Thông tư 01/2010/TT-BLĐTBXH Kiểm định kỹ thuật an toàn Hệ thống cáp treo chở người

BAN HÀNH QUY TRÌNH KIỂM ĐỊNH KỸ THUẬT AN TOÀN HỆ THỐNG CÁP TREO CHỞ NGƯỜI, TÀU LƯỢN CAO TỐC VÀ HỆ THỐNG MÁNG TRƯỢT

Căn cứ Nghị định số 186/2007/NĐ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội;

Căn cứ Nghị định số 06/CP ngày 20/01/1996 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Bộ Luật Lao động về an toàn – vệ sinh lao động và chở ngườisố 110/2002/NĐ-CP ngày 27/12/2002 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/CP-NĐ ngày 20/01/1996 của Chính phủ;

Căn cứ Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01/08/2007 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
Căn cứ Nghị định số 132/2008/NĐ-CP ngày 31/12/2008 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa;

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn Hệ thống cáp treo chở người, Tàu lượn cao tốc và Hệ thống Máng trượt, như sau:

a) Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn Hệ thống cáp treo chở người:

b) Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn Tàu lượn cao tốc:

c) Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn Hệ thống Máng trượt:

Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2010.

Bùi Hồng Lĩnh

Quy trình này quy định các yêu cầu, trình tự kiểm định kỹ thuật an toàn hệ thống cáp treo chở người và áp dụng với các tổ chức kiểm định kỹ thuật an toàn khi kiểm định các Hệ thống cáp treo chở người.

Việc kiểm định phải được thực hiện trong những trường hợp sau:

- Sau khi lắp đặt, trước khi đưa vào sử dụng.

- Sau khi tiến hành cải tạo sửa chữa trung tu và đại tu.

- Sau khi thiết bị xảy ra sự cố dẫn đến tai nạn, sự cố nghiêm trọng và đã khắc phục xong;

- Hết hạn kiểm định hoặc trước thời hạn theo đề nghị của cơ sở quản lý, khai thác sử dụng hệ thống cáp treo.

- Theo yêu cầu của cơ quan Thanh tra Nhà nước về lao động trong quá trình thanh tra, điều tra tai nạn lao động.

Các tổ chức và cá nhân quản lý, khai thác sử dụng hệ thống cáp treo chở khách có trách nhiệm phối hợp với tổ chức kiểm định theo quy định của pháp luật.

Các tiêu chuẩn viện dẫn trong quy trình này, bao gồm:

- TCVN 4244 – 2005: Thiết bị nâng – Thiết kế chế tạo và kiểm tra kỹ thuật.

- TCXD 170 – 89: Nghiệm thu kếu cấu thép.

- QCXDVN 05:2008/BXD: Quy chuẩn xây dựng Việt Nam – Nhà ở và công trình công cộng: An toàn sinh mạng và sức khỏe.

- TCVN 5638:1991 Nghiệm thu thiết bị đã lắp đặt xong. Nguyên tắc cơ bản.

- TCXD 79:1980 Thi công và nghiệm thu các công tác nền móng.

- Tiêu chuẩn Quốc gia Trung Quốc: GB12352-90, JBJ32-96.

- BS EN 12927-6:2004-Safety requirements for cableway installations designed to carry persons – Ropes – Part 6: Discard criteria (Các yêu cầu an toàn đối với đường cáp treo được thiết kế, lắp đặt để chở người – dây cáp – phần 6: các tiêu chuẩn loại bỏ).

- BS EN 12927-7:2004-Safety requirements for cableway installations designed to carry persons – Ropes – Part 7: Inspection, repair and maintenance (Các yêu cầu an toàn đối với đường cáp treo được lắp đặt để chở người – dây cáp – phần 7: kiểm tra, sửa chữa và bảo dưỡng).

Các tiêu chuẩn xây dựng (TCXD) nêu tại mục này nếu được chuyển đổi thành các Tiêu chuẩn Việt Nam hoặc Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sẽ áp dụng theo văn bản mới.

Được phép thực hiện kiểm định theo một tiêu chuẩn khác với điều kiện không có các chỉ tiêu kỹ thuật/quy định kỹ thuật trái với các quy định của quy trình này.

Trong tài liệu này sử dụng các thuật ngữ, định nghĩa sau đây:

- Hệ thống cáp treo hoạt động theo chu trình không tuần hoàn (cáp tải không chuyển động, cabin di chuyển trên cáp chịu tải nhờ cáp kéo).

- Hệ thống cáp treo hoạt động theo chu trình tuần hoàn (cáp tải chuyển động, cabin di chuyển nhờ chuyển động của cáp tải).

