giao chéo

1.8.5.8.1 Dây dẫn và cáp giao chéo với nhau, tại vị trí giao chéo phải quấn tăng cường băng nhựa dính hoặc băng cao su.

1.8.5.8.2 Dây dẫn và cáp giao chéo với các ống nhiên liệu khí hoặc lỏng, phải lắp đặt ở khoảng cách theo quy định của thiết kế.

1.8.5.8.3 Dây dẫn và cáp đi qua các vách chắn và sàn phải luồn trong ống cách điện, ở 2 đầu ống phải lồng ống lót bằng cao su hoặc sứ, nhựa.

1.8.5.9 Lắp đặt ống luồn dây dẫn và cáp

1.8.5.9.1 Ống thép để luồn dây và cáp điện chỉ được dùng trong phạm vi thiết kế quy định.

Phải tẩy sạch các ba via trong ống và ống không được móp méo bẹp. Nếu ống chưa có lớp bảo vệ chống gỉ (lớp mạ) thì phải đánh sạch rồi sơn mặt trong ngoài, ống đặt trong bê tông chỉ cần sơn mặt trong. Ống đặt trong nhà có hiện tượng ăn mòn thì phải sơn hoặc mạ theo chỉ dẫn của thiết kế.

1.8.5.9.2 Ống cách điện để luồn dây và cáp điện phải thực hiện theo các yêu cầu sau:

a) Ống cách điện để luồn dây và cáp điện qua tường, sàn gác phải liền và không được nối. Khi đặt ống trên bề mặt lát gỗ có trát vữa, không cho phép dùng măng sông để nối các ống cách điện trên đoạn tuyến giữa hai hộp;

b) Ống cách điện và ống xếp nếp để luồn dây và cáp điện khi đưa vào hộp, tủ, bảng, hộp bảo vệ làm bằng vật liệu không cách điện, cũng như khi đưa vào các hộp thì các đầu ống phải có ống lót hoặc phễu cách điện;

c) Ống cách điện để luồn dây và cáp không đưa vào ống, hộp hoặc vỏ của thiết bị điện, đồng hồ thì đầu nối cuối phải có ống lót hay phễu cách điện.

1.8.5.9.3 Khoảng cách cố định ống khi đặt hở từ 2,5 m đến 4 m theo yêu cầu thực tế.

1.8.5.9.4 Ống đặt trong móng của thiết bị công nghệ phải cố định vào kết cấu đỡ hay cốt thép trước khi đổ bê tông. Nối ống bằng măng sông có ren và được chèn kín. Chỗ ống ra khỏi móng chui vào đất phải thực hiện theo thiết kế để tránh gãy ống khi đất hay móng bị lún.

1.8.5.9.5 Ở chỗ giao chéo với khe giãn nở phải đặt ống trong các hộp đặc biệt có bộ phận giãn nở hoặc nối với bộ phận giãn nở mềm vào ống.

1.8.5.9.6 Ống lắp đặt ở các gian dễ nổ, dễ cháy, ẩm ướt, có hơi hoặc khí làm hại cách điện của dây ở những nơi dẫn nước hoặc nhũ tường có thể chui vào ống và ở các thiết bị điện ngoài trời đều phải dùng loại măng sông có ren rãnh với đệm kín ở chỗ nối. Ở các gian có bụi, chỗ nối ống phải chèn để chống bụi.

1.8.5.9.7 Ở những nơi ẩm ướt, nóng, bụi hay có hóa chất ăn mòn, v.v. nếu đầu ống không đặt trong hộp thiết bị thì phải dùng nhựa cách điện chèn kín giữa ống và dây.

1.8.5.10 Ghép nối ống luồn dây dẫn và cáp

1.8.5.10.1 Nối các đoạn ống với nhau phải dùng măng sông cùng loại vật liệu với ống và 2 đầu ống nối phải khít nhau.

1.8.5.10.2 Nối 2 đoạn ống mềm với nhau phải dùng măng sông cùng vật liệu có đường kính lớn hơn và dài 100 mm. Các măng sông phải được chèn kín, ở vị trí cần chống va đập phải dùng dây thép quấn đai chắc chắn. Có thể dùng ống thép mỏng để nối các ống mềm với nhau. Chỗ nối ống đó với ống thép phải chèn chặt như khi nối bằng măng sông.

1.8.5.10.3 Nối các ống cao su cứng, ống nhựa cứng và ống kim loại với nhau dùng các măng sông chuyên dùng được chế tạo từ những đoạn ống mỏng, đường kính trong của ống nối phải phù hợp với đường kính ngoài của ống.

1.8.5.11 Bán kính uốn cong của ống

1.8.5.11.1 Bán kính uốn cong của ống thép phải lớn hơn 1,5 lần bán kính uốn cong cho phép của cáp luồn bên trong ống.

1.8.5.11.2 Bán kính uốn cong của ống phi kim loại bằng hoặc lớn hơn bán kính uốn cong cho phép của cáp luồn bên trong ống.

1.8.5.11.3 Không cho phép uốn tự nhiên các ống phi kim loại cứng không xếp nếp. Chỗ thay đổi hướng tuyến và ở các góc phải đặt hộp nối hoặc bằng các đoạn ống mềm.

1.8.5.11.4 Đối với ống phi kim loại loại mềm, chỗ uốn ống ở vị trí cần chống va đập phải dùng dây thép 01,5 mm quấn ngoài với bước đai là 8-10 mm.

1.8.5.12 Bố trí các thiết bị điện trên dây dẫn và cáp

Các thiết bị đặt trên hệ thống dẫn điện cung cấp hay phân phối phải đặt ngay cạnh các điểm rẽ nhánh ở các chỗ có thể đến gần để kiểm tra và sửa chữa, phải được bố trí hay che chắn để người làm việc vô ý không chạm phải các bộ phận mang điện.

Cho phép đặt thiết bị điện ở dưới thấp, nếu đặt ở trên cao khó khăn cho người thao tác vận hành.

Để điều khiển các thiết bị đóng cắt đặt cao quá tầm người, cần phải có các trang bị thích hợp để thao tác, trên thiết bị phải có các ký hiệu chỉ rõ trạng thái của thiết bị và phải nhìn thấy từ vị trí đứng thao tác.

1.8.6 Lắp đặt đường cáp ngầm

1.8.6.1 Phạm vi áp dụng

Phần này được áp dụng cho lắp đặt đường cáp điện ngầm đến 35 kV và cho cáp nhị thứ (cáp đấu nối mạch nhị thứ).

Đường cáp điện điện áp 110 kV, 220 kV và 500 kV được lắp đặt theo quy định của thiết kế và hướng dẫn của nhà chế tạo.

Không áp dụng cho các đường cáp ngầm đặc biệt (xe điện ngầm, đường hầm, v.v.).

1.8.6.2 Lắp đặt cáp trong công trình cáp

1.8.6.2.1 Quy định về công trình cáp:

a) Công trình cáp để lắp đặt cáp bao gồm hào cáp, cầu cáp, hành lang cáp, sàn kép, mương cáp, hầm cáp, giếng cáp, buồng cáp, tầng cáp, máng cáp, khối cáp, ống cáp;

b) Kết cấu và quy cách giá đỡ cáp trong cầu cáp, hành lang cáp, sàn kép, giếng cáp, buồng cáp, tầng cáp được thực hiện theo quy cách bố trí trong hầm cáp và mương cáp được quy định trong Điểm 2.1.15;

c) Tại các chỗ nối khối cáp hay nối ống với nhau thì các đầu ống và đầu khối cáp phải gia công nhẵn để không làm hỏng cáp khi kéo cáp và khi khai thác cáp;

d) Cần phải kiểm tra ống luồn cáp và lỗ của khối cáp bằng cách kéo thử ống thử nghiệm kèm một sợi cáp mồi đi qua ống cáp một cách trơn tru trước khi lắp cáp.

1.8.6.2.2 Quy định về cáp:

a) Kiểu cáp, tiết diện và số lượng ruột cáp, tuyến cáp và phương pháp đặt cáp phải theo quy định trong Mục 2.1;

b) Trước khi đặt cáp, phải xem xét tình trạng cáp còn quấn ở ru lô, không được lắp đặt cáp đã hỏng. Vỏ cáp không cho phép có vết nứt, lõm, xước, rách, v.v. Nếu phải xử lý do các khuyết tật kể trên thì chiều dầy vỏ cáp sau khi xử lý không được nhỏ hơn trị số quy định của nhà chế tạo;

c) Thử nghiệm cáp trước hoặc sau khi lắp đặt thực hiện theo Quy trình lắp đặt loại cáp đó.

1.8.6.2.3 Lắp đặt cáp trong công trình cáp:

a) Cáp được lắp đặt trong công trình cáp phải bố trí theo lớp và khoảng cách theo quy định trong Điểm 2.1.17;

b) Bán kính uốn cong của cáp bố trí trong công trình cáp nếu không có quy định của nhà chế tạo thì thực hiện theo quy định trong Phụ lục G-6.

1.8.6.2.4 Lắp đặt cáp trong hào cáp

a) Cáp được đặt trực tiếp trong đất (trong hào cáp) phải được lót phía dưới và phủ phía trên một lớp đất mịn, mềm và xốp (hoặc cát mịn). Cáp đặt trực tiếp trong đất hoặc cáp luồn trong ống đặt trong đất phải có băng cảnh báo và lớp bảo vệ phía trên (tấm đan bê tông có chiều dày tối thiểu 50mm đối với cáp 35 kV; gạch đặc đối với cáp <35 kV) suốt chiều dài tuyến cáp để báo hiệu và ngăn ngừa hư hại cáp do các tác động từ bên trên;

b) Không được đặt cáp trong các vùng đất bị ô nhiễm (đất có hóa chất ăn mòn, tro xỉ, rác rưởi, v.v.) và có dòng điện rò lớn. Nếu thật cần thiết đi qua các vùng nêu trên thì phải dùng loại cáp có bọc lớp bảo vệ chống ăn mòn. Trường hợp không có lớp bảo vệ chống ăn mòn thì phải đặt cáp trong ống cách điện;

c) Độ sâu chôn cáp, bố trí cáp, khoảng cách đến các công trình, giao chéo với các công trình và đánh dấu công trình trên mặt đất phải thực hiện theo quy định trong Điểm 2.1.17 và Điểm 2.1.20;

d) Trong trường hợp đặc biệt, cho phép giảm độ sâu và khoảng cách lắp đặt cáp theo quy định, nhưng cáp phải được đặt trong ống;

đ) Khi thi công xong phải có bản vẽ hoàn công toàn bộ tuyến cáp.

1.8.6.3 Lắp đặt cáp qua bãi bùn lầy và dưới nước

1.8.6.3.1 Cáp lắp đặt qua sông, suối, mương, máng, kênh, rạch, bãi cát bồi, bãi bùn lầy và dưới nước phải thực hiện theo quy định trong Điểm 2.1.24.

1.8.6.3.2 Đường cáp điện đi qua sông ngòi, kênh rạch, v.v. cần đặt ở đoạn có đáy và bờ ít bị nước làm xói lở. Trường hợp đặt cáp xuống nước mà dòng chảy thường thay đổi và các bờ thường bị ngập nước và xói lở, thì phải thực hiện các quy định của thiết kế về biện pháp bảo vệ an toàn cho cáp và phải chọn vị trí an toàn để đặt cột trên bờ.

1.8.6.3.3 Cáp phải chôn sâu dưới đáy không được nhỏ hơn 1m khi đi qua sông ngòi, kênh rạch, v.v. và không được nhỏ hơn 2 m khi đi qua khu vực tàu thuyền thường xuyên qua lại.

1.8.6.3.4 Tại khu vực thường hút nạo đáy theo chu kỳ thì độ sâu đặt cáp phải được sự thỏa thuận của cơ quan quản lý công trình giao thông khu vực đó.

1.8.7 Lắp đặt đường dây tải điện trên không

1.8.7.1 Phạm vi áp dụng

Lắp đặt ĐDK điện áp đến 500 kV phải tuân theo các quy định trong Mục 2.3.

1.8.7.2 Cung cấp hồ sơ, tài liệu và bàn giao mặt bằng

1.8.7.2.1 Chủ đầu tư công trình cung cấp cho nhà thầu xây lắp các hồ sơ sau:

a) Các văn bản và hồ sơ pháp lý liên quan nêu trong Khoản 4 và Khoản 5 Điểm 1.8.1.3;

b) Các hồ sơ pháp lý khác có sự chấp nhận của các cơ quan có thẩm quyền liên quan đến công trình;

c) Các văn bản liên quan khác tới các công việc giải phóng mặt bằng và chặt cây tại hiện trường.

1.8.7.2.2 Chủ đầu tư công trình bàn giao tim, mốc, mặt bằng tuyến ĐDK cho nhà thầu thi công.

1.8.7.3 Yêu cầu lắp đặt

Những công việc xây lắp ĐDK phải thực hiện theo đúng tài liệu thiết kế, tài liệu hướng dẫn của nhà sản xuất, theo tiêu chuẩn xây dựng nhà nước, Quy chuẩn kỹ thuật và Quy chuẩn kỹ thuật an toàn hiện hành.

Những công việc phát sinh ngoài thiết kế, trong từng trường hợp cụ thể được thỏa thuận của chủ đầu tư và của tổ chức/đơn vị thiết kế.

1.8.7.4 Tổ chức thi công

Để thực hiện có hiệu quả những công việc chủ yếu của công trình ĐDK, nhà thầu xây lắp phải bảo đảm thực hiện các yêu cầu sau:

- Lập kế hoạch thực hiện với các nội dung liên quan đến tiến độ thực hiện, kế hoạch cung ứng tài chính, kế hoạch cung ứng vật tư, kế hoạch huy động thiết bị thi công, kế hoạch huy động và quản lý nhân lực, kế hoạch quản lý chất lượng, kế hoạch quản lý an toàn.

- Lập phương án tổ chức xây dựng chi tiết cho từng hạng mục công trình.

- Chuẩn bị chu đáo vật tư, kỹ thuật và nhân lực.

- Nâng cao năng lực cơ giới thi công và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong thi công.

- Nghiên cứu biện pháp tổ chức thi công hợp lý.

1.8.7.5 Lựa chọn phương án thi công hiệu quả

Đối với lắp đặt ĐDK điện áp đến 35 kV nếu không có đặc điểm kỹ thuật phức tạp, nên áp dụng phương pháp thi công đơn giản, kết hợp giữa thủ công và cơ giới một cách hợp lý, nhưng trong mọi trường hợp phải nghiên cứu kỹ hồ sơ thiết kế và lập phương án tổ chức thi công có hiệu quả.

Đối với đường dây điện áp từ 110 kV trở lên, cần phải xem xét kỹ hiện trường, tìm các đường tạm thi công thuận lợi nhất, lập các phương án tổ chức xây dựng phù hợp với các điều kiện thực tế tại hiện trường với mức chi phí thấp nhất.

1.8.7.6 Thi công phần móng

1.8.7.6.1 Đào hố móng:

a) Đào hố móng ĐDK phải thực hiện theo quy định về đào đất và quy trình công nghệ được lập trong thiết kế tổ chức thi công. Trước khi đào phải kiểm tra vị trí móng và giác móng chính xác;

b) Độ sâu đáy hố móng phải theo đúng thiết kế. Trường hợp đào hố móng khó thực hiện độ sâu thiết kế thì phải được tổ chức/đơn vị thiết kế đồng ý và chủ đầu tư thống nhất phê duyệt;

c) Kiểm tra đáy móng: Đáy hố móng sau khi đào phải dọn sạch sẽ, bằng phẳng và phải kiểm tra kích thước hố móng so với tài liệu thiết kế. Làm phẳng đáy hố móng bằng phương pháp cắt phẳng đất để không làm hư hỏng kết cấu nguyên thổ đáy móng. Chỉ cho phép đắp đất làm phẳng mặt bằng đáy hố móng, nhưng phải đầm chặt;

d) Nổ mìn tạo hố móng: Khi tiến hành nổ mìn tạo hố móng, phải được phép và phải chịu sự giám sát chặt chẽ theo quy định nổ mìn. Cho phép hoàn chỉnh hố móng bằng phương pháp nổ mìn, giới hạn an toàn của vùng nổ mìn phải tuân theo Quy chuẩn kỹ thuật an toàn về nổ mìn. Công nhân viên làm việc nổ mìn phải được sát hạch kiểm tra kỹ thuật đánh mìn và Quy chuẩn kỹ thuật an toàn về công tác nổ mìn, đồng thời phải có sổ nhật ký nổ mìn. Chỉ cho phép nổ mìn khi trời còn sáng, cấm nổ mìn khi trời tối và khi có giông bão. Công việc nổ mìn phải tiến hành thận trọng theo một phương án kỹ thuật chính xác và thống nhất dưới sự chỉ huy của 1 người chịu trách nhiệm chính; đ) Nếu trong hố móng có nước, trước khi lắp đặt móng hoặc đúc móng hay lấp đất hố móng phải tiến hành bơm nước ra ngoài và chỉ được thi công trở lại khi chất lượng hố móng phục hồi như trạng thái trước khi bị ngập.

1.8.7.6.2 Thi công móng:

a) Cốt thép móng, trụ móng và bu lông móng phải đúng chủng loại và kích thước theo quy định của thiết kế;

b) Bê tông đúc móng phải đúng mác quy định của thiết kế. Ở những vị trí cột có môi trường xâm thực phải sử dụng xi măng và biện pháp thi công theo quy định của thiết kế;

c) Thi công hệ thống nối đất của cột theo quy định của thiết kế đồng thời với việc thi công móng cột;

d) Phải nghiệm thu móng trước khi lấp hố móng.

1.8.7.6.3 Lấp hố móng

Đất lấp hố móng phải được đầm nén theo quy định của thiết kế.

1.8.7.7 Lắp và dựng cột

1.8.7.7.1 Mặt bằng lắp ráp cột:

Mặt bằng lắp ráp ở mỗi vị trí cột phải cố gắng bố trí gần móng cột, đủ diện tích để tập kết kết cấu cột và thuận lợi cho việc vận chuyển đến vị trí lắp ráp. Ngoài ra còn phải tính tới đường cho các phương tiện cơ giới có thể tiếp cận đến chân cột để sử dụng tối đa phương án lắp đặt cột bằng cơ giới.

1.8.7.7.2 Lắp dựng cột bê tông:

a) Cột bê tông phải kiểm tra kỹ lưỡng để chắc chắn không có nứt vỡ quá giới hạn cho phép và đúng chủng loại quy định;

b) Trước khi dựng cột bê tông theo phương pháp bản lề xoay thì trụ móng kiểu lọ mực phải bố trí thanh chống lực đẩy của bản lề vào thành móng khi dựng cột. Cấm dựng cột khi chưa hoàn thiện công việc làm móng, lấp móng và thanh chống kể trên;

c) Ở những khu vực thuận lợi nên dựng cột bê tông bằng cần cẩu;

d) Chèn chân cột vào trụ móng bằng bê tông mác cao và được tiến hành sau khi đã điều chỉnh đúng vị trí thiết kế. Lớp chèn cột phải đúng quy định của thiết kế.

1.8.7.7.3 Lắp dựng cột thép:

a) Kiểm tra kích thước và chất lượng bu lông móng chân cột so với tài liệu thiết kế. Nếu phát hiện có sai lệch phải xử lý trước khi lắp dựng cột;

b) Kiểm tra chất lượng các mối hàn, lớp mạ, mác thép sử dụng của từng chi tiết, chất lượng và chủng loại các loại bu lông sử dụng ghép nối cột. Thông thường kiểm tra bằng mắt thường đối chiếu với tài liệu xuất xưởng kèm theo. Trong trường hợp nghi ngờ chất lượng không bảo đảm phải kiểm tra bằng các thiết bị chuyên dùng;

c) Lắp dựng cột thép thông thường bằng cần cẩu leo. Ở những vị trí phương tiện cơ giới có thể tiếp cận được thì nên sử dụng cần cẩu để lắp đoạn dưới của cột hoặc có thể dựng cột bằng công nghệ tiên tiến nhưng phải đảm bảo an toàn trong quá trình thi công;

d) Siết bu lông bằng cờ lê lực theo lực quy định;

đ) Sai số cho phép trong quá trình lắp đặt các cột thép theo tiêu chuẩn về nghiệm thu chế tạo, lắp đặt các kết cấu thép.

1.8.7.7.4 Thi công, lắp đặt móng néo, dây néo:

a) Móng néo phải được chế tạo, lắp đặt ở độ sâu và hướng néo theo quy định của thiết kế. Đất lấp hố móng néo phải đầm chặt với hệ số đầm nén không nhỏ hơn 0,9;

b) Dây néo phải được chế tạo theo quy định của thiết kế cho từng vị trí tương ứng. Trước khi lắp đặt phải kiểm tra chất lượng dây néo, các phụ kiện lắp ráp, nếu đạt yêu cầu kỹ thuật mới cho phép lắp đặt.

1.8.7.8 Lắp đặt cách điện

Cách điện được lắp đặt trong thời gian dựng cột hoặc căng dây, và phải được lắp đúng theo bản vẽ thiết kế thi công và hướng dẫn của nhà sản xuất. Cách điện phải được lắp chắc chắn vào xà và cột.

1.8.7.9 Lắp đặt dây dẫn và dây chống sét

1.8.7.9.1 Kiểm tra trước khi rải căng dây:

a) Kiểm tra chủng loại, tiết diện và đặc tính kỹ thuật của dây dẫn và dây chống sét theo quy định trong thiết kế;

b) Kiểm tra chất lượng và độ an toàn của các thiết bị thi công rải, căng dây đảm bảo phù hợp với kích cỡ chủng loại dây trên cơ sở hướng dẫn của nhà sản xuất và chỉ dẫn kỹ thuật trong thiết kế.

1.8.7.9.2 Chuẩn bị rải căng dây:

a) Xin cắt điện của những đường dây điện lực mà tuyến đường dây vượt qua;

b) Lắp đặt dàn giáo ở vị trí vượt quốc lộ, vượt đường dây điện lực và các công trình kiến trúc, cây, hoa màu bị ảnh hưởng trong tuyến đường dây đi qua.

1.8.7.9.3 Rải căng dây:

a) Khi rải dây dẫn điện phải đặt dây trên các ròng rọc trên cột, phải dùng biện pháp chống hư hỏng dây theo bề mặt tiếp xúc với đất, đá và các vật cản khác trên địa hình tuyến đường dây đi qua;

b) Khi rải dây qua sông có nước mặn hoặc nước lợ phải có biện pháp để dây không chạm với nước;

c) Căng dây theo ứng suất và độ võng quy định của thiết kế;

d) Rải căng dây chống sét có dây cáp quang (OPGW) thực hiện theo quy định của nhà chế tạo;

đ) Kiểm tra khoảng cách an toàn đến đất, đến công trình khác theo quy định trong Mục 2.3.5. Nếu không bảo đảm khoảng cách an toàn theo quy định thì phải cùng đơn vị quản lý vận hành công trình và tổ chức/đơn vị thiết kế thống nhất biện pháp xử lý.

1.8.7.9.4 Lắp dây với phụ kiện:

a) Khi lắp dây với khóa đỡ hoặc khóa néo (khóa bu lông) phải siết chặt bu lông, nhưng không làm hư hỏng cáp bên trong;

b) Khi lắp dây với khóa néo (khóa ép) phải ép đầu dây vào khóa theo quy định của nhà chế tạo;

c) Lắp đặt dây với sứ đứng phù hợp với đặc điểm công nghệ của sứ.

1.8.7.9.5 Nối dây dẫn:

Dây dẫn có thể nối với nhau bằng cách hàn, bắt kẹp bu lông, bắt kẹp đầu cốt, ống nối, v.v. và thực hiện theo yêu cầu kỹ thuật của từng cách nối;

Số lượng mối nối trong khoảng cột theo quy định trong Điểm 2.3.3.3.

1.8.7.10 Lắp biển hiệu, biển báo an toàn điện, chỉ danh

Trước khi đưa vào vận hành, tất cả các cột phải được gắn biển hiệu, biển báo an toàn điện, chỉ danh, sơn và lắp đèn báo hiệu theo quy định trong Điểm 2.3.4.7.

1.8.8 Lắp đặt hệ thống phân phối và trạm biến áp

1.8.8.1 Quy định chung

1.8.8.1.1 Lắp đặt hệ thống phân phối và trạm biến áp điện áp đến 500 kV phải tuân theo các quy định trong Điểm 3.1.

1.8.8.1.2 Chủ đầu tư công trình cung cấp cho nhà thầu xây lắp các hồ sơ sau:

a) Các văn bản và hồ sơ pháp lý liên quan nêu trong Khoản 4 và Khoản 5 Điểm 1.8.1.3;

b) Các hồ sơ pháp lý khác có sự chấp nhận của các cơ quan có thẩm quyền liên quan đến công trình.

1.8.8.1.3 Chủ đầu tư công trình bàn giao tim, mốc, mặt bằng TBPP và TBA cho nhà thầu thi công.

1.8.8.1.4 Yêu cầu sơn và lắp biển báo cho công trình:

a) Tất cả các kết cấu đỡ của thiết bị phải được sơn hoặc mạ phù hợp với mục đích chống gỉ do yếu tố môi trường theo thời hạn làm việc của thiết bị;

b) Biển cảnh báo nguy hiểm phải được đặt ở vị trí thích hợp để bảo đảm an toàn;

c) Đánh dấu màu và đánh số các pha, v.v. phải được thực hiện theo quy định trong Điểm 1.2.11;

d) Không sơn những chỗ để đo nhiệt độ mối nối và lắp nối đất di động. Những phần mang điện đấu nối bằng bu lông chỉ được sơn sau khi đã lắp đặt hoàn chỉnh nhằm bảo đảm độ dẫn điện.

1.8.8.2 Gian lắp đặt

1.8.8.2.1 Trong gian điện, hành lang vận hành phía trước và phía sau bảng điện phải thoả mãn những yêu cầu kỹ thuật quy định trong Điểm 3.2.3.8.

1.8.8.2.2 Rào chắn các bộ phận mang điện không bọc cách điện, cửa thoát hiểm của gian điện phải thoả mãn những yêu cầu kỹ thuật quy định trong Điểm 3.2.2.10.

1.8.8.3 Lắp đặt trang bị phân phối

1.8.8.3.1 Lắp đặt thanh cái:

a) Thanh cái trước khi lắp đặt phải được nắn thẳng, không bị gấp, không được có vết nứt tại chỗ uốn của thanh cái. Cố định thanh cái trên sứ và đấu nối với thiết bị phải tính đến sự co, dãn nở do nhiệt;

b) Đầu nối của thanh cái phải có độ bền thích hợp, chịu được dao động từ các thiết bị nối với chúng, chịu được trọng lực của dây dẫn, áp lực của gió, lực điện từ tạo ra giữa các dây dẫn khi bị sự cố ngắn mạch;

c) Các đầu nối của thanh cái phải được hàn, bắt bằng bu lông hoặc nối bằng ép. Điện trở các đầu nối không được lớn hơn điện trở thanh cái;

d) Khi nối các thanh cái, phải có các biện pháp chống ăn mòn tại điểm nối bao gồm các bu lông, đai ốc vòng đệm cho phù hợp với môi trường. Khi nối các kim loại khác nhau như thanh cái bằng nhôm với thanh cái bằng đồng, phải có biện pháp chống ăn mòn điện hóa tại chỗ nối.