Thuật ngữ này không bao gồm đường cáp lên xuống hầm mỏ và đường cáp phục vụ cho các công tác chuyên dùng.

- Sau khi tiến hành cải tạo sửa chữa trung tu và đại tu.

- Sau khi thiết bị xảy ra sự cố dẫn đến tai nạn, sự cố nghiêm trọng và đã khắc phục xong;

- Yêu cầu của cơ quan Thanh tra Nhà nước về lao động.

- Yêu cầu của cơ sở quản lý, khai thác sử dụng.

Khi tiến hành kiểm định lần đầu, định kỳ hay bất thường, tổ chức kiểm định phải tiến hành lần lượt theo các bước sau:

Các phương tiện kiểm định phải phù hợp với đối tượng kiểm định, phải trong thời hạn được kiểm định hoặc hiệu chuẩn còn hiệu lực và có độ chính xác phù hợp với quy định của cơ quan chức năng có thẩm quyền bao gồm những loại sau:

Khi tiến hành kiểm định, hệ thống cáp treo phải đảm bảo các yêu cầu về quản lý, kỹ thuật trong chế tạo, cải tạo, sửa chữa, đại tu, lắp đặt, sử dụng quy định tại các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn kỹ thuật và có các hồ sơ kỹ thuật quy định tại khoản 3 mục 7 của quy trình này.

Kiểm tra các mục sau:

- Lý lịch của cả hệ thống.

- Sơ đồ của toàn tuyến cáp, nhà ga bao gồm các thông số kỹ thuật kỹ thuật cơ bản.

- Hồ sơ nghiệm thu, chạy thử toàn bộ hệ thống:

+ Hồ sơ thi công móng cho các cột đỡ cáp.

+ Chứng chỉ xuất xưởng/chất lượng của cáp.

+ Chứng chỉ về vật liệu của các chi tiết chịu lực chính như cột đỡ cáp, thanh giằng.

+ Chứng chỉ kiểm tra mối hàn của các chi tiết chịu lực chính (kiểm tra không phá hủy NDT, kiểm tra bằng mắt).

+ Các bản vẽ lắp đặt, sửa chữa, cải tạo đường cáp treo chở khách.

+ Các quy trình hướng dẫn sử dụng và bảo trì của nhà chế tạo.

+ Các kết quả kiểm tra các thông số an toàn của hệ thống chống sét, hệ thống nối đất thiết bị điện theo thiết kế.

+ Biên bản thử vận hành toàn hệ thống.

- Hồ sơ về quản lý sử dụng, vận hành, bảo dưỡng và kết quả các lần đã kiểm định trước (nếu có).

- Việc thực hiện các kiến nghị của các lần thanh tra, kiểm tra, kiểm định trước (nếu có).

Khi tiến hành kiểm định, tổ chức kiểm định phải tiến hành theo các bước sau:

1.1. Kiểm tra tổng quát toàn bộ hệ thống (kiểm tra điều kiện hoạt động của toàn bộ hệ thống).

1.2. Kiểm tra sự phù hợp phần kết cấu và thiết bị đường cáp theo hồ sơ kỹ thuật và hồ sơ thiết kế thi công.

- Kiểm tra phần móng, các trụ đỡ và liên kết giữa chúng.

- Kiểm tra phương tiện tiếp cận (thang, sàn thao tác…).

- Kiểm tra độ nghiêng của cột đỡ.

- Kiểm tra cao trình các cột đỡ.

- Kiểm tra sai số lắp đặt của đường chạy của cáp.

- Kiểm tra thiết bị dẫn cáp.

- Kiểm tra cụm đỡ cáp (hoặc cụm bánh ép cáp).

1.3. Kiểm tra cáp thép.

- Kiểm tra mối nối cáp (số lượng mối nối, chiều dài mối nối, độ tăng đường kính tại mối nối.

- Kiểm tra các thông số của cáp (loại cáp, độ mòn, số sợi đứt trên một bước cáp…). Tiêu chuẩn loại bỏ cáp theo tiêu chuẩn của nhà chế tạo hoặc BS EN 12927-6: 2004.

- Kiểm tra các vỏ côn liên kết cáp (Đối với cáp không tuần hoàn, kiểm tra lần đầu phải tiến hành phép thử kéo phá hủy cho mẫu liên kết vỏ côn – cáp thép cùng công nghệ, kiểm tra việc đánh số hiệu trên mỗi vỏ côn. Phép thử được xem là đạt yêu cầu khi lực kéo phá hủy liên kết không nhỏ hơn 90% lực kéo phá hủy cáp).