1.8.8.3.2 Lắp đặt thiết bị phân phối điện:

a) Lắp đặt các thiết bị phân phối ngoài trời cần tuân theo những yêu cầu sau đây:

- Thiết bị (bao gồm giá đỡ) cần phải được bố trí trên mặt nền phẳng ở độ cao ít nhất là 0,3m so với mặt nền và 0,5m đối với tủ bảng điện;

- Trong các tủ điện, nếu có yêu cầu phải bố trí sấy tại chỗ để bảo đảm sự hoạt động bình thường của các thiết bị, rơ-le, thiết bị đo lường và công tơ đo đếm điện năng theo yêu cầu của tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành;

b) Lắp đặt máy cắt điện:

Lắp đặt máy cắt điện phải được thực hiện theo quy định của thiết kế và chỉ dẫn của nhà chế tạo. Các hệ thống truyền động của máy cắt và của các hệ thống khác phải chỉnh định để làm việc trơn tru và chính xác, bảo đảm các chỉ số thử nghiệm sau lắp đặt phải đạt yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất và các quy định hiện hành;

c) Lắp đặt cầu dao :

Lắp đặt cầu dao phải được thực hiện theo quy định của thiết kế và chỉ dẫn của nhà chế tạo. Các hệ thống truyền động của cầu dao và của các hệ thống khác phải chỉnh định để làm việc trơn tru và chính xác bảo đảm thử nghiệm sau lắp đặt phải đạt yêu cầu kỹ thuật;

d) Lắp đặt máy biến áp đo lường:

Lắp đặt máy biến áp đo lường phải được thực hiện theo quy định của thiết kế và chỉ dẫn của nhà chế tạo. Những đầu dây chưa sử dụng của các cuộn dây nhị thứ ở TI phải được đấu tắt. Trong mọi trường hợp (trừ những trường hợp đã ghi trong thiết kế) một trong các đầu dây cuộn dây nhị thứ TI đặt trong mạch có điện áp từ 500V trở lên và của TU đều phải được tiếp đất.

1.8.8.3.3 Lắp đặt tủ bảng điện:

a) Lắp đặt tủ bảng phải được thực hiện theo quy định của thiết kế và chỉ dẫn của nhà chế tạo. Cửa của tủ điện phải mở ra hành lang vận hành bảo đảm khoảng cách theo quy định;

b) Mọi chi tiết kim loại không cách điện với tủ bảng hoặc dùng để cố định các thiết bị và thanh cái đều phải nối với vỏ tủ.

1.8.8.4 Lắp đặt máy biến áp lực

1.8.8.4.1 Lắp đặt các máy biến áp (kể cả máy biến áp tự ngẫu và cuộn kháng có dầu) điện áp đến 500 kV phải thực hiện theo những yêu cầu sau:

a) Lắp đặt máy biến áp phải thực hiện theo quy định của thiết kế và chỉ dẫn của nhà chế tạo phù hợp với từng loại máy biến áp cụ thể.

b) Lắp sứ đầu vào, hệ thống ống góp, cánh tản nhiệt, bình dầu phụ hay các phần thiết bị thông sang khoang dầu máy biến áp phải kín, khít.

c) Lắp dây dẫn điện trên MBA trong ống hoặc máng cách điện và khả năng chịu lửa phù hợp.

d) Lọc và sấy dầu cách điện theo quy định của nhà chế tạo.

đ) Máy biến áp có bộ thiết bị phòng chống cháy đi kèm thì phải lắp ở vị trí phù hợp, thuận lợi cho vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa.

1.8.8.4.2 Lắp đặt máy biến áp khô phải thực hiện theo những yêu cầu sau:

a) Lắp đặt máy biến áp phải thực hiện theo quy định của thiết kế và chỉ dẫn của nhà chế tạo;

b) Hệ thống thông gió bảo đảm cho máy biến áp làm việc đúng thông số định mức.

1.8.8.4.3 Sau khi lắp đặt máy phải được thử nghiệm, kiểm định theo quy định bởi tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thử nghiệm, kiểm định.

1.8.8.5 Lắp đặt hệ thống đóng cắt cách điện khí (GIS)

1.8.8.5.1 GIS được lắp đặt trong nhà hoặc ngoài trời. Nếu lắp đặt ngoài trời thì không được thực hiện khi có trời mưa hoặc nhiều bụi.

Nếu phạm vi lắp GIS được che mưa và chắn bụi được thực hiện tốt, giữ được nhiệt độ và độ ẩm phù hợp, cho phép triển khai công tác tổ hợp bất kể thời tiết nào.

1.8.8.5.2 Trước khi bắt đầu tổ hợp, đấu nối, phải làm sạch bên trong bình chứa (nếu lắp rời từng bộ phận) và phải được kiểm tra:

a) Nứt vỡ ở mặt bích và tấm đệm;

b) Rơi bu lông và đinh ghim vào trong bình chứa;

c) Vật bám dính ngoại lai và vết bẩn vào thiết bị và mặt tiếp xúc;

d) Vết xây xát, bóc lớp mạ, v.v. trên tiếp điểm;

đ) Vết xây xát trên bề mặt nơi lắp vòng chữ O.

1.8.8.5.3 Phải sử dụng mỡ dẫn điện chuyên dùng cho các bộ phận đấu nối của dây dẫn, chèn kín bề mặt lắp vòng đệm hình chữ O và các bề mặt làm kín không khí.

1.8.8.5.4 Thời gian tiếp xúc của chất hấp thụ với không khí

Thời gian tiếp xúc của chất hấp thụ với không khí (từ thời điểm chèn kín bị hở tới thời điểm tạo lại chân không) không được quá 30 phút.

Bất cứ khi nào bể tạo chân không bị hở, chất hấp thụ phải được thay mới trước khi nạp khí SF6.

1.8.8.5.5 Hút chân không và nạp khí SF6

a) Trước khi nạp khí SF6, bình phải được hút chân không. Các công việc hút chân không, nạp hay hút khí SF6 phải xem xét các giới hạn chênh áp lực giữa các khoang liền kề và tham khảo theo chỉ dẫn của nhà sản xuất để bảo đảm an toàn cho thiết bị;

b) Một hoặc hai ngày sau khi nạp đầy khí SF6, phải phân tích khí SF6; các giá trị phân tích phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật;

c) Sau khi bơm đầy khí SF6, phải kiểm tra rò khí. Sau khi kiểm tra rò khí bằng thử nghiệm thử kín khí, phải tiến hành chống thấm nước cho các bộ phận chèn kín;

d) Sau khi hút khí SF6 khỏi bình chứa, các van chỉ được thao tác sau khi đã khẳng định ngăn cách khí với hệ thống phân phối khí sao cho khí không bị hút từ các bình khác. Khi kết thúc công việc, các van phải được kiểm tra, phải ở tình trạng thích hợp với sơ đồ phân phối khí;

đ) Khi hút khí SF6 ra khỏi bình, phải sử dụng thiết bị thu hồi khí, không được để khí lọt ra ngoài môi trường.

1.8.8.5.6 Các bộ phận của GIS sau khi lắp đặt phải được kiểm tra theo quy định của nhà chế tạo, tiến hành thử nghiệm và nghiệm thu theo quy định hiện hành.

1.8.8.6 Lắp đặt dây dẫn và cáp

1.8.8.6.1 Các quy định trong Mục này áp dụng để lắp đặt các dây dẫn và cáp của mạch điều khiển, đo lường, bảo vệ, liên động và tín hiệu, nghĩa là cho tất cả các mạch điện trong các ngăn thiết bị phân phối, các tủ, bảng điều khiển và các tủ, bảng điều khiển các tổ máy công nghệ.

1.8.8.6.2 Lắp đặt dây dẫn và cáp

a) Lắp đặt các dây dẫn và cáp xuyên, vượt phải bảo đảm các yêu cầu sau:

- Đối với tường bê tông và tường đá, dây, cáp điện phải luồn trong ống thép hay ống cách điện hoặc qua các lỗ có hộp sắt;

- Đối với các ngăn tủ bằng kim loại, phải đặt trong các ống cách điện hay máng cách điện;

- Đối với các ngăn tủ bằng vật liệu cách điện thì cho phép đặt trực tiếp;

b) Các dây dẫn nối vào thiết bị có dầu (như đến rơ-le hơi) phải có lớp cách điện chịu dầu và có sự bảo vệ để tránh các hư hỏng về cơ học;

c) Các dây dẫn và cáp ruột đồng nhiều sợi nối vào các hàng kẹp đấu dây và thiết bị đều phải có các đầu cốt hay các vòng khuyên được ép kẹp. Cáp 1 ruột cho phép uốn các đầu cáp thành hình vòng khuyên;

d) Các dây dẫn và cáp nối vào các kẹp đấu dây phải có độ dài dự trữ cần thiết để khi bị đứt có thể nối lại vào các đầu kẹp;

đ) Khi phải kéo dây dẫn qua cánh cửa hay các bộ phận thường phải đóng mở (cửa tủ bảng điện, v.v) phải sử dụng loại dây có ruột đồng mềm.

1.8.8.6.3 Lắp đặt các hàng kẹp đấu dây

a) Các kẹp đấu dây không được để gỉ, bám bụi và hư hại và phải được cố định chắc chắn. Các hàng kẹp đấu dây của thiết bị phải được đặt trong hộp hoặc trong tủ;

b) Các thiết bị phân phối điện áp trên 1 kV phải sử dụng hàng kẹp thử nghiệm cho các cụm tiếp điểm của máy cắt, dao cách ly và các máy biến điện để việc kiểm tra, bảo dưỡng hoặc xử lý không phải cắt điện mạch sơ cấp.

Các dây dẫn của mạch nhị thứ phải được nối với hàng kẹp, nối với các điểm của đồng hồ đo và các thiết bị theo như sơ đồ nối cáp.

Vỏ bọc đầu cốt đấu dây và ống bọc đầu dây phải được làm bằng vật liệu cách điện.

1.8.8.7 Lắp đặt hệ thống ắc quy

Phần này áp dụng để lắp đặt ắc quy axít chì kiểu kín, ắc quy kiềm kiểu kín và thực hiện theo quy định trong Điểm 3.2.11.

1.8.8.7.1 Trong quá trình vận chuyển, ắc quy phải được cố định và bịt kín các lỗ thông hơi của ắc quy. Ngoài ra còn phải tuân theo các chỉ dẫn và khuyến cáo cụ thể của nhà chế tạo về vận chuyển, lắp đặt, vận hành, bảo dưỡng và an toàn.

1.8.8.7.2 Ắc quy bố trí thành cụm riêng cho từng mục đích sử dụng.

1.8.8.7.3 Ắc quy được lắp trên giá đỡ theo lớp và tầng thuận lợi cho đấu nối và thông gió.

1.8.8.7.4 Ắc quy bố trí trong tủ kín phải lắp hệ thống thông khí ra bên ngoài.

1.8.8.7.5 Đấu nối các ắc quy phải dùng các thanh dẫn trần hoặc bọc bằng thép, đồng, nhôm hoặc hợp kim. Các thanh dẫn trần phải được cố định chắc chắn với puly hoặc sứ cách điện.

1.8.8.7.6 Các bình của các ắc quy chì - axít và ắc quy kiềm không được để rò gỉ dung dịch điện phân ra ngoài.

1.8.8.7.7 Quy trình nạp ắc quy chì - axít và ắc quy kiềm sau khi lắp đặt phải tuân theo yêu cầu của nhà chế tạo.

1.8.8.7.8 Hệ dẫn điện của hệ thống Ắc quy và các thiết bị kèm theo phải được sơn và ghi ký hiệu theo quy định trong Điểm 1.2.11.

1.8.9 Lắp đặt bộ tụ điện

Các quy định trong Điểm này được áp dụng để lắp các bộ tụ điện hoặc từng bình tụ điện dùng để bù công suất phản kháng của thiết bị điện hoặc lưới điện xoay chiều tần số 50Hz và điện áp đến 110 kV.

Các tụ điện lắp riêng lẻ dọc theo các ĐDK được lắp đặt như quy định cho lắp đặt TBA trên cột được quy định trong Điểm 3.2.6.

Các tụ điện lắp tập trung tại các TBA được lắp đặt như quy định trong Điểm 3.2.1.

1.8.10 Lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy và thông gió

1.8.10.1 Lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy

1.8.10.1.1 Hệ thống phòng cháy chữa cháy cho MBA lắp đặt trong nhà:

a) Hệ thống thu gom dầu và bể chứa dầu sự cố của MBA thực hiện theo các quy định trong Điểm 1.5.3;

b) Cửa (cổng) thoát ra vào phải thực hiện theo các quy định trong Điểm 3.2.4.1.

1.8.10.1.2 Hệ thống phòng cháy chữa cháy cho MBA lắp đặt ngoài trời:

a) Hệ thống thu gom dầu và bể chứa dầu sự cố thực hiện theo Điểm 1.5.3;

b) Hệ thống phòng cháy chữa cháy cho MBA thực hiện theo các quy định phòng cháy chữa cháy hiện hành Hệ thống phòng chống cháy nổ phải bảo đảm các yêu cầu sau:

- Bình chứa hợp chất chống cháy chuyên dùng, hệ thống đấu nối phải phù hợp với MBA;

- Hộp giám sát và điều khiển phải bố trí theo thiết kế để đảm bảo các quy định liên quan về phòng cháy chữa cháy.

1.8.10.2 Hệ thống thông gió MBA

a) Hệ thống thông gió trong gian MBA phải bảo đảm thoát nhiệt do MBA tỏa ra và không được thông với hệ thống thông gió khác.

b) Ống thông gió của gian MBA liền nhà có tường không cháy nhưng mái dễ cháy thì phải cách tường nhà ít nhất là 1,5m hoặc được bảo vệ bằng tường chắn không cháy cao hơn mái ít nhất 0,6m.

c) MBA có bộ làm mát cưỡng bức phải có bộ tự động khởi động và dừng hệ thống làm mát. Phải tự động khởi động bộ làm mát theo nhiệt độ lớp dầu trên cùng hoặc nhiệt độ cuộn dây MBA và theo trị số dòng điện phụ tải MBA.

d) Hệ thống làm mát đặt bên ngoài MBA phải bố trí sao cho không cản trở việc chuyển MBA khỏi bệ móng và có thể tiến hành sửa chữa chúng khi MBA đang làm việc. Luồng gió nóng của bộ làm mát này không được hướng vào thân MBA.

đ) Khi bố trí các van của hệ thống làm mát MBA phải bảo đảm tiếp cận chúng thuận lợi. Bộ làm mát phải bảo đảm khả năng tháo rời khỏi MBA, khả năng tháo riêng từng bộ phận và khi vận chuyển MBA có thể không phải xả dầu ra khỏi MBA.

e) Đường ống dẫn dầu bên ngoài của bộ làm mát cưỡng bức phải làm bằng vật liệu không gỉ hoặc vật liệu chịu ăn mòn. Bố trí ống dẫn dầu quanh MBA không được làm cản trở việc vận hành và bảo dưỡng MBA và bộ làm mát. Khi cần thiết, phải lắp sàn và thang để tiếp cận các van và quạt gió được thuận lợi.

f) Để kiểm tra bơm dầu và bơm nước của hệ thống làm mát cưỡng bức, mỗi máy bơm phải lắp một áp kế. Nếu bơm có lắp bộ lọc lưới thì áp kế phải lắp ở cả đầu vào và đầu ra của bộ lọc.

g) Hệ thống làm mát đặt bên ngoài kiểu đơn hoặc kép bố trí thành một hàng phải đặt chung trên cùng một bệ móng. Hệ thống làm mát kiểu nhóm có thể bố trí trực tiếp trên móng hoặc trên đường ray khi muốn vận chuyển trên bánh xe.

h) MBA có hệ thống làm mát cưỡng bức phải trang bị tín hiệu báo khi hệ thống tuần hoàn dầu, nước làm mát, quạt gió bị ngừng hoặc báo đóng tự động hệ thống làm mát dự phòng hoặc nguồn điện dự phòng.

i) Các bình hấp thụ để làm sạch dầu MBA đặt ở bộ làm mát cưỡng bức phải đặt trong nhà nếu nhà chế tạo yêu cầu và có khả năng thay thế chất hấp thụ tại chỗ.

j) Phải trang bị bộ sấy bằng điện cho tủ truyền động của bộ điều chỉnh điện áp dưới tải.

k) Phải bảo vệ chống nắng cho các bao giãn nở chứa nitơ bảo vệ dầu MBA.

1.8.11 Lắp đặt hệ thống chiếu sáng

Các quy định trong Điểm này áp dụng cho lắp đặt thiết bị điện của hệ thống chiếu sáng trong nhà và ngoài trời.

Việc thiết kế, lắp đặt, sử dụng hệ thống chiếu sáng cần tuân thủ các quy định thuộc các QCVN và TCVN tương ứng liên quan.

Chiếu sáng cho từng khu vực phải đủ cường độ theo các quy định trong Điểm 3.2.1.2.

1.8.11.1 Yêu cầu đối với thiết bị chiếu sáng

a) Đèn chiếu sáng phải lắp đúng chủng loại (chống ẩm, chống cháy, chống nổ, chống bụi) và quy cách quy định cho khu vực chiếu sáng;

b) Đèn chiếu sáng phải lắp đúng độ cao và độ nghiêng quy định trong thiết kế;

c) Thiết bị đóng cắt thường đặt ở lối đi (phía trong hoặc ngoài) không bị che khuất khi đóng mở cửa. Các công tắc ở buồng tắm, nhà vệ sinh cần bố trí ở phía ngoài cửa.

1.8.11.2 Yêu cầu đối với lắp đặt thiết bị chiếu sáng

a) Các bộ phận kết cấu để lắp đặt thiết bị chiếu sáng như: giá đỡ, móc, hộp, cần, các chi tiết cố định liên kết, v.v. đều phải được mạ hoặc sơn chống gỉ;

b) Các kết cấu cố định thiết bị chiếu sáng phải tính toán sức chịu gấp 5 lần khối lượng thiết bị, đồng thời phải tính toán sức bền nếu có người đứng trên nó thao tác lắp ráp và sửa chữa. Đối với giá hoặc cột treo đèn chùm phức tạp phải tính cộng thêm 80 kg;

c) Đèn pha phải được cố định chắc chắn vào bộ phận quay.

1.8.11.3 Yêu cầu đối với dây dẫn để lắp đặt thiết bị chiếu sáng

a) Chủng loại dây dẫn, tiết diện dây dẫn và phương thức lắp đặt dây dẫn cho hệ thống chiếu sáng được tính toán lựa chọn theo quy định trong Mục 2.2;

b) Dây dẫn cung cấp điện cho các thiết bị chiếu sáng phải có cách điện chịu được mức điện áp cách điện lớn nhất của mạch nguồn điện cấp cho thiết bị chiếu sáng đó (xoay chiều hoặc một chiều);

c) Các mối nối của cáp và dây dẫn ruột đồng, nhôm nối vào các thiết bị chiếu sáng phải chèn chắc chắn phù hợp với cấu tạo của đèn. Các đầu dây nối vào các thiết bị, tủ điện và đèn phải có đoạn dự phòng để nối lại khi dây bị đứt.

1.8.12 Lắp đặt hệ thống nối đất

1.8.12.1 Quy định chung

Phần này áp dụng cho việc lắp đặt hệ thống nối đất các thiết bị điện xoay chiều điện áp trên 42 V và trên thiết bị điện 1 chiều điện áp trên 110 V.

1.8.12.2 Các bộ phận phải nối đất và không phải nối đất

1.8.12.2.1 Các bộ phận của thiết bị điện phải nối đất:

a) Vỏ máy điện, máy biến áp, các thiết bị, v.v.;

b) Bộ truyền động của các thiết bị điện quay;

c) Các cuộn dây nhị thứ của máy biến điện đo lường;

d) Khung của tủ bảng điện phân phối, tủ điều khiển và các tủ, bảng điện khác;

đ) Các kết cấu kim loại của trạm biến áp và các thiết bị phân phối ngoài trời, vỏ kim loại các hộp cáp, vỏ kim loại của cáp (kể cả cáp kiểm tra và dây dẫn) ống thép luồn dây dẫn điện, v.v.;

e) Các rào chắn, lưới chắn hay tấm chắn kim loại để bảo vệ các bộ phận mang điện, các dàn, các xà, các sàn thao tác bằng kim loại và các bộ phận khác có thể mang điện áp;

g) Khi các máy điện đặt trên các giá trượt thì dây nối đất phải bắt vào máy, phải bảo đảm tiếp xúc tốt giữa máy điện và giá trượt;

h) Các cột thép và bê tông cốt thép ĐDK việc nối đất các kết cấu phải theo đúng quy định của tài liệu thiết kế.

1.8.12.2.2 Các bộ phận của thiết bị điện không phải nối đất:

a) Các phụ kiện và các thiết bị lắp đặt trên các kết cấu bằng gỗ của trạm biến áp ngoài trời nếu không có yêu cầu phải bảo vệ tránh quá điện áp khí quyển;

b) Các thiết bị đặt trên các kết cấu kim loại đã được nối đất, nhưng bề mặt tiếp xúc giữa thiết bị và kết cấu kim loại phải được đánh sạch và tiếp xúc tốt;

c) Vỏ của các đồng hồ đo lường điện, rơ-le đặt trên các bảng, tủ điện, thành tủ thiết bị phân phối;

d) Các đường ray ở nhà máy điện, trạm biến áp và các xí nghiệp công nghiệp;

đ) Các bộ phận thường phải tháo hoặc mở ra ở các tủ thiết bị phân phối, các rào chắn các tủ, các cửa các khung bằng kim loại, v.v. của các tủ đã được nối đất;

e) Các dụng cụ sử dụng điện có cách điện cao gấp đôi.

1.8.12.3 Biện pháp nối đất

1.8.12.3.1 Hệ nối đất an toàn, nối đất làm việc và nối đất chống sét phải được nối tới lưới nối đất chính bằng dây nhánh riêng. Những bộ phận cần nối đất trong cùng một hệ đấu với nhau và đấu vào lưới nối đất chính.

Cho phép thay thế nối đất của từng động cơ điện các thiết bị điện khác đặt trên các máy chính bằng cách trực tiếp nối đất thân bộ máy chính, nhưng phải bảo đảm tiếp xúc tốt giữa các thân thiết bị với thân máy chính.

1.8.12.3.2 Tận dụng các vật nối đất tự nhiên

Khi thực hiện nối đất nên tận dụng các vật nối đất tự nhiên:

a) Các ống dẫn nước và ống kim loại khác chôn trong đất, trừ ống dẫn nhiên liệu lỏng, ống dẫn nhiên liệu khí dễ cháy nổ, ống dẫn nước đến máng ăn gia súc và đến các thiết bị vắt sữa ở trại chăn nuôi gia súc;

b) Các ống tưới nước;

c) Các kết cấu kim loại của các công trình xây dựng;

d) Các tấm cừ bằng kim loại của các công trình thuỷ lợi;

đ) Các vỏ chì của cáp chôn trong đất (trừ vỏ nhôm của cáp phải cách điện với đất).

1.8.12.3.3 Đấu nối hệ thống nối đất tự nhiên với hệ thống nối đất chính

Các vật nối đất tự nhiên phải được nối với hệ thống nối đất chính ít nhất là 2 điểm khác nhau. Yêu cầu này không quy định cho trường hợp các nối đất lặp lại của dây trung tính và các vỏ kim loại của cáp.

1.8.12.4 Yêu cầu đối với dây nối đất và điện cực nối đất

Vật liệu dây nối đất và điện cực tiếp đất thông thường dùng bằng thép, đồng, nhôm và vật liệu dẫn điện khác. Kích thước, chất liệu và phạm vi sử dụng quy định trong Điểm

1.7.2.1 và Điểm 1.7.2.2.

Dây nối đất và điện cực tiếp đất bằng thép phải được mạ kẽm nhúng nóng. Cấm dùng các dây dẫn trần bằng nhôm chôn trong đất để làm các vật nối đất hay dây dẫn nối đất.

1.8.12.4.1 Các dây nối đất cho những dụng cụ dùng điện di động phải nằm chung vỏ với các dây pha và bằng tiết diện của dây pha đó. Ruột dây dẫn và cáp dùng cho các dụng cụ dùng điện di động phải là dây mềm, có tiết diện không nhỏ hơn 1,5 mm2.

1.8.12.4.2 Các đường ray, dầm cầu trục được dùng làm dây nối đất các thiết bị điện của máy trục trong nhà hoặc ngoài trời (trừ các gian nhà dễ nổ) phải được nối chắc chắn với hệ thống nối đất ở 2 đầu, ở các chỗ giáp nối của các ray dầm cầu trục phải dùng cầu nối mềm hàn ốp vào để bảo đảm cho mạch điện được liên thông.

1.8.12.4.3 Các ống thép để luồn dây dẫn điện được dùng làm dây nối đất hay để nối đất phải được nối chắc chắn khi các ống trên đặt hở có thể dùng ống nối có bôi bột chì hoặc một loại kết cấu khác có sự tiếp xúc tốt. Khi ống đặt ngầm chỉ được dùng ống nối có bôi bột chì. Để bảo đảm tính liên tục mạch nối đất phải thực hiện các yêu cầu sau:

a) Trong mọi trường hợp ống luồn dây đặt ngầm và đối với trường hợp có lưới trung tính nối đất mà ống luồn dây thì đặt hở, các chỗ nối ống phải hàn thêm một, hai điểm về mỗi phía ống nối, cũng cho phép hàn cầu nối bằng kim loại có đủ độ dẫn điện;

b) Ở những chỗ nối ống vào các hộp, các thiết bị và vỏ thiết bị điện phải dùng loại “Đai ốc ống nối” (rắc co) để nối đất hoặc các biện pháp khác bảo đảm tiếp xúc tốt về điện hay nối vào hộp (hòm, tủ, vỏ) bằng cách hàn ốp các cầu nối kim loại có đủ độ dẫn điện.

1.8.12.4.4 Các dây nối đất phải được bảo vệ để tránh các tác động cơ học và hoá học. Tại các vị trí dây nối đất giao chéo với các cáp, các đường ống, đường sắt và các chỗ khác có thể gây ra các hư hỏng cơ học đều phải có phương pháp bảo vệ.

1.8.12.4.5 Dây nối đất ở những vị trí đi xuyên tường phải đặt trong hốc tường, trong ống hoặc trong các vỏ bọc cứng.

1.8.12.4.6 Nối các dây đất với nhau, vào kết cấu hoặc vào vỏ các thiết bị, các máy điện, v.v. có thể dùng hàn hoặc dùng bu lông để bắt nối chắc chắn. Chiều dài mối hàn phải bằng 2 lần chiều rộng hơn của dây khi dây có tiết diện chữ nhật hoặc bằng 6 lần đường kính dây khi dây có tiết diện tròn. Việc nối dây trung tính của các mạch điện và của ĐDK cho phép thực hiện như phương pháp nối các dây pha. Trong các gian nhà ẩm ướt và có các hơi hay khí độc hại (ăn mòn) thì việc nối dây nối đất nên nối bằng phương pháp hàn, trường hợp không thể hàn được thì cho phép nối bằng bu lông, khi đó mặt tiếp xúc của tấm bắt bu lông phải bằng 2 lần tiết diện dây nối đất và mối nối phải có lớp phủ bảo vệ.

1.8.12.4.7 Việc nối dây nối đất với vật nối đất kéo dài (đường ống nước hoặc phần thép của kết cấu xây dựng) phải thực hiện ở bên ngoài nhà và bằng phương pháp hàn hoặc bắt côliê. Chỗ bắt côliê vào ống phải được đánh sạch.

Vị trí và phương pháp nối phải lựa chọn sao cho khi tháo các ống ra để sửa chữa vẫn bảo đảm được điện trở nối đất cần thiết bằng các biện pháp kỹ thuật phù hợp. Các đồng hồ đo nước, các van, v.v. phải có các đoạn nối đất vòng.

1.8.12.5 Lắp đặt dây nối đất

1.8.12.5.1 Dây nối đất lắp đặt dưới mặt đất phải đặt đúng độ sâu và kích thước quy định của thiết kế cũng như quy định trong Điểm 1.7.3.