1.4. Kiểm tra cabin chở khách và nhà ga theo yêu cầu của thiết kế.

- Kiểm tra kết cấu cabin chở khách.

- Kiểm tra liên kết giữa cabin và cáp.

- Kiểm tra ghế ngồi của hành khách.

- Kiểm tra cửa cabin và khóa chặn cửa.

- Kiểm tra thiết bị chống lắc đối với cabin.

- Kiểm tra bộ hãm cabin trên cáp tải.

- Kiểm tra sàn đỡ, lối tiếp cận giữa sàn đỡ và cabin.

- Kiểm tra các lan can, biển báo tại nhà ga.

1.5. Kiểm tra hệ thống điện.

- Kiểm tra việc bố trí đường điện.

- Kiểm tra hệ thống nối đất, nối không bảo vệ thiết bị điện.

- Kiểm tra mạch điều khiển.

- Kiểm tra thiết bị chiếu sáng.

- Kiểm tra mạng thông tin giữa các trạm ga và dọc tuyến cáp.

- Kiểm tra hệ thống chống sét của đường cáp treo.

- Kiểm tra khả năng làm việc của hệ thống điện dự phòng.

1.6. Kiểm tra các trang bị an toàn theo yêu cầu thiết kế.

- Kiểm tra khóa liên động.

- Kiểm tra thiết bị chống trật cáp.

- Kiểm tra hệ thống chỉ, báo tốc độ gió.

- Kiểm tra hệ thống đèn báo cao độ.

- Kiểm tra trang bị chống tĩnh điện.

Kết quả kiểm tra bên ngoài đạt yêu cầu khi không phát hiện các hư hỏng và các dấu hiệu bất thường.

Việc thử không tải chỉ được tiến hành sau khi kiểm tra bên ngoài đạt yêu cầu.

- Thử vận hành từng máy:

Để kiểm tra hệ thống thủy lực, hệ thống bôi trơn, áp suất dầu, nhiệt độ dầu trong phạm vi cho phép.

- Thử vận hành tổ máy.

- Thử vận hành cáp treo: Từ tốc độ chậm tốc độ định mức, kiểm tra hiện tượng nhảy cáp, hãm máy êm, độ tin cậy…

Vận hành toàn bộ hệ thống ít nhất với 03 (ba) chu kỳ hoạt động để đánh giá sự hoạt động so với thiết kế.

Thử không tải được coi là đạt yêu cầu khi các thông số và tính năng của đường cáp treo lúc hoạt động đúng theo thiết kế.

Kiểm tra thử tải chỉ được tiến hành sau khi kiểm tra thử không tải đạt yêu cầu và tiến hành theo các bước sau:

3.1. Tải trọng thử mỗi cabin bằng 110% tải định mức mỗi cabin.

Tải định mức: là tải trọng thiết kế tính cho một người quy định như sau:

- Đối với cáp treo có sức chứa 01 (một) người, tải định mức là 90kg/người.

- Đối với cáp treo có sức chứa 02 (hai) người, tải định mức là 80kg/người.

- Đối với cáp treo có sức chứa 03 (ba) người, tải định mức là 75kg/người.

Tải định mức của cabin bằng tải trọng định mức nhân sức chứa.

3.2. Cách đặt tải

- Đối với đường cáp hoạt động theo chu kỳ không tuần hoàn thì tải phải được chất lên toàn bộ cabin vận hành.

- Đối với đường cáp hoạt động theo chu kỳ tuần hoàn có cabin kẹp chặt cố định với đường cáp thì tải phải được chất toàn bộ trên một nhánh của cáp, còn nhánh kia các cabin không tải.

- Đối với đường cáp hoạt động theo chu kỳ tuần hoàn có cabin kẹp nhả với đường cáp thì tải được chất toàn bộ trên một nhánh, còn nhánh kia không có cabin.

3.3. Thử vận hành tốc độ định mức (thử 03 lần) để đánh giá hoạt động của hệ thống

- Thử lên dốc: Vận hành có tải lên dốc đến tốc độ định mức rồi phanh đột ngột hệ thống. Trong quá trình thử, kiểm tra dòng khởi động và dòng làm việc của động cơ; kiểm tra sự kẹp chặt của cabin và cáp; kiểm tra gia tốc hãm (trị số gia tốc hãm từ 0,5 đến 2m/s²).

- Thử xuống dốc: Vận hành có tải xuống dốc đến tốc độ định mức rồi phanh đột ngột hệ thống. Trong quá trình thử, kiểm tra hệ thống phanh làm việc và hệ thống phanh khẩn cấp; kiểm tra dòng điện khởi động và dòng làm việc của động cơ; kiểm tra độ lắc dọc và lắc ngang của cabin so với thiết kế; kiểm tra gia tốc hãm (trị số gia tốc hãm từ 0,5 đến 2m/s²).

Phép thử được coi là đạt yêu cầu khi hệ thống hoạt động ổn định, không có biểu hiện bất thường, các kết cấu chịu lực không có biến dạng dư hay rạn nứt.

- Thử vận hành các hệ thống cứu hộ.

- Hệ thống cứu hộ đưa cabin về ga được thử ở vận tốc vận hành cứu hộ với tải trọng thử là 100% và thực hiện 1/2 vòng tuần hoàn.

Tổng thời gian cứu hộ không quá 3 giờ, kể cả thời gian đưa hành khách về nơi an toàn.

Trong biên bản phải ghi đầy đủ, rõ ràng các thông số kỹ thuật của hệ thống cáp treo chở người, các bước kiểm định theo mẫu quy định tại quy trình này.

Biên bản kiểm định do kiểm định viên lập và phải được thông qua trước các thành viên tham gia và chứng kiến kiểm định.

Biên bản kiểm định phải có đủ chữ ký và đóng dấu của các bên liên quan theo mẫu biên bản kèm theo quy trình này.

Khi hệ thống cáp treo chở người được kiểm định đạt yêu cầu, cấp phiếu kết quả kiểm định (mẫu Phiếu kết quả kiểm định theo quy định tại Thông tư số 04/2008/TT-BLĐTBXH ngày 28/2/2008 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) và biên bản kiểm định cho cơ sở.

Bùi Hồng Lĩnh

Quy trình này quy định các yêu cầu, trình tự kiểm định kỹ thuật an toàn tàu lượn cao tốc và áp dụng với các tổ chức kiểm định kỹ thuật an toàn khi kiểm định tàu lượn cao tốc.

Việc kiểm định phải được thực hiện trong những trường hợp sau:

- Sau khi lắp đặt, trước khi đưa vào sử dụng.

- Sau khi tiến hành cải tạo sửa chữa trung tu và đại tu.

- Sau khi thiết bị xảy ra sự cố dẫn đến tai nạn, sự cố nghiêm trọng và đã khắc phục xong;

- Đến hạn kiểm định hoặc trước thời hạn kiểm định theo đề nghị của cơ sở quản lý, khai thác sử dụng tàu lượn cao tốc.

- Theo yêu cầu của cơ quan Thanh tra Nhà nước về lao động trong quá trình thanh tra, điều tra tai nạn lao động.

Các tổ chức và cá nhân quản lý, khai thác sử dụng tàu lượn cao tốc có trách nhiệm phối hợp với tổ chức kiểm định theo quy định của pháp luật.

Các tiêu chuẩn viện dẫn trong quy trình này, bao gồm:

- TCVN 4244 – 2005: Thiết bị nâng – Thiết kế chế tạo và kiểm tra kỹ thuật.

- TCXD 170 – 89: Nghiệm thu kết cấu thép.

- QCXDVN 05:2008/BXD: Quy chuẩn xây dựng Việt Nam – Nhà ở và công trình công cộng: An toàn sinh mạng và sức khỏe.

- TCVN 5638:1991 Nghiệm thu thiết bị đã lắp đặt xong. Nguyên tắc cơ bản.

- TCXD 79:1980 Thi công và nghiệm thu các công tác nền móng.

- Tiêu chuẩn Quốc gia Trung Quốc: GB2512-81, GB2537-81, GB443-84, GB7324-87, GB7631-87, GB12691-90, GB8408-2000, GB1859-2000.

Có thể kiểm định theo một tiêu chuẩn khác với điều kiện không có các chỉ tiêu kỹ thuật/quy định kỹ thuật trái với các quy định của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và các tiêu chuẩn nêu tại mục 2 của quy trình này.

- Sau khi tiến hành cải tạo sửa chữa trung tu và đại tu.

- Sau khi thiết bị xảy ra sự cố dẫn đến tai nạn, sự cố nghiêm trọng và đã khắc phục xong;

- Yêu cầu của cơ quan Thanh tra Nhà nước về lao động.

- Yêu cầu của cơ sở quản lý, khai thác sử dụng.

Khi tiến hành kiểm định lần đầu, định kỳ hay bất thường, tổ chức kiểm định phải tiến hành lần lượt theo các bước sau:

Các phương tiện kiểm định phải phù hợp với đối tượng kiểm định, phải được kiểm chuẩn và có độ chính xác phù hợp với quy định của cơ quan chức năng có thẩm quyền bao gồm những loại sau:

Khi tiến hành kiểm định thiết bị phải đảm bảo các yêu cầu về chế tạo, cải tạo, sửa chữa, lắp đặt, sử dụng; phù hợp thiết kế kỹ thuật và các tiêu chuẩn có liên quan và có các hồ sơ kỹ thuật quy định tại khoản 3, mục 7 của quy trình này.