1.8.12.5.2 Dây nối đất lắp đặt hở bằng dây trần hoặc dây bọc có thể lắp đặt đứng hoặc ngang hoặc song song với các kết cấu đặt xiên của nhà. Đối với dây nối đất tiết diện chữ nhật phải đặt mặt dẹt của dây song song với bề mặt của kết cấu.

a) Các dây nối đất cho phép đặt trực tiếp trên mặt bê tông, trên gạch, trên mặt tường ở khu vực khô và môi trường không có yếu tố ăn mòn, nhưng phải được bắt chặt trên các chân đỡ, đặt cách mặt tường trong các gian ẩm ướt ít nhất là 5mm hoặc 10mm trong khu vực có hơi ăn mòn;

b) Trong mương cáp, các dây nối đất phải đặt cách mặt dưới các tấm đan ít nhất là 50 mm.

Khoảng cách giữa các điểm đỡ dây nối đất từ 600-1000mm;

c) Dây nối đất đặt hở trong nhà khi giao chéo với các rãnh (ở những chỗ có tải trọng nặng di động qua lại) phải được bảo vệ chắc chắn để tránh bị hư hỏng cơ học.

1.8.12.6 Nối đất đường cáp

a) Nối đất cho đường cáp thực hiện theo quy định trong Điểm 1.7.3;

b) Vỏ kim loại, đai thép của các cáp nối với nhau, nối với vỏ hộp nối cáp, phễu cáp và nối đất bằng dây đồng mềm.

1.8.12.7 Nối đất cho ĐDK

a) Nối đất cho ĐDK thực hiện theo quy định trong Điểm 1.7.3.

b) Điện trở nối đất của từng cột tùy thuộc vào điện trở suất của đất ở chân cột theo quy định ở Điểm 1.7.3;

c) Hệ thống nối đất cho cột và dây chống sét của ĐDK bố trí xung quanh móng cột. Ở vị trí có điện trở suất của đất quá cao cho phép kéo dài dây nối đất đến khu vực có độ ẩm cao và điện trở suất thấp.

1.8.12.8 Nối đất cho TBPP và TBA

a) Nối đất cho TBPP và TBA thực hiện theo quy định trong Điểm 1.7.4, điện trở nối đất của từng trạm tùy thuộc quy mô TBA và điện trở suất của khu vực xây dựng TBA theo quy định theo quy định của thiết kế được tính toán theo Điểm 1.7.4.2 và Phụ lục Đ;

b) Số lượng tia nối đất của từng thiết bị vào lưới nối đất chính theo quy định trong Điểm 3.2.7.2; tất cả giá đỡ của thiết bị, đế đỡ của thiết bị, vỏ các tủ bảng phải được nối vào lưới nối đất chính;

c) Dây nối đất, cực tiếp đất bằng thép hoặc bằng đồng theo quy định của thiết kế.

Riêng đối với hệ thống lưới nối đất, dây nối đất, cực nối đất trong TBA 220 kV trở lên sử dụng dây đồng trần.

1.8.12.9 Nối đất lưới điện chiếu sáng

a) Dây dẫn của lưới điện chiếu sáng đặt trong ống, thiết bị điện đặt trong khung kim loại đã được nối đất thì không phải nối đất;

b) Đế đèn, chân đèn của đèn chiếu sáng ngoài trời phải được nối đất;

c) Dây dẫn điện lên đèn bố trí trên cột có lắp kim thu sét phải đặt trong ống thép từ dưới đất đến đế đèn và phải nối vào hệ thống nối đất chung.

1.8.12.10 Sơn hệ thống nối đất

a) Các dây nối đặt hở, các kết cấu, dây dẫn và thanh sắt dẹt của lưới nối đất phải được sơn theo quy định trong Điểm 1.7.2.5;

b) Ở vị trí nối với dây nối đất lưu động phải đánh dấu bằng cách dùng sơn vẽ ký hiệu "tiếp đất" và biểu tượng nối đất.

1.9 YÊU CẦU VỀ VẬN HÀNH HỆ THỐNG LƯỚI ĐIỆN

1.9.1 Chỉ huy điều độ - thao tác

1.9.1.1 Quy định chung

Phần này quy định các điều khoản, thủ tục cần thiết và các yêu cầu kỹ thuật cho Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện, Trung tâm điều độ hệ thống điện miền, địa phương và tất cả các đơn vị vận hành thiết bị điện các trạm biến áp, đường dây truyền tải, phân phối điện, nhà máy điện, v.v. thực hiện mục tiêu cơ bản sau:

- Bảo đảm cung cấp điện an toàn, tin cậy.

- Bảo đảm ổn định hệ thống điện.

- Bảo đảm các tiêu chuẩn vận hành theo quy định.

- Bảo đảm hệ thống điện vận hành kinh tế.

1.9.1.2 Chỉ huy điều độ

Chỉ huy điều độ được thực hiện từ các trung tâm điều độ phải được trang bị các phương tiện cần thiết để chỉ huy công việc điều độ, phù hợp với các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Yêu cầu về hệ thống SCADA:

- Trung tâm điều khiển trực thuộc đơn vị quản lý lưới điện, nhà máy điện phải có kết nối SCADA với các Trung tâm điều độ phù hợp với quy hoạch tổng thể về hệ thống SCADA.

- Nhà máy điện có tổng công suất từ 10 MW trở lên đấu nối vào lưới điện và các trạm biến áp từ 110 kV trở lên phải được trang bị hệ thống điều khiển phân tán DCS, RTU hoặc Gateway có một (01) hoặc hai (02) cổng độc lập với nhau và được kết nối trực tiếp với hệ thống SCADA theo yêu cầu của đơn vị điều độ.

1.9.1.3 Sơ đồ kết nối thiết bị

Tại các phòng điều khiển của các nhà máy điện và các trạm truyền tải (bao gồm các trạm truyền tải đầu mối mà từ đây có thể kiểm tra, kiểm soát các trạm khác), các trung tâm điều độ phải có sơ đồ nổi (sơ đồ mô phỏng) của các thiết bị điện đặt ở nơi chỉ huy của nhân viên điều độ nhà máy điện, trạm truyền tải và trung tâm điều độ đó.

Tất cả các thay đổi trong sơ đồ nối dây cũng như các thay đổi vị trí nối đất cần phải được chỉ rõ trên sơ đồ (hoặc sơ đồ mô phỏng) ngay sau khi tiến hành thao tác.

1.9.1.4 Khả năng tải của thiết bị điện và đường dây dẫn điện

Khả năng tải cho phép đối với các thiết bị điện và đường dây dẫn điện phải do các đơn vị quản lý vận hành lập ra.

Khả năng tải phải được xem xét lại ít nhất một lần trong một năm hoặc ngay sau khi có sự thay đổi của các thiết bị dẫn tới thay đổi khả năng tải của thiết bị điện và đường dây dẫn điện

1.9.1.5 Biểu đồ công suất phát nhà máy điện

Biểu đồ công suất phát các nhà máy điện phải tính đến nhu cầu sử dụng điện của khách hàng, điện tự dùng của các nhà máy điện, trạm điện, tổn thất trên hệ thống điện và dự phòng nóng theo yêu cầu của hệ thống điện. Biểu đồ công suất phát nhà máy thủy điện phải phù hợp với quy trình điều tiết hồ chứa trong mùa lũ và mùa khô.

1.9.1.6 Vận hành theo biểu đồ công suất phát đã giao và dự phòng nóng của các nhà máy điện

Các nhà máy điện phải hoàn thành các biểu độ công suất phát và dự phòng nóng đã giao. Nếu vì một lý do nào đó không thực hiện được biểu đồ công suất phát thì nhân viên trực ca phải báo cáo ngay cho Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện và/hoặc Trung tâm điều độ hệ thống điện miền.

Trong trường hợp cần thiết Trung tâm điều độ hệ thống điện miền có quyền thay đổi biểu đồ công suất phát của nhà máy điện nhưng phải giữ nguyên biểu đồ công suất phát tổng của toàn hệ thống do Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện lập và phải được Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện cho phép.

Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện và/hoặc Trung tâm điều độ có quyền yêu cầu nhà máy điện tăng cường công suất hết mức hoặc giảm đến mức thấp nhất theo điều kiện kỹ thuật của thiết bị.

1.9.1.7 Kế hoạch đại tu sửa chữa

1.9.1.7.1 Kế hoạch tổng thể hàng năm về đại tu và sửa chữa các nhà máy điện và lưới điện cần được đăng ký lên Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện và/hoặc các Trung tâm điều độ theo phân cấp.

1.9.1.7.2 Trường hợp kế hoạch tổng thể về đại tu và sửa chữa có thay đổi phải được sự phê chuẩn của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện và/hoặc các Trung tâm điều độ theo phân cấp.

1.9.1.7.3 Trường hợp đặc biệt khi có yêu cầu sửa chữa thiết bị không theo kế hoạch hoặc xử lý sự cố, phải được đăng ký và được phê duyệt của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện và/hoặc của trung tâm điều độ theo phân cấp.

1.9.1.8 Dừng thiết bị để sửa chữa và kiểm tra

Muốn đưa các thiết bị cũng như hệ thống rơ-le bảo vệ và tự động, điều chỉnh tự động tần số và công suất truyền tải, các phương tiện chỉ huy điều độ và điều khiển công nghệ ra khỏi vận hành và dự phòng để sửa chữa hay thử nghiệm, trong bất kỳ trường hợp nào (nằm trong hoặc nằm ngoài kế hoạch), phải làm văn bản và được trung tâm điều độ phê duyệt theo phân cấp.

1.9.1.9 Thời gian thao tác

Thời gian thực hiện các thao tác liên quan đến việc đưa các thiết bị sửa chữa hoặc đưa thiết bị hoặc đường dây vào hoạt động cần được tính toán đạt thời gian cho phép theo yêu cầu của trung tâm điều độ theo phân cấp.

Trường hợp thời gian cần thay đổi, phải được trung tâm điều độ theo phân cấp phê duyệt.

1.9.1.10 Dừng vận hành

Mặc dù các yêu cầu đã được chấp thuận, nhưng lúc đưa thiết bị ra khỏi vận hành và dự phòng để sửa chữa hay thử nghiệm đều phải được trung tâm điều độ theo phân cấp cho phép ngay trước khi bắt đầu sửa chữa hoặc kiểm tra.

1.9.1.11 Phương thức xử lý sự cố

Ở mỗi trung tâm điều độ phải có quy trình xử lý sự cố để các nhân viên kỹ thuật áp dụng. Khi xuất hiện sự cố, các trung tâm điều độ và nhân viên vận hành liên quan phải áp dụng mọi biện pháp để hạn chế sự lan rộng sự cố và khôi phục cung cấp điện cho khách hàng ngay khi có thể.

1.9.2 Nhiệm vụ vận hành

1.9.2.1 Nhân viên vận hành

Các nhà máy điện, công ty truyền tải điện, công ty điện lực, các đơn vị cung cấp điện và đơn vị vận hành lưới điện cần phân công người thích hợp đáp ứng các trình độ theo yêu cầu được quy định trong các tiêu chuẩn có liên quan với chức năng và nhiệm vụ người vận hành.

Nhân viên vận hành hệ thống điện, nhà máy điện, lưới điện bao gồm:

- Nhân viên trực ca làm việc theo lịch của các bộ phận sản xuất.

- Nhân viên vận hành, thao tác, sửa chữa ở bộ phận sản xuất.

- Cán bộ trực ca trong ca vận hành bao gồm:

+ Điều độ viên quốc gia.

+ Điều độ viên miền.

+ Điều độ viên phân phối tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

1.9.2.2 Bảo dưỡng thiết bị

Việc bảo dưỡng thiết bị điện do đơn vị quản lý vận hành thực hiện thường xuyên hoặc định kỳ theo lịch quy định cho từng thiết bị hoặc nhóm thiết bị.

1.9.2.3 Trách nhiệm giám sát và bảo dưỡng thiết bị, máy móc

Các nhà máy điện, công ty điện lực, các đơn vị cung cấp điện phải yêu cầu và giám sát các đơn vị vận hành, bảo đảm vận hành an toàn và không để xảy ra sự cố, đồng thời phải duy trì vệ sinh môi trường, sắp xếp các dụng cụ và thiết bị ngăn nắp phục vụ cho vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa theo đúng quy định.

1.9.2.4 Kiểm tra vận hành của các thiết bị

Nhân viên vận hành phải định kỳ kiểm tra theo đúng quy trình vận hành những thiết bị công nghệ, phương tiện phòng cháy chữa cháy, tín hiệu báo sự cố, thiết bị thông tin liên lạc luôn luôn trong tình trạng làm việc an toàn và ổn định.

1.9.3 Các phương tiện chỉ huy điều độ và điều khiển

1.9.3.1 Phương tiện chỉ huy và điều khiển

Các cơ sở chỉ huy điều độ của các nhà máy điện, công ty điện lực, các đơn vị cung cấp điện và đơn vị vận hành lưới điện phải được trang bị các phương tiện phù hợp theo đúng các tiêu chuẩn thiết kế công nghệ cho chỉ huy và điều khiển của hệ thống điện. Ngoài ra các phương tiện đó phải phù hợp về số lượng các thiết bị điều khiển cơ khí từ xa và thông tin liên lạc trong hệ thống điện và thường xuyên ở trạng thái làm việc tốt.

1.9.3.2 Thiết bị thông tin liên lạc và hệ thống điều khiển từ xa

Các trạm khách hàng có điện áp 110 kV trở lên tùy theo quy mô và yêu cầu điều độ được trang bị hệ thống thông tin liên lạc và điều khiển từ xa. Số lượng hệ thống điều khiển từ xa của các trạm truyền tải được xác định dựa trên các yêu cầu về độ tin cậy cho điều độ, điều khiển, thao tác bằng các kênh thông tin và phải phù hợp với hệ thống điện.

Kết cấu và chế độ bảo dưỡng phương tiện thông tin liên lạc và điều khiển từ xa của các trạm truyền tải phải thực hiện theo đúng quy định.

1.9.3.3 Vận hành mạng viễn thông, hệ thống điều khiển từ xa và hệ thống truyền thông tin

Đơn vị quản lý thông tin và điều khiển từ xa bảo đảm quản lý và vận hành mạng lưới viễn thông cho sản xuất, truyền tải, phân phối điện đáp ứng các yêu cầu về độ tin cậy cho điều độ, điều khiển, thao tác bằng các kênh thông tin phù hợp với hệ thống điện.

1.9.3.4 Tài liệu cho chỉ huy và điều khiển

Thiết bị kỹ thuật điều độ và điều khiển công nghệ, vận hành máy tính và các thiết bị ngoại vi, thiết bị đầu cuối của máy tính phải có các tài liệu thiết kế, tài liệu của nhà chế tạo, các sơ đồ và quy trình vận hành cũng như phải có tài liệu kỹ thuật của thiết bị và biên bản kiểm tra vận hành.

1.9.3.5 Bảo vệ thiết bị thông tin hữu tuyến

Các thiết bị thông tin hữu tuyến phải được bảo vệ, tránh tác động nguy hiểm và nhiễu do các thiết bị điện áp cao gây ra phù hợp với quy định hiện hành về bảo vệ đường dây viễn thông hữu tuyến của hệ thống điện.

1.9.3.6 Nguồn điện dự phòng cho các thiết bị điều độ và điều khiển

Các thiết bị điều độ và điều khiển công nghệ cũng như các thiết bị kỹ thuật máy tính tham gia trực tiếp vào quá trình điều khiển phải có nguồn điện dự phòng tự động đóng lại khi mất điện lưới. Các nguồn dự phòng đó phải thực hiện theo đúng các yêu cầu hiện hành.

1.9.3.7 Kiểm tra phương tiện chỉ huy và điều khiển

Các nhà máy điện, công ty truyền tải điện, công ty điện lực, các đơn vị cung cấp điện và đơn vị vận hành lưới điện phải định kỳ kiểm tra toàn bộ các thiết bị điều độ, đặc biệt chú ý tới vị trí của các khoá chuyển mạch, con nối mạch và tín hiệu báo sự cố.

1.9.4 Vận hành MBA và cuộn kháng

1.9.4.1 Quy định chung

Khi vận hành MBA lực và cuộn kháng phải duy trì vận hành ổn định và lâu dài của chúng thông qua các hạng mục sau:

- Kiểm tra nhiệt độ, chế độ phụ tải và mức điện áp.

- Kiểm tra tiêu chuẩn về chất lượng dầu và đặc tính cách điện.

- Duy trì tốt các trang bị làm mát, điều chỉnh điện áp, bảo vệ dầu và các trang bị khác.

- Thường xuyên giám sát, kiểm tra các nội dung cụ thể theo Quy trình vận hành MBA.

1.9.4.2 Trang thiết bị phòng cháy chữa cháy

Các trang bị phòng cháy chữa cháy đặt cố định phải được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên và định kỳ theo quy định để bảo đảm luôn sẵn sàng làm việc. Hệ thống thu gom dầu sự cố của MBA (cuộn kháng) và các ống xả dầu phải được duy trì trong trạng thái sẵn sàng làm việc.

1.9.4.3 Đánh số, ký hiệu

a) Trên tất cả các thiết bị phải đánh số và ký hiệu theo quy định của Điều độ.

b) Trên vỏ các máy biến áp (cuộn kháng) 1 pha phải ghi tên của pha. Đánh số thiết bị trong hệ thống điện Phụ lục E.

1.9.4.4 Vận hành MBA và cuộn kháng

1.9.4.4.1 Chế độ vận hành

a) Điều chỉnh chế độ và sơ đồ vận hành của lưới điện cung cấp dựa trên cơ sở các số liệu thu thập được;

b) Mỗi cuộn dây của MBA được phép quá tải lâu dài cao hơn dòng điện định mức 5% của nấc điện áp tương ứng nếu điện áp ở nấc đó không cao hơn điện áp định mức. Tùy theo chế độ làm việc, MBA được phép quá tải thường xuyên, giới hạn và thời gian quá tải căn cứ theo quy trình và chế độ vận hành MBA phù hợp với quy định của nhà chế tạo. Phải ghi lại các số liệu dòng tải của MBA điện áp 110 kV trở lên theo giờ trong một năm, kết quả đó được tổng hợp lại và phân tích để xem xét cho việc nâng cấp hoặc thay thế MBA;

c) Ở MBA tự ngẫu có cuộn dây điện áp thấp nối với máy phát điện, máy bù đồng bộ hoặc phụ tải thì cần kiểm tra dòng điện ở phần chung của cuộn dây điện áp cao.

1.9.4.4.2 Vận hành bộ điều áp dưới tải

Bộ điều chỉnh điện áp dưới tải của MBA phải luôn luôn trong tình trạng làm việc; thông thường bộ điều chỉnh này làm việc tự động. Phải kiểm tra tần suất làm việc của bộ điều chỉnh căn cứ vào trị số ghi trên bộ đếm vận hành.

1.9.4.4.3 Vận hành hệ thống làm mát

a) Thường xuyên kiểm tra hệ thống làm mát của MBA để bảo đảm cho máy làm việc tốt với chế độ phụ tải theo quy định;

b) Hệ thống làm mát của MBA làm mát bằng không khí và dầu tuần hoàn cưỡng bức phải được tự động đóng (cắt) đồng thời với việc đóng (cắt) MBA. Dầu phải được liên tục tuần hoàn mà không phụ thuộc mức mang tải;

c) Các động cơ điện của hệ thống làm mát MBA (cuộn kháng) nên được cấp điện từ hai nguồn. Đối với MBA (cuộn kháng) có dầu tuần hoàn cưỡng bức phải trang bị bộ tự động đóng nguồn dự phòng (TĐD).

1.9.4.4.4 Hệ thống dầu

a) Dầu trong bình dầu phụ của MBA phải được bảo vệ tránh tiếp xúc trực tiếp với môi trường không khí xung quanh;

b) Dầu trong các sứ điện có dầu phải được bảo vệ chống ôxy hóa và chống nhiễm ẩm;

c) Dầu trong bình dầu phụ của MBA (cuộn kháng) phải ở ngang vạch đánh dấu tương ứng với nhiệt độ dầu trong MBA (cuộn kháng).

1.9.4.4.5 Kiểm tra, sửa chữa sau sự cố

a) Khi rơ-le bảo vệ các hư hỏng bên trong MBA (cuộn kháng) tác động để cắt MBA ra khỏi lưới, phải tiến hành xem xét phía ngoài MBA (cuộn kháng) để phát hiện những biến dạng, đồng thời kiểm tra điện trở cách điện và lấy mẫu khí trong rơ-le hơi để phân tích và kiểm tra tính chất cháy của khí. Nếu điện trở cách điện thấp, khí cháy được, trong khí có chứa chất do phân hủy cách điện, MBA (cuộn kháng) sẽ không được đóng điện lại;

b) Trong trường hợp cần sửa chữa MBA, phải lập phương án sửa chữa được cấp có thẩm quyền phê duyệt và phải chuẩn bị đầy đủ các vật tư, phương tiện và thiết bị sửa chữa trước khi thực hiện.

1.9.4.4.6 Đóng điện lại MBA

Trường hợp MBA (cuộn kháng) cắt tự động do tác động của rơ-le bảo vệ hoặc sau khi sửa chữa chỉ cho phép đóng vào làm việc trở lại sau khi đã xem xét, thử nghiệm, phân tích nguyên nhân sự cố, phân tích mẫu khí, khắc phục những điều bất thường đã phát hiện và xác nhận không có cản trở nào tới việc vận hành tiếp tục của MBA.

1.9.4.4.7 Kiểm tra MBA

Phải kiểm tra thường xuyên và kiểm tra định kỳ MBA theo những nội dung quy định của nhà chế tạo và quy định trong quy trình vận hành MBA.

Chế độ vận hành quá tải máy biến áp tham khảo Phụ lục F.

1.9.5 Vận hành trang bị phân phối điện

1.9.5.1 Quy định chung

Đơn vị vận hành các TBPP cần bảo đảm các điều kiện làm việc của từng thiết bị điện với các giá trị danh định trong điều kiện hoạt động bình thường và nhanh chóng loại trừ sự cố khi ngắn mạch hoặc quá điện áp.

Nhân viên vận hành TBPP phải nắm vững sơ đồ và các chỉ dẫn theo các chế độ làm việc cho phép của thiết bị điện trong điều kiện bình thường và sự cố.

Thường xuyên giám sát, kiểm tra các TBPP theo các nội dung chi tiết quy định trong Quy trình vận hành.

1.9.5.2 Kiểm tra các điều kiện vận hành

1.9.5.2.1 Các kết cấu bị phát nóng khi ở gần các phần mang điện mà nhân viên vận hành dễ tiếp xúc phải được hạn chế nhiệt độ không vượt quá +50 ⁰ C.

1.9.5.2.2 Nhiệt độ trong nhà ở các PTN vào mùa hè không được vượt quá +35 ⁰ C, và phải có các biện pháp làm mát không khí để giảm nhiệt độ của các thiết bị điện.

1.9.5.2.3 Ở các PNT và PTN phải có các biện pháp ngăn ngừa không cho các động vật và chim chui vào. Lớp phủ sàn nhà không cho phép tạo thành bụi. Giữa cây cối với các phần mang điện trong PNT phải có đủ khoảng cách loại trừ được khả năng phóng điện.

1.9.5.2.4 Các mương và rãnh cáp ở các hệ thống phân phối phải được đậy kín bằng các tấm đan không cháy. Ở những lỗ cáp vào nhà, xuyên tường và nơi cáp ra khỏi mương cáp phải được bịt kín bằng các vật liệu không cháy.

1.9.5.2.5 Các hầm cáp, mương cáp phải được giữ gìn sạch sẽ, phải có trang bị hệ thống thải nước đọng bằng vật liệu có khả năng chịu lửa.

1.9.5.2.6 Hệ thống chứa dầu, hồ thu dầu, hệ thống thoát thải dầu phải bảo đảm hoạt động tốt và bảo đảm không để dầu thải ra môi trường.

1.9.5.3 Kiểm tra chế độ làm việc của thiết bị

1.9.5.3.1 Mức dầu ở các máy biến áp đo lường, các sứ có dầu không được vượt quá các giới hạn chỉ thị dầu theo nhiệt độ môi trường. Dầu ở trong các thiết bị trên phải bảo vệ chống ẩm và ôxy hóa;

1.9.5.3.2 Kiểm tra định kỳ nhiệt độ phát nóng ở các mối nối thanh cái có dòng điện từ 1000A trở lên trong các TBPP bằng các thiết bị chuyên dùng;

1.9.5.3.3 Các TBPP điện áp trên 1 kV phải trang bị các khóa liên động để ngăn ngừa thao tác nhầm của dao cách ly, dao tách nhánh, máy cắt, dao tiếp đất, v.v. Nhân viên vận hành trực tiếp thao tác các thiết bị trên phải thực hiện theo lệnh và có sự giám sát của nhân viên trực.

1.9.5.4 Vận hành thiết bị điện

1.9.5.4.1 Điều kiện vận hành

a) Ở các trạm biến áp, trạm cắt cũng như các công trình khác lắp đặt trên cao không có hàng rào vây quanh thì các tay truyền động cầu dao và các tủ phân phối phải được khóa. Thang cố định để trèo lên sàn thao tác phải đặt biển cảnh báo cấm trèo;

b) Ở máy cắt điện và bộ phận truyền động phải có bộ chỉ thị vị trí đóng hoặc cắt. Ở các máy cắt điện có bộ truyền động đặt liền với máy cắt thì chỉ cần đặt bộ chỉ thị vị trí đóng cắt hoặc ở máy cắt điện hoặc ở bộ truyền động. Ở các máy cắt điện tiếp điểm làm việc của nó dễ dàng quan sát được vị trí đóng hoặc cắt thì không nhất thiết phải có bộ chỉ thị vị trí đóng cắt của máy cắt;

c) Ở các bộ truyền động cầu dao, dao tiếp đất, dao tách nhánh và các thiết bị khác có tường ngăn cách với các thiết bị thì phải có bộ phận chỉ thị vị trí "đóng" và "cắt";

d) Kiểm tra và thử nghiệm đối với TBPP phải thực hiện theo quy định Quy chuẩn kỹ thuật về thử nghiệm điện.

1.9.5.4.2 An toàn vận hành

a) Kiểm tra an toàn định kỳ theo quy định đối với hệ thống chống sét, nối đất của TBPP so với quy định và xử lý kịp thời khi không đạt yêu cầu kỹ thuật;

b) Kiểm tra an toàn định kỳ theo quy định đối với dụng cụ phòng cháy chữa cháy và hệ thống PCCC, lập kế hoạch trang bị bổ sung và duy tu bảo dưỡng theo quy định;

c) Kiểm tra định kỳ theo quy định đối với các phương tiện cứu hộ, cứu nạn.

1.9.5.4.3 Bảo dưỡng và đại tu định kỳ

Bảo dưỡng và đại tu thiết bị TBPP được thực hiện theo kế hoạch đã được phê duyệt để bố trí thời gian bảo dưỡng và đại tu hợp lý đồng thời vẫn bảo đảm cung cấp điện liên tục và an toàn.

1.9.6 Vận hành hệ thống ắc quy

1.9.6.1 Chế độ làm việc

1.9.6.1.1 Khi vận hành hệ thống ắc quy phải bảo đảm làm việc tin cậy lâu dài với mức điện áp cần thiết trên thanh cái điện một chiều trong chế độ vận hành bình thường và sự cố.

1.9.6.1.2 Kiểm tra các ắc quy mới cũng như ắc quy đang vận hành theo quy định của nhà chế tạo.

1.9.6.1.3 Điện áp ở thanh cái điện một chiều cung cấp điện cho các mạch điều khiển trang bị rơ-le bảo vệ, tín hiệu tự động và điều khiển từ xa, trong điều kiện vận hành bình thường cho phép không lớn hơn 10% điện áp danh định.

1.9.6.1.4 Khi có chạm đất trong hệ thống điện một chiều, phải nhanh chóng loại trừ.

1.9.6.2 Điều kiện và môi trường làm việc

1.9.6.2.1 Nhiệt độ của gian đặt ắc quy theo hướng dẫn của nhà chế tạo. Trường hợp không có hướng dẫn nhà chế tạo, nhiệt độ của gian đặt ắc quy nên duy trì từ 10 ⁰ C đến 30 ⁰ C để ắc quy hoạt động hiệu quả và có tuổi thọ cao.

1.9.6.2.2 Buồng ắc quy phải có hệ thống thông gió cưỡng bức để đẩy thoát khí ra ngoài. Trước khi vào làm việc trong buồng ắc quy phải bật hệ thống thông gió ít nhất là 30 phút.

1.9.6.2.3 Các tủ lắp ắc quy phải có ống thoát khí ra ngoài.

1.9.7 Vận hành đường dây dẫn điện trên không

1.9.7.1 Kiểm tra bảo dưỡng định kỳ, sửa chữa lớn

Bảo dưỡng ĐDK phải tiến hành theo quy định, phải kiểm tra và đo lường định kỳ để kịp thời xử lý các bộ phận kết cấu ĐDK bị hư hỏng bất thường.

Thường xuyên xem xét và đề xuất các giải pháp tổng thể nhằm phục hồi lại các đặc tính vận hành ban đầu của ĐDK nói chung hoặc các bộ phận của chúng nói riêng bằng cách sửa chữa các bộ phận bị hư hỏng hoặc thay chúng bằng những loại có chất lượng và kinh tế hơn nhằm cải thiện các đặc tính vận hành của đường dây. Cần tiến hành kiểm tra bảo dưỡng thiết bị ĐDK bằng phương pháp và chu kỳ thích hợp nhằm duy trì độ tin cậy và tính kinh tế khi hoạt động. Khi đưa đường dây vào sửa chữa lớn, phải bảo đảm để đưa ĐDK vào trạng thái làm việc như ban đầu.

Phải triển khai việc sửa chữa và bảo dưỡng từng tuyến ĐDK một cách thống nhất, vào cùng một thời điểm để hạn chế tối đa thời gian cắt điện.

Cơ quan quản lý cần xác định chu kỳ bảo dưỡng kiểm tra dựa trên tình trạng và sự cố xảy ra trên thực tế.

1.9.7.2 Bảo vệ an toàn cho công trình lưới điện

Trong quản lý vận hành ĐDK phải nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về bảo vệ an toàn các công trình lưới điện đã được nêu chi tiết tại Nghị định về Quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực.

1.9.7.3 Thông báo về sự nguy hiểm và bồi thường thiệt hại khi sửa chữa.

Công tác thông báo về sự nguy hiểm và bồi thường thiệt hại khi sửa chữa phải nghiêm chỉnh chấp hành các quy định về bảo vệ an toàn các công trình lưới điện đã được nêu chi tiết tại Nghị định về Quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực.

1.9.7.4 Lắp đặt và bảo quản các biển báo và tín hiệu

1.9.7.4.1 Các công trình lưới điện xây dựng mới, Đơn vị quản lý vận hành lưới điện áp cao phải đặt các loại biển cấm, biển báo,...(nếu có) theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành vượt đường sắt, đường bộ, đường thủy nội địa, đường biển để cảnh báo nguy hiểm, ngăn các phương tiện giao thông va chạm, vi phạm khoảng cách an toàn vào công trình điện và bàn giao cho cơ quan quản lý đường quản lý.

Các công trình đường sắt, đường bộ, đường thủy xây mới, cơ quan quản lý đường sắt, đường bộ, đường thủy có trách nhiệm đặt biển báo giao chéo với đường điện.

Việc bảo dưỡng các biển báo, rào chắn do cơ quan quản lý đường sắt, đường bộ, đường thủy nội địa, đường biển thực hiện.

1.9.7.4.2 Các biển báo và tín hiệu phải giữ trong điều kiện tốt nhất, các biển cảnh báo, tín hiệu cảnh báo bị hư hỏng phải được sửa chữa. Các biển báo được bố trí ở các vị trí sau:

a) Biển báo đặt trên bờ các khoảng ĐDK vượt sông có thuyền bè qua lại thường xuyên và biển báo ĐDK đi ngang qua đường giao thông;

b) Tín hiệu ánh sáng và sơn báo hiệu đặt ở các cột cao;

c) Các biển báo, biển hiệu lắp vĩnh viễn trên các cột của ĐDK.

1.9.7.5 Kiểm tra ĐDK

1.9.7.5.1 Định kỳ theo quy định trong Quy trình vận hành ĐDK phải kiểm tra và thử nghiệm ĐDK theo các yêu cầu kỹ thuật được quy định trong Mục 2.

1.9.7.5.2 Kiểm tra ĐDK được thực hiện theo kế hoạch sau:

a) Kiểm tra định kỳ;

b) Kiểm tra khẩn cấp;

c) Kiểm tra bất thường (sau sự cố, sau khi kỳ nghỉ dài, trước khi bão, v.v.).

1.9.7.6 Biện pháp xử lý hư hỏng

1.9.7.6.1 Những hư hỏng, thiếu sót phát hiện khi kiểm tra ĐDK phải ghi vào nhật ký hoặc hồ sơ y theo mức độ hư hỏng để tiến hành sửa chữa ngay hoặc trong sửa chữa định kỳ.

1.9.7.6.2 Định kỳ kiểm tra độ nhiễm bẩn bề mặt vật cách điện của ĐDK. Trong trường hợp vật cách điện bị ô nhiễm nghiêm trọng, phải có kế hoạch và biện pháp làm sạch thích hợp để bảo đảm cho hệ thống điện vẫn hoạt động an toàn liên tục.

1.9.7.6.3 Trong quá trình bảo dưỡng, sửa chữa nếu có thay đổi kết cấu cột cũng như các kết cấu khác của ĐDK phải có đầy đủ các tài liệu tính toán kỹ thuật phù hợp và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

1.9.7.6.4 Các cơ quan quản lý lưới điện phải dự phòng một số phụ tùng, phụ kiện thay thế theo quy định để có thể tiến hành thay thế kịp thời khi sửa chữa các hư hỏng trên ĐDK.

1.9.7.7 Phối hợp quản lý vận hành

Khi các cơ quan quản lý vận hành khác nhau có các mạch đường dây mắc chung cột, phải thỏa thuận kế hoạch vận hành, sửa chữa cho từng ĐDK đi chung cột. Trong trường hợp sửa chữa ĐDK nếu xảy ra sự cố cần phải thông báo ngay cho bên liên quan (các đơn vị sử dụng chung cột).

1.9.8 Vận hành đường cáp điện lực

1.9.8.1 Quy định chung

1.9.8.1.1 Trong vận hành các đường cáp điện lực phải tiến hành giám sát hành lang tuyến cáp, bảo dưỡng công trình cáp, theo dõi chế độ vận hành cáp nhằm bảo đảm cho các đường cáp luôn làm việc tin cậy.

1.9.8.1.2 Để vận hành đường cáp cần phải có các tài liệu sau:

a) Bản vẽ thể hiện mặt bằng tuyến cáp (tùy thuộc vào địa hình các hệ thống giao thông và viễn thông ở khu vực đường cáp đi qua) thể hiện mặt bằng tuyến cáp, các vị trí góc, vị trí lắp hộp nối cáp, các vị trí giao chéo với công trình khác; Bản vẽ cắt dọc tuyến cáp ở những điểm cáp giao cắt với đường giao thông và các đường cáp khác, đường ống (với cáp điện áp từ 35 kV trở lên) và ở những đoạn tuyến phức tạp (với cáp 6-10 kV trở lên);

b) Danh mục các công trình ngầm dưới đất, tọa độ những điểm đường cáp giao chéo với các công trình khác (cáp điện lực, cáp thông tin, ống nước, v.v.);

c) Biên bản thử nghiệm cáp theo những điều kiện kỹ thuật của cáp;

d) Biên bản phân tích mẫu đất dọc tuyến theo đặc điểm của từng đoạn tuyến (nếu cáp chôn trực tiếp trong đất).

1.9.8.2 Điều kiện làm việc

1.9.8.2.1 Phụ tải của cáp

Dòng điện tải cho phép lớn nhất của cáp được tính toán theo khả năng tải, theo điều kiện ngắn mạch, theo điều kiện môi trường lắp đặt cáp phù hợp hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc tham khảo các Phụ lục G-3, Phụ lục H-2.

Có thể xác định dòng điện tải tối đa cho phép theo kết quả thử nghiệm. Trong khi thử nghiệm, nhiệt độ của cáp không được vượt quá giới hạn quy định. Nhiệt độ của cáp khi thử nghiệm phải được kiểm tra tại các đoạn có khả năng phát nhiệt cao nhất.

1.9.8.2.2 Nhiệt độ trong hầm cáp

Nhiệt độ trong hầm cáp không được vượt quá 45 ^o C vào mùa hè. Trong trường hợp nhiệt độ vượt quá 45 ^o C, cần xem xét lại các yêu cầu thiết kế cáp cho phù hợp hoặc có giải pháp hạ nhiệt độ xuống đến mức quy định.

1.9.8.2.3 Vận hành quá tải

Các đường cáp được vận hành quá tải đến mức nhiệt độ tối đa cho phép. Đường cáp vận hành trong tình trạng quá tải không cho phép vượt quá các thông số kỹ thuật cho phép của cáp sử dụng.

1.9.8.3 Giám sát và kiểm tra

1.9.8.3.1 Giám sát

a) Tất cả các đường cáp có điện áp bất kỳ khi tiến hành thi công phải thông báo cho cơ quan quản lý điện khu vực biết. Cơ quan quản lý điện khu vực phải bố trí giám sát kỹ thuật theo dõi trong quá trình xây lắp, thử nghiệm, nghiệm thu;

b) Các công trình khi thi công ảnh hưởng đến đường cáp, thì cơ quan quản lý đường cáp phải cử người giám sát công tác thi công đó. Biện pháp bảo vệ phải được trao đổi và thống nhất giữa đơn vị xây lắp và cơ quan quản lý đường cáp.

1.9.8.3.2 Kiểm tra

a) Định kỳ kiểm tra và thử nghiệm cáp theo quy định trong Quy trình vận hành cáp;

b) Khi phát hiện những bất thường trên đường cáp điện phải theo dõi, nhanh chóng phát hiện nguyên nhân và lập biện pháp khắc phục.

1.9.8.4 Biện pháp bảo vệ an toàn

1.9.8.4.1 Ở những vùng có tuyến giao thông điện khí hóa hoặc đi qua vùng đất xâm thực, các đường cáp chỉ được đưa vào vận hành sau khi đã có các biện pháp đối phó chống ăn mòn điện phân. Trong các khu vực nói trên, trên các đường cáp phải tiến hành đo các dòng điện rò (dòng điện lạc), phải thành lập và hiệu chỉnh biểu đồ điện thế của lưới cáp (hoặc từng đoạn cáp) và đưa ra các biện pháp khắc phục cho vùng nói trên.

1.9.8.4.2 Tất cả những hoạt động liên quan đến an toàn trong hành lang tuyến đường cáp chỉ được tiến hành khi được phép của cơ quan quản lý đường cáp.

1.9.8.4.3 Trong quá trình kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa các đường cáp và công trình cáp phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động.

1.9.8.5 Công bố thông tin

Cơ quan quản lý vận hành tuyến cáp phải thông báo cho các cơ quan và nhân dân trong khu vực về hành lang tuyến đường cáp, những yêu cầu bảo vệ an toàn hành lang tuyến đường cáp và đặt dấu hiệu trên mặt đất vị trí tuyến đường cáp.

1.9.9 Vận hành hệ thống rơ-le bảo vệ và tự động điện

1.9.9.1 Quy định chung

Các thiết bị điện của các nhà máy điện và lưới điện phải được bảo vệ chống ngắn mạch và các hư hỏng trong chế độ vận hành bình thường bằng các trang bị rơ-le bảo vệ, máy cắt hoặc cầu chảy và các trang bị tự động điện trong đó có tự động điều chỉnh và tự động ngăn ngừa sự cố.

1.9.9.2 Quản lý và vận hành

Các đơn vị quản lý vận hành nhà máy điện, đường dây, trạm biến áp chịu trách nhiệm quản lý, vận hành hệ thống rơ-le bảo vệ, tự động điện, thiết bị đo lường điện và mạch nhị thứ.

1.9.9.3 Yêu cầu bảo đảm quy trình vận hành và thông số vận hành

Trong vận hành phải bảo đảm duy trì các điều kiện làm việc bình thường của các trang bị rơ-le bảo vệ, đo lường và tự động điện, các mạch nhị thứ theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quy trình kỹ thuật vận hành (nhiệt độ, độ ẩm, độ rung cho phép và độ sai lệch thông số so với định mức, v.v.).

1.9.9.4 Ký hiệu và đánh số

Đơn vị thi công, đơn vị quản lý vận hành nhà máy điện, trạm biến áp có trách nhiệm ký hiệu và đánh số thiết bị cho các rơ-le bảo vệ và thiết bị tự động lắp trên các tủ, bảng điều khiển, bảo vệ; nhãn đánh số thiết bị phải dễ nhận dạng bằng mắt thường; nhãn phải được gắn ở cả hai mặt của thiết bị và tuân theo quy ước đánh số thiết bị trong bản vẽ hoàn công mạch nhị thứ.

Trên các tủ, bảng điều khiển, bảo vệ, bàn làm việc phải được gắn nhãn, đánh số tủ, bảng và thiết bị điều khiển theo quy định đánh số thiết bị của Đơn vị vận hành hệ thống điện và theo sơ đồ hệ thống điện của nhà máy điện, trạm biến áp. Các thiết bị này phải được ký hiệu ở cả hai mặt bên trong và bên ngoài của các tủ bảng điện, bàn điều khiển, làm việc đó.

1.9.9.5 Kiểm tra hoạt động các thiết bị

Các đơn vị quản lý vận hành nhà máy điện, trạm biến áp có trang bị hệ thống rơ-le bảo vệ và thiết bị tự động có quyền yêu cầu đơn vị có trách nhiệm kiểm tra sự hoạt động chính xác của thiết bị chống ngắn mạch, máy cắt ở trong các mạch điều khiển, thử nghiệm máy cắt điện và các thiết bị khác, trao đổi tín hiệu bảo vệ cao tần, đo dòng điện không cân bằng của bảo vệ so lệch thanh cái, thử nghiệm trang bị tự động đóng lại (TĐL), đóng nguồn dự phòng (TĐD), tự động ghi chụp bản ghi sự cố, sự kiện và các chức năng bảo vệ, tự động khác.

1.9.9.6 Kiểm tra rơ-le bảo vệ và thiết bị tự động

Các trang bị rơ-le bảo vệ, tự động và mạch nhị thứ phải được kiểm tra và hiệu chỉnh định kỳ theo quy trình kỹ thuật và các hướng dẫn hiện hành.

Sau mỗi lần tác động sai hoặc không tác động, các trang bị này phải được tiến hành kiểm tra bổ sung (sau sự cố) theo quy trình quản lý vận hành thiết bị do đơn vị quản lý vận hành ban hành.

1.9.9.7 Cuộn dây nhị thứ của TI và TU

Cuộn dây nhị thứ của TI không được để hở. Cuộn dây nhị thứ của TU không được ngắn mạch và phải có điểm nối đất.

1.9.9.8 Yêu cầu mạch bảo vệ và thiết bị tự động

Các trang bị bảo vệ (cầu chảy, máy cắt) của mạch thao tác (điều khiển) phải sẵn sàng hoạt động.

Cầu chảy và dây chảy phải có ký hiệu (chức năng và dòng điện).

Ở các bảng (các tủ) mà nhân viên thao tác thực hiện chuyển mạch bằng khóa phải ghi thêm vị trí tương ứng của khóa ứng với các chế độ làm việc.

Tất cả thao tác chuyển mạch trên phải ghi vào nhật ký vận hành.

1.9.10 Vận hành hệ thống nối đất

1.9.10.1 Quy định chung

Các trang bị nối đất phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn cho người và các thiết bị trong mọi chế độ vận hành.

Phải nối đất tất cả các bộ phận bằng kim loại của thiết bị điện và của các công trình điện có khả năng rò điện khi cách điện của chúng bị hư hỏng.

1.9.10.2 Thời điểm đo điện trở nối đất

Phải tiến hành đo điện trở nối đất trong các trường hợp sau:

- Sau khi lắp đặt, làm mới hoặc đại tu những công việc trong nhà máy điện, trạm biến áp và đường dây.

- Trong trường hợp bảo dưỡng nối đất các cột từ 110 kV trở lên vì cách điện bị hư hỏng hoặc đánh thủng bằng hồ quang điện.

1.9.10.3 Nối đất khu vực có tính ăn mòn cao

Đối với các trang bị nối đất của các công trình cũng như các cột điện thường xuyên bị hư hỏng do gỉ thì việc đào đất lên để kiểm tra lưới nối đất phải làm thường xuyên hơn theo quyết định của người chịu trách nhiệm.

1.9.11 Vận hành hệ thống bảo vệ quá điện áp

1.9.11.1 Bù điện dung

Trong hệ thống điện, có rất nhiều các loại cáp ngầm được lắp đặt, dòng điện dung được cộng thêm vào dòng điện sự cố chạm đất. Vì vậy, khi dòng điện chạm đất lớn có thể làm cho các thiết bị bảo vệ làm việc không đúng hoặc gây ảnh hưởng nhiễu điện từ trên đường dây thông tin. Do đó sẽ dùng một cuộn kháng để bù làm giảm dòng điện điện dung, công suất của cuộn kháng bù được lựa chọn dựa trên các ảnh hưởng của dòng điện dung tới các chức năng của thiết bị bảo vệ và ảnh hưởng cảm ứng trên đường dây thông tin nói trên.

1.9.11.2 Cuộn kháng dập hồ quang

1.9.11.2.1 Công suất của cuộn kháng dập hồ quang phải lựa chọn theo dòng điện điện dung của lưới có tính đến dự kiến phát triển lưới điện.

1.9.11.2.2 Các cuộn kháng dập hồ quang nối đất phải đặt trong trạm truyền tải nối với lưới bù không ít hơn ba đường dây.

1.9.11.2.3 Không được đặt các cuộn kháng dập hồ quang ở các trạm cụt.

1.9.11.2.4 Cuộn kháng dập hồ quang phải đấu vào điểm trung tính của máy biến áp, máy phát điện hoặc máy bù đồng bộ qua dao cách ly.

1.9.11.2.5 Để đấu cuộn kháng dập hồ quang, thông thường phải sử dụng máy biến áp có sơ đồ đấu dây “sao - tam giác”.

1.9.11.2.6 Cấm đấu các cuộn kháng dập hồ quang vào các máy biến áp lực được bảo vệ bằng cầu chảy.

1.9.11.2.7 Các thiết bị dập hồ quang phải có bộ điều chỉnh cộng hưởng.

1.9.11.3 Kháng điện điều chỉnh bằng tay

Khi sử dụng cuộn kháng dập hồ quang có điều chỉnh dòng điện bằng tay thì việc xác định mức điều chỉnh phải thực hiện bằng thiết bị đo bù cộng hưởng. Nếu không có thiết bị này việc chọn mức điều chỉnh phải dựa trên kết quả đo dòng điện chạm đất, dòng điện dung, dòng điện bù có tính đến điện áp lệch của điểm trung tính.

1.9.11.4 Thao tác đóng cắt

Trong các trạm truyền tải 110-220 kV, để ngăn ngừa xảy ra quá điện áp do tự phát sinh di lệch trung tính hoặc trong quá trình phát sinh cộng hưởng sắt từ nguy hiểm, thì phải bắt đầu thao tác nối đất điểm trung tính của máy biến áp đang được đóng vào hệ thống thanh cái không mang tải của máy biến áp 110 kV và 220 kV kiểu cảm ứng.

Trước khi cắt hệ thống thanh cái không tải có đặt các máy biến áp 110 kV và 220 kV ra khỏi lưới thì điểm trung tính của máy biến áp cấp điện phải được nối đất.

Ở lưới điện và ở những điểm đấu nối 6-35 kV trong trường hợp cần thiết phải có những biện pháp ngăn ngừa tự di lệch điểm trung tính.

1.9.12 Vận hành hệ thống đo lường điện

1.9.12.1 Quy định chung

1.9.12.1.1 Cơ quan quản lý các nhà máy điện, công ty điện lực, các đơn vị cung cấp điện và đơn vị vận hành lưới điện chịu trách nhiệm quản lý và giám sát các trang bị và hệ thống đo lường điện. Việc quản lý, giám sát và hiệu chỉnh các trang bị đo lường được phân cấp cho từng cấp quản lý.

1.9.12.1.2 Thời hạn kiểm tra các trang bị đo lường điện thực hiện theo tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn cơ sở và quy định hiện hành.

1.9.12.1.3 Tất cả các trang bị đo lường điện chỉ được đặt và đưa vào vận hành với điều kiện đáp ứng được các yêu cầu theo quy định và hướng dẫn của nhà máy chế tạo, theo quy định hiện hành.

1.9.12.1.4 Tổ chức, phương pháp tiến hành và báo cáo khi kiểm tra các trang bị đo lường điện thực hiện theo đúng tiêu chuẩn quy định hiện hành.

1.9.12.2 Lắp đặt mạch cho trang bị đo lường điện

Các trang bị đo lường điện cho các máy biến áp và đường dây tải điện có điện áp từ 110 kV trở lên đặt ở các nhà máy điện và trạm truyền tải có người trực thường xuyên phải được đặt riêng biệt cho từng mạch đấu nối. Không cho phép đặt chung 1 trang bị để đo kết hợp cho nhiều mạch nối.

Đối với các mạch đo khác cho phép đặt các trang bị đo lường kết hợp hoặc sử dụng của các trang bị kiểm tra trung tâm.

1.9.12.3 Nguyên tắc lắp đặt công tơ điện

1.9.12.3.1 Việc thiết kế, lắp đặt công tơ điện phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, mỹ quan và an toàn điện.

1.9.12.3.2 Công tơ điện được lắp đặt trong hoặc ngoài địa điểm sử dụng điện (tường nhà/tường rào, cột điện/tủ kỹ thuật gần địa điểm sử dụng điện của khách hàng nhất) do hai bên thỏa thuận để thuận lợi cho việc kiểm tra và ghi chỉ số công tơ.

1.9.12.3.3 Hộp đấu dây, hộp bảo vệ công tơ phải được niêm phong, kẹp chì.

1.9.12.4 Đo điện năng tiêu thụ điện tự dùng

Ở mỗi trạm truyền tải của hệ thống điện phải tính được điện năng tiêu thụ cho nhu cầu tự dùng của trạm, cho các hoạt động nội bộ của đơn vị cũng như cho các thành phần tiêu thụ điện khác, trong đó có công suất tiêu thụ của thanh cái tự dùng của trạm truyền tải.

Cần đặt trang bị đo đếm điện năng tự dùng cho các phần tử làm việc và dự phòng trong các nhà máy điện. Ngoài ra, ở các nhà máy nhiệt điện nên đặt trang bị đo đếm điện năng cho các động cơ điện chính trong dây chuyền sản xuất của mỗi lò và tua bin để có thể xác định được điện năng tiêu thụ cho từng phân đoạn dây chuyền công nghệ.

1.10 YÊU CẦU VỀ KIỂM TRA HỆ THỐNG LƯỚI ĐIỆN

1.10.1 Yêu cầu chung

1.10.1.1 Mục đích và phạm vi áp dụng

Phần này quy định về kiểm tra các thiết bị, dụng cụ điện trước khi đưa vào sử dụng và trong quá trình sử dụng, vận hành bao gồm các hoạt động thử nghiệm, kiểm định, giám định và kiểm tra định kỳ đối với đường dây truyền tải, phân phối điện và các trạm biến áp có điện áp đến 500 kV theo nội dung các yêu cầu kỹ thuật và quy định kỹ thuật nêu trong các Phần 1, Phần 2, Phần 3 và Phần 4.

Việc kiểm tra hoàn thành các kết cấu xây dựng như cột điện và móng nằm ngoài phạm vi của Phần kiểm tra này.

1.10.1.2 Hình thức kiểm tra

1.10.1.2.1 Đơn vị quản lý vận hành công trình phải quản lý tất cả các nội dung kiểm tra theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Nguyên tắc là bản thân chủ đầu tư phải tự chỉ đạo công tác kiểm tra. Đơn vị quản lý vận hành công trình có thể hợp đồng với Tổ chức đánh giá sự phù hợp thực hiện kiểm tra với điều kiện là chủ quản lý công trình chịu trách nhiệm. Trong trường hợp đó đơn vị quản lý vận hành công trình phải yêu cầu Tổ chức đánh giá sự phù hợp thực hiện việc kiểm tra phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải giám sát việc kiểm tra, yêu cầu nộp báo cáo kết quả kiểm tra nêu rõ mục đích, phương pháp và kết quả kiểm tra. Cơ quan chịu trách nhiệm thanh tra không kể chủ quản lý công trình phải được nêu trong các điều khoản áp dụng. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải nắm được mục đích, nội dung, phương pháp, kết quả kiểm tra và lưu giữ tài liệu để theo dõi khi cần thiết.

1.10.1.2.2 Tổ chức đánh giá sự phù hợp phải tuân thủ các quy định hiện hành của pháp luật về đánh giá sự phù hợp.

1.10.1.2.3 Cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra đơn vị quản lý vận hành công trình về sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Cơ quan có thẩm quyền lập kế hoạch kiểm tra cụ thể bao gồm cả kiểm tra tại hiện trường và xét duyệt các tài liệu báo cáo kiểm tra. Trong trường hợp phát hiện có sự vi phạm hoặc không tuân thủ đúng quy chuẩn kỹ thuật thì cơ quan có thẩm quyền yêu cầu đơn vị quản lý vận hành công trình áp dụng các biện pháp cần thiết để khắc phục hoặc xử lý theo các luật và quy định liên quan.

1.10.1.2.4 Phần này quy định những yêu cầu nhỏ nhất cho các công trình và thiết bị chính với mục đích tránh hiểm họa cho cộng đồng và sự cố lớn của hệ thống điện. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải thực hiện các kiểm tra và điều tra khác để phát hiện các tiềm ẩn hư hỏng và phải áp dụng các biện pháp nằm ngoài Quy chuẩn kỹ thuật này nếu thấy cần thiết và không mâu thuẫn với các điều khoản quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật này.

1.10.1.2.5 Phần này quy định khung cho các công tác kiểm tra. Cơ quan quản lý công trình sẽ quyết định phương pháp và quy trình chi tiết dựa vào tình trạng thực tế của từng thiết bị. Phương pháp tiến hành không bị bó buộc trong khuôn khổ những quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật này. Việc kiểm tra có thể được tiến hành bởi các phương pháp thích hợp nếu có cơ sở công nghệ để đạt được mục đích của việc kiểm tra đó.

1.10.1.2.6 Phần này không quy định về kiểm tra thường xuyên của đơn vị quản lý vận hành công trình trong vận hành và kiểm tra khẩn cấp sau các sự kiện bất khả kháng như thiên tai.