- Hồ sơ thi công móng cho thiết bị;

- Chứng chỉ xuất xưởng của thiết bị (nếu là thiết bị của nước ngoài), chứng chỉ hành nghề của đơn vị chế tạo (nếu là thiết bị chế tạo trong nước);

- Bản vẽ chung tổng thể của thiết bị bao gồm các thông số kỹ thuật cơ bản;

- Các bản vẽ chế tạo, lắp đặt, sửa chữa, cải tạo thiết bị;

- Sơ đồ quỹ đạo đường chạy của thiết bị;

- Các quy trình hướng dẫn sử dụng và bảo trì thiết bị của nhà chế tạo.

- Các kết quả kiểm tra các thông số an toàn của hệ thống chống sét, hệ thống nối đất, nối không bảo vệ thiết bị điện, thiết bị chịu áp lực;

- Phương án cứu hộ, cứu nạn.

- Hồ sơ về quản lý sử dụng, vận hành, bảo dưỡng và kết quả các lần đã kiểm định trước (nếu có).

- Các kết quả thanh tra, kiểm tra và việc thực hiện các kiến nghị của các lần thanh tra, kiểm tra, kiểm định trước (nếu có).

Khi tiến hành kiểm định, cơ quan kiểm định phải tiến hành theo các bước sau:

1.1. Kiểm tra phần kết cấu.

- Kiểm tra phần móng, các trụ đỡ và liên kết giữa chúng.

- Kiểm tra các mối ghép liên kết các bộ phận trong hệ thống bằng các dụng cụ chuyên dùng.

- Các mối hàn quan trọng như ray, giá đỡ, kết cấu chịu lực chính phải được kiểm tra khuyết tật bằng phương pháp không phá hủy (thử thẩm thấu, từ trường, siêu âm hay chụp phim).

1.2. Kiểm tra Hệ dẫn động

- Kiểm tra các thông số của hệ dẫn động bằng các thiết bị chuyên dùng.

- Kiểm tra điện trở cách điện của các thiết bị điện.

- Kiểm tra cơ cấu, bộ phận truyền động của hệ thống dẫn động tàu lên để đạt thế năng cần thiết.

- Kiểm tra các hệ thống phanh.

1.3. Kiểm tra toa tàu

- Kiểm tra kết cấu toa tàu.

- Kiểm tra hệ bánh xe.

- Kiểm tra ghế ngồi của hành khách.

- Kiểm tra gông bảo hiểm và dây an toàn trên xe.

- Kiểm tra cơ cấu an toàn chống gãy trục bánh xe và văng toa tàu ra khỏi đường ray trong quá trình chuyển động.

- Kiểm tra kết cấu nối ghép chính và dự phòng giữa các toa xe.

1.4. Kiểm tra nhà ga và hệ thống điện.

- Kiểm tra các lan can, biển báo.

- Kiểm tra mái che.

- Kiểm tra phòng điều khiển

- Kiểm tra sàn đỗ, lối tiếp cận từ sàn đỗ tới các toa tàu

- Kiểm tra việc bố trí đường điện

- Kiểm tra hệ thống nối đất, nối không bảo vệ thiết bị điện.

- Kiểm tra mạch điều khiển.

- Kiểm tra thiết bị chiếu sáng.

- Kiểm tra hệ thống chống sét của thiết bị.

1.5. Kiểm tra các hệ thống an toàn.

- Kiểm tra các khóa an toàn lắp trên toa xe.

- Kiểm tra dây an toàn.

- Kiểm tra hệ thống chuông báo, tín hiệu điều khiển.

Kết quả kiểm tra bên ngoài được coi là đạt yêu cầu nếu trong quá trình kiểm tra không phát hiện các hư hỏng, khuyết tật.

- Thử không tải chỉ được tiến hành sau khi kiểm tra bên ngoài đạt yêu cầu.

- Cho thiết bị chạy thử không tải 3 vòng, kiểm tra các thông số và tính năng của thiết bị.

Thử không tải được coi là đạt yêu cầu khi các thông số và tính năng của thiết bị lúc hoạt động đúng theo thiết kế.

Kiểm tra thử tải chỉ được tiến hành sau khi kiểm tra thử không tải đạt yêu cầu và tiến hành theo các bước sau:

Tải thử phải có kích thước phù hợp, được định vị và kẹp chặt trên toa tàu.