1.10.2 Kiểm tra giao nhận hàng

1.10.2.1 Quy định chung

1.10.2.1.1 Chủ đầu tư công trình phải tiến hành các biện pháp kiểm tra vào thời điểm bàn giao thích hợp giữa các bên để khẳng định số lượng và chủng loại thiết bị vật tư trong khi vận chuyển, lắp đặt nhằm bảo đảm không bị bất kỳ hư hỏng nào khi đưa vào vận hành trong lưới điện. Chủ đầu tư công trình phải chịu trách nhiệm pháp lý trong việc xác định tình trạng thiết bị dựa trên biên bản kiểm tra của nhà sản xuất hoặc của nhà thầu.

1.10.2.1.2 Kiểm tra sản phẩm khi giao nhận về số lượng và chủng loại để bảo đảm phù hợp với các điều khoản chi tiết trong đơn đặt hàng và bảo đảm việc vận chuyển không gây bất kỳ hư hỏng nào. Bên nhận hàng phải kiểm tra dựa trên các biên bản kiểm tra xuất xưởng, kiểm tra theo các điều khoản chi tiết trong đơn hàng để bảo đảm sản phẩm đạt yêu cầu kỹ thuật.

1.10.2.1.3 Kiểm tra trong khi lắp đặt được thực hiện để xác nhận việc hoàn thành của mỗi giai đoạn thi công tại hiện trường kể cả việc sửa chữa và đại tu cho mỗi thiết bị (ví dụ: máy biến áp, máy cắt, v.v.) hoặc mỗi công đoạn (ví dụ: công tác lắp đặt đường dây, thi công cáp ngầm, v.v.). Chủ đầu tư công trình phải giám sát quá trình kiểm tra. Chủ đầu tư công trình có thể yêu cầu nhà chế tạo hoặc nhà thầu xây lắp trình báo cáo kết quả kiểm tra. Chủ đầu tư công trình phải kiểm tra và rà soát toàn bộ công việc dựa trên các báo cáo này.

1.10.3 Kiểm tra khi lắp đặt ĐDK và đường cáp ngầm

1.10.3.1 Kiểm tra lắp đặt ĐDK

1.10.3.1.1 Kiểm tra cột của ĐDK

Kiểm tra kết cấu móng, cột, xà, giá đỡ, v.v. của ĐDK, kiểm tra điện trở nối đất và trạng thái các dây nối đất. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.1.2 Kiểm tra dây dẫn của ĐDK

Kiểm tra chủng loại, kích thước, tình trạng của dây dẫn và dây chống sét sau khi hoàn thành công việc lắp đặt. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.1.3 Kiểm tra mối nối dây

Kiểm tra điều kiện ép của các ống nối được sử dụng để nối dây dẫn và dây nối đất. Cơ quan chủ quản công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.1.4 Kiểm tra dây chống sét có cáp quang (OPGW)

Kiểm tra tình trạng của dây OPGW trong quá trình thi công và khi hoàn thành lắp đặt. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.1.5 Kiểm tra khoảng trống cách điện

Khoảng trống cách điện giữa các dây dẫn với nhau, giữa dây dẫn với xà, cột, giữa các dây dẫn với kết cấu xung quanh cần phải kiểm tra sau khi hoàn thành việc rải dây, căng dây và đấu dây. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.1.6 Kiểm tra cách điện

Kiểm tra quy cách, số lượng và tình trạng của cách điện, bao gồm cả cách điện sứ và cách điện composite, đảm bảo không có vết nứt, hỏng hóc, bám bẩn, hoặc các dấu hiệu suy giảm chất lượng ảnh hưởng đến khả năng cách điện và vận hành an toàn sau khi lắp đặt. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.1.7 Kiểm tra khoảng vượt, góc ngang và độ cao nhỏ nhất so với mặt đất

Kiểm tra khoảng vượt, góc nằm ngang và độ cao nhỏ nhất thực tế so với mặt đất sau khi hoàn thành việc căng dây. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.2 Kiểm tra đường cáp ngầm

1.10.3.2.1 Kiểm tra hộp nối cáp, hộp đầu cáp

Kiểm tra điện trở cách điện, các chế độ lắp đặt hộp nối cáp, hộp đầu cáp, v.v. sau khi hoàn thành công việc lắp đặt. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.2.2 Kiểm tra đồng pha

Kiểm tra đồng pha được thực hiện khi hoàn thành công trình xây dựng cáp. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định các mục ở trên phù hợp bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.2.3 Nối đất

Kiểm tra các vỏ kim loại và bộ bảo vệ của cáp ngầm đã được nối đất đúng quy cách.

1.10.3.2.4 Các điều kiện của các giá đỡ cáp

Kiểm tra giá đỡ cáp theo yêu cầu kỹ thuật về thi công. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định sự phù hợp các mục ở trên bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.2.5 Lắp đặt cáp

Kiểm tra tình trạng của cáp, sức căng cáp, tác động ngoại lực và bán kính cong cho phép, v.v. sau khi hoàn thành lắp đặt cáp. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định sự phù hợp các mục ở trên bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.2.6 Điện trở cách điện vỏ cáp

Kiểm tra điện trở cách điện giữa màn chắn cáp và lớp vỏ kim loại bên ngoài (nếu có) đảm bảo không có sự bất thường trong lớp cách điện này. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định sự phù hợp các mục ở trên bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.2.7 Độ uốn cong của cáp

Kiểm tra các nhịp và khoảng uốn cong, vị trí và số lượng các đệm hãm, v.v. sau khi lắp đặt. Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định sự phù hợp các mục ở trên bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.2.8 Các điểm nối đất

Đối với những đoạn cáp ngắn dùng loại cáp một lõi, một đầu vỏ cáp được nối đất để ngăn chặn các dòng điện vòng do cảm ứng điện từ. Phải kiểm tra việc nối đất đã phù hợp theo các yêu cầu của thiết kế.

1.10.3.2.9 Khoảng trống cách ly các cáp với các công trình khác

Kiểm tra khoảng cách ly giữa cáp lắp đặt với các công trình khác như (chiếu sáng, đường cáp, đường ống ga, v.v.). Đơn vị quản lý vận hành công trình phải xác định sự phù hợp các mục ở trên bằng cách kiểm tra trực quan và đo lường.

1.10.3.2.10 Thử nghiệm cáp ngầm

Sau khi hoàn thành lắp đặt cáp ngầm và lắp đặt hộp đầu cáp phải thử nghiệm chịu đựng điện áp phù hợp chủng loại cáp để đánh giá độ bền điện môi của cáp ngầm trước khi đưa vào vận hành.

1.10.4 Kiểm tra khi lắp đặt thiết bị của TBA

1.10.4.1 Kiểm tra máy biến áp lực

1.10.4.1.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra máy biến áp có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc vít tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.1.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của máy biến áp để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Đo tình trạng cách điện

- Đo điện trở cách điện của các cuộn dây;

- Đo tổn hao điện môi và điện dung cuộn dây cho máy biến áp có điện áp từ 110 kV trở lên và máy biến áp điện áp 35 kV có công suất từ 10000 kVA trở lên;

- Đo tổn hao điện môi sứ đầu vào máy biến áp đối với sứ kiểu tụ có rốn sứ đo tổn hao;

- Kiểm tra tình trạng dầu cách điện của máy biến áp để khẳng định các tính năng dầu phù hợp với quy định.

b) Đo tỷ số biến đổi cho mỗi nấc phân áp của máy biến áp;

c) Kiểm tra tổ đấu dây của máy biến áp;

d) Đo điện trở cuộn dây của máy biến áp bằng dòng điện 1 chiều;

đ) Đo dòng điện không tải;

e) Kiểm tra bộ điều áp dưới tải (OLTC), kiểm tra chu trình làm việc, đo lường các thông số, v.v. của bộ điều áp dưới tải;

g) Kiểm tra TI chân sứ MBA: đo điện trở cách điện, thử nghiệm điện áp xoay chiều tăng cao và đo điện trở một chiều cuộn dây nhị thứ, xác định đặc tính từ hóa, kiểm tra cực tính và đo tỷ số biến;

h) Kiểm tra hệ thống làm mát và hệ thống phụ trợ như: bơm, quạt gió, v.v.

1.10.4.2 Kiểm tra TU

1.10.4.2.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra TU có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, v.v.

1.10.4.2.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của TU để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Kiểm tra tình trạng cách điện:

- Đo điện trở cách điện của các cuộn dây: sơ cấp (nếu có điểm đo), nhị thứ;

- Đo điện dung và tổn hao điện môi máy biến điện áp kiểu tụ.

b) Đo tỷ số biến đổi cho mỗi đầu ra cuộn dây nhị thứ;

c) Kiểm tra cực tính;

d) Đo điện trở các cuộn dây nhị thứ, cuộn sơ cấp (với TU kiểu cảm ứng);

đ) Đo dòng điện không tải của cuộn dây nhị thứ đo lường của các biến điện áp cảm ứng;

e) Thử nghiệm chịu đựng điện áp xoay chiều cho các cuộn dây nhị thứ, cuộn dây sơ cấp có điện áp danh định đến 35 kV để xác định thiết bị có độ bền điện môi phù hợp;

g) Kiểm định theo quy định hiện hành đối với TU sử dụng cho mua bán, giao nhận điện.

1.10.4.3 Kiểm tra TI

1.10.4.3.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra TI có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, v.v.

1.10.4.3.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của TI để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Kiểm tra tình trạng cách điện:

- Đo điện trở cách điện của các cuộn dây: sơ cấp, nhị thứ;

- Đo tổn hao điện môi và điện dung cuộn dây cho TI có điện áp từ 110 kV trở lên (không thực hiện với TI cách điện khí).

b) Đo điện trở 1 chiều cuộn dây nhị thứ;

c) Đo tỷ số biến đổi các cuộn dây nhị thứ;

d) Kiểm tra cực tính;

đ) Kiểm tra đặc tính từ hóa của TI.

e) Thử nghiệm chịu đựng điện áp xoay chiều cho các cuộn dây nhị thứ, cuộn dây sơ cấp có điện áp danh định đến 35 kV để xác định thiết bị có độ bền điện môi phù hợp.

g) Kiểm định theo quy định hiện hành đối với TI sử dụng cho mua bán, giao nhận điện.

1.10.4.4 Kiểm tra hệ thống đóng cắt cách điện khí (GIS)

Quy định cụ thể quá trình kiểm tra tại hiện trường khi lắp đặt GIS (GIS ở đây không bao gồm GCB).

1.10.4.4.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra GIS có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ khí, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.4.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của GIS để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Đo điện trở cách điện của mạch sơ cấp và của các mạch điều khiển;

b) Đo điện trở mạch dẫn dòng chứa các tiếp điểm của máy cắt, dao cách ly, dao tiếp đất tại các điểm đo đã qui định;

c) Kiểm tra thiết bị dò mật độ khí

Đo và kiểm tra các mức áp lực sau đây theo thông số kỹ thuật của nhà chế tạo:

- Áp suất khí SF6 khi máy dò khởi động báo tín hiệu;

- Áp suất khí SF6 khi báo tín hiệu và khóa thao tác được giải trừ lại.

d) Kiểm tra độ kín và chất lượng khí:

- Kiểm tra độ rò khí SF6 sau ít nhất 24 giờ kể từ khi khí được nạp đủ vào GIS;

- Khí nạp trong GIS phải được phân tích sau ít nhất một ngày kể từ khi nạp đầy khí;

- Phải đo, kiểm tra độ ẩm, độ tinh khiết khí SF6 đối với từng ngăn khí để bảo đảm thông số kỹ thuật;

- Kiểm tra mối hàn chịu áp lực của vỏ GIS từ 110 kV trở lên bằng phương pháp kiểm tra không phá hủy.

đ) Kiểm tra các đặc tính đóng, cắt của các máy cắt theo các chu trình đã qui định;

e) Tùy theo điều kiện, có thể kết hợp với thử nghiệm điện áp xoay chiều tăng cao GIS để xác định dòng điện rò đối với chống sét van (nếu có);

g) Kiểm tra biến điện áp (TU): đo điện trở cách điện, đo điện trở một chiều, đo tỷ số biến và kiểm tra cực tính; thử nghiệm điện áp xoay chiều tăng cao cuộn dây thứ cấp;

h) Kiểm tra TI: đo điện trở cách điện, thử nghiệm điện áp xoay chiều tăng cao và đo điện trở một chiều cuộn dây nhị thứ, xác định đặc tính từ hóa, kiểm tra cực tính và đo tỷ số biến;

i) Kiểm tra trình tự hoạt động và khóa liên động các bảng điều khiển GIS:

- Kiểm tra trình tự hoạt động của bảng điều khiển GIS để bảo đảm các mạch điều khiển phù hợp với sơ đồ thiết kế;

- Kiểm tra riêng biệt khóa liên động đối với GIS để bảo đảm các khóa liên động điện và cơ khí phù hợp với các thông số trong hồ sơ kỹ thuật.

k) Kiểm tra pha đối với từng đầu ra của GIS để bảo đảm sự kết nối mạch sơ cấp phù hợp với thiết kế và đồng vị pha với lưới điện được nối tới;

1.10.4.5 Kiểm tra máy cắt điện chân không (VCB)

1.10.4.5.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra VCB có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.5.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của VCB để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Đo điện trở cách điện của mạch sơ cấp và của các mạch điều khiển;

b) Đo điện trở tiếp xúc các tiếp điểm chính bằng dòng điện một chiều;

c) Thử nghiệm chịu đựng điện áp xoay chiều cho VCB có điện áp định mức đến 35 kV để xác định thiết bị có độ bền điện môi phù hợp.

d) Kiểm tra thao tác vận hành đóng và mở;

đ) Kiểm tra đo lường các đặc tính đóng và mở như thời gian đóng mở tiếp điểm, điện áp làm việc cực tiểu, đánh giá chu trình làm việc, v.v.;

e) Kiểm tra thùng chứa dầu hoặc khí thao tác đối với VCB truyền động bằng dầu áp lực hoặc khí nén;

g) Kiểm tra hệ thống liên động đối với VCB truyền động bằng chất khí để xác nhận VCB không thể đóng hoặc mở khi áp suất khí thao tác thấp hơn mức quy định;

h) Kiểm tra vận hành của van an toàn đối với VCB truyền động bằng dầu hoặc khí nén để bảo đảm là van an toàn sẽ hoạt động khi áp suất dầu hoặc khí sinh ra trong thùng vượt quá áp suất lớn nhất cho phép;

i) Kiểm tra TI (nếu có): đo điện trở một chiều, đo điện trở cách điện, đo đặc tính từ hóa, thử điện áp xoay chiều tăng cao cho cuộn dây nhị thứ.

k) Kiểm tra TU (nếu có): đo điện trở một chiều, đo điện trở cách điện, thử điện áp xoay chiều tăng cao cho cuộn dây nhị thứ.

1.10.4.6 Kiểm tra máy cắt dầu (OCB)

1.10.4.6.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra máy OCB có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.6.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của OCB để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Đo điện trở cách điện của mạch sơ cấp và của các mạch điều khiển;

b) Đo điện trở tiếp xúc tiếp điểm chính bằng dòng điện một chiều;

c) Thử nghiệm chịu đựng điện áp xoay chiều cho OCB có điện áp định mức đến 35 kV để xác định thiết bị có độ bền điện môi phù hợp với các quy định cho từng thiết bị;

d) Kiểm tra thao tác vận hành đóng và mở;

đ) Kiểm tra các đặc tính đóng và mở như thời gian đóng mở tiếp điểm, điện áp làm việc cực tiểu, đánh giá chu trình làm việc, v.v.;

e) Kiểm tra dầu cách điện trước khi và sau khi nạp vào OCB;

g) Kiểm tra thùng chứa khí nén thao tác đối với OCB truyền động bằng khí nén;

h) Kiểm tra hệ thống liên động đối với OCB truyền động bằng khí nén để xác nhận OCB không thể đóng hoặc mở khi áp suất khí thao tác thấp hơn mức quy định;

i) Kiểm tra vận hành của van an toàn đối với OCB truyền động bằng khí nén. Hệ thống van an toàn phải được kiểm tra bảo đảm là van an toàn sẽ hoạt động khi áp suất dầu hoặc khí sinh ra trong thùng vượt quá áp suất lớn nhất cho phép;

k) Kiểm tra TI (nếu có): đo điện trở một chiều, đo điện trở cách điện, đo đặc tính từ hóa, thử điện áp xoay chiều tăng cao cho cuộn dây nhị thứ.

1.10.4.7 Kiểm tra dao cách ly/dao cắt tải/cầu dao phụ tải

1.10.4.7.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra cầu dao (bao gồm dao cách ly và dao phụ tải) có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.7.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của cầu dao để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Đo điện trở cách điện của mạch sơ cấp và các mạch điều khiển;

b) Đo điện trở tiếp xúc mạch chính bằng dòng điện một chiều;

c) Thử nghiệm chịu đựng điện áp xoay chiều cho cầu dao có điện áp định mức đến 35 kV để xác định thiết bị có độ bền điện môi phù hợp;

d) Kiểm tra vận hành đóng và mở:

- Kiểm tra thao tác đóng cắt bằng tay và bằng điện;

- Kiểm tra thao tác đóng và mở từ xa: Kiểm tra chắc chắn rằng không có sự bất bình thường nào trong cầu dao bằng cách đóng và mở 3 lần tại điện áp (áp suất) định mức bằng điều khiển từ xa;

- Kiểm tra tình trạng bộ tiếp điểm phụ của dao cách ly và dao tiếp đất;

đ) Kiểm tra hệ thống liên động giữa dao chính và dao nối đất của dao cách ly.

1.10.4.8 Kiểm tra tủ hợp bộ

1.10.4.8.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra tủ hợp bộ có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.8.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của tủ hợp bộ để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Đo điện trở cách điện của mạch dẫn điện chính (thanh cái, mối nối thiết bị điện) và các mạch điều khiển;

b) Thử nghiệm chịu đựng điện áp xoay chiều cho tủ hợp bộ có điện áp định mức đến 35 kV để xác định thiết bị có độ bền điện môi phù hợp;

c) Kiểm tra trình tự liên động và khóa liên động của tủ bảng phân phối:

- Kiểm tra trình tự liên động của các bảng mạch điều khiển tủ phân phối phù hợp với sơ đồ thiết kế;

- Kiểm tra khóa liên động bảng mạch điều khiển của tủ phân phối bảo đảm các khóa liên động điện và cơ khí phù hợp với các yêu cầu trong hồ sơ kỹ thuật;

d) Kiểm tra pha của tủ phân phối để bảo đảm sự kết nối mạch sơ cấp được nối phù hợp với sơ đồ thiết kế;

đ) Tùy theo điều kiện thực tế kiểm tra các thiết bị lắp trong tủ hợp bộ (máy cắt, TI, TU... theo các mục được quy định trong các điều có liên quan.

1.10.4.9 Kiểm tra hệ thống tụ bù công suất

1.10.4.9.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra bù công suất có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.9.2 Kiểm tra tình trạng cách điện của tụ bù công suất:

a) Đo điện trở cách điện cực - vỏ;

b) Thử nghiệm chịu đựng điện áp xoay chiều đối với đối tượng cực-vỏ có điện áp định mức đến 35 kV để xác định thiết bị có độ bền điện môi phù hợp.

1.10.4.9.3 Đo điện dung tụ bù công suất.

1.10.4.9.4 Kiểm tra trình tự hoạt động các mạch điều khiển (như mạch cảnh báo) bảo đảm tuân theo yêu cầu thiết kế.

1.10.4.10 Kiểm tra thiết bị chống sét và bộ giám sát

1.10.4.10.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra chống sét có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.10.2 Đo tình trạng cách điện của chống sét.

1.10.4.10.3 Đo dòng điện rò của chống sét đối với chống sét có cấp điện áp danh định đến 35 kV, nên đo ở cấp điện áp 110 kV trở lên nếu điều kiện cho phép.

1.10.4.10.4 Kiểm tra các điện áp phóng điện đối với các chống sét loại có khe hở.

1.10.4.10.5 Kiểm tra bộ giám sát theo hướng dẫn nhà chế tạo:

a) Kiểm tra chức năng đo dòng điện rò

b) Kiểm tra bộ đếm số lần hoạt động.

1.10.4.11 Kiểm tra hệ thống ắc quy

1.10.4.11.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra hệ thống ắc quy có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ ở điện cực, nứt vỡ điện cực, v.v.

1.10.4.11.2 Đo điện áp của mỗi phần tử ắc quy.

1.10.4.11.3 Đo tổng trở của các ngăn ắc quy.

1.10.4.11.4 Kiểm tra nạp cân bằng để hiệu chỉnh điện áp không cân bằng và tỷ trọng dung dịch và để đồng nhất các lớp trên và lớp dưới của chất điện phân. Thủ tục kiểm tra cần tuân theo các yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất.

1.10.4.12 Kiểm tra thiết bị rơ-le bảo vệ và điều khiển

1.10.4.12.1 Kiểm tra đơn chiếc

Đối với các đồng hồ đo và rơ-le bảo vệ phải thực hiện các kiểm tra chức năng và đặc tính, kiểm tra trị số chỉnh định rơ-le bảo vệ. Khi thực hiện kiểm tra đơn chiếc, phải tách biệt các mạch đóng cắt của rơ-le bảo vệ, mạch máy biến dòng điện và mạch máy biến điện áp.

a) Kiểm tra sai số đồng hồ đo;

b) Kiểm tra trị số tác động rơ-le bảo vệ;

c) Kiểm tra đặc tính điện áp và dòng điện;

d) Kiểm tra đặc tính góc pha;

đ) Đo thời gian tác động rơ-le bảo vệ.

1.10.4.12.2 Kiểm tra mạch một chiều

a) Kiểm tra trình tự tác động trong mạch một chiều;

b) Đo điện trở cách điện;

c) Đo tải.

1.10.4.12.3 Kiểm tra mạch xoay chiều

a) Kiểm tra mạch thứ cấp;

b) Kiểm tra mạch xoay chiều (Thí nghiệm mô phỏng).

1.10.4.12.4 Kiểm tra tính tương thích của thiết bị

Đối với các thiết bị được lắp đặt tại nhiều trạm biến áp có liên kết thông tin với nhau, phải thực hiện thí nghiệm kiểm tra vận hành tổng hợp kể cả kênh truyền thông tin.

1.10.4.12.5 Kiểm tra mạch tổng hợp

a) Đo điện trở cách điện;

b) Kiểm tra thao tác đóng và mở;

c) Kiểm tra khóa liên động;

d) Kiểm tra thiết bị rơ-le bảo vệ và tín hiệu cảnh báo.

1.10.4.12.6 Thí nghiệm tổng hợp mạch máy biến điện áp

a) Đo điện trở cách điện;

b) Kiểm tra cực tính;

c) Kiểm tra tỷ số biến đổi;

d) Đo tải;

đ) Kiểm tra thứ tự pha

1.10.4.12.7 Kiểm tra tổng hợp mạch máy biến dòng điện

a) Đo điện trở cách điện;

b) Kiểm tra cực tính;

c) Kiểm tra tỷ số biến đổi;

d) Đo tải;

đ) Kiểm tra đấu nối;

e) Kiểm tra thứ tự pha.

1.10.4.13 Kiểm tra máy cắt điện khí (GCB)

1.10.4.13.1 Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra GCB có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.

1.10.4.13.2 Kiểm tra bằng đo lường

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải kiểm tra tình trạng làm việc của GCB để xác định sự phù hợp các yêu cầu kỹ thuật bằng cách kiểm tra đo lường:

a) Đo điện trở cách điện của mạch sơ cấp và của các mạch điều khiển;

b) Đo điện trở tiếp xúc các tiếp điểm chính bằng dòng điện một chiều;

c) Thử nghiệm chịu đựng điện áp xoay chiều cho GCB có điện áp định mức đến 35 kV để xác định thiết bị có độ bền điện môi phù hợp.

d) Kiểm tra thao tác vận hành đóng và mở;

đ) Kiểm tra đo lường các đặc tính đóng và mở như thời gian đóng mở tiếp điểm, điện áp làm việc cực tiểu, đánh giá chu trình làm việc, v.v.;

e) Kiểm tra các mạch liên động (cảnh báo, khóa thao tác) của thiết bị giám sát áp lực (hoặc mật độ) khí cách điện. Khi điều kiện thiết bị thử nghiệm và thiết bị giám sát áp lực (hoặc mật độ) khí cách điện của GCB cho phép, hoặc khi có yêu cầu đặc biệt, phải đo và kiểm tra các áp suất sau đây thoả mãn yêu cầu kỹ thuật của nhà chế tạo:

- Áp suất khí SF6 cảnh báo và khóa sự vận hành của GCB.

- Áp suất khí SF6 cảnh báo và khóa sự vận hành của GCB được cài đặt lại.

g) Kiểm tra độ rò khí cách điện sau ít nhất 24 giờ kể từ khi khí được nạp đủ vào GCB;

h) Kiểm tra các cuộn dây đóng cắt và động cơ tích năng.

i) Kiểm tra thùng chứa dầu hoặc khí thao tác đối với GCB truyền động bằng dầu áp lực hoặc khí nén;

k) Kiểm tra hệ thống liên động đối với GCB truyền động bằng chất khí để xác nhận GCB không thể đóng hoặc mở khi áp suất khí thao tác thấp hơn mức quy định;

l) Kiểm tra vận hành của van an toàn đối với GCB truyền động bằng dầu hoặc khí nén để bảo đảm là van an toàn sẽ hoạt động khi áp suất dầu hoặc khí sinh ra trong thùng vượt quá áp suất lớn nhất cho phép;

m) Kiểm tra TI (nếu có) : đo điện trở một chiều, đo điện trở cách điện, đo đặc tính từ hóa, thử điện áp xoay chiều tăng cao cho cuộn dây thứ cấp.

n) Kiểm tra TU (nếu có): đo điện trở một chiều, đo điện trở cách điện, thử điện áp xoay chiều tăng cao cho cuộn dây thứ cấp.

1.10.5 Kiểm tra hoàn thành

1.10.5.1 Quy định chung

Khi hoàn thành công việc lắp đặt phải tiến hành kiểm tra và kiểm định để xác định chất lượng tổng hợp của công trình trước khi bắt đầu vận hành trong điều kiện mỗi thiết bị được kết nối với toàn bộ hệ thống. Việc kiểm tra và kiểm định phải thực hiện riêng biệt với TBA, ĐDK và cáp ngầm theo nội dung quy định tại Điểm 1.10.3, 1.10.4 và các quy định khác.

Đơn vị quản lý vận hành công trình phải giám sát việc kiểm tra và kiểm định.

1.10.5.2 Kiểm tra hoàn thành ĐDK

1.10.5.2.1 Kiểm tra bằng mắt công trình xây dựng được hoàn thành tuân theo đúng các yêu cầu kỹ thuật và các quy chuẩn kỹ thuật.

1.10.5.2.2 Kiểm tra pha

Kiểm tra thứ tự và đồng vị pha của đường dây.

1.10.5.3 Kiểm tra đường cáp ngầm

1.10.5.3.1 Kiểm tra bằng mắt công trình xây dựng được hoàn thành tuân theo đúng các yêu cầu kỹ thuật và các quy chuẩn kỹ thuật.

1.10.5.3.2 Đo điện trở cách điện phải có giá trị phù hợp.

1.10.5.3.3 Kiểm tra pha

Kiểm tra thứ tự và đồng vị pha của đường cáp ngầm.

1.10.5.4 Kiểm tra thiết bị TBA

1.10.5.4.1 Kiểm tra bằng mắt

a) Kiểm tra trạng thái lắp đặt của thiết bị có thể tạo ra hồ quang điện

Khoảng cách an toàn giữa các thiết bị có thể phát sinh hồ quang điện như máy cắt, dao cách ly với các vật dễ bắt lửa. Khoảng cách an toàn các phần được mang điện (ngoại trừ thiết bị kín có vỏ nối đất, ví dụ GIS), phần được mang điện gồm cả sứ đỡ cách điện không được bao quanh bằng rào chắn. Khoảng cách cách điện giữa phần mang điện với hàng rào, tường phải được kiểm soát và phải bảo đảm các khoảng cách phù hợp;

b) Kiểm tra hàng rào, tường chắn

Kiểm tra hàng rào, tường bao quanh trạm biến áp đã được trang bị khóa ngăn ngừa những người không có thẩm quyền xâm phạm trạm biến áp dễ dàng. Chiều cao của hàng rào, tường xung quanh trạm phải được kiểm tra không thấp hơn 2,0m tính từ chân. Các khoảng cách cách điện giữa phần mang điện với hàng rào, tường phải được kiểm soát và phải bảo đảm các giá trị phù hợp.

1.10.5.4.2 Đo điện trở nối đất bảo đảm có giá trị phù hợp yêu cầu kỹ thuật.

1.10.5.4.3 Kiểm tra hệ thống giám sát và điều khiển

a) Kiểm tra đóng mở

Kiểm tra thao tác máy cắt, dao cách ly từ phòng điều khiển, bảo đảm mỗi thiết bị làm việc thích hợp với những tín hiệu chỉ thị trong phòng điều khiển thay đổi tương ứng. Ngoài ra, cần kiểm tra bộ phận chỉ thị chuyển mạch của các thiết bị có làm việc đúng hay không;

b) Kiểm tra bộ điều chỉnh điện áp dưới tải máy biến áp;

Kiểm tra lệnh thay đổi điều chỉnh nấc từ phòng điều khiển tới bộ điều chỉnh điện áp dưới tải của máy biến áp có thay đổi nấc tương ứng với lệnh đưa ra hay không;

c) Kiểm tra thiết bị bảo vệ, kiểm tra chỉ thị báo tín hiệu

Kích hoạt cưỡng bức rơ-le với mọi thiết bị bảo vệ hay thiết bị báo tín hiệu và kiểm tra hoạt động của các thiết bị có liên quan có đúng như sơ đồ thiết kế trong phòng điều khiển;

d) Kiểm tra mang tải thực cho rơ-le bảo vệ và thiết bị điều khiển;

đ) Khi kiểm tra cuối cùng, bằng điện áp và dòng điện của hệ thống điện thực, cần tiến hành các thử nghiệm sau đây:

- Kiểm tra điện áp và thứ tự pha;

- Đo điện áp, dòng điện và góc pha;

- Kiểm tra hướng;

- Đo dòng điện và điện áp dư;

- Kiểm tra dòng điện không cân bằng của mạch so lệch.

1.10.5.4.4 Kiểm tra khóa liên động

Kiểm tra khóa liên động giữa máy cắt và dao cách ly liên quan để bảo đảm rằng đối tượng của khóa liên động hoạt động đúng như mô tả trong đặc tính kỹ thuật của nhà sản xuất và yêu cầu thiết kế.

1.10.5.4.5 Đo mức ồn và độ rung

Kiểm tra mức ồn và rung ở vùng biên ngoài khu vực trạm biến áp, giá trị đo được không vượt quá các giá trị cho phép theo quy định hiện hành.

1.10.6 Kiểm tra định kỳ

1.10.6.1 Quy định chung

Việc kiểm tra phải được thực hiện định kỳ bằng mắt thường, kết hợp với thiết bị công nghệ (UAV, camera, robot,...) và đo lường theo quy định, thiết bị công nghệ chuyên ngành (nếu có) để duy trì sự làm việc bình thường đồng thời ngăn chặn các sự cố có thể xảy ra với lưới điện.

Khối lượng các hạng mục kiểm tra trong định kỳ có thể cho phép thay đổi (giảm các hạng mục thử nghiệm không cần thiết và tăng các hạng mục thử nghiệm bổ trợ chuyên sâu có tính chẩn đoán hiệu quả) nhưng quy định không được ít hơn khối lượng tối thiểu đã nêu cho từng loại thiết bị đã nêu trong Quy chuẩn này.

1.10.6.2 Tần suất kiểm tra định kỳ

Tần suất kiểm tra định kỳ dựa trên hai yếu tố chính: chất lượng hoặc tình trạng thiết bị và yêu cầu về độ tin cậy của thiết bị đồng thời đưa ra quy định thời hạn chuẩn mà thiết bị cần phải tiến hành kiểm tra để bảo đảm sự vận hành an toàn và tuổi thọ kỹ thuật. Cơ quan quản lý hoặc người có trách nhiệm quản lý phải quy định tần suất kiểm tra dựa trên các yếu tố đã nêu.

1.10.6.3 Kiểm tra định kỳ ĐDK

Kiểm tra định kỳ ĐDK để phát hiện tình trạng bất thường như: xâm phạm hành lang an toàn, sự ăn mòn, thay đổi hình dạng, rạn nứt, lỏng ốc bắt, v.v.

1.10.6.4 Kiểm tra định kỳ đường cáp ngầm

Kiểm tra định kỳ đường cáp ngầm để phát hiện tình trạng bất thường như xâm phạm hành lang bảo vệ an toàn, thay đổi hình dạng, ăn mòn, phần cố định bị lỏng, v.v. đối với cáp, hộp nối cáp, hộp đầu cáp.

1.10.6.5 Kiểm tra định kỳ thiết bị TBA

1.10.6.5.1 Kiểm tra định kỳ MBA

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra máy biến áp có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Kiểm tra tình trạng cách điện tương ứng Điểm a Khoản 2 Điểm 1.10.4.1;

c) Kiểm tra tỷ số biến đổi của máy biến áp tương ứng Điểm b Khoản 2 Điểm 1.10.4.1 khi các hạng mục có liên quan không đạt;

d) Đo điện trở cuộn dây

Điện trở cuộn dây của máy biến áp kiểm tra tương ứng Điểm d Khoản 2 1.10.4.1; đ) Kiểm tra tình trạng cách điện của dầu máy biến áp để khẳng định các tính năng dầu phù hợp với quy định;

e) Phân tích khí hòa tan

Mục đích của phân tích này là nhằm chuẩn đoán những bất thường của máy biến áp bằng cách phân tích loại và hàm lượng khí bị hòa tan trong dầu cách điện. Hạng mục này chỉ áp dụng cho máy biến áp có điện áp từ 110 kV trở lên;

g) Kiểm tra bộ điều áp dưới tải (OLTC)

Kiểm tra bộ truyền động cơ khí, thử nghiệm cách điện, v.v. của bộ điều áp dưới tải bảo đảm các giá trị đo phù hợp với quy định;

h) Kiểm tra TI chân sứ tương ứng quy định trong Điểm f Khoản 2 Điểm 1.10.4.1 (ngoại trừ hạng mục thử nghiệm điện áp xoay chiều tăng cao, tỉ số biến);

i) Kiểm tra hệ thống làm mát và hệ thống phụ trợ như: bơm, quạt gió, hệ thống bảo vệ, v.v. tương ứng Điểm g Khoản 2 Điểm 1. 10.4.1;

1.10.6.5.2 Kiểm tra định kỳ TU

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra TU có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo tình trạng cách điện của TU tương ứng Điểm a Khoản 2 Điểm 1.10.4.2;

c) Đo tỷ số biến đổi của TU tương ứng Điểm b Khoản 2 Điểm 1. 10.4.2;

d) Đo điện trở 1 chiều của TU tương ứng Điểm d Khoản 2 Điểm 1. 10.4.2;

đ) Kiểm tra mức dầu so với vạch chỉ thị trên máy đối với các loại ít dầu và kiểu kín;

e) Đo điện dung và tổn hao điện môi máy biến điện áp kiểu tụ;

g) Kiểm định định kỳ theo các quy định hiện hành đối với TU sử dụng cho mua bán, giao nhận điện năng.

1.10.6.5.3 Kiểm tra định kỳ TI

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra TI có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo tình trạng cách điện

Kiểm tra tình trạng cách điện của TI tương ứng Điểm a Khoản 2 Mục 1.10.4.3;

c) Đo điện trở 1 chiều cuộn dây tương ứng cuộn dây tương ứng Điểm b Khoản 2 Điểm 1.10.4.3;

d) Kiểm tra mức dầu so với vạch chỉ thị trên máy;

đ) Kiểm định định kỳ theo các quy định hiện hành đối với TI sử dụng cho mua bán, giao nhận điện năng.

1.10.6.5.4 Kiểm tra định kỳ GIS

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra GIS có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ khí, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo điện trở cách điện của GIS tương ứng Điểm a Khoản 2 Điểm 1.10.4.4;

c) Đo điện trở tiếp xúc của tiếp điểm GIS bằng dòng điện một chiều tương ứng Điểm b Khoản 2 Điểm 1. 10.4.4;

d) Đo các đặc tính đóng, cắt của các máy cắt theo các chu trình đã qui định.

đ) Đo và phân tích khí phân rã trong khí SF6 để xác định giá trị đo được phù hợp với quy định. Tiêu chuẩn đánh giá khí thông qua độ ẩm và khí phân rã;

e) Kiểm tra vận hành đóng và mở dao cách ly tương ứng Điểm c Khoản 2 Điểm 1.10.4.4;

g) Kiểm tra các thiết bị chống sét tương ứng với điện áp sử dụng;

h) Kiểm tra TU tương ứng Điểm 1.10.4.4;

i) Kiểm tra TI : đo điện trở cách điện; điện trở một chiều; đặc tính từ hóa cuộn thứ cấp (ngoại trừ hạng mục thử nghiệm điện áp xoay chiều tăng cao).

1.10.6.5.5 Kiểm tra định kỳ VCB

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra VCB có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ khí, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo điện trở cách điện tương ứng với Điểm a Khoản 2 Điểm 1.10.4.5;

c) Đo điện trở tiếp xúc bằng dòng điện 1 chiều tương ứng với Điểm b Khoản 2 Điểm 1.10.4.5;

d) Kiểm tra thao tác đóng và mở tương ứng với Điểm c Khoản 2 Điểm 1.10.4.5;

đ) Đo đặc tính đóng và mở tương ứng với Điểm d Khoản 2 Điểm 1.10.4.5;

e) Kiểm tra tình trạng buồng chân không bằng thử nghiệm chịu đựng điện áp theo qui định của nhà chế tạo;

g) Kiểm tra TI chân sứ (nếu có) tương ứng với Điểm f Khoản 2 Điểm 1.10.4.1;

h) Kiểm tra TU chân sứ (nếu có) tương ứng với Điểm g Khoản 2 Điểm 1.10.4.1;

i) Kiểm tra cuộn dây đóng cắt và động cơ tích năng.

1.10.6.5.6 Kiểm tra định kỳ OCB

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra OCB có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ dầu, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo điện trở cách điện tương ứng với Điểm a Khoản 2 Điểm 1.10.4.6;

c) Đo điện trở tiếp xúc bằng dòng điện 1 chiều tương ứng với Điểm b Khoản 2 Điểm 1.10.4.6;

d) Kiểm tra thao tác đóng và mở tương ứng với Điểm c Khoản 2 Điểm 1.10.4.6;

đ) Đo đặc tính đóng và mở tương ứng với Điểm d Khoản 2 Điểm 1.10.4.6;

e) Kiểm tra dầu cách điện để khẳng định các tính năng dầu phù hợp với quy định;

g) Kiểm tra biến TI chân sứ (nếu có) tương ứng với Điểm f Khoản 2 Điểm 1.10.4.2;

h) Kiểm tra biến TU chân sứ (nếu có) tương ứng với Điểm g Khoản 2 Điểm 1.10.4.2;

i) Kiểm tra cuộn dây đóng cắt và động cơ tích năng.

1.10.6.5.7 Kiểm tra định kỳ dao cách ly

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra dao cách ly có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo điện trở cách điện

Kiểm tra điện trở cách điện của dao cách ly tương ứng với Điểm a Khoản 2 Điểm 1.10.4.7;

c) Đo điện trở tiếp xúc mạch chính của dao cách ly bằng dòng điện một chiều;

d) Kiểm tra thao tác đóng và mở tương ứng với Điểm c Khoản 2 Điểm 1.10.4.7.

1.10.6.5.8 Kiểm tra định kỳ tủ điện hợp bộ

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra tủ hợp bộ có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo điện trở cách điện của tủ hợp bộ tương ứng với Điểm a Khoản 2 Điểm 1.10.4.8;

c) Kiểm tra trình tự liên động và khóa liện động của tủ hợp bộ tương ứng với Điểm b Khoản 2 Điểm 1.10.4.8.

1.10.6.5.9 Kiểm tra định kỳ tụ bù công suất

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra hệ tụ có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo điện trở cách điện

Đo điện trở cách điện giàn tụ. Trường hợp có bất thường, thực hiện đo cách điện từng phần tử.;

c) Đo điện dung của tụ tương ứng với Khoản 3 1.10.4.9 khi giàn tụ không được trang bị TI không cân bằng.

1.10.6.5.10 Kiểm tra định kỳ chống sét van tương ứng với Điểm 1.10.4.10 (Không cần thực hiện hạng mục đo dòng điện rò nếu chống sét đã được lắp đồng hồ đo dòng rò online).

1.10.6.5.11 Kiểm tra định kỳ hệ thống ắc quy tương ứng với Điểm 1.10.4.11.

1.10.6.5.12 Kiểm tra định kỳ thiết bị rơ-le bảo vệ và điều khiển

Kiểm tra các rơ-le bảo vệ và thiết bị điều khiển cần thực hiện các thử nghiệm nêu dưới đây tương ứng với Điểm 1.10.4.12.

a) Kiểm tra đơn chiếc

- Kiểm tra trị số tác động rơ-le bảo vệ;

- Kiểm tra đặc tính điện áp và dòng điện;

- Kiểm tra đặc tính góc pha;

- Đo thời gian tác động.

b) Kiểm tra mạch một chiều

- Đo điện trở cách điện.

c) Kiểm tra mạch xoay chiều

- Kiểm tra mạch thứ cấp;

- Kiểm tra mạch đo lường và rơ-le;

- Đo điện trở cách điện;

- Kiểm tra mạch xoay chiều (Thí nghiệm mô phỏng);

- Kiểm tra mô phỏng sự cố.

d) Kiểm tra tổng hợp

Kiểm tra tổng hợp sự hoạt động của rơ-le và các tín hiệu cảnh báo.

1.10.6.5.13 Kiểm tra định kỳ hệ thống đo đếm

Yêu cầu tối thiểu tần suất kiểm tra định kỳ hệ thống đo đếm như sau:

a) Công tơ, TU, TI được kiểm định định kỳ theo quy định hiện hành;

b) Hệ thống đo đếm được kiểm tra định kỳ theo thỏa thuận, hoặc khi có yêu cầu, sự cố.

1.10.6.5.14 Kiểm tra định kỳ GCB

a) Kiểm tra bằng mắt

Kiểm tra GCB có hoặc không có các hiện tượng bất thường như: rò rỉ khí, nứt vỡ, lỏng ốc tại các bộ phận, v.v.;

b) Đo điện trở cách điện: Phải tiến hành phù hợp với Điểm 1.10.4.13.

c) Đo điện trở tiếp xúc bằng dòng điện 1 chiều: Phải tiến hành phù hợp với Điểm 1.10.4.13.

d) Kiểm tra thao tác đóng và mở: Phải tiến hành phù hợp với Điểm 1.10.4.13.

đ) Đo đặc tính đóng và mở: Phải tiến hành phù hợp với Điểm 1.10.4.13.

e) Thử nghiệm chịu đựng điện áp: Phải tiến hành phù hợp với Điểm 1.10.4.13.

g) Kiểm tra các mạch liên động (cảnh báo, khóa thao tác) của thiết bị giám sát áp lực (hoặc mật độ) khí cách điện. Phải tiến hành phù hợp với Điểm 1.10.4.13.

h) Kiểm tra áp lực (hoặc mật độ) khí cách điện của GCB: Phải tiến hành phù hợp với Điểm 1.10.4.13.

i) Kiểm tra các cuộn dây đóng cắt và động cơ tích năng: Phải tiến hành phù hợp với Điểm 1.10.4.13.

k) Kiểm tra TI chân sứ (nếu có) tương ứng với Điểm e Khoản 2 Điểm 1.10.4.1;

l) Kiểm tra TU chân sứ (nếu có) tương ứng với Điểm g Khoản 2 Điểm 1.10.4.1.

2 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI HỆ DẪN ĐIỆN

2.1 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI HỆ DẪN ĐIỆN BẰNG CÁP ĐIỆN ÁP ĐẾN 500 KV

2.1.1 Yêu cầu chung

2.1.1.1 Đường cáp điện áp đến 35 kV được thiết kế và lắp đặt theo các quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật này.

2.1.1.2 Đường cáp điện điện áp 110 kV, 220 kV và 500 kV được thiết kế và lắp đặt theo phương thức quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật này, các chỉ tiêu kỹ thuật của cáp được xác định cho từng công trình cụ thể, các yêu cầu lắp đặt chi tiết thực hiện theo yêu cầu của loại cáp được cung cấp và yêu cầu của tổ chức/đơn vị thiết kế.

2.1.1.3 Thiết kế và xây dựng đường cáp phải dựa trên cơ sở tính toán kinh tế - kỹ thuật có tính đến sự phát triển của lưới điện, tầm quan trọng của đường cáp, đặc điểm của tuyến, phương thức đặt cáp, cấu tạo của cáp và hướng dẫn của nhà chế tạo cáp. Để tránh cho đường cáp khỏi bị hư hỏng và bị các lực cơ học nguy hiểm trong quá trình lắp đặt, vận hành, phải thực hiện các giải pháp lắp đặt cáp phù hợp với chủng loại vật tư và điều kiện môi trường.

2.1.2 Yêu cầu đối với lựa chọn và phân biệt cáp

2.1.2.1 Cáp điện phải được lựa chọn phù hợp với nhu cầu tải điện, vị trí lắp đặt và môi trường.

2.1.2.2 Đối với đường cáp trong lưới điện 3 pha cho phép dùng cáp 1 ruột cho từng pha.

2.1.2.3 Sử dụng mã màu hoặc đánh số cho các dây bọc và cáp hạ áp trong các mạch điều khiển, mạch điện xoay chiều, mạch điện một chiều, v.v. để dễ phân biệt và tránh nhầm lẫn khi lắp đặt và xử lý.

Mã màu của dây bọc và cáp xem Phụ lục G-1.

2.1.3 Lựa chọn tiết diện cáp

2.1.3.1 Đối với cáp điện điện áp đến 1 kV, tiết diện dây dẫn được lựa chọn theo phát nóng cho phép và độ sụt áp cho phép.

2.1.3.2 Đối với cáp trên 1 kV lựa chọn theo mật độ dòng điện kinh tế, dòng điện lâu dài cho phép và được hiệu chỉnh theo cách lắp đặt, vị trí lắp đặt, điều kiện môi trường và hệ số đồng thời.

2.1.3.3 Dòng điện ngắn mạch cho phép của cáp theo nhiệt độ vận hành và nhiệt độ ngắn mạch bảo đảm cho cáp không bị phá hủy trong chế độ xác lập.

2.1.3.4 Dòng điện lâu dài cho phép của cáp điện áp đến 35 kV theo quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật này, dòng điện lâu dài cho phép của cáp điện áp từ 110 kV trở lên theo yêu cầu của từng công trình và quy định của nhà chế tạo cáp.

Điện trở 1 chiều của lõi dây dẫn điện xem Phụ lục G-2.

Chi tiết dòng điện lâu dài cho phép của cáp điện áp đến 35 kV xem Phụ lục G-3.

2.1.4 Yêu cầu đối với các điều kiện môi trường khác nhau

Tuyến cáp dài được lắp trong những khu vực có điều kiện môi trường lắp đặt khác nhau thì phải chọn tiết diện và kết cấu của cáp tương ứng với mỗi đoạn.

Chiều dài của đoạn tuyến đi qua ngắn hơn chiều dài chế tạo của cáp, nếu có điều kiện môi trường lắp đặt khác nhau thì phải lựa chọn kết cấu và tiết diện cáp theo đoạn tuyến có điều kiện khắc nghiệt nhất.

2.1.5 Yêu cầu đối với đặc tính kỹ thuật và vị trí lắp đặt

2.1.5.1 Đặc tính kỹ thuật

a) Cáp đặt trực tiếp trong đất hoặc trong nước phải có lớp bảo vệ chịu va đập cơ học;

b) Cáp đặt trong hầm cáp, tầng cáp, mương cáp, máng cáp, giếng cáp phải là cáp có vỏ bọc bằng vật liệu khó cháy;

c) Cáp đặt trong khối cáp và ống cáp phải dùng loại có vỏ bọc tăng cường để chống sướt khi kéo cáp. Đối với đường cáp đặt trong đoạn khối cáp và ống cáp ngắn, cho phép dùng loại cáp không có vỏ bọc tăng cường;

d) Cáp đặt trong nhà máy điện, trạm biến áp, xưởng sản xuất, nơi có nhiều nguy cơ hư hỏng do cơ học phải dùng loại cáp bọc đai thép, nơi ít nguy cơ hư hỏng do cơ học nên dùng loại cáp không có đai thép nhưng phải có lớp bọc ngoài cùng bằng vật liệu có khả năng chịu lửa;

đ) Dòng điện lâu dài của cáp được điều chỉnh theo vị trí lắp đặt.

Hệ số điều chỉnh dòng điện lâu dài cho phép theo vị trí lắp đặt xem Phụ lục G-4.

Chi tiết tính toán dòng ngắn mạch cho phép của cáp xem Phụ lục G-5.

2.1.5.2 Cáp lắp đặt trong gian công nghiệp

Trong gian công nghiệp, cần bố trí hệ dẫn điện có cấp bảo vệ IP00 (dây trần) ở độ cao lớn hơn 3,5m so với sàn nhà hoặc sàn làm việc, còn đối với hệ dẫn điện có cấp bảo vệ IP31, độ cao này phải lớn hơn 2,5m.

Không quy định độ cao lắp đặt đối với hệ dẫn điện có cấp bảo vệ IP20 trở lên với các thanh dẫn cách điện, cũng như đối với hệ dẫn điện có cấp bảo vệ IP40 trở lên. Cũng không quy định độ cao lắp đặt hệ dẫn điện các kiểu với điện áp tới 42V xoay chiều và tới 110V DC.

2.1.5.3 Cáp lắp đặt trong gian khô và ẩm

Khi các dây bọc và cáp đi xuyên qua giữa các gian khô với nhau hoặc gian ẩm với nhau, cho phép đặt tất cả các dây dẫn trong cùng một ống cách điện.

Dây bọc và cáp đi xuyên từ gian khô sang gian rất ẩm hoặc từ một gian đi ra bên ngoài, mỗi dây dẫn phải được đặt trong ống cách điện riêng. Khi đi xuyên từ gian khô hoặc ẩm sang gian rất ẩm hoặc khi đi xuyên ra bên ngoài tòa nhà, mối nối dây dẫn phải thực hiện trong gian khô hoặc ít ẩm hơn.

2.1.6 Bảo vệ khỏi dòng điện lạc mạch

Nếu trên đường cáp xuất hiện dòng điện lạc mạch có trị số gây nguy hiểm, phải có biện pháp bảo vệ như sau:

2.1.6.1 Thay đổi tuyến cáp đi tránh vùng nguy hiểm đó.

2.1.6.2Trường hợp không thể thay đổi tuyến cáp, phải có biện pháp giảm tối đa dòng điện lạc mạch hoặc sử dụng vỏ cáp có độ chống ăn mòn cao hoặc có biện pháp nối đất vỏ cáp phù hợp.

2.1.7 Thông gió và chiếu sáng

2.1.7.1 Hầm cáp, tầng cáp, buồng cáp, hành lang cáp vận hành thường xuyên phải trang bị thông gió tự nhiên hoặc nhân tạo và phải phân chia thành nhiều ngăn độc lập với nhau;

2.1.7.2 Hầm cáp, tầng cáp, buồng cáp, hành lang cáp vận hành thường xuyên phải trang bị hệ thống chiếu sáng được cấp điện từ 2 nguồn, các bóng đèn được bố trí xen kẽ đến 2 nguồn đó và hệ thống ổ cắm điện dùng cho thiết bị cầm tay.

2.1.7.3 Đối với hầm cáp, tầng cáp, buồng cáp, hành lang cáp không có người thường xuyên làm việc và rất ít lui tới, chỉ lắp ổ cắm điện dọc hành lang để khi cần thiết mới thông gió cưỡng bức và chiếu sáng tạm thời phục vụ vận hành, sửa chữa.

2.1.8 Phòng chống cháy nổ

2.1.8.1 Phải trang bị thiết bị và phương tiện phòng chống cháy nổ trong công trình cáp theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy.

2.1.8.2 Gần lối ra, cửa thoát và các giếng thông gió (trong vòng bán kính không quá 25m) trong nhà máy nhiệt điện phải đặt các họng chữa cháy bằng hợp chất chất chữa cháy chuyên dùng. Đối với cầu cáp, hành lang cáp phải tính toán sao cho tất cả các điểm có khoảng cách không quá 100m đến họng chữa cháy bằng hợp chất chất chữa cháy chuyên dụng gần nhất.

2.1.8.3 Đối với tổ hợp đường cáp của nhà máy điện công suất từ 25 MW trở lên, thiết bị phân phối và trạm biến áp có điện áp 220-500 kV, cũng như đối với các thiết bị phân phối và trạm biến áp có nhiệm vụ đặc biệt phải thực hiện yêu cầu:

Đối với sơ đồ đấu dây chính, sơ đồ tự dùng và sơ đồ thao tác điều khiển, các loại thiết bị và tổ hợp cáp của nhà máy điện hoặc trạm biến áp phải lắp đặt sao cho khi có hoả hoạn bên trong hay ngoài tổ hợp cáp thì một số tổ máy của nhà máy điện vẫn hoạt động bình thường, không làm gián đoạn việc nối dự phòng của các thiết bị phân phối và trạm biến áp cũng như hệ thống cảnh báo và chữa cháy;

b) Đối với các đường cáp điện:

- Ở những vị trí đường cáp điện nối thiết bị đóng cắt ngoài trời vào phòng điều khiển hoặc đấu nối với các tủ bảng điều khiển và bảo vệ tai chỗ phải có các vách ngăn có mức chịu lửa không nhỏ hơn 45 phút;

- Ở những nơi cáp đi qua tường ngăn hoặc mái che phải có các vách ngăn bằng vật liệu có khả năng chịu lửa, dễ khoan đục và có mức chịu lửa không nhỏ hơn 45 phút, thuận tiện cho việc thay thế, đặt thêm cáp;

- Trong nhà máy điện, cho phép công trình cáp có mức chịu lửa là 15 phút trong khu vực của tổ máy phát điện, nhưng phải ngăn cách với các thiết bị công nghệ có thể là nguồn phát sinh cháy (thùng chứa dầu, trạm chứa dầu, v.v.) bằng các tấm che có mức chịu lửa không nhỏ hơn 45 phút;

- Tầng cáp, hầm cáp đặt các loại cáp của các tổ máy khác nhau, kể cả tầng cáp và hầm cáp phía dưới tủ bảng điều khiển của các tổ máy phải phân chia theo từng tổ máy và ngăn cách riêng các phòng khác nhau vào tầng cáp, hầm cáp, giếng cáp, hộp cáp, mương cáp và các điểm cáp đi qua bằng vách ngăn, tấm che có mức chịu lửa không nhỏ hơn 45 phút;

- Tổ hợp cáp của nhà máy điện cần ngăn cách với hầm cáp của mạng lưới cáp đi ra từ nhà máy và thanh góp bằng các tấm ngăn chống cháy có mức chịu lửa không nhỏ hơn 45 phút;

- Các tầng cáp, hầm cáp, hành lang cáp, cầu cáp và giếng cáp phải phân cách với các phòng khác và các công trình cáp bên cạnh bằng vách ngăn chống cháy với mức chịu lửa không ít hơn 45 phút;

- Giếng cáp dài cần ngăn cách từng ngăn không dài quá 20 m bằng các vách ngăn chống cháy có mức chịu lửa không ít hơn 45 phút. Các giếng cáp phải được trang bị lối vào và thang hoặc móc để người có thể lên xuống;

- Cửa ra vào công trình cáp và tầng ngăn của các thiết bị điện điện áp 220-500 kV phải có mức chịu lửa 45 phút và 36 phút trong các thiết bị điện còn lại;

- Những tầng cáp, hành lang cáp ngoài trời và các kết cấu xây dựng chịu lực (cột, công son) bê tông cốt thép có mức chịu lửa không nhỏ hơn 45 phút hoặc bằng thép có mức chịu lửa không nhỏ hơn 15 phút.