Tải định mức: là tải trọng thiết kế tính cho một người quy định như sau:

- Đối với toa tầu có sức chứa 01 (một) người, tải định mức là 90kg/người.

- Đối với toa tầu có sức chứa 02 (hai) người, tải định mức là 80kg/người.

- Đối với toa tầu có sức chứa 03 (ba) người, tải định mức là 75kg/người.

Tải định mức của toa tầu bằng tải trọng định mức nhân sức chứa.

Tùy theo bố trí của các toa xe, chọn chất tải thử để tạo sự lệch tải ngẫu nhiên trên đoàn tàu về cả 4 phía (lệch tải về phía trước, phía sau, bên trái, bên phải). Tại mỗi vị trí lệch tải cho thiết bị chạy thử 3 vòng để đánh giá, kiểm tra sự vận hành của hệ thống, chú ý kiểm tra kỹ các cơ cấu, bộ phận ở vị trí chịu lực bất lợi.

Phép thử được coi là đạt yêu cầu khi hệ thống hoạt động ổn định, không có biểu hiện bất thường hoặc hư hỏng ảnh hưởng đến độ an toàn của hệ thống.

Cho hệ thống hoạt động ở 100% tải định mức ở các vị trí bất lợi nhất để các biện pháp cứu hộ và thao tác của nhân viên cứu hộ. Kiểm tra việc tháo gỡ các cơ cấu an toàn để đưa hành khách về nhà ga an toàn.

Khi hệ thống có sử dụng máy phát điện dự phòng và bình ắc quy để tháo gỡ các cơ cấu an toàn đưa khách về nhà ga, phải kiểm tra hoạt động của máy phát dự phòng và khả năng trữ điện của bình ắc quy.

Trong biên bản phải ghi đầy đủ, rõ ràng các thông số kỹ thuật của đường tầu lượn cao tốc, các bước kiểm định theo mẫu quy định tại quy trình này.

Biên bản kiểm định do kiểm định viên lập và phải được thông qua trước các thành viên tham gia và chứng kiến kiểm định.

Biên bản kiểm định phải có đủ chữ ký và đóng dấu của các bên liên quan theo mẫu biên bản kèm theo quy trình này.

Khi hệ thống tầu lượn cao tốc được kiểm định đạt yêu cầu, cấp phiếu kết quả kiểm định (mẫu phiếu kết quả kiểm định theo quy định tại Thông tư số 04/2008/TT-BLĐTBXH ngày 28/2/2008 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) và biên bản kiểm định cho cơ sở.

Bùi Hồng Lĩnh

Quy trình này quy định các yêu cầu, trình tự kiểm định kỹ thuật an toàn hệ thống máng trượt và áp dụng đối với các tổ chức kiểm định kỹ thuật an toàn khi kiểm định hệ thống máng trượt dành cho người (sau đây gọi tắt là máng trượt).

Việc kiểm định phải được thực hiện trong những trường hợp sau:

- Sau khi lắp đặt, trước khi đưa vào sử dụng

- Sau khi tiến hành cải tạo sửa chữa trung tu và đại tu.

- Sau khi thiết bị xảy ra sự cố dẫn đến tai nạn, sự cố nghiêm trọng và đã khắc phục xong;

- Đến hạn kiểm định hoặc trước thời hạn kiểm định theo đề nghị của cơ sở quản lý, khai thác sử dụng.

- Theo yêu cầu của cơ quan Thanh tra Nhà nước về lao động trong quá trình thanh tra, điều tra tai nạn lao động.

Các tổ chức và cá nhân quản lý, khai thác sử dụng máng trượt có trách nhiệm phối hợp với tổ chức kiểm định theo quy định của pháp luật.

Các tiêu chuẩn viện dẫn trong quy trình này, bao gồm:

- QCXDVN 05:2008/BXD: Quy chuẩn xây dựng Việt Nam – Nhà ở và công trình công cộng: An toàn sinh mạng và sức khỏe.

- TCVN 5638:1991 Nghiệm thu thiết bị đã lắp đặt xong. Nguyên tắc cơ bản.

- TCXD 79:1980 Thi công và nghiệm thu các công tác nền móng.

- TCVN 4244-2005: Thiết bị nâng – Thiết kế, chế tạo và kiểm tra kỹ thuật.