2.1.9 Đường cáp dự phòng

Các đường cáp dự phòng phải được lắp đặt sao cho khi xảy ra hỏa hoạn, chúng không bị hỏng cùng một lúc. Vì vậy các tổ hợp cáp phải chia thành các phân nhóm nhỏ và cách ly chúng với nhau. Việc phân chia thành các nhóm tuỳ thuộc điều kiện của từng công trình.

2.1.10 Lắp đặt dây trung tính

Trong lưới điện xoay chiều điện áp đến 1 kV 3-pha-4-dây có trung tính nối đất, cho phép dùng cáp 3 ruột có vỏ bọc nhôm và dùng vỏ nhôm làm dây trung tính nối đất, trừ các trường hợp sau đây:

- Đặt ở những nơi có môi trường dễ nổ (trong nhà cũng như ngoài trời).

- Đặt ở những nơi mà trong điều kiện vận hành bình thường, dòng điện trong dây trung tính vượt quá 75 % dòng điện cho phép của dây pha.

2.1.11 Lắp đặt cáp

2.1.11.1 Phương thức lắp đặt cáp

a) Cáp phải có dự phòng theo chiều dài đủ để có thể co giãn được khi đất bị dịch chuyển hoặc biến dạng do nhiệt độ của bản thân cáp cũng như kết cấu đặt cáp. Cấm dự phòng cáp theo kiểu khoanh thành vòng tròn;

b) Cáp đặt nằm ngang trên các kết cấu, tường xà, phải được cố định chặt ở điểm cuối, ở cả hai phía của đoạn cáp uốn và tại hộp nối;

c) Cáp đặt thẳng đứng theo các kết cấu, theo tường phải được kẹp, gia cố để không bị biến dạng vỏ bọc, không làm hỏng cáp và chỗ nối do tác động của trọng lượng bản thân cáp;

d) Kết cấu đỡ cáp bằng thép cần phải tránh hư hỏng cơ học cho vỏ cáp, tại các điểm đặt cáp nên có đệm lót mềm;

đ) Các loại cáp (kể cả cáp bọc thép) đặt ở những chỗ ô-tô qua lại, chuyên chở máy móc, hàng hóa, người qua lại v.v. phải được bảo vệ chống va chạm; ví dụ: với các cáp đặt thẳng đứng theo các kết cấu, theo tường, sử dụng ống chịu lực để bảo vệ cáp đến độ cao 2 m trên mặt đất và đến độ sâu 0,25 m dưới mặt đất.

e) Khi đặt cáp mới bên cạnh cáp đang vận hành phải có biện pháp để không làm hỏng cáp đang vận hành;

g) Cáp từ ngoài trời vào trong nhà phải có biện pháp ngăn không cho nước hoặc sinh vật (chuột, rắn, v.v.) theo đường cáp vào nhà, vào hầm;

h) Cấm đặt cáp giao chéo nhau dưới nước (trừ cáp vượt biển); i) Phải bảo đảm khoảng cách của cáp đến nguồn nhiệt để tránh làm cáp nóng quá mức cho phép, phải có biện pháp bảo vệ cáp không để chất nóng bắn vào chỗ đặt các hộp nối;

i) Cáp lực điện áp đến 1 kV và cáp kiểm tra nên đặt phía trên cáp có điện áp cao hơn;

k) Cáp lực điện áp thấp nên đặt phía trên cáp có điện áp cao hơn;

l) Cáp uốn cong phải có bán kính uốn cong theo loại cáp sử dụng.

Bán kính uốn cong cho phép của cáp xem Phụ lục G-6.

2.1.11.2 Lắp đặt cáp lực đến 35 kV

a) Trong một hào cáp không đặt quá 6 sợi cáp lực. Nếu số lượng sợi cáp lớn hơn, nên đặt trong các hào riêng cách nhau lớn hơn 0,5 m hoặc trong các mương cáp, hộp cáp, khối cáp;

b) Khi số cáp lực đi cùng tuyến nhiều hơn 20 sợi cáp nên đặt trong hầm cáp, mương cáp, cầu cáp, hành lang cáp;

c) Đặt cáp trong khối cáp khi mật độ cáp theo tuyến lớn, tại các điểm giao chéo với đường sắt, đường ôtô phải có biện pháp để tránh khả năng gây đứt gãy vỏ cáp, v.v.;

2.1.11.3 Lắp đặt cáp lực từ 110 kV trở lên theo quy định của tổ chức/đơn vị thiết kế và nhà chế tạo cáp.

2.1.11.4 Lắp đặt cáp trong khu vực của nhà máy điện

Các đường cáp được lắp đặt trong hầm cáp, hộp cáp, mương cáp, khối cáp, sàn kép, cầu cáp, máng cáp và hành lang cáp. Chỉ cho phép lắp đặt cáp lực trong hào cáp ở công trình phụ trợ cách xa nhà máy (kho nhiên liệu, xưởng) với số lượng cáp không lớn hơn 6 và trong khu vực nhà máy điện có công suất đến 25 MW.

2.1.11.5 Lắp đặt cáp trong khu vực xí nghiệp công nghiệp

Các đường cáp được lắp đặt trong hào cáp, hầm cáp, khối cáp, mương cáp, sàn kép, cầu cáp, hành lang cáp, máng cáp và các tường của toà nhà.

2.1.11.6 Lắp đặt cáp trong các trạm biến áp và trạm cắt

Các đường cáp được lắp đặt trong mương cáp, sàn kép, ống cáp, cầu cáp, hành lang cáp, máng cáp và hào cáp.

2.1.11.7 Lắp đặt cáp trong khu đông dân cư

Trong khu vực đông dân cư có nhiều công trình ngầm, nếu số lượng cáp trong nhóm là 10 hoặc nhiều hơn, nên đặt trong khối cáp, ống cáp, hào cáp và mương cáp. Ở các đường phố, quảng trường (có mật độ xe qua lại cao) phải phối hợp với cơ quan quản lý công trình công cộng của địa phương đặt sẵn mương cáp, khối cáp hoặc ống cáp trước khi hoàn chỉnh ốp lát mặt đường để đi cáp khi cần thiết.

2.1.11.8 Lắp đặt cáp bên trong tòa nhà

Bên trong toà nhà có thể đặt cáp trực tiếp theo cấu trúc của nhà (đặt hở và đặt trong hộp, ống), trong mương cáp, hầm cáp, ống cáp dưới sàn nhà, dưới sàn che, dưới móng của các thiết bị và trong các sàn kép.

2.1.11.9 Lắp đặt cáp 1 pha

Cáp 1 pha dùng cho điện xoay chiều, nếu đặt trong ống thì ống phải bằng vật liệu không từ tính. Mỗi pha của đường cáp phải đặt trong từng ống riêng biệt.

2.1.12 Những nơi không cho phép lắp đặt cáp

Không cho phép xây dựng công trình cáp ở những nơi có thể có kim loại nóng chảy, chất lỏng có nhiệt độ cao chảy vào cáp hoặc các khu vực có hóa chất có thể làm hư hỏng vỏ cáp. Tại các vị trí đó cũng không cho phép đặt cửa ra vào của buồng cáp, hầm cáp.

2.1.13 Lắp đặt hộp nối cáp và hộp đầu cáp

2.1.13.1 Hộp nối cáp và hộp đầu cáp phải bảo đảm kết cấu phù hợp với sự làm việc của cáp và môi trường xung quanh, phải bảo đảm không lọt ẩm và chất có hại vào trong cáp và phải chịu được điện áp thử nghiệm theo quy định.

2.1.13.2 Khi lắp đặt hộp nối cáp, khoảng cách từ hộp nối cáp đến cáp gần nhất phải lớn hơn hoặc bằng 250 mm hoặc phải có các biện pháp bảo vệ an toàn.

2.1.13.3 Hộp nối cáp không được bố trí trên các tuyến nằm nghiêng. Nếu bắt buộc phải bố trí, thì phải tạo một đoạn nằm ngang để bố trí.

2.1.13.4 Để thay thế một hộp nối cáp bị hư hỏng, cần phải được bố trí chiều dài cáp dự trữ trên cả hai bên của hộp nối cáp.

2.1.13.5 Hộp nối cáp trong giếng cáp phải lắp đặt bộ treo hãm toàn bộ hoặc một nửa.

2.1.13.6 Hộp nối cáp đặt trong hào cáp phải được phủ đất mịn hoặc cát.

2.1.13.7 Ở vùng có các phương tiện giao thông chạy điện (xe điện ngầm, tàu điện) hoặc vùng đất có hại đến vỏ kim loại của cáp và hộp nối cáp thì hộp nối cáp phải bố trí để dễ kiểm tra.

2.1.14 Lắp đặt khối cáp, ống cáp và máng cáp

2.1.14.1 Số lượng ngăn trong khối cáp, khoảng cách giữa các ngăn và kích thước của ngăn phải được lựa chọn theo điều kiện phát nhiệt.

2.1.14.2 Mỗi khối cáp phải có 15 % ngăn dự phòng nhưng không được nhỏ hơn một ngăn.

2.1.14.3 Chiều sâu đặt ống và khối cáp trong đất phải lấy theo tình hình thực tế, nhưng không được nhỏ hơn chiều sâu đặt cáp theo quy định.

2.1.14.4 Không quy định chiều sâu đặt ống và khối cáp ở những chỗ không có người hoặc phương tiện qua lại hoặc dưới nền nhà sản xuất.

2.1.14.5 Khối cáp và ống cáp khi đặt phải có độ dốc ít nhất là 0,2 %.

2.1.14.6 TBPP ngoài trời ở vùng có mực nước ngầm cao, cần dùng phương pháp đặt cáp nổi (trong máng hoặc hộp cáp). Máng cáp và tấm đậy phải làm bằng bê tông cốt thép. Các máng cáp phải đặt trên trụ đỡ có độ dốc ít nhất 0,2 % theo tuyến để dễ thoát nước. Nếu trên máng cáp nổi có các lỗ thoát nước thì không cần tạo độ nghiêng.

2.1.15 Yêu cầu đối với công trình cáp

2.1.15.1 Công trình cáp phải dự trữ thêm khoảng 15 % dành cho mục đích lắp đặt thêm cáp.

2.1.15.2 Các công trình cáp phải có biện pháp chống cháy và phải có thể tiếp cận dễ dàng.

2.1.15.3 Các tầng cáp, hầm cáp, hành lang cáp, cầu cáp và giếng cáp phải phân cách với các phòng khác và các công trình cáp bên cạnh bằng vách ngăn chống cháy.

2.1.15.4 Giếng cáp dài cần ngăn cách từng ngăn không quá 20 m bằng các vách ngăn chống cháy.

2.1.15.5 Hầm cáp dài, tầng cáp dài, hành lang cáp dài phải chia thành từng đoạn, có cửa ra vào và cửa thoát hiểm cách nhau không quá 50 m.

2.1.15.6 Hành lang cáp ngoài trời có từng đoạn được che kín không cần theo quy định nêu trên.

2.1.15.7 Cửa vào công trình cáp phải là loại tự đóng và có gioăng kín. Các cửa thoát phải mở ra phía ngoài và phải mở được từ phía trong công trình cáp mà không cần chìa khóa, cửa giữa các ngăn mở về phía lối thoát gần nhất và phải tự đóng được.

2.1.15.8 Các cầu cáp, giá đỡ cáp có sàn kỹ thuật phải có lối vào bằng thang. Khoảng cách giữa các lối vào không quá 50 m. Khoảng cách từ chân cầu thang đến lối vào không được quá 25 m.

2.1.15.9 Lối ra từ công trình cáp phải bố trí hướng ra phía ngoài trời hoặc ra phòng có độ an toàn cao về phòng cháy chữa cháy. Số lượng và vị trí các lối thoát (các cửa thoát) khỏi công trình cáp xác định tại chỗ nhưng ít nhất là 2. Nếu độ dài của công trình cáp không quá 25 m cho phép có 1 lối thoát. Lối vào phải có cửa ngăn không cho người ngoài ra vào tự do. Các cửa phải có ổ khoá để mở từ phía trong không cần chìa khóa.

2.1.15.10 Trong hầm và mương cáp phải có biện pháp ngăn ngừa nước thải công nghiệp, dầu chảy vào và có hệ thống tự xả nước lẫn đất cát ra ngoài, hoặc phải có bơm thoát nước điều khiển đóng mở tự động tuỳ theo mực nước. Kích thước và trọng lượng cho việc lắp đặt công trình cáp phải tính đến khả năng sử dụng sức người.

Chi tiết công trình cáp xem Phụ lục G-7.

2.1.16 Yêu cầu đối với giếng cáp

Độ cao của giếng cáp phải đủ để lắp đặt hộp nối, hộp nối hãm hoặc bán hãm.

Giếng cáp trên bờ, nơi các đường cáp chuyển sang đi ngầm trong nước phải có kích thước phù hợp để đặt được cáp dự phòng và thiết bị khác.

Các giếng cáp phải có thang hoặc móc thang lên xuống.

Cửa lên xuống của giếng và hầm cáp phải có đường kính không được nhỏ hơn 650 mm và nắp đậy bằng kim loại có khoá mở được từ phía trong ra không cần chìa khóa.

2.1.17 Yêu cầu đối với giá đỡ cáp

Giá đỡ cáp trong hầm cáp, tầng cáp, buồng cáp, giếng cáp, cầu cáp, mương cáp, sàn kép được bố trí theo quy định trong bảng sau:

Bảng 2.1: Khoảng trống nhỏ nhất giữa các giá đỡ cáp trong công trình cáp

Ghi chú:

- (*1) Số liệu trên cho hầm cáp có chiều dài nhỏ hơn 100 m ở chỗ hẹp và có cửa ra ở cuối.

- (*2) Khoảng cách trên dùng cho giá đỡ cáp có chiều dài nhỏ hơn 500 mm ở tuyến thẳng.

Bố trí giá đỡ cáp trong hầm cáp và mương được thể hiện trong các hình sau:

2.1.18 Yêu cầu lắp đặt cáp trong công trình cáp

Khoảng cách giữa các cáp lắp đặt trong công trình cáp phải áp dụng theo yêu cầu của nhà sản xuất hoặc đơn vị thiết kế hệ thống cáp. Trong trường hợp nhà sản không quy định thì phải thực hiện như quy định trong bảng sau:

Bảng 2.2: Khoảng cách nhỏ nhất giữa các cáp

2.1.19 Yêu cầu lắp đặt cáp giao chéo với các công trình khác

2.1.19.1 Khoảng cách giữa các cáp đi gần hoặc giao chéo:

a) Ở nhà máy điện và trạm biến áp, cho phép đặt cáp với khoảng cách đến móng cột ĐDK trên 1 kV không được nhỏ hơn 0,5 m nếu trang bị nối đất của cột đó đã được nối với lưới nối đất của trạm;

b) Khi giao chéo với đường sắt và đường ôtô, cáp phải đặt trong khối cáp hoặc trong ống cáp suốt chiều ngang của đường cộng thêm mỗi phía 0,5 m tính từ mép đường; chiều sâu chôn cáp ít nhất là 1m kể từ mặt đường và thấp hơn đáy mương thoát nước ở hai bên đường ít nhất là 0,5 m;

c) Khi giao chéo với đường sắt chạy điện, các khối cáp hoặc ống cáp là loại cách điện; chỗ giao chéo phải cách chỗ bẻ ghi và cách chỗ nối dây điện (dây âm) vào đường ray không được nhỏ hơn 3 m. Việc lắp đặt cáp giao chéo với đường sắt chạy điện nên bố trí góc giao chéo từ 75⁰ ÷ 90⁰

2.1.19.2 Đường cáp điện được đặt song song và giao chéo với các đối tượng khác như: đường ống, đường ống dẫn nhiệt, đường sắt, đường xe điện, các đường cáp phải bảo đảm được khoảng cách an toàn nằm ngang giữa chúng và các đối tượng khác và phải có biện pháp bảo vệ ngăn ngừa những tác động có hại.

2.1.19.3 Khoảng cách từ công trình cáp đến các công trình xây dựng

Trong trường hợp lắp đặt trong phạm vi chỉ giới của đối tượng khác, phải có thoả thuận của các cơ quan quản lý các đối tượng đó.

Khoảng cách nhỏ nhất từ công trình cáp điện đến công trình xây dựng theo quy định tại Bảng 2.3

Bảng 2.3: Khoảng cách nhỏ nhất từ công trình cáp đến công trình xây dựng

Bảng 2.4: Khoảng cách nhỏ nhất từ đường cáp điện đến đối tượng khác

Ghi chú:

- (*1) Những số trên áp dụng cho khoảng cách từ các đường cáp điện có điện áp đến 35 kV đến các đường ống (trừ đường ống nhiên liệu lỏng và khí) ở những chỗ hẹp.

- (*2) Những số trên áp dụng cho các đường cáp được đặt trong ống dọc theo toàn bộ chiều dài.

- (*3) Ống dẫn nhiệt có lớp bọc cách nhiệt suốt chiều dài giao chéo cộng thêm mỗi phía 2 m.

- (*4) Đường cáp điện lắp đặt trong hành lang đường sắt, đường sắt chạy điện, đường ô tô điện phải được thoả thuận của các cơ quan quản lý các công trình đó.

- (*5) Khoảng cách này có thể giảm nếu được thỏa thuận của cơ quan quản lý đường bộ.

2.1.19.4 Nếu đặt đường cáp điện giao chéo với các đối tượng khác như: đường ống, đường ống dẫn nhiệt, đường sắt, đường ô tô, nhà để xe, suối, mương nước hoặc bãi phù sa đường cáp điện phải bảo đảm về khoảng cách an toàn thẳng đứng giữa đường cáp và các đối tượng khác, về độ sâu an toàn tính từ bề mặt đường và các đối tượng bảo vệ được quy định trong bảng sau:

Bảng 2.5: Khoảng cách nhỏ nhất giữa dây cáp và đối tượng khác

2.1.20 Giao chéo với đường cáp viễn thông đi ngầm

2.1.20.1 Cáp viễn thông ngầm khi vượt qua cáp điện lực phải đi bên trên cáp ngầm điện lực. Trường hợp một trong hai cáp có vỏ bọc bằng kim loại hoặc được đặt trong ống kim loại thì khoảng cách tại chỗ giao chéo là 0,25 m.

2.1.20.2 Khoảng cách ngang giữa cáp viễn thông và cáp điện lực áp cao cùng chôn trực tiếp trong đất theo quy định trong bảng sau:

Bảng 2.6: Khoảng cách giữa cáp viễn thông và cáp điện lực cùng chôn trực
tiếp trong đất

Ghi chú: (*) Khoảng cách nằm ngang được giảm, nếu 2 đường cáp đều đặt trong ống.

2.1.21 Lắp đặt đường cáp điện trong gian sản xuất

2.1.21.1 Đường cáp điện trong gian sản xuất phải được lắp đặt để dễ tiếp cận khi sửa chữa hoặc không gian hở để quan sát được.

2.1.21.2 Cáp lắp đặt ở những nơi thường có máy móc, thiết bị, hàng hoá xe cộ qua lại phải được bảo vệ tránh hư hỏng bằng cách chọn cáp có vỏ chịu được tác động cơ học hoặc đặt cáp trong ống chịu lực.

2.1.21.3 Không cho phép đặt cáp song song phía trên hoặc phía dưới các ống dẫn dầu và các ống nhiên liệu lỏng theo mặt phẳng thẳng đứng; trong hầm thông gió, đặt cáp hở trong buồng cầu thang, trường hợp cáp đi chéo qua các hầm thông gió, cáp phải được đặt trong ống.

2.1.22 Độ sâu chôn cáp

Đường cáp điện lắp đặt ở độ sâu được quy định trong bảng sau theo cấp điện áp. Khi cáp đi gần các tòa nhà hoặc cấu trúc dưới lòng đất, nếu chiều dài của tuyến cáp nhỏ hơn 5 m, độ sâu chôn cáp có thể giảm xuống còn 0,5 m, nhưng cáp phải được bảo vệ chống lại các tác động cơ học.

Bảng 2.7: Độ sâu chôn cáp nhỏ nhất

Đối với đường cáp điện áp nhỏ hơn 1 kV cho phép lắp đặt trong ống theo TCVN 7997: 2009.

2.1.23 Lắp đặt cáp trong đất (trong hào cáp)

2.1.23.1 Khi lắp đặt cáp trong hào cáp, phía dưới và phía trên cáp được phủ lớp cát hoặc đất mịn không lẫn sỏi, đá, xỉ quặng hoặc rác.

2.1.23.2 Suốt chiều dài đường cáp phải đặt tấm bảo vệ tránh tác động về cơ học và băng báo hiệu có đường cáp điện phía dưới:

a) Đối với cáp điện áp 110 kV trở lên phải đặt cáp trong ống hoặc trong khối cáp, phía trên có các lớp bảo vệ và băng cảnh báo theo quy định của tổ chức/đơn vị thiết kế;

b) Đối với cáp điện áp 35 kV, phía trên cáp trong hào cáp phải phủ các tấm đan bê tông với chiều dày không được nhỏ hơn 50 mm;

c) Đối với cáp điện áp dưới 35 kV, phía trên cáp trong hào cáp lát bằng tấm đan hoặc phủ lớp gạch nằm ngang với đường cáp hoặc bằng vật liệu có độ cứng tương đương;

d) Đối với cáp điện áp đến 22 kV nếu lắp đặt dưới đất sâu hơn 1 m thì không cần phải bảo vệ tránh tác động về cơ học, trừ cáp của lưới điện đô thị, cáp chui qua đường sắt, đường xe điện và đường ôtô;

đ) Đối với cáp điện áp đến 1 kV, chỉ cần bảo vệ tránh tác động về cơ học ở những đoạn có khả năng bị các tác động về cơ học.

Các quy định trên đây không áp dụng đối với các trường hợp thi công bằng phương pháp khoan ngầm.

2.1.23.3 Tuyến cáp ngầm trong đất hoặc trong nước phải có bản vẽ mặt bằng ghi rõ và đầy đủ các tọa độ tương ứng so với các mốc có sẵn của công trình đã xây dựng hoặc so với các mốc xung quanh hiện có. Ở những chỗ có hộp cáp, chỗ chuyển hướng và khoảng 50m trên tuyến cáp phải đặt dấu hiệu đánh dấu cáp phía dưới.

2.1.24 Lắp đặt đường cáp điện trong nước

Đường cáp điện đi qua sông ngòi, kênh rạch, v.v. cần đặt ở đoạn có đáy và bờ ít bị nước làm xói lở. Trường hợp đặt cáp xuống nước mà dòng chảy thường thay đổi và các bờ thường bị ngập nước và xói lở, phải chọn vị trí an toàn để đặt cột trên bờ.

Tại cột trên bờ không có kè hoàn chỉnh thì chỗ cáp chuyển tiếp xuống nước phải có dự phòng chiều dài không được nhỏ hơn 10 m đối với sông ngòi và 30 m khi đặt ở biển.

Tại cột trên bờ đã được kè ốp hoàn chỉnh thì phần cáp trên bờ và đoạn chuyển tiếp xuống nước phải đặt trong ống cáp hoặc giếng cáp.

Cáp phải chôn sâu dưới đáy không được nhỏ hơn 1 m khi đi qua sông ngòi, kênh rạch, v.v. và không được nhỏ hơn 2 m khi đi qua khu vực tàu thuyền qua lại.

Tại khu vực thường hút nạo đáy theo chu kỳ và các khu vực tàu thuyền thả neo, độ sâu đặt cáp phải được sự thoả thuận của cơ quan quản lý.

2.1.25 Lắp đặt đường cáp điện dưới biển

Lắp đặt đường cáp điện dưới biển phải chú ý đến độ sâu, tốc độ và lực đẩy của nước, của gió tại vùng cáp bắt đầu chuyển từ bờ xuống nước. Phải chú ý đến thành phần hoá học và điều kiện địa hình của đáy biển, cũng như thành phần hoá học của nước. Đường cáp điện lắp đặt dưới biển thực hiện theo quy định của tổ chức/đơn vị thiết kế và nhà sản xuất cáp.

2.1.26 Giao chéo cáp đặt dưới nước

Không cho phép đường cáp điện giao chéo với đường cáp khác trong nước. Trường hợp đặc biệt đối với đường cáp điện dưới biển giao chéo với đường cáp khác phải có biện pháp chống ảnh hưởng lẫn nhau và phải thỏa thuận với tổ chức/đơn vị thiết kế, nhà sản xuất cáp và những đơn vị quản lý liên quan.

2.1.27 Biển cảnh báo trên bờ

Tại điểm cáp vượt kênh, sông, biển phải có biển báo ở trên bờ theo quy định của luật giao thông đường thuỷ và đường biển hiện hành.

2.1.28 Lắp đặt đường cáp điện trong nhà máy điện

Lắp đặt đường cáp điện trong nhà máy điện như cách lắp đặt đường cáp điện trong gian sản xuất.

2.1.28.1 Trong khu vực của tổ máy phát điện, cho phép đặt cáp bên ngoài công trình cáp chuyên dụng với điều kiện cáp đó chắc chắn không bị hư hỏng do cơ học, bụi, tia lửa trong khi sửa chữa các thiết bị công nghệ và bảo đảm vận hành cáp thuận tiện.

2.1.28.2 Cần xây dựng các lối đi có các điểm dừng để tiếp cận với đường cáp đặt ở độ cao trên 5m. Đối với loại cáp một sợi và nhóm cáp nhỏ (đến 20 sợi) không nhất thiết phải xây các điểm dừng, nhưng phải có khả năng thay thế nhanh và sửa chữa được cáp trong quá trình vận hành.

2.1.28.3 Khi đặt cáp trong vùng của một tổ máy phát điện ở bên ngoài công trình cáp chuyên dụng, cần bảo đảm khả năng phân nhóm nhỏ cáp đi theo các tuyến khác nhau. Ở những nơi cáp đi qua tường ngăn, vào phía dưới tủ bảng điều khiển, v.v. phải có vách ngăn chống cháy.

2.1.29 Lắp đặt cáp đi theo cầu

2.1.29.1 Cáp đi theo cầu đá, cầu bê tông cốt thép, cầu sắt phải lắp đặt ở vị trí theo thỏa thuận của cơ quan quản lý cầu và phải đặt cáp trong mương cáp hoặc trong ống chống cháy.

2.1.29.2 Cáp đi theo cầu bằng gỗ (kể cả đi qua các bến đỗ tàu thuyền, v.v.) phải lắp đặt trong ống thép (trường hợp sử dụng cáp đơn pha thì phải sử dụng ống được chế tạo bằng vật liệu phi từ tính) hoặc ống bằng vật liệu có khả năng chịu lửa.

2.1.29.3 Tại chỗ cáp đi qua khe giãn nở của cầu, giữa kết cấu của cầu và của đường cáp phải có biện pháp để tránh cáp bị hư hỏng cơ học.

2.1.29.4 Tất cả đường cáp khi đi theo cầu sắt, cầu bê tông cốt thép, phải được cách điện với các phần sắt thép của cầu.

2.1.29.5 Đường cáp đặt theo cầu nên dùng loại cáp có vỏ nhôm bọc đai thép.

2.2 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI HỆ DẪN ĐIỆN BẰNG ĐDK ĐIỆN ÁP ĐẾN 1 kV

2.2.1 Yêu cầu đối với dây dẫn điện

ĐDK điện áp đến 1 kV dùng dây dẫn trần một sợi hay nhiều sợi bện hoặc cáp vặn xoắn có tiết diện phù hợp với nhu cầu của phụ tải. Đối với nhánh rẽ từ đường dây chính tới đầu vào hộ sử dụng điện, tiết diện dây dẫn tùy thuộc vào phụ tải và chiều dài dây dẫn.

Bảng 2.8: Tiết diện nhỏ nhất hoặc đường kính nhỏ nhất của dây dẫn của ĐDK
điện áp đến 1 kV

2.2.2 Yêu cầu đối với cáp vặn xoắn

2.2.2.1 Cáp vặn xoắn cho ĐDK điện áp đến 1 kV sử dụng ruột nhôm hoặc đồng. Cáp vặn xoắn cho ĐDK 1 kV vùng ven biển và hải đảo nên sử dụng ruột đồng.

2.2.2.2 Cáp vặn xoắn không được chôn trực tiếp dưới đất.

2.2.2.3 Các phụ kiện của cáp vặn xoắn phải đồng bộ và phù hợp với các yêu cầu của cáp và của nhà chế tạo. Thông số kỹ thuật của cáp vặn xoắn hạ áp ruột nhôm sử dụng bảng 1 của TCVN 6447.

2.2.3 Các phương pháp và điều kiện tính toán lựa chọn tiết diện dây dẫn:

Tiết diện dây dẫn phải được lựa chọn theo điều kiện phát nóng cho phép, tổn thất điện áp cho phép, dòng điện lâu dài cho phép.

Chỉ kiểm tra theo chế độ ngắn mạch đối với bảng phân phối, đường dẫn điện và tủ động lực.

2.2.4 Yêu cầu bố trí dây dẫn điện

2.2.4.1 Bố trí dây dẫn trong khu vực

a) Khoảng cách an toàn thẳng đứng từ dây dẫn thấp nhất của ĐDK đến 1 kV trong chế độ vận hành bình thường đến mặt đất theo quy định trong bảng sau:

Bảng 2.9: Khoảng cách thẳng đứng nhỏ nhất từ dây dẫn đến mặt đất

b) Khoảng cách nhỏ nhất từ dây dẫn điện ngoài trời giao chéo với mặt đường cho cứu hoả, tại phần cho xe đi qua không được nhỏ hơn 6 m, tại phần xe không đi qua không được nhỏ hơn 3,5 m;

c) Khoảng cách an toàn nhỏ nhất từ dây dẫn đến tòa nhà theo quy định trong bảng sau:

Bảng 2.10: Khoảng cách nhỏ nhất từ dây dẫn đến các tòa nhà

Ghi chú: *) Dùng cho dây bọc và cáp

2.2.4.2 Bố trí dây dẫn, dây trung tính và thiết bị

a) Dây pha và dây trung tính của ĐDK điện áp đến 1 kV không cùng độ cao, phải bố trí dây trung tính phía trên dây pha;

b) Dây mạch chiếu sáng mắc chung cột với ĐDK điện áp đến 1 kV bố trí dưới dây trung tính;

c) Cầu chảy, dao cách ly phân đoạn, v.v. đặt trên cột phải bố trí thấp hơn dây dẫn điện.

2.2.4.3 Bố trí dây dẫn trên cột

Khoảng cách nhỏ nhất giữa các dây dẫn điện của ĐDK 1 mạch và nhiều mạch bố trí trên cột không được nhỏ hơn các trị số quy định trong bảng sau:

Bảng 2.11: Khoảng cách nhỏ nhất giữa các dây dẫn gần nhất trên cột ĐDK

2.2.4.4 Bố trí dây dẫn đi chung cột

a) Cho phép ĐDK đến 1 kV đi chung cột với ĐDK điện áp đến 35 kV. ĐDK đến 1 kV phải đặt dưới dây dẫn của ĐDK đến 35 kV và phải bảo đảm khoảng cách an toàn như sau:

- Nếu ĐDK đến 1 kV sử dụng dây trần, khoảng cách không nhỏ hơn 2 m;

- Nếu ĐDK đến 1 kV sử dụng dây bọc, khoảng cách không nhỏ hơn 1 m;

b) Cho phép đường dây thông tin trên không (ĐTT) và tín hiệu trên không (ĐTH) đi chung cột với ĐDK đến 1 kV, nhưng phải thực hiện các yêu cầu sau:

- Đối với ĐDK đến 1 kV dùng dây trần, ĐTT và ĐTH phải đặt dưới dây dẫn điện của ĐDK không được nhỏ hơn 1,0 m;

- Đối với ĐDK đến 1 kV dùng dây bọc hoặc cáp, ĐTT và ĐTH phải đặt cách dây dẫn điện của ĐDK không được nhỏ hơn 0,5 m.

2.2.4.5 Bố trí dây dẫn giao chéo hoặc song song

a) Các ĐDK đến 1 kV giao chéo với nhau có thể thực hiện trên cột giao chéo. Khoảng cách các dây dẫn giao chéo bằng khoảng cách giữa các pha của dây dẫn trên cột. Cho phép giao chéo với nhau ở trong khoảng cột, khi đó khoảng cách giữa các dây gần nhau nhất của các tuyến ĐDK có điện áp đến 1 kV giao chéo ở nhiệt độ không khí cao nhất, không có gió, phải bảo đảm theo quy định trong bảng sau:

Bảng 2.12: Khoảng cách giữa các dây dẫn điện gần nhau nhất

Dây trần giao chéo với dây trần hoặc dây bọc, nếu không bảo đảm khoảng cách theo quy định là 1 m thì từng dây trần phải bổ sung lớp bọc cách điện mỗi phía 0,5 m;

b) Dây bọc và cáp giao chéo, song song với đường ống và ống nóng phải được bảo vệ khỏi tác động của nhiệt độ cao hoặc phải có đặc tính kỹ thuật phù hợp và phải bảo đảm khoảng cách theo quy định trong bảng sau:

Bảng 2.13: Khoảng cách nhỏ nhất từ dây bọc và cáp đến ống

Ghi chú: (*) Áp dụng cho các dây bọc và cáp được bảo vệ chống tác động cơ học có chiều dài hơn 250 mm ở mỗi phía của ống.

2.2.5 Bố trí thiết bị đóng cắt và thiết bị bảo vệ

Đối với các hệ dẫn điện trong nhà và ngoài trời có điện áp đến 1 kV, thiết bị đóng cắt và bảo vệ phải được bố trí trực tiếp trên đường dây điện hoặc trong tủ phân phối. Thiết bị đóng cắt và bảo vệ phải được bố trí sao cho loại trừ khả năng tiếp xúc ngẫu nhiên tới các phần có điện.

Để thao tác tới điểm không tiếp xúc được khi đứng trên mặt đất, phải trang bị các phương tiện thích hợp và phải nhìn thấy rõ trạng thái của thiết bị đóng cắt.

2.2.6 Nối dây dẫn

Dây dẫn của ĐDK đến 1 kV phải thực hiện bằng cách nối ép, hàn, hoặc kẹp nối dây. Dây dẫn một sợi phải nối vặn xoắn trước khi hàn, không cho phép hàn đính hai đầu. Nối các dây dẫn bằng kim loại khác nhau hoặc dây dẫn có tiết diện khác nhau điện áp đến 1 kV phải thực hiện ở lèo, các mối nối này không chịu lực, không bị ăn mòn điện hoá.

Việc nối những ống kim loại có chức năng làm dây nối đất hoặc dây trung tính phải đáp ứng các yêu cầu quy định trong phần nối đất.

2.2.7 Yêu cầu đối với vật cách điện

Hệ số an toàn cơ học (tỉ số giữa tải trọng cơ học phá hủy với tải trọng tiêu chuẩn lớn nhất) của vật cách điện không được nhỏ hơn 2,5.

2.2.8 Yêu cầu đối với cột

2.2.8.1 ĐDK đến 1 kV có thể dùng các loại cột sau đây:

Cột đỡ, cột néo thẳng, cột néo góc, cột cuối, cột nhánh, cột giao chéo. Cột nhánh và cột giao chéo có thể dùng mọi loại cột nêu trên.

2.2.8.2 Tất cả các loại cột đều có thể dùng thanh chống hoặc dây néo để tăng cường khả năng chịu lực. Dây néo không được làm cản trở việc đi lại của người và phương tiện.

2.2.8.3 Tất cả các loại cột chỉ cần tính theo tải trọng cơ học ứng với chế độ làm việc bình thường của ĐDK (dây dẫn không bị đứt) trong trường hợp: áp lực gió lớn nhất và nhiệt độ thấp nhất.

Trong tính toán, cho phép chỉ tính các tải trọng chủ yếu sau đây:

a) Đối với cột đỡ: tải trọng do gió tác động theo phương nằm ngang thẳng góc với tuyến dây dẫn và kết cấu cột;

b) Đối với cột néo thẳng: tải trọng do gió tác động theo phương nằm ngang thẳng góc với tuyến dây dẫn và kết cấu cột, tải trọng dọc dây dẫn theo phương nằm ngang do lực căng chênh lệch của dây dẫn ở các khoảng cột kề tạo ra;

c) Đối với cột góc: tải trọng theo phương nằm ngang do lực căng dây dẫn hợp thành (hướng theo trục của xà), tải trọng theo phương nằm ngang do gió tác động lên dây dẫn và kết cấu;

d) Đối với cột cuối: tải trọng theo phương nằm ngang tác động dọc tuyến ĐDK do lực căng về một phía của dây dẫn và do gió tác động;

2.2.8.4 ĐDK có thể dùng cột thép, cột bê tông cốt thép.

2.2.8.5 Khi đặt cột ở đoạn tuyến bị ngập nước, có thể bị xói lở, phải có biện pháp chống xói lở.

2.2.9 Khoảng cách từ mép móng của cột đến các vật thể khác

Khoảng cách từ mép ngoài móng cột của các ĐDK đến 1 kV tới các vật thể khác phải bảo đảm khoảng cách an toàn.

Bảng 2.14: Khoảng cách nhỏ nhất từ mép ngoài của móng cột đến vật thể khác

Ghi chú: (*) Áp dụng cho móng cột có biện pháp không gây nguy hiểm cho cáp ngầm.

2.3 YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI HỆ DẪN ĐIỆN BẰNG ĐDK ĐIỆN ÁP TRÊN 1 kV

2.3.1 Quy định chung

2.3.1.1 Dây dẫn

a) ĐDK điện áp trên 1 kV đến 35 kV sử dụng dây dẫn trần, dây bọc cách điện, cáp vặn xoắn hoặc cáp bọc;

Đặc tính kỹ thuật cáp trung áp vặn xoắn và cáp bọc trung áp xem Phụ lục G-9.

b) Các pha của ĐDK điện áp 110 kV đến 500 kV sử dụng các dây dẫn trần đơn pha hoặc nhiều dây phân pha.

2.3.1.2 Điều kiện sử dụng

a) Tiết diện: Theo sức bền cơ học dựa vào điều kiện khí hậu và công suất truyền tải;

b) Số lượng dây dẫn nhiều sợi: Theo công suất truyền tải và vầng quang;

c) Khoảng cách giữa các dây dẫn nhiều sợi: Theo lực điện từ trong trường hợp ngắn mạch và khả năng chịu lực của vật đỡ.

2.3.2 Dây dẫn điện

2.3.2.1 Điều kiện tính toán và lựa chọn dây dẫn điện

2.3.2.1.1 Phương pháp tính toán về điện

a) Mật độ dòng điện kinh tế;

b) Tổn thất điện áp cho phép;

c) Độ phát nóng cho phép;

d) Dòng điện lâu dài cho phép;

đ) Điều kiện vầng quang;

e) Điều kiện ngắn mạch;

g) Điều kiện ổn định động, ổn định tĩnh, ổn định nhiệt.

2.3.2.1.2 Phương pháp tính toán về cơ lý

a) Dây dẫn: tính theo phương pháp ứng suất cho phép;

b) Cách điện và phụ kiện: tính theo phương pháp tải trọng phá huỷ;

c) Cột và móng: tính theo phương pháp trạng thái giới hạn.

Tải trọng tác động phải theo TCVN 2737:2023.

2.3.2.1.3 Điều kiện tính toán về khí hậu

a. Chế độ bình thường:

- Nhiệt độ không khí cao nhất Tmax, áp lực gió q = 0;

- Nhiệt độ không khí thấp nhất Tmin, áp lực gió q = 0;

- Nhiệt độ không khí trung bình năm Ttb, áp lực gió q = 0;

- Áp lực gió lớn nhất qmax, nhiệt độ không khí T = 25 ^oC.

b. Chế độ sự cố:

- Nhiệt độ không khí thấp nhất Tmin, áp lực gió q = 0;

- Nhiệt độ không khí trung bình năm Ttb, áp lực gió q = 0;

- Áp lực gió lớn nhất qmax, nhiệt độ không khí T = 25 ^oC.

Trong chế độ sự cố của ĐDK, áp lực gió tính toán lớn nhất qmax cho phép lấy theo Tiêu chuẩn tác động và tải trọng TCVN 2737:2023.

2.3.2.1.4 Điều kiện tính toán về cơ học

a) Chế độ bình thường của ĐDK là chế độ làm việc khi dây dẫn hoặc dây chống sét không bị đứt;

b) Chế độ sự cố đứt dây của ĐDK là chế độ làm việc khi một hoặc một số dây dẫn hoặc dây chống sét bị đứt;

c) Chế độ lắp đặt của ĐDK là trạng thái của đường dây trong quá trình dựng cột, lắp đặt dây dẫn hoặc dây chống sét.

2.3.2.1.5 Tính toán cơ lý cho trường hợp khu vực có băng tuyết:

- Tải trọng băng: Tải trọng băng thiết kế áp dụng theo công thức:

g= 27.7 t (d+t/1000)

t: chiều dày xuyên tâm lớp băng, giả định là đồng nhất xung quanh dây dẫn (mm)

d: đường kính dây dẫn (m)

g: Tải trọng đơn vị băng bám trên thiết bị (N/m).

- Nhiệt độ tính toán: Tbăng = -5^oC

- Áp lực gió khi tính toán: q=25daN/m2

- Hệ số khí động học: Cx = 1.2;

- Tải trọng tính toán, hệ số tin cậy trong kết cấu xây dựng: Tuân thủ theo Tải trọng và tác động - Tiêu chuẩn thiết kế TCVN 2737:2023. Trong tổ hợp các thành phần tính toán này đối với khu vực băng tuyết thì: trọng lượng dây dẫn đã được bổ sung thêm thành phần trọng lượng băng, thành phần áp lực gió tác dụng lên dây dẫn được tính toán cho trường hợp dây dẫn có băng bám theo đường kính quy đổi do băng bám.

2.3.2.2 Lựa chọn tiết diện dây dẫn theo mật độ dòng điện kinh tế

Phải lựa chọn dây dẫn và cáp có điện áp trên 1 kV theo mật độ dòng điện kinh tế bằng công thức:

Trong đó:

I- là dòng điện tính toán lớn nhất của đường dây trong chế độ làm việc bình thường có tính đến tăng trưởng phụ tải theo qui hoạch, không kể đến dòng điện tăng do sự cố hệ thống hoặc phải cắt điện để sửa chữa bất kỳ phần tử nào trên lưới.

J- mật độ dòng điện kinh tế tham khảo bảng 2.15.

Sau đó tiết diện tính toán được quy về tiết diện tiêu chuẩn gần nhất và kiểm tra theo điều kiện phát nóng lâu dài, tổn thất điện điện áp, điều kiện ổn định nhiệt khi ngắn mạch, điều kiện cơ học cho phép và điều kiện mối trường và cách lắp đặt.

2.3.2.2.1 Lựa chọn tiết diện dây dẫn theo mật độ dòng điện kinh tế được quy định trong bảng sau:

Bảng 2.15: Mật độ dòng điện kinh tế

2.3.2.2.2 Khi sử dụng các số liệu theo quy định ở bảng trên, được phép điều chỉnh như sau:

a) Nếu phụ tải lớn nhất xuất hiện vào ban đêm thì Jkt được tăng thêm 40%;

b) Với dây bọc cách điện có tiết diện đến 16 mm² thì Jkt được tăng thêm 40%;

c) Đối với ĐDK tiết diện đồng nhất có n phụ tải rẽ nhánh dọc theo chiều dài thì Jkt ở đoạn đầu đường dây được tăng K1 lần. K1 xác định theo công thức:

Trong đó:

- I₁, I₂, ... I_n là các dòng điện của từng đoạn đường dây

- I₁, I₂, ... I_n là chiều dài từng đoạn đường dây

- L là chiều dài toàn bộ đường dây

d) Nếu ĐDK dài có nhiều phụ tải phân bố dọc đường dây thì nên chia đường dây thành 2 đoạn để lựa chọn 2 loại tiết diện khác nhau. Không nên chọn tới 3 loại tiết diện trên một trục của ĐDK;

đ) Khi chọn tiết diện dây dẫn cho nhiều hộ tiêu thụ cùng loại dự phòng lẫn nhau (ví dụ bơm nước, chỉnh lưu, v.v.) gồm n thiết bị, trong đó m thiết bị làm việc đồng thời, số thiết bị còn lại là dự phòng, thì Jkt được tăng K2 lần. K2 xác định theo công thức:

e) Trong quá trình cải tạo nâng cấp và vận hành trong thời gian ngắn khi chưa có thể tăng số đường dây hoặc số mạch, cho phép tăng mật độ dòng điện kinh tế lớn hơn mức nêu trên, nhưng phải kiểm tra theo điều kiện phát nóng cho phép và tính toán kinh tế kỹ thuật;

g) Dòng điện tải được tính theo phụ tải sử dụng và hệ số đồng thời khi sử dụng đồng thời nhiều phụ tải.

2.3.2.2.3 Hệ số đồng thời cho tính toán (Hộ tiêu thụ thuần)

Hệ số đồng thời để tính phụ tải lớn nhất của các hộ tiêu thụ thuần lấy như sau:

Phụ tải chiếu sáng công cộng: k = 1

Phụ tải sinh hoạt: k = 0,9

Phụ tải thương mại, dịch vụ, văn phòng: k = 0,85

Phụ tải tiểu thủ công nghiệp: k = 0,4 - 0,5

2.3.2.2.4 Công thức cho tính toán:

Nếu không có cơ sở lựa chọn hệ số đồng thời chắc chắn do phụ tải hỗn hợp, có thể áp dụng công thức gần đúng sau:

Pmax = Kđt (Passh + Pcn,tcn+ Pnn) = Kđt∑P

Trong đó:

Passh: tổng nhu cầu công suất cho ánh sáng sinh hoạt

Pcn,tcn: tổng nhu cầu công suất cho công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

Pnn: tổng nhu cầu công suất cho nông nghiệp

Kđt là hệ số đồng thời công suất của các phụ tải, có thể chọn như sau:

Khi Passh ≤ 0,5 ∑P, thì lấy Kđt = 0,6

Khi Passh = 0,7 ∑P, thì lấy Kđt = 0,7

Khi Passh = ∑P, thì lấy Kđt = 0,9

Các trường hợp khác, Kđt có thể ngoại suy.

2.3.2.2.5 Hệ số đồng thời để tính toán (Đường dây điện)

Hệ số đồng thời để tính phụ tải của đường dây có điện áp từ 6 kV đến 35 kV:

Đối với đường dây có 3-5 trạm biến áp, lấy Kđt = 0,9

Đối với đường dây có 6-10 trạm biến áp, lấy Kđt = 0,8

Đối với đường dây có 11-20 trạm biến áp, lấy Kđt = 0,75

Đối với đường dây có trên 20 trạm biến áp, lấy Kđt = 0,7

2.3.2.2.6 Không tính toán lựa chọn theo mật độ dòng điện kinh tế trong các trường hợp sau:

a) Thanh cái mọi cấp điện áp;

b) Dây dẫn đến biến trở, điện trở khởi động;

c) Lưới điện tạm thời và lưới điện có thời gian sử dụng dưới 5 năm.

2.3.2.3 Lựa chọn theo tổn thất điện áp cho phép

Tổn thất điện áp lớn nhất trên dây dẫn (∆Umax) được lựa chọn theo tổn thất điện áp cho phép (∆Ucp) và kiểm tra lại theo điều kiện phát nóng lâu dài cho phép, điều kiện ổn định nhiệt khi ngắn mạch, điều kiện cơ học và điều kiện môi trường và lắp đặt:

∆Umax ≤ ∆Ucp

Tổn thất điện áp cho phép cụ thể từng trường hợp phụ thuộc vào yêu cầu của loại hình phụ tải, kể cả khi khởi động các động cơ điện và có tính đến việc tăng trưởng phụ tải trong tương lai. Chi tiết tính toán độ tổn thất điện áp xem Phụ lục H-1.

2.3.2.4 Lựa chọn theo độ phát nóng cho phép

2.3.2.4.1 Các trường hợp dây dẫn được lựa chọn theo nhiệt độ phát nóng cho phép:

a) Các trường hợp sau đây dây dẫn được lựa chọn theo nhiệt độ phát nóng cho phép, sau đó kiểm tra thêm các chỉ tiêu khác, như độ sụt áp cho phép, độ ổn định điện động, giới hạn tiết diện về tổn thất vầng quang:

- Thanh cái mọi cấp điện áp;

- Dây dẫn đến biến trở, điện trở khởi động;

- Lưới điện tạm thời và lưới điện có thời gian sử dụng dưới 5 năm;

- Các trường hợp khác thì độ phát nóng cho phép chỉ dùng để kiểm tra lại dây dẫn sau khi đã được lựa chọn theo mật độ dòng điện kinh tế hoặc tổn thất điện áp cho phép.

b) Nhiệt độ phát nóng cho phép của dây trần hoặc cáp được xác định theo cách bố trí, theo vỏ bọc cách điện, theo điện áp của cáp.

2.3.2.4.2 Nhiệt độ độ phát nóng cho phép của dây dẫn và cáp theo điều kiện ngắn mạch:

Phải kiểm tra nhiệt độ phát nóng cho phép của dây dẫn và cáp để không bị phá huỷ hay bị biến dạng khi ngắn mạch, bảo đảm cho công trình vẫn tiếp tục vận hành bình thường.

Chi tiết xác định độ phát nóng cho phép khi ngắn mạch xem Phụ lục H-2.

2.3.2.5 Lựa chọn theo dòng điện lâu dài cho phép

Lựa chọn tiết diện của hệ dẫn điện trong nhà và ngoài trời theo dòng điện lâu dài cho phép phải bảo đảm ở điều kiện bình thường và sau sự cố. Phải tính đến khả năng tăng phụ tải, nhưng không cao hơn 25-30 % dòng điện tính toán.

Chi tiết xác định dòng điện lâu dài cho phép của dây dẫn điện trần xem Phụ lục H-3.

Đặc tính kỹ thuật và dòng điện lâu dài cho phép của dẫn điện trần ACSR xem Phụ lục H-4.

2.3.2.6 Lựa chọn dây dẫn trần và thanh dẫn với tiết diện lớn

Chọn dây dẫn và thanh dẫn với tiết diện lớn thì phải chọn theo mật độ dòng điện kinh tế và phải có cấu hình thích hợp để giảm tối đa tổn thất do hiệu ứng bề mặt, hiệu ứng ở gần và phải bảo đảm làm mát tốt nhất.

Chi tiết xác định dòng điện lâu dài cho phép của thanh dẫn xem Phụ lục H-5.

2.3.2.7 Lựa chọn theo độ bền cơ học

Theo độ bền cơ học, đối với ĐDK có điện áp trên 1 kV, phải dùng dây dẫn hoặc dây chống sét nhiều sợi loại bện có tiết diện nhỏ nhất theo bảng sau:

Bảng 2.16: Tiết diện nhỏ nhất của dây dẫn điện và dây chống sét của ĐDK điện
áp trên 1 kV

2.3.2.8 Lựa chọn theo ứng suất cho phép

2.3.2.8.1 Phải tính ứng suất dây dẫn hoặc dây chống sét theo các điều kiện sau đây:

a) Tải trọng ngoài lớn nhất;

b) Nhiệt độ thấp nhất và không có tải trọng ngoài;

c) Nhiệt độ trung bình năm và không có tải trọng ngoài.

Ứng suất cho phép lớn nhất của dây dẫn hoặc dây chống sét theo các điều kiện trên ghi trong bảng sau:

Bảng 2.17: Ứng suất cho phép của dây dẫn và dây chống sét tính theo % ứng
suất kéo đứt

Ghi chú:

- (*1) Đối với ĐDK dùng dây nhôm lõi thép có tiết diện 120 mm² trở lên ứng suất cao nhất được phép lấy đến 50% ứng suất kéo đứt khi áp lực gió tính toán q ≥100daN/m2.

- (*2) Dây đồng có tiết diện đến 95 mm² trong khu vực dân cư và tại chỗ giao chéo với công trình khác, ứng suất cho phép lấy bằng 40% ứng suất kéo đứt của dây dẫn.

2.3.2.8.2 Ứng suất phát sinh ở điểm mắc dây cao nhất trên mọi cột của ĐDK kể cả ở khoảng vượt lớn không được vượt quá 110% đối với dây nhôm lõi thép, 105% đối với các loại dây dẫn khác so với ứng suất cho phép.

2.3.2.9 Điều kiện khí hậu tính toán ảnh hưởng đối với dây dẫn

2.3.2.9.1 Điều kiện khí hậu để tính và lựa chọn kết cấu ĐDK phải căn cứ vào Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về số liệu tự nhiên dùng trong xây dựng QCVN 02:2022/BXD.

2.3.2.9.2 Áp lực gió

Giá trị của áp lực gió cơ sở theo vùng theo Quy chuẩn Việt Nam QCVN 02:2022/BXD. Giá trị tiêu chuẩn của tải trọng gió phải được tính toán cụ thể cho từng vị trí theo điều kiện gió không đồng đều, theo điều kiện khí hậu, theo độ cao treo dây, theo đặc tính khoảng vượt, v.v.

Giá trị tiêu chuẩn của tải trọng gió áp dụng cho các dây dẫn điện và dây chống sét của ĐDK có điện áp trên 1 kV phải được tính theo công thức sau:

P = a * C_x * K₁ * q * F * sin²φ * k(Z_e)

P : Áp lực gió tiêu chuẩn (daN)

a: Hệ số không đồng đều áp lực gió trong khoảng cột

C_x: Hệ số khí động lực

- 1,1: Đường kính dây dẫn điện và dây chống sét là 20 mm và lớn hơn.

- 1,2: Đường kính dây dẫn điện và dây chống sét nhỏ hơn 20 mm.

K₁: Hệ số biến đổi có tính đến ảnh hưởng của khoảng vượt lên áp lực gió

q: lấy bằng giá trị áp lực gió cơ sở W₀ theo phân vùng gió trên lãnh thổ Việt Nam theo QC 02:2022/BXD.

F : Diện tích cản gió của dây dẫn điện hoặc dây chống sét (m²)

φ: Góc giữa hướng gió và trục của tuyến đường dây.

k(ze): là hệ số kể đến sự thay đổi áp lực gió theo độ cao và dạng địa hình tại độ cao tương đương Ze lấy theo TCVN 2737:2023.

Bảng 2.18: Hệ số “a” áp lực gió không đồng đều