Và có tham khảo các tiêu chuẩn nước ngoài sau:

- BS EN 12927-6:2004 – Safety requirements for cableway installations designed to carry persons – Ropes – Part 6: Discard criteria (Các yêu cầu an toàn đối với đường cáp treo được thiết kế, lắp đặt để chở người – dây cáp – phần 6: các tiêu chuẩn loại bỏ)

- BS EN 12927-7:2004 – Safety requirements for cableway installations designed to carry persons – Ropes – Part 7: Inspection, repair and maintenance (Các yêu cầu an toàn đối với đường cáp treo được lắp đặt để chở người – dây cáp – phần 7: kiểm tra, sửa chữa và bảo dưỡng)

- Tiêu chuẩn an toàn cho hệ thống máng trượt của Tập đoàn công nghiệp hàng không Chengdu, Trung quốc.

Được phép thực hiện kiểm định theo một tiêu chuẩn khác với điều kiện không có các chỉ tiêu kỹ thuật/quy định kỹ thuật trái với các quy định của quy trình này.

Trong tài liệu này sử dụng các thuật ngữ, định nghĩa sau đây:

- Sau khi tiến hành cải tạo sửa chữa trung tu và đại tu.

- Sau khi thiết bị xảy ra sự cố dẫn đến tai nạn, sự cố nghiêm trọng và đã khắc phục xong;

- Yêu cầu của cơ quan Thanh tra Nhà nước về lao động.

- Yêu cầu của cơ sở quản lý, khai thác sử dụng.

Khi kiểm định lần đầu, kiểm định định kỳ và kiểm định bất thường, cơ quan kiểm định phải tiến hành lần lượt theo các bước sau:

Các phương tiện kiểm định phải phù hợp với đối tượng kiểm định. Phương tiện kiểm định phải được kiểm chuẩn và có độ chính xác phù hợp với quy định của cơ quan chức năng có thẩm quyền và bao gồm những loại sau:

Khi tiến hành kiểm định hệ thống máng trượt phải đảm bảo các yêu cầu về chế tạo, cải tạo, sửa chữa, lắp đặt, sử dụng phù hợp thiết kế kỹ thuật và các tiêu chuẩn có liên quan và có các hồ sơ kỹ thuật quy định tại khoản 3, mục 7 của quy trình này.

- Lý lịch thiết bị, hồ sơ kỹ thuật của thiết bị (đối với thiết bị cải tạo, sửa chữa có thêm hồ sơ thiết kế cải tạo, sửa chữa), các chứng chỉ cáp, chi tiết, cụm chi tiết an toàn.

- Hồ sơ lắp đặt (đối với những thiết bị lắp đặt cố định), sửa chữa, cải tạo của thiết bị .

- Hồ sơ kết quả đo các thông số an toàn thiết bị, các hệ thống có liên quan: hệ thống nối đất, hệ thống chống sét, hệ thống điện và các hệ thống bảo vệ khác.

- Hồ sơ về quản lý sử dụng, vận hành, bảo dưỡng và kết quả các lần đã kiểm định trước (nếu có).

- Các kết quả thanh tra, kiểm tra và việc thực hiện các kiến nghị của các lần thanh tra, kiểm tra, kiểm định trước (nếu có).

1.1. Kiểm tra phần kết cấu

- Kiểm tra phần móng, các trụ dỡ và liên kết giữa chúng.

- Kiểm tra các mối ghép liên kết các bộ phận trong hệ thống bằng các dụng cụ chuyên dùng.

- Các mối hàn quan trọng như đường ray, máng, giá đỡ, kết cấu chịu lực chính phải được kiểm tra khuyết tật bằng phương pháp không phá hủy (thử thẩm thấu, từ trường, siêu âm hay chụp phim).

1.2. Kiểm tra các Hệ dẫn động.

- Kiểm tra các thông số của hệ dẫn động bằng các thiết bị chuyên dùng.

- Kiểm tra điện trở cách điện của các thiết bị điện.

- Kiểm tra cơ cấu, bộ phận truyền động của hệ thống dẫn động kéo.

- Kiểm tra các hệ thống phanh.

1.3. Kiểm tra xe trượt.

- Kiểm tra kết cấu xe trượt.

- Kiểm tra hệ bánh xe, cơ cấu điều chỉnh hướng tâm, phanh điều chỉnh tốc độ.

- Kiểm tra ghế ngồi của hành khách.

- Kiểm tra bộ tách bắt cáp.

- Kiểm tra phanh tay.

1.4. Kiểm tra nhà ga và hệ thống điện.

- Kiểm tra các lan can, biển báo.

- Kiểm tra mái che

- Kiểm tra phòng điều khiển

- Kiểm tra sàn đỗ, lối tiếp cận xe trượt

- Kiểm tra việc bố trí đường điện

- Kiểm tra hệ thống nối đất, nối không bảo vệ thiết bị điện.

- Kiểm tra mạch điều khiển.

- Kiểm tra thiết bị chiếu sáng.

1.5. Kiểm tra cáp thép và bộ phận căng cáp.

- Kiểm tra mối nối cáp (số lượng mối nối, chiều dài mối nối, độ tăng đường kính tại mối nối.

- Kiểm tra các thông số của cáp (loại cáp, độ mòn, số sợi đứt trên một tao cáp …). Tiêu chuẩn loại bỏ cáp theo tiêu chuẩn của nhà chế tạo, TCVN 4244-2005 hoặc BS EN 12927-6:2004.

- Kiểm tra cụm đối trọng căng cáp.

1.6. Kiểm tra đường trượt (máng trượt)

- Kiểm tra máng

- Kiểm tra kết cấu chịu lực

- Lưới an toàn và kết cấu đỡ lưới

- Gờ dọc tuyến chống vắng máng trượt hoặc cao độ lòng máng.

- Khe giãn nở nhiệt

- Hành lang kiểm tra bảo dưỡng, thoát hiểm, đài quan sát.

1.7. Kiểm tra các hệ thống an toàn

- Kiểm tra cóc hãm một chiều.

- Kiểm tra hệ thống chống sét.

- Kiểm tra hệ thống chuông báo, tín hiệu điều khiển.

- Hệ thống liên lạc ứng cứu khẩn cấp.

Kết quả kiểm tra bên ngoài được coi là đạt yêu cầu nếu trong quá trình kiểm tra không phát hiện các hư hỏng, khuyết tật.

Thử không tải chỉ được tiến hành sau khi kiểm tra bên ngoài đạt yêu cầu và phải tiến hành trình tự theo các bước sau:

- Kiểm định viên và người vận hành thiết bị (người vận hành phải có bằng hoặc chứng chỉ vận hành phù hợp với thiết bị, được huấn luyện an toàn và mua bảo hiểm) thống nhất cách trao đổi tín hiệu và hiệu lệnh;

- Tiến hành thử không tải các cơ cấu và thiết bị bao gồm: tất cả các cơ cấu và trang bị điện, các thiết bị an toàn, phanh, hãm và các thiết bị điều khiển, chiếu sáng, tín hiệu, âm hiệu.

- Thử không tải được coi là đạt yêu cầu khi các cơ cấu và thiết bị an toàn của thiết bị khi thử hoạt động bình thường, không bị hỏng hóc, hoặc có các dấu hiệu bất thường khác.

Các phép thử trên được thực hiện 03 lần.

Thử tải chỉ được tiến hành sau khi thử không tải đạt yêu cầu.

Tải trọng thử mỗi xe trượt bằng 110% tải định mức của xe trượt.

Thử đối với 100% số xe trượt, vận hành với vận tốc tối đa, khoảng cách giữa các xe khi xuất phát không nhỏ hơn 15m.

Tải định mức là tải trọng thiết kế tính cho một người quy định như sau:

- Đối với máng trượt có sức chứa 1 (một) người, tải định mức là 90kg/người.

- Đối với máng trượt có sức chứa 2 (một) người, tải định mức là 80kg/người.

- Đối với máng trượt có sức chứa 3 (một) người, tải định mức là 75kg/người.

Tải định mức của máng trượt bằng tải trọng định mức nhân sức chứa.

Cho hệ thống hoạt động ở 100% tải định mức ở các vị trí bất lợi nhất để thử các biện pháp cứu hộ và thao tác của nhân viên cứu hộ. Kiểm tra việc tháo gỡ các cơ cấu an toàn để đưa hành khách về nhà ga an toàn.

Khi hệ thống có sử dụng máy phát điện dự phòng và bình ắc quy để tháo gỡ các cơ cấu an toàn đưa khách về nhà ga, phải kiểm tra hoạt động của máy phát dự phòng và khả năng trữ điện của bình ắc quy.

Trong biên bản phải ghi đầy đủ, rõ ràng các thông số kỹ thuật của hệ thống máng trượt, các bước kiểm định theo mẫu quyết định tại quy trình này.

Biên bản kiểm định do kiểm định viên lập và phải được thông qua trước các thành viên tham gia và chứng kiến kiểm định.

Biên bản kiểm định phải có đủ chữ ký và đóng dấu của các bên liên quan theo mẫu biên bản kèm theo quy trình này.

Khi hệ thống máng trượt được kiểm định đạt yêu cầu, cấp phiếu kết quả kiểm định (mẫu phiếu kết quả kiểm định theo quy định tại Thông tư số 04/2008/TT-BLĐTBXH ngày 28/2/2008 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) và biên bản kiểm định cho cơ sở.

Bùi Hồng Lĩnh